{"result":[{"id":1096,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"6- EN\u2019\u00c2M S\u00dbRES\u0130"},{"id":1097,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir, 165 \u00e2yettir)"},{"id":1098,"sura":6,"from_aya":1,"to_aya":2,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Hamd, g\u00f6kleri ve yeri yaratan, karanl\u0131klar\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var eden Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Sonra da k\u00e2fir olanlar Rablerine denk tutuyorlar.\n2- O, sizi \u00e7amurdan yaratan, sonra da bir ecel takdir edendir. O\u2019nun kat\u0131nda belirli bir ecel daha vard\u0131r. Sonra siz (h\u00e2l\u00e2) \u015f\u00fcphe ediyorsunuz."},{"id":1099,"sura":6,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Bu buyruk, Allah'\u0131n hem kem\u00e2l s\u0131fatlar\u0131, azamet ve celal nitelikleri ile genel olarak, hem de s\u00f6z\u00fc edilen hususlar dolay\u0131s\u0131 ile de \u00f6zel olarak \u00f6vg\u00fcye ve y\u00fcceltilmeye lay\u0131k oldu\u011funu haber vermektedir. Allah teb\u00e2reke ve te\u00e2l\u00e2, kudretinin kemaline, ilim ve rahmetinin geni\u015fli\u011fine, hikmetinin genelli\u011fine ve mahlukat\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na yarat\u0131p idare etmesine delil olan \u201cg\u00f6kleri ve yeri\u201d yaratmas\u0131, \u201ckaranl\u0131klar\u0131 ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 var\u201d etmesi dolay\u0131s\u0131 ile y\u00fcce zat\u0131n\u0131 \u00f6vmektedir. Karanl\u0131klar\u0131n ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, hem gece ve g\u00fcnd\u00fcz, g\u00fcne\u015f ve ay gibi maddi olan varl\u0131klar\u0131; hem cehalet, \u015f\u00fcphe, \u015firk, masiyet, gaflet gibi manevi karanl\u0131klar\u0131; hem de ilmin, iman\u0131n, yak\u00eenin ve itaatin nuru gibi manevi ayd\u0131nl\u0131klar\u0131 kapsamaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yaln\u0131z ba\u015f\u0131na ibadete lay\u0131k oldu\u011funa, dinin yaln\u0131zca O\u2019na halis k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131na delildir.\n\u201cSonra da\u201d bu delile ve bu konudaki kat\u2019i belgenin b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen \u201ck\u00e2fir olanlar Rablerine denk tutuyorlar.\u201d O\u2019ndan ba\u015fka varl\u0131klar\u0131, O\u2019na e\u015fit tutuyorlar. Yani bu varl\u0131klar\u0131 ibadet ve ta\u2019zimde O\u2019na denk tutarlar. Halbuki bu varl\u0131klar\u0131n kem\u00e2l konulardaki hi\u00e7bir hususta Allah\u2019a e\u015fit olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Aksine hepsi Allah\u2019a muhta\u00e7, her bak\u0131mdan eksik ve acizdirler. "},{"id":1100,"sura":6,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. \u201cO, sizi \u00e7amurdan yaratan\u201d Bu, sizin as\u0131l maddeniz ve ilk atan\u0131z olan Adem aleyhisselam\u2019\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u201csonra da bir ecel takdir edendir\u201d; yani sizin bu d\u00fcnya yurdunda ikamet s\u00fcreniz i\u00e7in bir s\u00fcre tayin etmi\u015ftir. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda siz d\u00fcnyadan yararlan\u0131r, imtihandan ge\u00e7irilir ve peygamberlerin getirdikleri ile \u201cHanginizin daha g\u00fczel amelde bulunaca\u011f\u0131n\u0131 denemek \u00fczere\u201d (el-M\u00fclk, 67\/2) s\u0131nan\u0131rs\u0131n\u0131z. \u00d6\u011f\u00fct alan kimselerin \u00f6\u011f\u00fct almalar\u0131 i\u00e7in yeterli olacak kadar bir s\u00fcre sizi ya\u015fat\u0131r. \u201cO\u2019nun kat\u0131nda belirli bir ecel daha vard\u0131r.\u201d Bu ise kullar\u0131n bu d\u00fcnyadan kendisine g\u00f6\u00e7ecekleri \u00e2hiret yurdudur. Hay\u0131r veya \u015fer t\u00fcr\u00fcnden yapt\u0131klar\u0131 amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 O, onlara orada verecektir.\n\u201cSonra\u201d bu eksiksiz a\u00e7\u0131klamaya, ileri s\u00fcrebilece\u011finiz hi\u00e7bir kar\u015f\u0131 delil b\u0131rakmayan beyana ra\u011fmen \u201csiz (h\u00e2la) \u015f\u00fcphe ediyorsunuz.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n vaatleri, tehditleri, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi konular\u0131nda teredd\u00fcttesiniz. \n\u0130lk ayette \u201ckaranl\u0131klar\u201d kelimesinin \u00e7o\u011ful olarak zikredilmesi, karanl\u0131k unsurlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fundan ve yollar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011finden dolay\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cayd\u0131nl\u0131k\/nur\u201d kelimesinin tekil olarak zikredilmesi ise Y\u00fcce Allah\u2019a ula\u015ft\u0131ran yolun birden \u00e7ok olmay\u0131p tek olmas\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r ki bu da hakk\u0131 bilmek ve gere\u011fince amel etmek demek olan S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstak\u00eemdir. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphesiz ki bu Benim dosdo\u011fru yolumdur. O halde ona uyun. Ba\u015fka yollara uymay\u0131n. Sonra sizi O\u2019nun yolundan ay\u0131r\u0131rlar.\u201d (el-En\u2019am, 6\/153)"},{"id":1101,"sura":6,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"3- G\u00f6klerde de yerde de Allah sadece O\u2019dur. O, gizlinizi de a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da bilir. O, ne kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da bilir. "},{"id":1102,"sura":6,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. Yani g\u00f6klerde ve yerde il\u00e2h edinilecek ve kendisine ibadet edilecek olan yaln\u0131z O\u2019dur. G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar, Rablerine ibadet eder, azameti \u00f6n\u00fcnde zilletle boyun e\u011fer, O\u2019nun izzet ve celali \u00f6n\u00fcnde boyun b\u00fckerler. Mukarreb melekler, peygamberler, ras\u00fbller, s\u0131dd\u0131klar, \u015fehidler ve salihler... \u201cO, gizlinizi de a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da bilir. O, ne kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da bilir.\u201d \u00d6yleyse O\u2019na isyan olan i\u015flerden sak\u0131n\u0131n. Sizi O\u2019na ve rahmetine yak\u0131nla\u015ft\u0131ran amellere y\u00f6nelin. Sizi O\u2019ndan ve rahmetinden uzakla\u015ft\u0131ran her bir amelden de ka\u00e7\u0131n\u0131n."},{"id":1103,"sura":6,"from_aya":4,"to_aya":6,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"4- Onlara Rablerinin \u00e2yetlerinden bir \u00e2yet (ne zaman) geldiyse mutlaka ondan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdir.\n5- Onlar hak kendilerine geldi\u011finde onu yalanlad\u0131lar. Fakat kendisi ile alay etmekte olduklar\u0131 \u015feyin haberleri onlara gelecektir.\n6- G\u00f6rmediler mi ki Biz kendilerinden \u00f6nce nice nesilleri helak ettik? \u00dcstelik onlara yery\u00fcz\u00fcnde size vermedi\u011fimiz imkanlar\u0131 vermi\u015f, g\u00f6kten \u00fczerlerine bol bol ya\u011fmur g\u00f6ndermi\u015f ve altlar\u0131ndan da \u0131rmaklar ak\u0131tm\u0131\u015ft\u0131k. B\u00f6yle iken g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 hel\u00e2k ettik ve arkalar\u0131ndan ba\u015fka bir nesil yaratt\u0131k."},{"id":1104,"sura":6,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019tan m\u00fc\u015friklerin y\u00fcz \u00e7eviri\u015flerine, onlar\u0131n ileri derecedeki yalanlama ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131na d\u00e2ir bir haberdir. G\u00f6sterilen mucizelerin ve gelen \u00e2yetlerin, ba\u015flar\u0131na t\u00fcrl\u00fc musibetler gelmedik\u00e7e fayda vermeyece\u011fini bildirmektedir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cOnlara Rab\u2019lerinin \u00e2yetlerinden bir \u00e2yet\u201d yani hakka kat\u2019i olarak delil olan, onlar\u0131 hakka uyup kabul etmeye davet eden belgelerden bir belge \u201c(ne zaman) geldiyse mutlaka ondan y\u00fcz \u00e7evirmi\u015flerdir.\u201d O belgelere ald\u0131r\u0131\u015f etmezler. Kulak asmazlar. Kalplerini ba\u015fka taraflara y\u00f6neltir, onlara arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6nerler."},{"id":1105,"sura":6,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. \u201cOnlar hak kendilerine geldi\u011finde onu yalanlad\u0131lar.\u201d Oysa hakka t\u00e2b\u00ee olmalar\u0131 ve hakk\u0131 kendilerine kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 ve g\u00f6nderip bildirmesi dolay\u0131s\u0131 ile Allah\u2019a \u015f\u00fckretmeleri gerekirdi. Onlarsa buna kar\u015f\u0131 g\u00f6stermeleri gereken tutumun tam z\u0131dd\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. B\u00f6ylece feci azab\u0131 hak ettiler. \n\u201cFakat kendisi ile alay etmekte olduklar\u0131 \u015feyin haberleri onlara gelecektir.\u201d Yani kendisi ile alay ettikleri \u015feyin, biz\u00e2tihi hak ve ger\u00e7ek oldu\u011funu g\u00f6recekler. Y\u00fcce Allah yalanlay\u0131c\u0131lara yalanlar\u0131n\u0131n ve iftiralar\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6sterecektir. Zira onlar, \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fle, cennet ve cenennemle alay ediyorlard\u0131. