{"result":[{"id":1,"sura":1,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"1- F\u00c2T\u0130HA S\u00dbRES\u0130"},{"id":2,"sura":1,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir, 7 ayettir)"},{"id":3,"sura":1,"from_aya":1,"to_aya":7,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile.\n2, 3, 4- Hamd, \u00e2lemlerin Rabbi, Rahm\u00e2n, Rah\u00eem ve kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00e2liki, Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\n5- Yaln\u0131z sana ibadet ederiz ve yaln\u0131z senden yard\u0131m dileriz.\n6- Hidayet eyle bizi dosdo\u011fru yola;\n7- Kendilerine nimet verdi\u011fin kimselerin yoluna\u2026 Gazaba u\u011frayanlar\u0131n ve sap\u0131tanlar\u0131nkine de\u011fil."},{"id":4,"sura":1,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. \u201cAllah\u2019\u0131n ad\u0131 ile\u201d yani Y\u00fcce Allah\u2019a ait b\u00fct\u00fcn isimleri anarak ba\u015fl\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki \u201cisim\u201d kelimesi m\u00fcfred\/tekil ve muz\u00e2f (tamlanan) olarak ge\u00e7mektedir. B\u00f6ylece, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fczel isimlerini kapsam\u0131na al\u0131r.\n\u201cAllah\u201d O, ma\u2019bud\/ibadet edilen ve me\u2019luh\/ilah edinilendir. Tek ba\u015f\u0131na ibadete m\u00fcstahak oland\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilahl\u0131\u011f\u0131n gerektirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn s\u0131fatlara -ki onlar kemal s\u0131fatlar\u0131d\u0131r- sahiptir.\n\u201cRahm\u00e2n, Rah\u00eem\u201d; Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n her \u015feyi kapsayan, her canl\u0131y\u0131 ku\u015fatan b\u00fcy\u00fck ve geni\u015f rahmet sahibi oldu\u011funa del\u00e2let eden iki isimdir. Allah o rahmetini nebi ve ras\u00fbllerine t\u00e2bi olan takv\u00e2 sahiplerine yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte mutlak rahmet onlar i\u00e7indir. Onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakiler ise rahmetten sadece bir pay al\u0131rlar.\n\u015eunu bilmek gerekir ki, \u00fcmmetin selefinin ve imamlar\u0131n\u0131n ittifakla kabul etti\u011fi kaidelerden birisi, Allah\u2019\u0131n isimlerine, s\u0131fatlar\u0131na ve bu s\u0131fatlar\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine iman etmenin zorunlulu\u011fudur. Buna g\u00f6re m\u00fc\u2019minler, mesela Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Rahman ve Rah\u00eem oldu\u011funa, O\u2019nun sahibi oldu\u011fu ve kendisine rahmet olunanlar ile ilgili olan rahmet s\u0131fat\u0131n\u0131n sahibi oldu\u011funa inan\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn nimetler de onun rahmetinin bir tecellisidir. \u0130\u015fte di\u011fer isimler de b\u00f6yledir. Mesela \u201cAl\u00eem\u201d ismi ile ilgili olarak \u015f\u00f6yle denir: O, Alim\u2019dir, ilim sahibidir, bu s\u0131fat\u0131 ile her \u015feyi bilir. Yine O, Kadirdir, kudret sahibidir ve her \u015feye kadirdir, g\u00fc\u00e7 yetirir."},{"id":5,"sura":1,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. \u201cHamd... Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d Bu, Y\u00fcce Allah\u2019a, her t\u00fcrl\u00fc kemal s\u0131fatlara sahip olu\u015fu ve ihsan ile adalet dairesinde cereyan eden fiilleri dolay\u0131s\u0131yla \u00f6vg\u00fcde bulunmak demektir. B\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle eksiksiz hamd\/\u00f6vg\u00fc, yaln\u0131z O\u2019nundur.\n\u201c\u00c2lemlerin Rabbi\u201d Rab; b\u00fct\u00fcn \u00e2lemlerin -ki \u00e2lem Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015feydir- m\u00fcrebbisi\/terbiye edicisidir. O, onlar\u0131 yaratm\u0131\u015f, birtak\u0131m aletler ile donatm\u0131\u015f ve onlara kaybedecek olurlarsa varl\u0131klar\u0131n\u0131n devam\u0131na imk\u00e2n bulamayacaklar\u0131 b\u00fcy\u00fck nimetler ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ne kadar nimete sahip iseler hepsi O y\u00fcce zat\u0131n vergisidir.