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde yalanlayanlara: \u201c\u0130\u015fte bu, daha \u00f6nce kendisini yalan sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ate\u015ftir.\u201d (et-Tur, 52\/14) denilecektir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar var g\u00fc\u00e7leri ile: \u00d6len kimseyi Allah diriltmez, diye Allah\u2019a yemin ettiler. Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil! Bu, onun ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 hak bir vaattir. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler. Ta ki hakk\u0131nda ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fckleri \u015feyleri onlara a\u00e7\u0131klas\u0131n, k\u00fcfre sapanlar da kendilerinin ger\u00e7ekten yalanc\u0131 kimseler olduklar\u0131n\u0131 bilsinler diye.\u201d (en-Nahl, 16\/38-39)"},{"id":1106,"sura":6,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. Daha sonra Allah Teala ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlerin halinden ibret almalar\u0131n\u0131 emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cG\u00f6rmediler mi ki Biz kendilerinden \u00f6nce nice nesilleri helak ettik?\u201d Yani yalanlayan pek \u00e7ok \u00fcmmeti arka arkaya hel\u00e2k ettik, hel\u00e2k etmeden \u00f6nce de onlara m\u00fchlet vermi\u015f, \u201c\u00dcstelik onlara yery\u00fcz\u00fcnde size vermedi\u011fimiz imkanlar\u0131 vermi\u015f\u201d mal, evlat, refah ve bolluk vermi\u015ftik. \u201cg\u00f6kten \u00fczerlerine bol bol ya\u011fmur g\u00f6ndermi\u015f ve altlar\u0131ndan da \u0131rmaklar ak\u0131tm\u0131\u015ft\u0131k.\u201d Bu \u0131rmaklar, kendilerine Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi t\u00fcrden ekinler ve mahs\u00fcller bitiriyor, onlar da bunlardan yararlan\u0131yor ve arzulad\u0131klar\u0131 \u015fekilde onlar\u0131 al\u0131p kullan\u0131yorlard\u0131. Fakat Y\u00fcce Allah\u2019a nimetleri dolay\u0131s\u0131 ile \u015f\u00fckretmediler, aksine arzu ve isteklerine y\u00f6neldiler, zevk onlar\u0131 oyalay\u0131p durdu. Peygamberleri kendilerine pek \u00e7ok \u00e2yet ve belgelerle geldikleri halde bunlar\u0131 tasdik etmediler. Aksine hepsini reddettiler ve yalanlad\u0131lar. \n\u201cB\u00f6yle iken g\u00fcnahlar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 hel\u00e2k ettik ve arkalar\u0131ndan ba\u015fka bir nesil yaratt\u0131k.\u201d \u0130\u015fte Allah\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015f ve gelecek b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetlerdeki kanunu ve \u00e2deti budur. Sizler de Allah\u2019\u0131n bu ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlere dair anlatm\u0131\u015f oldu\u011fu haberlerden gerekti\u011fi gibi ibret al\u0131n."},{"id":1107,"sura":6,"from_aya":7,"to_aya":9,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"7- E\u011fer biz sana ka\u011f\u0131t \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 bir kitap indirseydik, kendileri de elleri ile ona dokunsalard\u0131 k\u00e2fir olanlar yine de: \u201cBu ancak apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr\u201d derlerdi.\n8- \u201cOna bir melek indirilseydi ya!\u201d dediler. E\u011fer biz bir melek indirseydik, i\u015f bitirilmi\u015f olur sonra kendilerine m\u00fchlet de verilmezdi.\n9- E\u011fer o (peygamberi) bir melek yapsayd\u0131k, yine bir adam (suretinde) yapard\u0131k ve onlar\u0131 d\u00fc\u015fmekte olduklar\u0131 \u015f\u00fcpheye yine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrd\u00fck."},{"id":1108,"sura":6,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. Bu, k\u00e2firlerin a\u015f\u0131r\u0131 derecedeki inatlar\u0131na dair Allah\u2019\u0131n, peygamberine verdi\u011fi bir haberidir. Onlar\u0131n yalanlamalar\u0131, senin getirmi\u015f olduklar\u0131nda bulunan bir kusurdan ve onlar\u0131n bilgisizliklerinden kaynaklanm\u0131yor. Aksine bu tutumlar\u0131 sade bir zalimlik ve bir azg\u0131nl\u0131kt\u0131r. Sizin de buna kar\u015f\u0131 koyabilecek bir \u00e7areniz yoktur. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah onlar\u0131n durumunu \u015f\u00f6ylece dile getirmektedir: \u201cE\u011fer biz sana ka\u011f\u0131t \u00fczerinde yaz\u0131l\u0131 bir kitap indirseydik, kendileri de elleri ile ona dokunsalard\u0131\u201d ve onun ger\u00e7ek oldu\u011funu kesin olarak anlasalard\u0131 \u201ck\u00e2fir olanlar yine de\u201d zulmedip b\u00fcy\u00fcklenerek: \u201cBu ancak apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr\u201d derlerdi.\u201d \u015eimdi bu delilden daha b\u00fcy\u00fck ne olabilir? Buna kar\u015f\u0131l\u0131k b\u00f6yle bir delil hakk\u0131nda onlar\u0131n \u015fu \u00e7irkin s\u00f6zlerine bak\u0131n. Onlar ak\u0131ldan yana az\u0131c\u0131k bir nasibi olan herhangi bir kimsenin bile kabul edece\u011fi maddi olan bir \u015feye kar\u015f\u0131, bile bile inat g\u00f6stermi\u015flerdir."},{"id":1109,"sura":6,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. Yine onlar cahilliklerine ve akl\u0131n gereklerini bilmeyi\u015flerine dayal\u0131 inatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrerek \u201cOna bir melek indirilse ya!, dediler.\u201d Yani ni\u00e7in Muhammed ile birlikte ona i\u00e7inde bulundu\u011fu bu durumda yard\u0131mc\u0131 olsun, destek versin, diye bir melek indirilmedi? \u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l zanlar\u0131na g\u00f6re o bir be\u015fer oldu\u011fundan, Allah\u2019\u0131n risaleti ise ancak melekler eli ile g\u00f6nderilebildi\u011finden, onun yan\u0131nda bir melek olmal\u0131yd\u0131.\nAllah ise kullar\u0131na l\u00fctuf ve rahmetini insanlara kendilerinden olan birisini peygamber g\u00f6ndermekle beyan etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir peygamberin getirdiklerine bilgi ve basirete dayanarak ve g\u00f6rmeden inan\u0131l\u0131r. \u201cE\u011fer biz\u201d risaletimizi getirmek \u00fczere \u201cbir melek indirseydik\u201d o zaman iman, hakk\u0131 bilmekten dolay\u0131 olmazd\u0131. Bu g\u00f6r\u00fclen ve tan\u0131k olunan \u015feylere iman etmek olurdu ki b\u00f6yle bir iman da tek ba\u015f\u0131na hi\u00e7bir fayda sa\u011flamaz. Bu da onlar\u0131n iman etmeleri halinde b\u00f6yledir. Ancak b\u00f6yle bir durumda bile onlar\u0131n iman etmeyecekleri ihtimali y\u00fcksektir. \u0130man etmedikleri takdirde de \u201ci\u015f\u201d acilen hel\u00e2k edilmeleri ve onlara s\u00fcre tan\u0131nmamas\u0131 ile \u201cbitirilmi\u015f olur.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc kendileri taraf\u0131ndan teklif edilen mucizelere iman etmeyen kimseler hakk\u0131ndaki Allah\u2019\u0131n s\u00fcnneti\/kanunu budur.\nAllah\u2019\u0131n insanlara -kullar i\u00e7in daha uygun ve daha merhametlice oldu\u011funu bildi\u011fi- kendilerinden bir be\u015feri apa\u00e7\u0131k belgelerle g\u00f6ndermesi, bununla birlikte k\u00e2fir ve yalanlayanlara da Allah\u2019\u0131n m\u00fchlet vermesi elbette ki daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Melek indirilmesini istemeleri ise -e\u011fer bilmi\u015f olsalard\u0131- kendileri i\u00e7in bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr."},{"id":1110,"sura":6,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. Bununla birlikte e\u011fer onlara melek indirilmi\u015f ve peygamber olarak g\u00f6nderilmi\u015f olsayd\u0131, onlar o melekten il\u00e2hi mesajlar\u0131 alamazlar, buna tahamm\u00fcl edemezler ve fani g\u00fc\u00e7leri buna yetmezdi. \u201cE\u011fer o (peygamberi) bir melek yapsayd\u0131k, yine bir adam (suretinde) yapard\u0131k.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc il\u00e2hi hikmet bundan ba\u015fkas\u0131n\u0131 gerektirmemektedir \u201cve onlar\u0131 d\u00fc\u015fmekte olduklar\u0131 \u015f\u00fcpheye yine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrd\u00fck.\u201d Yani i\u015f onlar i\u00e7in kar\u0131\u015f\u0131k ve i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hal al\u0131rd\u0131. Buna sebep ise kendi kendilerini \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcrmeleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerini hem kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k i\u00e7eren, hem de hakk\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaya elveri\u015fli olmayan b\u00f6yle bir kurala ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131. Hak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 yollar\u0131 ile ve asl\u00ee k\u00e2ideleri ile kendilerine gelince ba\u015fkalar\u0131 bu hak ile hid\u00e2yet bulurken, ayn\u0131 hak kendilerine hid\u00e2yet sebebi olmad\u0131. Su\u00e7 kendilerinindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hid\u00e2yet kap\u0131s\u0131n\u0131 kendi y\u00fczlerine kendileri kapatt\u0131lar ve \u00f6nlerine sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131lar."},{"id":1111,"sura":6,"from_aya":10,"to_aya":11,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"10- Andolsun ki senden \u00f6nce gelen rasullerle de alay edildi de i\u00e7lerinden alay edenleri o alaya ald\u0131klar\u0131 \u015fey, \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131verdi.\n11- De ki: \u201cYery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015f\u0131n, sonra da yalanlayanlar\u0131n sonu nice oldu, bir bak\u0131n.\u201d"},{"id":1112,"sura":6,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. Y\u00fcce Allah Ras\u00fbl\u00fcne teselli vererek, sab\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 telkin ederek ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 da tehdit ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAndolsun ki senden \u00f6nce gelen rasullerle de alay edildi\u201d; o peygamberler \u00fcmmetlerine apa\u00e7\u0131k delilleri getirdiklerinde \u00fcmmetleri onlar\u0131 yalanlad\u0131lar, onlarla ve getirdikleri ile alay ettiler. Allah da bu k\u00fcf\u00fcr ve yalanlamalar\u0131 sebebi ile onlar\u0131 hel\u00e2k etti ve paylar\u0131na d\u00fc\u015fen azab\u0131 onlara tastamam verdi. B\u00f6ylece \u201ci\u00e7lerinden alay edenleri o alaya ald\u0131klar\u0131 \u015fey, \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131verdi.\u201d \u00d6yleyse ey yalanlay\u0131c\u0131lar! Art\u0131k bu yalanlamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten sak\u0131n\u0131n. Yoksa onlara gelip \u00e7atan sizi de bulacakt\u0131r."},{"id":1113,"sura":6,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. \u201cDe ki:\u201d E\u011fer bu konuda sizin bir \u015f\u00fcphe ya da bir teredd\u00fcd\u00fcn\u00fcz varsa haydi \u201cYery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015f\u0131n, sonra da yalanlayanlar\u0131n sonu nice oldu bir bak\u0131n.\u201d Siz ancak hel\u00e2k edilmi\u015f kavimlerle ve ibretlik cezalar i\u00e7inde yok olup gitmi\u015f \u00fcmmetlerle kar\u015f\u0131la\u015facaks\u0131n\u0131z. Meskenleri \u0131ss\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r; o geni\u015f alanlarda sevin\u00e7 ile konaklay\u0131p nimetlerden yararlanan hi\u00e7bir kimse yoktur. Her \u015feyin mutlak sahibi ve h\u00fck\u00fcmran\u0131, onlar\u0131 yok etti. Onlara d\u00e2ir haberler ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren basiret sahipleri i\u00e7in bir ibrettir. Burada emrolunan gezip dola\u015fma, ibret alma sonucunu veren kalp ve bedenle gezip dola\u015fmad\u0131r. \u0130bret almaks\u0131z\u0131n sadece gezip g\u00f6rmek ise hi\u00e7bir fayda sa\u011flamaz. "},{"id":1114,"sura":6,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"12- De ki: \u201cG\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?\u201d De ki: \u201cAllah\u2019\u0131nd\u0131r. O, rahmeti kendi \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131r. Andolsun ki hepinizi hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe olmayan K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde toplayacakt\u0131r. Kendilerini zarara u\u011fratanlar, i\u015fte onlar iman etmezler.\u201d"},{"id":1115,"sura":6,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. Y\u00fcce Allah peygamberine hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u015eu m\u00fc\u015friklere, tevhidi itiraf ve kabul etmelerini sa\u011flamak \u00fczere \u201cDe ki: \u201cG\u00f6klerde ve yerde olanlar kimindir?\u201d Yani bunlar\u0131 yaratan, bunlara mutlak malik olan ve bunlarda diledi\u011fi gibi tasarruf eden kimdir? Onlara \u201cde ki: Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d Zaten onlar da bunu kabul etmekte ve ink\u00e2r etmemektedirler. Peki, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n tek ba\u015f\u0131na mutlak malik ve mutlak idareci oldu\u011funu itiraf ediyorlar da ni\u00e7in ihlas ile yaln\u0131zca O\u2019na y\u00f6nelmeyi ve tevhidi kabul etmiyorlar?\n\u201cO rahmeti kendi \u00fczerine yazm\u0131\u015ft\u0131r\u201d Yani ulvi alem de s\u00fcfli alem de O\u2019nun y\u00f6netimi ve idaresi alt\u0131ndad\u0131r. O y\u00fcce Zat rahmet ve ihsan\u0131n\u0131 bunlara yazm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131 rahmet ve l\u00fctfuna gark etmi\u015ftir. O kendi Zat\u0131 hakk\u0131nda rahmetinin gazab\u0131n\u0131 ge\u00e7ti\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131r.[1] Ba\u011f\u0131\u015f ve ihsanda bulunmak, al\u0131koyup vermemekten daha \u00e7ok sevdi\u011fi bir \u015feydir. E\u011fer g\u00fcnahlar\u0131 sebebi ile bu kap\u0131lar\u0131 kendi y\u00fczlerine kapatmayacak olurlarsa Allah b\u00fct\u00fcn kullara rahmetinin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer masiyet ve kusurlar\u0131 bu rahmeti talep etmelerine engel de\u011filse O, onlar\u0131 bu kap\u0131lara davet etmektedir.\n\u201cAndolsun ki hepinizi hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe olmayan k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde toplayacakt\u0131r.\u201d Haber verenlerin en do\u011frusu oldu\u011fu halde Allah, bu buyru\u011funda yemin etmektedir. Halbuki bu hususa dair pek \u00e7ok delil ve belgeyi de ortaya koymu\u015ftur. Bu belgeler bunu hakk-\u0131 yak\u00een (kesin ger\u00e7ek) haline getirmi\u015ftir. Fakat zalimler k\u00fcf\u00fcrden ba\u015fka bir yola y\u00f6nelmiyorlar. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, \u00f6l\u00fcleri diriltme kudretini ink\u00e2r ediyorlar, O\u2019na isyana dal\u0131p gidiyorlar. O\u2019na kafirlik etme c\u00fcretk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyorlar. B\u00f6ylelikle d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 da \u00e2hiretlerini de kaybetmektedirler. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cKendilerini zarara u\u011fratanlar, i\u015fte onlar iman etmezler.\u201d"},{"id":1116,"sura":6,"from_aya":13,"to_aya":20,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"13- Gecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn i\u00e7inde bar\u0131nan her \u015fey O\u2019nundur. O, Semi\u2019dir, Al\u00eemdir.\n14- De ki: \u201cG\u00f6klerin ve yerin yaradan\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edinecekmi\u015fim? \u00dcstelik O, yediriyor ama yedirilmiyor!\u201d De ki: \u201cBen \u0130slam\/teslim olanlar\u0131n ilki olmakla emrolundum ve (bana): Sak\u0131n m\u00fc\u015friklerden olma!\u201d (dendi).\n15- De ki: \u201cBen, e\u011fer Rabbime isyan edersem, o b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.\u201d \n16- O g\u00fcn (o azap) kimden uzak tutulursa (Allah) ona rahmet buyurmu\u015ftur. \u0130\u015fte bu, apa\u00e7\u0131k bir kurtulu\u015ftur.\n17- E\u011fer Allah sana bir zarar dokundurursa onu O\u2019ndan ba\u015fka giderecek yoktur. E\u011fer sana bir hay\u0131r dokundurursa (bil ki) O, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.\n18- O, kullar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde k\u00e2hirdir. O, Hak\u00eemdir, Hab\u00eerdir.\n19- De ki: \u201cKimin \u015fahitli\u011fi en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr?\u201d De ki: \u201cAllah, benimle sizin aran\u0131zda O \u015fahittir. Bu Kur\u2019an bana onunla sizi ve her kime ula\u015f\u0131rsa onlar\u0131 korkutup uyarmam i\u00e7in vahyolundu. \u015eimdi, siz Allah ile birlikte ba\u015fka ilahlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahitlik ediyorsunuz?\u201d De ki: \u201cBen (buna asla) \u015fahitlik etmem.\u201d De ki: \u201cO, ancak tek bir ilaht\u0131r ve ben sizin ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131zdan tamamen ber\u00eeyim.\u201d\n20- Kendilerine kitap verdi\u011fimiz kimseler onu kendi \u00f6z o\u011fullar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131rlar. Kendilerini zarara u\u011fratanlar, i\u015fte onlar iman etmezler."},{"id":1117,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"\u015eu bilinmelidir ki, bu \u015ferefli s\u00fbre akl\u00ee ve nakl\u00ee b\u00fct\u00fcn deliller ile tevhidin beyan\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Hatta neredeyse s\u00fbre b\u00fct\u00fcn\u00fcyle tevhide ve Allah\u2019a ortak ko\u015fup peygamberini yalanlayan m\u00fc\u015frikler ile tart\u0131\u015fma konusuna m\u00fcnhas\u0131rd\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00e2yet-i kerimelerde de Y\u00fcce Allah hid\u00e2yeti a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kartan ve \u015firki yok eden hususlar\u0131 s\u00f6z konusu etmi\u015f ve \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:"},{"id":1118,"sura":6,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. \u201cGecenin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn i\u00e7inde bar\u0131nan her \u015fey O\u2019nundur.\u201d O y\u00fcce Zat\u0131nd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131 ile, cinni ile, melekleri ile, canl\u0131 ve cans\u0131z t\u00fcm yarat\u0131lm\u0131\u015flar O\u2019nundur. Bunlar\u0131n hepsi i\u015fleri idare olunan yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Her \u015feye g\u00fcc\u00fc yeten mutlak malikin ve azameti sonsuz Rabbin emri alt\u0131ndad\u0131rlar. Akl\u00ee bak\u0131mdan ve nakil a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hi\u00e7bir faydaya ve zarara g\u00fc\u00e7 yetiremeyen ve mutlak olarak Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fc olan bu varl\u0131klardan birisine ibadet edip de her \u015feyi yaratan, idare eden, mutlak malik, zarar ve fayda verme g\u00fcc\u00fcne sahip yarat\u0131c\u0131ya ihlas\u0131 terk etmek do\u011fru g\u00f6r\u00fclebilir mi? Selim ak\u0131llar ve dosdo\u011fru f\u0131tratlar ibadeti, sevgiyi, korkuyu ve umudu yaln\u0131zca alemlerin Rabbi olan Allah\u2019a tahsis etmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yor mu?