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 (Rab olarak) terbiye etmesi, genel ve \u00f6zel olmak \u00fczere iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr:\nGenel terbiye O\u2019nun b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbkat\u0131 yaratm\u0131\u015f olmas\u0131, onlara r\u0131z\u0131k ihsan etmesi ve onlara d\u00fcnyada kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan maslahat ve menfaatlerinin yolunu g\u00f6stermesidir.\n\u00d6zel terbiye ise dostlar\u0131na y\u00f6nelik terbiyedir. Onlar\u0131 iman ile terbiye eder, imana muvaffak k\u0131lar ve imanla\u0131rn\u0131 kem\u00e2le erdirir. Kendileri ile imanlar\u0131 aras\u0131nda engel te\u015fkil eden \u00e7e\u015fitli hususlar\u0131 \u00f6nlerinden kald\u0131r\u0131p bertaraf eder.\nTerbiyenin ger\u00e7ek mahiyeti, her t\u00fcrl\u00fc hayra ula\u015fabilme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ihsan etmek ve her t\u00fcrl\u00fc \u015ferden korumakt\u0131r. Herhalde peygamberlerin Y\u00fcce Allah\u2019a \u00e7o\u011funlukla \u201cRab\u201d ad\u0131n\u0131 anarak dua etmelerinin s\u0131rr\u0131 da bu olsa gerektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn istekleri, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u201c\u00d6zel Rububiyet\u201dinin kapsam\u0131 i\u00e7erisindedir. Buna g\u00f6re Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n; \u201c\u00c2lemlerin Rabbi\u201d buyru\u011fu; yarat\u0131c\u0131n\u0131n, idare edicinin, nimet ihsan edenin ve ba\u015fka hi\u00e7bir varl\u0131\u011fa muhta\u00e7 olmayan\u0131n sadece O oldu\u011funu; buna kar\u015f\u0131l\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00e2lemlerin her y\u00f6nden tamamen O\u2019na muhta\u00e7 olduklar\u0131n\u0131 ifade etmektedir."},{"id":6,"sura":1,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. \u201cKar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcn m\u00e2liki\u201d. M\u00e2lik; m\u00fclk (y\u00f6neticilik, egemenlik ve sahiplik) s\u0131fat\u0131na sahip olan kimse demektir. Bunun sonucu olarak O, hem emir verir, hem yasak koyar, hem m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r, hem cezaland\u0131r\u0131r ve m\u00fclkiyeti\/egemenli\u011fi alt\u0131nda olanlar \u00fczerinde her t\u00fcrl\u00fc tasarrufta bulunur. Burada Allah, m\u00fclk s\u0131fat\u0131n\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc demek olan kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcne izafe etmi\u015ftir. \u201cKar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fc\u201d insanlar\u0131n hayr\u0131yla, \u015ferriyle amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recekleri g\u00fcn demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00fcnde Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fc\/egemenli\u011fi, ad\u00e2leti, hikmeti ve b\u00fct\u00fcn mahl\u00fbkat\u0131n malikiyetliklerinin sona erdi\u011fi ger\u00e7e\u011fi, tam anlam\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u00d6yle ki o g\u00fcnde h\u00fck\u00fcmdarlarla y\u00f6netilenler, k\u00f6lelerle h\u00fcrler e\u015fit olurlar. Hepsi Allah\u2019\u0131n azametine zilletle boyun e\u011ferler, izzeti \u00f6n\u00fcnde al\u00e7al\u0131rlar. O\u2019nun amellere verece\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 beklerler. Sevab\u0131n\u0131 umar, cezas\u0131ndan korkarlar. \u0130\u015fte \u00f6zellikle bu g\u00fcn\u00fcn s\u00f6z konusu edilmesi bundan dolay\u0131d\u0131r. Yoksa O, din g\u00fcn\u00fcn\u00fcn de di\u011fer b\u00fct\u00fcn g\u00fcnlerin de mutlak m\u00e2likidir."},{"id":7,"sura":1,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. \u201cYaln\u0131z Sana ibadet ederiz ve yaln\u0131z Senden yard\u0131m dileriz.