\n\u201cO, Semi\u2019dir,\u201d diller istenildi\u011fi kadar farkl\u0131, ihtiya\u00e7lar istenildi\u011fi kadar \u00e7e\u015fitli olsun O, b\u00fct\u00fcn sesleri i\u015fitir. \u201cAl\u00eemdir.\u201d Olmu\u015fu, olaca\u011f\u0131 ve olmam\u0131\u015f\u0131 e\u011fer olsa ne \u015fekilde olaca\u011f\u0131n\u0131 bilir. G\u00f6r\u00fclenlere de g\u00f6r\u00fclmeyenlere de muttali olur."},{"id":1119,"sura":6,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. Allah\u2019a \u015firk ko\u015fan \u015fu kimselere \u201cde ki: O g\u00f6klerin ve yerin yaradan\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131 m\u0131 dost edinecekmi\u015fim?\u201d \u015eu aciz olan yarat\u0131lm\u0131\u015flardan bana dost olacak ve yard\u0131m edecek kimseler mi var? Ben O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir kimseyi dost edinmem. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edip yaratan, onlar\u0131 idare edendir. \u201c\u00dcstelik O, yediriyor ama yedirilmiyor.\u201d Onlara herhangi bir ihtiyac\u0131 olmaks\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131n r\u0131zk\u0131n\u0131 O veriyor. O halde yaratan, r\u0131z\u0131k veren, hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan (\u011eani) ve her \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k olan, o y\u00fcce Zattan ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost ve yard\u0131mc\u0131 edinmem nas\u0131l uygun olur?\n\u201cDe ki: Ben\u201d tevhid ile ve boyun e\u011ferek Allah\u2019a \u201c\u0130slam\/teslim olanlar\u0131n ilki olmakla emrolundum.\u201d Rabbimin emirlerini ba\u015fkalar\u0131ndan \u00f6nce benim yerime getirmem gerekir. \u201cve (bana): Sak\u0131n m\u00fc\u015friklerden olma!\u201d (dendi).\u201d Yani bana m\u00fc\u015friklerden olmak da yasak k\u0131l\u0131nd\u0131. Hem inan\u00e7lar\u0131, hem onlarla oturup kalkmak, hem onlarla bir araya gelmek yasakland\u0131. Bu, \u00fczerimdeki en \u00f6nemli farz ve en \u00f6ncelikli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr."},{"id":1120,"sura":6,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. \u201cDe ki: \u201cBen, e\u011fer Rabbime isyan edersem, o b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan korkar\u0131m.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015firk masiyeti cehennemde ebedi kalmay\u0131 ve mutlak egemen Allah\u2019\u0131n gazab\u0131na u\u011framay\u0131 gerektirir. O b\u00fcy\u00fck g\u00fcn ise Allah\u2019\u0131n azab\u0131ndan korkulan ve cezas\u0131ndan sak\u0131n\u0131lan bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc;"},{"id":1121,"sura":6,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. \u201cO g\u00fcn (o azap) kimden uzak tutulursa (Allah) ona rahmet buyurmu\u015ftur. \u0130\u015fte bu, apa\u00e7\u0131k bir kurtulu\u015ftur.\u201d O g\u00fcn azap kimden uzakla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rsa o kimse rahmete nail olmu\u015f demektir. O g\u00fcn kim kurtulursa i\u015fte ger\u00e7ek kurtulu\u015f budur. O g\u00fcn\u00fcn azab\u0131ndan kurtulamayanlar ise hel\u00e2k ve bedbaht olmu\u015ftur."},{"id":1122,"sura":6,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n vahdaniyetinin delilleri aras\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131p giderenin, hayr\u0131 ve bollu\u011fu sa\u011flayan\u0131n yaln\u0131z O olu\u015fu da vard\u0131r. Bu y\u00fczden O, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer Allah sana\u201d fakirlik, hastal\u0131k, darl\u0131k, gam, keder ve buna benzer \u201cbir zarar dokundurursa onu O\u2019ndan ba\u015fka giderecek yoktur. E\u011fer sana bir hay\u0131r dokundurursa (bil ki) O her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.\u201d Fayda veren de zarar veren de yaln\u0131zca O oldu\u011funa g\u00f6re, ubudiyyete ve uluhiyyete m\u00fcstehak olan da yaln\u0131z O\u2019dur."},{"id":1123,"sura":6,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. \u201cO, kullar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde kahirdir.\u201d Tasarrufta bulunanlar\u0131n hi\u00e7biri O dilemedik\u00e7e tasarrufta bulunamaz, hareket edenlerin hi\u00e7biri O dilemedik\u00e7e hareket edemez, duranlar\u0131n hi\u00e7biri de O dilemedik\u00e7e duramaz. Ne h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n ne de y\u00f6neticilerin veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n O\u2019nun y\u00f6netimi ve egemenli\u011fi d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma yetki ve imk\u00e2nlar\u0131 yoktur. Onlar\u0131 \u00e7ekip \u00e7eviren, y\u00f6neten ve mutlak kah\u0131r ve galibiyeti alt\u0131nda onlar\u0131 tutan O\u2019dur. Mutlak kahir O\u2019dur; O\u2019ndan ba\u015fka herkes O\u2019nun kahr\u0131 ve galebesi alt\u0131nda bulundu\u011funa g\u00f6re ibadete lay\u0131k olan da yaln\u0131z O\u2019dur. \n\u201cO, Hak\u00eemdir\u201d emirlerinde, yasaklar\u0131nda, m\u00fck\u00e2fat ve cezalar\u0131nda, yaratmas\u0131nda ve takdirinde hikmeti sonsuzdur; \u201cHab\u00eerdir.\u201d Gizliliklere de kalplere de i\u015flerin gizli ve sakl\u0131 olan y\u00f6nlerine de muttalidir, her \u015feyden haberdard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, Allah\u2019\u0131n tevhidinin delilleridir."},{"id":1124,"sura":6,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. Hid\u00e2yeti a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fumuz ve izlenmesi gereken yollar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirdi\u011fimiz i\u00e7in onlara sorarak \u201cde ki:\u201d Bu b\u00fcy\u00fck ve temel ilke (tevhid) hakk\u0131nda \u201cKimin \u015fahitli\u011fi en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr? De ki: Allah,\u201d \u015fahitli\u011fi en b\u00fcy\u00fck olan Allah't\u0131r ve \u201cbenimle sizin aran\u0131zda O \u015fahittir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fahitli\u011fi O\u2019ndan daha b\u00fcy\u00fck, O\u2019ndan daha azametli hi\u00e7kimse yoktur ve O, ikrar\u0131 ve fiili ile benim lehime \u015fahitlik etmektedir. Size s\u00f6ylediklerim hususunda O da beni onaylamaktad\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer baz\u0131 s\u00f6zleri uydurup bize isnad etseydi, biz elbette onu yakalar, sonra da kalp (can) damar\u0131n\u0131 kopar\u0131rd\u0131k.\u201d (el-H\u00e2kka, 69\/44-46) Y\u00fcce Allah hikmeti sonsuz olan ve her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir. Kendisini peygamber olarak g\u00f6ndermedi\u011fi halde Allah\u2019\u0131n kendisini g\u00f6nderdi\u011fini iddia eden ve ona b\u00f6yle bir \u015feyi emretmemekle birlikte b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 davet etmeyi emretti\u011fini, \u00fcstelik kendisine muhalefet edenlerin kanlar\u0131n\u0131, mallar\u0131n\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n\u0131 esir almay\u0131 mubah k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen bir yalanc\u0131y\u0131 bu hali \u00fczere b\u0131rakmas\u0131, Allah\u2019\u0131n hikmetine ve kudretine yak\u0131\u015fmaz. E\u011fer bu ki\u015fi b\u00fct\u00fcn iddialar\u0131nda yalanc\u0131 ise Allah\u2019\u0131n onu bu halinde b\u0131rak\u0131p ona ili\u015fmemesi, fiiliyle de onu tasdik ederek g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 mucizelerle, apa\u00e7\u0131k belgelerle onu desteklemesi, ona yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131, ona muhalif hareket eden ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k edenleri yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmas\u0131, Allah\u2019\u0131n hikmet ve kudretine yak\u0131\u015fmaz. Acaba bu \u015fahitlikten daha b\u00fcy\u00fck hangi \u015fahitlik vard\u0131r?\n\u201cBu Kur\u2019an bana onunla sizi ve her kime ula\u015f\u0131rsa onlar\u0131 korkutup uyarmam i\u00e7in vahyolundu.\u201d Yani Allah, bu Kur\u2019an\u2019\u0131 bana sizin faydan\u0131z ve maslahat\u0131n\u0131z i\u00e7in onunla sizi can yak\u0131c\u0131 azaba kar\u015f\u0131 uyaray\u0131m diye vahyetti. Uyarma, uyar\u0131lan \u015feyin \u00f6zendirme ve sak\u0131nd\u0131rma suretinde hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 ile, uyar\u0131lara kulak verenlere de uyar\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feylerden kendilerini sak\u0131nd\u0131racak zahiri ve bat\u0131ni s\u00f6z ve amellerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ile olur ki bunlar\u0131 yerine getiren uyar\u0131y\u0131 kabul etmi\u015f olur. \u0130\u015fte bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim de sizin i\u00e7in -ey muhataplar- gerekli uyar\u0131lar vard\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar bu Kur\u2019an\u2019\u0131n kendisine ula\u015faca\u011f\u0131 herkes i\u00e7in de bu, b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de kendisine ihtiya\u00e7 duyulan b\u00fct\u00fcn ilah\u00ee maksat ve gayeler a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.\n\u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, tevhide dair \u015fahitliklerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan kendi \u015fahitli\u011fini beyan ettikten sonra \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah\u2019\u0131n bildirdiklerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan ve peygamberlerini yalanlayan \u015fu kimselere de ki: \u201c\u015eimdi, siz Allah ile birlikte ba\u015fka ilahlar oldu\u011funa m\u0131 \u015fahitlik ediyorsunuz?\u201d De ki: \u201cBen (buna asla) \u015fahitlik etmem.\u201d Yani e\u011fer onlar buna \u015fahitlik edecek olurlarsa sen onlarla \u015fahitlik etme. \u015eimdi \u015fu iki \u015fahitlik aras\u0131nda bir de\u011ferlendirme yapal\u0131m: Bir yanda O, en do\u011fru s\u00f6zl\u00fc ve alemlerin Rabbi olan Allah'\u0131n ve yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n en temizi olan, \u00fcstelik kat\u2019i belgelerle ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 delillerle desteklenen Rasul\u00fc\u2019n\u00fcn hi\u00e7bir ortak tutulmaks\u0131z\u0131n Allah\u2019\u0131n birlenece\u011fine dair \u015fahitli\u011fi; di\u011fer yanda ak\u0131llar\u0131 ve dinleri karmakar\u0131\u015f\u0131k, i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir hal alm\u0131\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve ahl\u00e2klar\u0131 bozulmu\u015f, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olanlar\u0131 kendilerine g\u00fcld\u00fcrecek dereceye gelmi\u015f m\u00fc\u015friklerin \u015fahitli\u011fi! \u00dcstelik m\u00fc\u015friklerin bu \u015fahitli\u011fi, kendi f\u0131tratlar\u0131na dahi ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah ile birlikte ba\u015fka ilahlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeye dair s\u00f6zleri birbiri ile \u00e7eli\u015fmektedir. Halbuki onlar\u0131n muhalefet etti\u011fi \u015fey hakk\u0131nda -aleyhte delil getirmek \u015f\u00f6yle dursun- en ufak bir \u015f\u00fcphe dahi yoktur. Art\u0131k sen -e\u011fer akl\u0131n\u0131 kullanabilen bir kimse isen- bu iki \u015fahitlikten diledi\u011fini tercih et. Bizler kendimiz i\u00e7in Allah\u2019\u0131n, peygamberi i\u00e7in se\u00e7ip tercih etti\u011fini se\u00e7iyoruz. Zira Allah bize o peygambere uymam\u0131z\u0131 emretmi\u015ftir.\nY\u00fcce Allah Peygamberine hitaben: \u201cDe ki: O ancak tek bir ilaht\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin ubudiyet ve uluhiyete lay\u0131k olmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. O yaratmak ve yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7evirmekte tek oldu\u011fu gibi ubudiyet ve uluhiyetinde de tektir.\n\u201cVe ben sizin\u201d O\u2019na \u201cortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131zdan\u201d putlardan, Allah\u2019a e\u015f ko\u015ftuklar\u0131n\u0131zdan, Allah\u2019a ortak ko\u015fulan her bir \u015feyden \u201ctamamen ber\u00eeyim.\u201d yani uza\u011f\u0131m. \u0130\u015fte tevhidin hakikat\u0131 budur: Yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n uluhiyetini kabul etmek ve O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n uluhiyetlerini reddetmek."},{"id":1125,"sura":6,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Allah hem kendisinin ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn tevhide dair \u015fahitliklerini, hem de buna kar\u015f\u0131l\u0131k herhangi bir bilgiye sahip olmayan m\u00fc\u015friklerin \u015fahitliklerini a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra yahudi ve hristiyanlardan olan kitap ehlinden de \u015f\u00f6ylece s\u00f6z etmektedir: \u201cKendilerine kitap verdi\u011fimiz kimseler onu\u201d yani tevhidin do\u011frulu\u011funu \u201ckendi \u00f6z o\u011fullar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131 gibi tan\u0131rlar\u201d yani onlar babalar, kendi \u00f6z \u00e7ocuklar\u0131ndan, \u00f6zellikle de \u00e7o\u011fu vakit babalar\u0131 ile birlikte bulunan o\u011fullar\u0131ndan \u015f\u00fcphe etmedikleri gibi tevhid hakk\u0131nda da herhangi bir \u015f\u00fcpheleri yoktur. \u201conu\u201d buyru\u011fundaki zamirin Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e ait olmas\u0131 ve kitap ehlinin onun do\u011frulu\u011fu hususunda herhangi bir \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fcde sahip olmad\u0131klar\u0131 anlam\u0131nda olma ihtimali de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar onun geli\u015fi ile ilgili pek \u00e7ok m\u00fcjdeleri ve ona b\u00fcsb\u00fct\u00fcn uyan ve ba\u015fkas\u0131nda bulunmayan nitelikleri bilmektedirler. Esasen bu iki anlam birbirinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. \n\u201cKendilerini zarara u\u011fratanlar\u201d yani kendilerini yarat\u0131l\u0131\u015f sebepleri olan iman ve tevhidi kabul etmek f\u0131rsat\u0131ndan yoksun b\u0131rakarak her \u015feyin mutlak maliki ve \u015fan\u0131 pek y\u00fcce (Mec\u00eed) olan\u0131n l\u00fctfundan mahrum b\u0131rakanlar \u201ci\u015fte onlar iman etmezler.\u201d \u0130man etmediklerine g\u00f6re kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacaklar\u0131 zarar\u0131n ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn boyutlar\u0131n\u0131 hi\u00e7 sorma."},{"id":1126,"sura":6,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"21- Allah \u00fczerine yalan uydurandan veya \u00e2yetlerini yalanlayandan daha zalim kim olabilir? Ger\u00e7ek \u015fu ki zalimler kurtulu\u015fa eremez."},{"id":1127,"sura":6,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Yani bu iki nitelikten birisine sahip olan kimseden daha zalim ve daha b\u00fcy\u00fck bir inat\u00e7\u0131 olamaz. Peki, ya Allah \u00fczerine yalan uydurmak ve peygamberlerin getirmi\u015f olduklar\u0131 \u00e2yet ve mucizelerini yalanlama \u015feklindeki bu iki niteli\u011fi bir arada ta\u015f\u0131yanlar\u0131n hali ne olur? Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz b\u00f6yleleri insanlar\u0131n en zalimleridir. Zalim olan bir kimse ise ebediyyen ifl\u00e2h olmaz. Bunun kapsam\u0131na Y\u00fcce Allah\u2019a ortak ko\u015farak, O\u2019nun yard\u0131mc\u0131s\u0131 bulundu\u011funu iddia ederek, O\u2019ndan ba\u015fkas\u0131na da ibadet edilmesi gerekti\u011fini yahut da O\u2019nun e\u015f ve \u00e7ocuk sahibi oldu\u011funu iddia ederek Allah'a iftirada bulunan herkes girmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde peygamberlerin getirmi\u015f oldu\u011fu yahut onlar\u0131n miras\u00e7\u0131s\u0131 durumunda olanlar\u0131n ifade ettikleri hakk\u0131 reddeden herkes de bu durumdad\u0131r."},{"id":1128,"sura":6,"from_aya":22,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- O g\u00fcn onlar\u0131n hepsini toplayacak sonra da \u015firk ko\u015fanlara: \u201cHani (Allah'la berbaer bulundu\u011funu) iddia etti\u011finiz ortaklar\u0131n\u0131z nerede?\u201d diyece\u011fiz.\n23- Onlar bir mazeret bulamayacaklar da: \u201cRabbimiz Allah'a yemin olsun ki biz m\u00fc\u015friklerden de\u011fildik\u201d diyecekler.\n24- Bak, kendi aleyhlerine nas\u0131l da yalan s\u00f6ylediler ve uydurduklar\u0131 \u015feyler nas\u0131l da \u00f6nlerinden kaybolup gitti!"},{"id":1129,"sura":6,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. Allah k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fc\u015friklerin \u00e2k\u0131betini, onlar\u0131n sorgulanacaklar\u0131n\u0131, azarlanacaklar\u0131n\u0131 ve onlara: \u201c\u201cHani (Allah'la berbaer bulundu\u011funu) iddia etti\u011finiz ortaklar\u0131n\u0131z nerede?\u201d denilece\u011fini haber vermektedir. Yani Allah\u2019\u0131n hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. O\u2019nun ortak sahibi oldu\u011fu s\u00f6z\u00fc ancak onlar\u0131n delilsiz bir iddialar\u0131 ve iftiralar\u0131d\u0131r."},{"id":1130,"sura":6,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. \u201cOnlar bir mazeret bulamayacaklar da\u201d Yani bu soru ile s\u0131nan\u0131p sorguya \u00e7ekilince onlar\u0131n verecekleri cevap ancak \u015firk ko\u015ftuklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmek ve m\u00fc\u015frik olmad\u0131klar\u0131na dair yemin etmek olacakt\u0131r."},{"id":1131,"sura":6,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. \u201cBak,\u201d Onlar\u0131n bu s\u00f6zlerine ve hallerine hayretle bir bak \u201ckendi aleyhlerine nas\u0131l da yalan s\u00f6ylediler\u201d yani sonu\u00e7ta kendilerini zarara u\u011fratan ve -Allah\u2019a andolsun ki- son derece h\u00fcsran ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakan bir \u015fekilde nas\u0131l da yalan s\u00f6ylediler \u201cve uydurduklar\u0131 \u015feyler\u201d Yani Allah ile birlikte ortak olduklar\u0131n\u0131 iddia ettikleri varl\u0131klar \u201cnas\u0131l da \u00f6nlerinden kaybolup gitti!\u201d Y\u00fcce Allah onlar\u0131n s\u00f6ylediklerinden alabildi\u011fine y\u00fccedir, m\u00fcnezzehtir."