\u201d Yani ibadeti yaln\u0131z Sana tahsis eder, yaln\u0131z ve yaln\u0131z Senden yard\u0131m isteriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ma\u2019mul olan \u201c\u0625\u064a\u0627\u0643 : Sana\u201d kelimesinin \u00f6ne gelmesi \u201chasr\u201d ifade eder. \u201cHasr\u201d da h\u00fckm\u00fcn s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ki\u015fi hakk\u0131nda sabit k\u0131l\u0131nmas\u0131, onun d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131n ise bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131 demektir. Sanki ifade \u015f\u00f6yledir: Biz Sana ibadet ederiz, senden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmeyiz; Senden yard\u0131m dileriz, Senden ba\u015fkas\u0131ndan yard\u0131m dilemeyiz. Burada ibadetin yard\u0131m dilemekten \u00f6nce s\u00f6z konusu edilmesi, hem umum ifade eden s\u00f6z\u00fcn husus ifade edenden \u00f6nce zikredilmesi kabilindendir, hem de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hakk\u0131n\u0131n kulunun hakk\u0131ndan \u00f6ne ge\u00e7irilmesine g\u00f6sterilen ihtimamdand\u0131r.\n\u201c\u0130badet\u201d; Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sevdi\u011fi ve raz\u0131 oldu\u011fu, z\u00e2hir ve b\u00e2t\u0131n b\u00fct\u00fcn amelleri ve s\u00f6zleri i\u00e7ine alan kapsaml\u0131 bir isimdir.\n\u201c\u0130stiane\/yard\u0131m dilemek\u201d ise fayda elde etmek ve zararlar\u0131 \u00f6nlemek hususunda sadece Allah\u2019a dayanmak ve bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirme hususunda yaln\u0131zca O\u2019na g\u00fcvenmektir. Y\u00fcce Allah\u2019a ibadet etmek ve O\u2019ndan yard\u0131m dilemek, ebedi mutlulu\u011fun ve her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten kurtulman\u0131n yegane yoludur. Bunlar\u0131 yerine getirmeden kurtulmaya imk\u00e2n yoktur. \u0130badetin ibadet olabilmesi i\u00e7in Allah r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetilerek i\u015flenmesi ve Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in yapt\u0131klar\u0131ndan ve s\u00f6ylediklerinden al\u0131nmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u0130badet, ancak bu iki \u00f6zelli\u011fi ile ibadet olur.\n\u201cYard\u0131m dileme\u201dnin, \u201cibadet\u201d kapsam\u0131na girmekle birlikte daha sonra ayr\u0131ca zikredilmesinin sebebi kulun b\u00fct\u00fcn ibadetlerinde Y\u00fcce Allah\u2019tan yard\u0131m dilemeye muhta\u00e7 olu\u015fundan dolay\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kuluna yard\u0131m etmeyecek olursa, kul emirleri yerine getirme ve yasaklardan ka\u00e7\u0131nma iste\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftiremez."},{"id":8,"sura":1,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":""},{"id":9,"sura":1,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. Daha sonra Y\u00fcce Allah: \u201cHidayet eyle bizi dosdo\u011fru yola\u201d diye buyurmaktad\u0131r. Yani Sen bize dosdo\u011fru yolu g\u00f6ster ve onu izleme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. \u201cS\u0131rat-\u0131 m\u00fcstakim=dosdo\u011fru yol\u201d, Y\u00fcce Allah\u2019a ve O\u2019nun Cennet\u2019ine ula\u015ft\u0131ran a\u00e7\u0131k se\u00e7ik yoldur. Bu da hakk\u0131 bilmek ve hakka uygun amelde bulunmakt\u0131r. O bak\u0131mdan ey Rabb\u2019imiz, Sen hem bizi bu yola ilet, hem de bu yol \u00fczerinde bize sebat ver.\nBu yola iletilmek \u0130sl\u00e2m dinine ba\u011flanmak ve onun d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00fct\u00fcn dinleri terk etmek demektir.\nBu yolda hidayet \u00fczere sebat etmek ise hem ilm\u00ee bak\u0131mdan, hem amel\u00ee olarak dinin b\u00fct\u00fcn tafsil\u00ee h\u00fck\u00fcmlerinde hid\u00e2yet \u00fczere olmay\u0131 kapsar.