},{"id":1132,"sura":6,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- \u0130\u00e7lerinden seni dinleyenler vard\u0131r. Fakat Biz onu kavrayamas\u0131nlar diye kalplerine perdeler, kulaklar\u0131na da a\u011f\u0131rl\u0131k koyduk. Onlar her bir \u00e2yeti g\u00f6rseler de yine de onlara iman etmezler. Hatta sana geldiklerinde, seninle tart\u0131\u015f\u0131rlar da o k\u00e2firler: \u201cBu, eskilerin efsanelerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir\u201d derler. "},{"id":1133,"sura":6,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Yani kimi zaman \u015fu m\u00fc\u015friklerden baz\u0131lar\u0131 baz\u0131 nedenlerden dolay\u0131 senin s\u00f6ylediklerini dinleyelebilir. Ancak onlar\u0131n seni dinlemeleri hakka y\u00f6nelmek, hakka tabi olmak maksad\u0131 ile de\u011fildir. Onlar hayr\u0131 elde etmek istemeyince bu dinlemelerinden de yararlanamazlar. \u201cKalplerine perdeler, kulaklar\u0131na da a\u011f\u0131rl\u0131k koyduk.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n kelam\u0131n\u0131 anlayamas\u0131nlar diye kalplerini \u00f6rt\u00fclerle \u00f6rtt\u00fck. B\u00f6ylelikle Y\u00fcce Allah bu gibi kimselere kar\u015f\u0131 kelam\u0131n\u0131 korumu\u015ftur. Kulaklar\u0131na da sa\u011f\u0131rl\u0131k vermi\u015ftir, b\u00f6ylelikle kendilerine fayda sa\u011flayacak s\u00f6zleri i\u015fitemezler.\n\u201cOnlar her bir \u00e2yeti g\u00f6rseler de ona iman etmezler.\u201d Bu ise zul\u00fcm ve inad\u0131n en ileri derecesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar hakka a\u00e7\u0131k\u00e7a delil olan apa\u00e7\u0131k \u00e2yet ve belgelere itaat ile boyun e\u011fmezler. Onlar\u0131 do\u011frulamazlar. Aksine hakk\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek amac\u0131yla da bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek tart\u0131\u015fmaya koyulurlar: \u201cHatta sana geldiklerinde seninle tart\u0131\u015f\u0131rlar da o k\u00e2firler: Bu eskilerin efsanelerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir, derler.\u201d Yani senin bu s\u00f6ylediklerin \u00f6ncekilerin yaz\u0131l\u0131 sahifelerinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Allah\u2019tan da gelmi\u015f de\u011fildir, peygamberlerinden de. Bu s\u00f6zleri, k\u00fcf\u00fcrlerinden kaynaklanmaktad\u0131r. Yoksa ge\u00e7mi\u015flerin ve geleceklerin haberlerini, peygamber ve ras\u00fbllerin getirdikleri ger\u00e7ekleri ihtiva eden, hakk\u0131 ve mutlak adaleti her y\u00f6n\u00fc ile ortaya koyan bu kitap, nas\u0131l \u00f6ncekilerin efsaneleri olabilir? "},{"id":1134,"sura":6,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"26- Onlar hem ona uymaktan al\u0131koyarlar, hem de kendileri ondan uzakla\u015f\u0131rlar. Halbuki ancak kendilerini hel\u00e2k ediyorlar; ama fark\u0131nda de\u011filler."},{"id":1135,"sura":6,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. \u201cOnlar\u201d yani Allah\u2019a \u015firk ko\u015fan, peygamberlerini yalanlayan bu kimseler hem kendileri sap\u0131kt\u0131rlar, hem ba\u015fkalar\u0131n\u0131 sapt\u0131rmaktad\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131 hakka uymaktan al\u0131koyarlar, bundan sak\u0131nd\u0131r\u0131rlar. Bizzat kendileri de bu haktan uzakla\u015f\u0131p dururlar. Ancak onlar bu davran\u0131\u015flar\u0131 ile Allah\u2019a da O\u2019nun m\u00fc\u2019min  kullar\u0131na da hi\u00e7bir \u015fekilde zarar veremezler. Onlar bu \u015fekilde \u201cancak kendilerini hel\u00e2k ediyorlar; ama fark\u0131nda de\u011filler.\u201d"},{"id":1136,"sura":6,"from_aya":27,"to_aya":29,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"27- Ate\u015fin ba\u015f\u0131nda durdurulup da: \u201cKe\u015fke geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclseydik! Rabbimizin \u00e2yetlerini yalanlamazd\u0131k ve m\u00fc\u2019minlerden olurduk\u201d diyecekleri vakit onlar\u0131 bir g\u00f6rsen!\n28- Hay\u0131r, evvelce gizledikleri \u015feyler kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 (da bu pi\u015fmanl\u0131klar\u0131 ondan). Yoksa e\u011fer geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclselerdi yine kendilerine yasaklanan \u015feylere d\u00f6nerlerdi. Onlar \u015f\u00fcphesiz yalanc\u0131d\u0131rlar.\n29- Onlar: \u201cHayat, ancak d\u00fcnya hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir. Biz, diriltilecek de\u011filiz\u201d dediler."},{"id":1137,"sura":6,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. Y\u00fcce Allah k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fc\u015friklerin durumunu, onlar\u0131n ate\u015fin yan\u0131ba\u015f\u0131na getirileceklerini haber vermektedir: Azarlanmalar\u0131 ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin ba\u015flar\u0131na kak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ate\u015fin yan\u0131ba\u015f\u0131nda durdurulduklar\u0131n\u0131 bir g\u00f6rsen; olduk\u00e7a deh\u015fete d\u00fc\u015fer ve korkun\u00e7 bir halle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f olurdun. Onlar\u0131n kendi aleyhlerinde, k\u00e2fir ve fas\u0131k olduklar\u0131n\u0131 nas\u0131l itiraf ettiklerini ve \u201cKe\u015fke d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclseydik\u201d diye temenni ettiklerini g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn."},{"id":1138,"sura":6,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. \u201cHay\u0131r, evvelce gizledikleri \u015feyler kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 (da bu pi\u015fmanl\u0131klar\u0131 ondan).\u201d Onlar yalanc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kendi i\u00e7lerinde gizliyor ve bu \u00e7o\u011fu zaman kalplerinde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Ancak k\u00f6t\u00fc maksatlar\u0131 bundan (bu ger\u00e7e\u011fi itiraf etmekten) kendilerini al\u0131koydu\u011fu gibi, kalplerini de hay\u0131rdan uzak tutup \u00e7evirmi\u015ftir. Esasen (\u00e2hirette yapacaklar\u0131) bu temennilerinde de yalan s\u00f6yleyeceklerdir. Bundan maksatlar\u0131 sadece azab\u0131n kendilerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201ce\u011fer geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclselerdi yine kendilerine yasaklanan \u015feylere d\u00f6nerlerdi.\u201d"},{"id":1139,"sura":6,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cOnlar\u201d \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi ink\u00e2r ederek: \u201cHayat, ancak d\u00fcnya hayat\u0131m\u0131zdan ibarettir\u201d yani i\u015fin asl\u0131 ve bizim var edili\u015fimizin maksad\u0131, sadece d\u00fcnya hayat\u0131d\u0131r, ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. \u201cBiz diriltilecek de\u011filiz, dediler.\u201d"},{"id":1140,"sura":6,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"30- Rablerinin huzurunda durdurulacaklar\u0131 zaman onlar\u0131 bir g\u00f6rsen! O: \u201c(Nas\u0131l!?) Bu, hak de\u011fil miymi\u015f?\u201d buyuracak. Onlar da: \u201cRabbimize yemin olsun ki, evet\u201d diyecekler. O da: \u201c\u00d6yle ise k\u00fcfre sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 tad\u0131n azab\u0131\u201d buyuracak."},{"id":1141,"sura":6,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. \u201cRablerinin huzurunda durdurulacaklar\u0131 zaman onlar\u0131\u201d yani o k\u00e2firleri \u201cbir g\u00f6rsen\u201d b\u00fcy\u00fck bir i\u015fle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r ve muazzam bir deh\u015fete kap\u0131l\u0131rd\u0131n. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 azarlayarak ve ba\u015flar\u0131na kakarak: \u201c(Nas\u0131l!?) Bu\u201d g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz azap \u201chak de\u011fil miymi\u015f? buyuracak. Onlar da: Rabbimize yemin olsun ki evet, diyecekler.\u201d B\u00f6ylelikle faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyecekleri bir zamanda hakk\u0131 ikrar ve itiraf etmi\u015f olacaklar. ancak Allah \u201c\u00d6yle ise k\u00fcfre sapt\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 tad\u0131n azab\u0131\u201d buyuracak.\u201d"},{"id":1142,"sura":6,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"31- Allah\u2019a kavu\u015fmay\u0131 yalanlayanlar ger\u00e7ekten ziyana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Nih\u00e2yet k\u0131yamet kendilerine ans\u0131z\u0131n gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131 zaman g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131na y\u00fcklenmi\u015f halde: \u201cOrada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kusurlardan dolay\u0131 yaz\u0131klar olsun bize!\u201d diyeceklerdir. Dikkat edin, y\u00fcklendikleri \u015fey ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!"