\n\u00d6yleyse bu dua, hem en kapsaml\u0131 hem de kul i\u00e7in en faydal\u0131 dualardan birisidir. Bundan dolay\u0131 insan\u0131n namaz\u0131n\u0131n her bir rek\u00e2t\u0131nda Y\u00fcce Allah\u2019a bu duay\u0131 yapmas\u0131 ona olan ihtiyac\u0131na bin\u00e2en vacib k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. "},{"id":10,"sura":1,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. \u201cKendilerine nimet verdi\u011fin kimselerin\u201d yani peygamberlerin, s\u0131dd\u0131klar\u0131n, \u015fehidlerin ve salihlerin \u201cyoluna\u201d. \u201cGazaba u\u011frayanlar\u0131n\u201d yani yahudiler ve benzeri kimseler gibi hakk\u0131 bildi\u011fi halde terk edenlerin \u201cve sap\u0131tanlar\u0131n\u201d h\u0131ristiyanlar ve benzerleri gibi bilgisizlikleri ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla hakk\u0131 terk edenlerin yoluna \u201cde\u011fil.\u201d "},{"id":11,"sura":1,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"Bu s\u00fbre olduk\u00e7a k\u0131sa olmas\u0131na ra\u011fmen Kur\u2019an s\u00fbrelerinden ba\u015fka herhangi bir s\u00fbrenin ihtiva etmedi\u011fi pek \u00e7ok hususu kapsamaktad\u0131r. \u015e\u00f6yle ki o, \u00fc\u00e7 t\u00fcr\u00fc ile tevhidi i\u00e7ermektedir: Rububiyet tevhidi \u201c\u00e2lemlerin Rabbi\u201d buyru\u011fundan, Ul\u00fbhiyet tevhidi -ki o ibadetler ile Allah\u2019\u0131 birlemektir- \u201cAllah\u201d lafza-i cel\u00e2li ile \u201cyaln\u0131z Sana ibadet ederiz\u201d buyru\u011fundan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130sim ve s\u0131fat tevhidi de -ki o da Allah\u2019\u0131n kendi z\u00e2t\u0131 i\u00e7in ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn de O\u2019nun i\u00e7in tesbit etmi\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn kem\u00e2l s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ta\u2019til\/iptal etme, temsil\/denk tutma ve te\u015fbih\/benzetme s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n kabul etmektir- \u00f6nceden de ge\u00e7ti\u011fi gibi \u201chamd\u201d lafz\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \n\u201cHidayet eyle bizi dosdo\u011fru yola\u201d buyru\u011fu ise n\u00fcb\u00fcvvetin kabul\u00fcn\u00fc ihtiva etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc risalet olmaks\u0131z\u0131n bunun ger\u00e7ekle\u015fmesine imk\u00e2n yoktur. Yap\u0131lan amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilece\u011fi ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201ckar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcn maliki\u201d buyru\u011funda ifade edilmektedir. Ayr\u0131ca bu, amellere verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n adaletle olaca\u011f\u0131n\u0131 da ifade etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc; \u201c\u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 : din\/kar\u015f\u0131l\u0131k\u201d kelimesi adil bir \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k vermek anlam\u0131ndad\u0131r.\nAyr\u0131ca bu sure, Kaderiye ve Cebriyenin g\u00f6r\u00fc\u015flerine muhalif olarak kaderi tespit etmekte ve kulun ger\u00e7ek fail oldu\u011funu ortaya koymakta, hatta \u201chidayet eyle bizi dosdo\u011fru yola\u201d buyru\u011funda b\u00fct\u00fcn bid\u2019at ve dal\u00e2let sahiplerinin kanaatlerini reddetmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cdosdo\u011fru yol\u201d hakk\u0131 bilmek ve gere\u011fince amel etmektir. Her bid\u2019at\u00e7i ve sap\u0131k ise bunun d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Yine bu s\u00fbre \u201cyaln\u0131z Sana ederiz ibadet ve yaln\u0131z Senden dileriz yard\u0131m\u201d buyru\u011funda gerek ibadet ciheti ile gerekse de yard\u0131m dilemek y\u00f6n\u00fcyle dinin sadece Allah\u2019a halis k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir. \n\u00d6yleyse hamd\/\u00f6vg\u00fc yaln\u0131zca \u00e2lemlerin Rabb\u2019i Allah\u2019\u0131nd\u0131r."}]}