},{"id":1143,"sura":6,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. Yani Allah\u2019a kavu\u015fmay\u0131 yalanlayarak bu yalanlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla da haram fiilleri i\u015flemek, ki\u015fiyi hel\u00e2ke g\u00f6t\u00fcren g\u00fcnahlar\u0131 irtikab etmek cesaretini g\u00f6steren kimseler h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f, her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan mahrum kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u201cNih\u00e2yet k\u0131yamet kendilerine\u201d onlar en k\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkin hallerinde bulunurlarken \u201cans\u0131z\u0131n gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131 zaman g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u0131rtlar\u0131na y\u00fcklenmi\u015f halde\u201d son derece pi\u015fman olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurarak: \u201cOrada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kusurlardan dolay\u0131 yaz\u0131klar olsun bize!, diyeceklerdir.\u201d Ancak bu zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir pi\u015fmanl\u0131kt\u0131r. \u201cDikkat edin, y\u00fcklendikleri \u015fey ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.\u201d S\u0131rtlar\u0131ndaki bu y\u00fck onlara a\u011f\u0131r gelecek, ondan kurtulmaya da g\u00fc\u00e7 yetiremeyeceklerdir. Bundan dolay\u0131 da ebed\u00ee olarak cehennemde kalacaklar ve h\u00fckm\u00fc herkese ge\u00e7en, cebbar olan Allah\u2019\u0131n gazab\u0131nda da ebed\u00ee kalmaya m\u00fcstehak olacaklar. "},{"id":1144,"sura":6,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"32- D\u00fcnya hayat\u0131 bir oyundan ve bir oyalanmadan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Ahiret yurdu ise takva sahipleri i\u00e7in elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. H\u00e2l\u00e2 akl\u0131n\u0131z\u0131 kullanmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?"},{"id":1145,"sura":6,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. D\u00fcnya ve ahiret hayat\u0131n\u0131n asl\u0131 i\u015fte budur: D\u00fcnya hayat\u0131, bir oyun ve e\u011flenceden ibarettir. Bedenler i\u00e7in bir oyun, kalpler i\u00e7in bir e\u011flencedir. Kalpler d\u00fcnyaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. Nefisler ona a\u015f\u0131kt\u0131r. Gayretler ona y\u00f6neliktir. D\u00fcnya ile me\u015fgul olmak t\u0131pk\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131na benzer. \u00c2hirete gelince o, nitelikleri ile kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile s\u00fcreklili\u011fi ile \u201ctakva sahipleri i\u00e7in elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d Orada canlar\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zlerin g\u00f6rmekten zevk ald\u0131\u011f\u0131, kalbi ve ruhi b\u00fct\u00fcn nimetler, pek \u00e7ok sevin\u00e7ler vard\u0131r. Fakat bu, herkese de\u011fil sadece takva sahipleri i\u00e7indir ki onlar, Allah\u2019\u0131n emirlerini yerine getiren, O\u2019nun yasaklar\u0131ndan ve yakla\u015f\u0131lmamas\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u015feylerden uzak duranlard\u0131r.\n\u201cH\u00e2l\u00e2 akl\u0131n\u0131z\u0131 kullanmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d Yani bu iki yurttan hangisinin daha tercih edilmeye lay\u0131k oldu\u011funu idrak edecek ak\u0131llar\u0131n\u0131z yok mu?"},{"id":1146,"sura":6,"from_aya":33,"to_aya":35,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"33- Onlar\u0131n s\u00f6ylediklerinin seni mahzun etti\u011fini elbette biliyoruz. Onlar asl\u0131nda seni yalanlam\u0131yorlar, fakat o zalimler (bile bile) Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini ink\u00e2r ediyorlar.\n34- Andolsun ki senden \u00f6nce de peygamberler yalanlanm\u0131\u015ft\u0131. Fakat yalanlanmalar\u0131na ra\u011fmen sabrettiler. Onlara eziyet de edildi. Nih\u00e2yet onlara yard\u0131m\u0131m\u0131z gelip yeti\u015fti. Allah\u2019\u0131n kelimelerini de\u011fi\u015ftirebilecek yoktur. Andolsun ki peygamberlerin haberlerinden bir k\u0131sm\u0131 sana gelmi\u015ftir. \n35- E\u011fer onlar\u0131n y\u00fcz \u00e7evirmeleri sana a\u011f\u0131r geliyorsa haydi yere bir menfez a\u00e7\u0131p yahut g\u00f6\u011fe bir merdiven dayay\u0131p da onlara bir mucize getirmeye g\u00fcc\u00fcn yetiyorsa (hi\u00e7 durma yap)! E\u011fer Allah dileseydi onlar\u0131 muhakkak hid\u00e2yet \u00fczere toplard\u0131. O halde sak\u0131n cahillerden olma!"},{"id":1147,"sura":6,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. Yani yalanlayanlar\u0131n senin hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerinin seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ho\u015funa gitmedi\u011fini biliyoruz. Bizim sana sabretmeyi emredi\u015fimizin sebebi ancak senin \u00fcst\u00fcn mevkilere eri\u015fmen ve ula\u015f\u0131lmas\u0131 zor makamlara sahip olmand\u0131r. Onlar\u0131n s\u00f6yledikleri s\u00f6zler senin ger\u00e7ek durumun hakk\u0131nda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015ft\u00fcklerinden, senin hakk\u0131nda bir teredd\u00fct i\u00e7erisinde olduklar\u0131ndan kaynaklan\u0131yor sanma. Zira \u201conlar asl\u0131nda seni yalanlam\u0131yorlar\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar senin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fini, senin nereden gelip nereye gitti\u011fini, k\u0131saca senin b\u00fct\u00fcn hallerini biliyorlar. O kadar ki onlar peygamber olarak g\u00f6nderilmesinden \u00f6nce y\u00fcce Peygamber\u2019e \u201cel-emin (son derece g\u00fcvenilir)\u201d diyorlard\u0131. \u201cFakat o zalimler\u201d Allah\u2019\u0131n senin ile g\u00f6nderdi\u011fi \u00e2yetlerini ve mucizeleri yalanlamak sureti ile \u201c(bile bile) Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini ink\u00e2r ediyorlar.\u201d"},{"id":1148,"sura":6,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. \u201cAndolsun senden \u00f6nce de peygamberler yalanlanm\u0131\u015ft\u0131. Fakat yalanlanmalar\u0131na ra\u011fmen sabrettiler. Onlara eziyet de edildi. Nih\u00e2yet onlara yard\u0131m\u0131m\u0131z gelip yeti\u015fti.\u201d O halde onlar\u0131n sabretti\u011fi gibi sen de sabret. Onlar nas\u0131l zafere eri\u015ftilerse sen de \u00f6ylece zafere eri\u015feceksin. \u201cAndolsun ki peygamberlerin haberlerinden bir k\u0131sm\u0131\u201d kalbine sebat verecek, onu huzura kavu\u015fturup mutmain k\u0131lacak kadar\u0131 \u201csana gelmi\u015ftir.\u201d "},{"id":1149,"sura":6,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. \u201cE\u011fer onlar\u0131n y\u00fcz \u00e7evirmeleri sana a\u011f\u0131r geliyorsa\u201d onlara d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn, iman etmelerini arzu edi\u015fin sebebi ile bu tutumlar\u0131 sana a\u011f\u0131r geliyorsa sen bu yolda iman etmeleri i\u00e7in elinden geleni yap. Ancak Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yete erdirmek istemedi\u011fini hid\u00e2yete erdirmeye g\u00fcc\u00fcn yetmez. \u201chaydi yere bir menfez a\u00e7\u0131p yahut g\u00f6\u011fe bir merdiven dayay\u0131p da onlara bir mucize getirmeye g\u00fcc\u00fcn yetiyorsa (hi\u00e7 durma yap)!\u201d Bunun dahi onlara hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Bu buyruk ile Peygamber\u2019e bu gibi inat\u00e7\u0131lar\u0131n hid\u00e2yet bulmalar\u0131na dair \u00fcmit beslememesi telkin edilmektedir. \u201cAllah dileseydi onlar\u0131 muhakkak hid\u00e2yet \u00fczere toplard\u0131\u201d fakat Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmeti onlar\u0131n sap\u0131kl\u0131klar\u0131 \u00fczere kalmalar\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u201cO halde sak\u0131n cahillerden olma!\u201d \u0130\u015flerin ger\u00e7e\u011fini bilmeyen ve onlar\u0131 yerli yerinde de\u011ferlendirmeyen bilgisizlerden olma!"},{"id":1150,"sura":6,"from_aya":36,"to_aya":37,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"36- (Daveti) ancak dinleyenler kabul ederler. \u00d6l\u00fclere gelince, Allah onlar\u0131 diriltecektir, sonra yaln\u0131z O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceklerdir.\n37- \u201cRabbinden ona bir mucize indirilseydi ya!\u201d dediler. De ki: \u201cAllah bir mucize indirmeye elbette kadirdir, fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d"},{"id":1151,"sura":6,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Y\u00fcce Allah Peygamberine hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Senin davetini \u201cancak\u201d kalpleri ile kendilerine faydal\u0131 olan \u015feyleri \u201cdinleyenler kabul ederler\u201d ve ancak onlar senin risaletine olumlu cevap verirler, emir ve yasaklar\u0131na itaat ederler. \u0130\u015fte as\u0131l ak\u0131l sahibi ve dinleyen kimseler b\u00f6yleleridir. Burada dinlemekten maksat, kalpten dinlemek ve \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 kabul etmektir. Yoksa sadece kula\u011f\u0131n i\u015fitmesi noktas\u0131nda iyi kimseler ile k\u00f6t\u00fc kimseler ortakt\u0131r. Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinin i\u015fitilmesi sureti ile b\u00fct\u00fcn m\u00fckelleflere kar\u015f\u0131 Allah\u2019\u0131n delili ortaya konulmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Art\u0131k kabul etmeyi\u015flerine mazeret g\u00f6sterebilecekleri bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r.\n\u201c\u00d6l\u00fclere gelince, Allah onlar\u0131 diriltecektir, sonra yaln\u0131z O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceklerdir.\u201d Bu anlam\u0131n s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en anlama kar\u015f\u0131l\u0131k zikredilmi\u015f olma ihtimali vard\u0131r. Yani senin \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131 ancak kalpleri diri olanlar kabul eder. Kalpleri \u00f6lm\u00fc\u015f bulunan, mutluluklar\u0131n\u0131n fark\u0131na varamayan, kendilerini neyin kurtaraca\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lamayan kimseler ise b\u00f6yle bir \u00e7a\u011fr\u0131ya icabet edemezler, itaatle boyun e\u011fmezler. Bunlara vaadolunan g\u00fcn k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Allah bu g\u00fcnde onlar\u0131 diriltecek sonra da yaln\u0131z O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceklerdir.\n\u00c2yetten, zahirinden anla\u015f\u0131lan manan\u0131n kastedilmi\u015f olma ihtimali de vard\u0131r. Buna g\u00f6re Y\u00fcce Allah bu buyru\u011fu ile \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi a\u00e7\u0131klamakta ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde b\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcleri diriltece\u011fini, sonra da onlara d\u00fcnyada iken yapt\u0131klar\u0131 \u015feyleri haber verece\u011fini anlatmaktad\u0131r. O zaman bu ifade, Allah ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmeye bir te\u015fvik, aksi bir tutum tak\u0131nmaktan da sak\u0131nd\u0131rma anlam\u0131 i\u00e7eriyor demektir."},{"id":1152,"sura":6,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. Peygamber\u2019i yalanlayanlar i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek i\u00e7in ve inat olsun diye: \u201cRabbinden ona bir mucize indirilseydi ya, dediler.\u201d Bu s\u00f6zle, do\u011fru d\u00fcr\u00fcst \u00e7al\u0131\u015fmayan ak\u0131llar\u0131 ve k\u0131s\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015fleri ile teklif ettikleri mucizeleri kastetmektedirler. Mesela \u015fu \u00e2yet-i kerimelerde teklif ettikleri mucizeler buna bir \u00f6rnektir: \u201cDediler ki: Bize yerden bir p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rtmad\u0131k\u00e7a asla sana inanmayaca\u011f\u0131z. Yahut senin hurmal\u0131klardan, asmal\u0131klardan bir bah\u00e7en olsun da aralar\u0131ndan \u015far\u0131l \u015far\u0131l \u0131rmaklar ak\u0131tas\u0131n. Ya da iddia etti\u011fin gibi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00fczerimize par\u00e7a par\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcresin. Yahut Allah\u2019\u0131 ve melekleri topluca kar\u015f\u0131m\u0131za getiresin.\u201d (el-\u0130sra, 17\/90-92)\nOnlara cevap vermek \u00fczere \u201cde ki: Allah bir mucize indirmeye elbette kadirdir\u201d O, bunlar\u0131 yerine getirmekten aciz de\u011fildir. Her \u015fey O\u2019nun izzet ve g\u00fcc\u00fcne itaat edip O\u2019nun egemenli\u011fine boyun e\u011ferken nas\u0131l buna g\u00fc\u00e7 yetiremesin ki? \u201cFakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d Onlar bilgisizlikleri ve cahillikleri y\u00fcz\u00fcnden -iman etmedikleri takdirde- kendileri hakk\u0131nda daha k\u00f6t\u00fc olacak olan mucizelerin g\u00f6sterilmesini isterler. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerinin teklif ettikleri bu mucizeler gelecek olur da iman etmeyecek olurlarsa, daha d\u00fcnyada iken onlara cezalar\u0131 verilir. Nitekim de\u011fi\u015ftirilmesi s\u00f6z konusu olmayan Allah\u2019\u0131n s\u00fcnneti\/kanunu b\u00f6yledir. Bununla beraber e\u011fer onlar mucizeleri, hakk\u0131 kendilerine a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stersin ve yolu netle\u015ftirsin diye istemi\u015f iseler esasen Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem kat\u2019i her t\u00fcrl\u00fc \u00e2yet ve mucizeyi, do\u011fruya del\u00e2let eden g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 delil ve belgeyi getirmi\u015ftir. Bu sayede kul, din ile ilgili her bir hususta onun getirdikleri aras\u0131nda pek \u00e7ok akl\u00ee ve nakl\u00ee deliller bulabilmekte ve bunun sonucunda kalplerde en ufak bir \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fcde mahal kalmamaktad\u0131r.\nRas\u00fbl\u00fcn\u00fc hid\u00e2yet ve hak din ile g\u00f6nderip apa\u00e7\u0131k \u00e2yetler ve belgeler ile destekleyen Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir! T\u00e2 ki hel\u00e2k olan apa\u00e7\u0131k bir delile binaen hel\u00e2k olsun; hayatta kalan da apa\u00e7\u0131k bir delile binaen hayatta kals\u0131n. \u015e\u00fcphesiz Allah her \u015feyi i\u015fitendir, her \u015feyi \u00e7ok iyi bilendir."},{"id":1153,"sura":6,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"38- Yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fcr\u00fcyen her bir hayvan ve iki kanad\u0131 ile u\u00e7an b\u00fct\u00fcn ku\u015flar ancak sizin gibi birer \u00fcmmettirler. Biz Kitapta hi\u00e7bir \u015feyi eksik b\u0131rakmad\u0131k. Sonra ancak Rablerinin huzurunda toplanacaklard\u0131r."},{"id":1154,"sura":6,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. Yani ister yerde, ister havada ya\u015fas\u0131n b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, ehli ve yabani hayvanlar ve ku\u015flar, sizin gibi \u00fcmmetlerdir. Biz sizi yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi onlar\u0131 da yaratt\u0131k ve sizi r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi onlar\u0131 da r\u0131z\u0131kland\u0131rd\u0131k. Bizim kudretimiz ve me\u015f\u00eeetimiz sizin hakk\u0131n\u0131zda nas\u0131l ge\u00e7erli ise onlar hakk\u0131nda da \u00f6yle ge\u00e7erlidir. \u201cBiz Kitapta\u201d yani Levh-i Mahfuz\u2019da \u201chi\u00e7 bir \u015feyi eksik b\u0131rakmad\u0131k.\u201d Yani hi\u00e7bir \u015feyi ihmal etmedik, hi\u00e7bir \u015feyi unutmad\u0131k. Aksine k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ile b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ile her \u015fey Levh-i Mahfuz\u2019da as\u0131l mahiyetleri ile tespit edilmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn olaylar, kalemin kaydetti\u011fi \u015fekle t\u0131pat\u0131p uygun olarak meydana gelir.\nBu \u00e2yet-i kerimede ilk Kitab\u0131n, olacak olan her \u015feyi i\u00e7erdi\u011fine delil vard\u0131r ki bu da kaza ve kader mertebelerinden birisidir. Zira kaza ve kaderin d\u00f6rt mertebesi vard\u0131r: Allah\u2019\u0131n her \u015feyi ku\u015fatan ilmi ile bunlar\u0131 bilmesi, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ku\u015fatan yaz\u0131s\u0131, her \u015feyde ge\u00e7erli olan genel ve kapsaml\u0131 me\u015fiet ve kudreti, kullar\u0131n fiilleri de dahil olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 yaratmas\u0131.\nBuradaki \u201cKitap\u201d ile Kur\u2019an\u2019\u0131n kastedilme ihtimali de vard\u0131r. O zaman bu buyru\u011fun anlam\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cBiz sana bu Kitab\u2019\u0131 her \u015feyi a\u00e7\u0131klayac\u0131 olarak... indirdik.\u201d (en-Nahl, 16\/89) buyru\u011funun anlam\u0131na benzemektedir.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cSonra ancak Rablerinin huzurunda toplanacaklard\u0131r\u201d buyru\u011funa gelince; yani b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetler k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde hesap i\u00e7in mah\u015fer meydan\u0131nda bir araya getirilecek ve toplanacaklard\u0131r. O deh\u015fetli ve b\u00fcy\u00fck bulu\u015fma yerinde... Allah da adalet ve ihsan\u0131 ile amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara verecek ve \u00f6nce gelenlerin de sonrakilerin de g\u00f6ktekilerin de yerdekilerin de kendisi sebebi ile Zat\u0131na \u00f6vg\u00fcde bulunacaklar\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fc onlara uygulayacakt\u0131r. "},{"id":1155,"sura":6,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"39- \u00c2yetlerimizi yalanlayanlar, karanl\u0131klarda kalm\u0131\u015f sa\u011f\u0131r ve dilsiz kimselerdir. Allah diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de dosdo\u011fru yol \u00fczerinde tutar."},{"id":1156,"sura":6,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. Bu buyruk, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini ve O\u2019nun peygamberlerini yalanlayanlar\u0131n halini beyan etmekte, kendi kendilerine hid\u00e2yet kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 ve hel\u00e2ke g\u00f6t\u00fcren kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Onlar hakk\u0131 i\u015fitmekten yana \u201csa\u011f\u0131r\u201d, hakk\u0131 ifade etmekten yana da \u201cdilsiz kimselerdir\u201d, konu\u015furlarsa ancak bat\u0131l konu\u015furlar. \u00dcstelik \u201ckaranl\u0131klarda kalm\u0131\u015f\u201d kimselerdirler. Yani cahilli\u011fin, k\u00fcfr\u00fcn, zulm\u00fcn, inad\u0131n ve g\u00fcnahlar\u0131n karanl\u0131klar\u0131na g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015flerdir. Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 sapt\u0131rmas\u0131na dahildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cAllah diledi\u011fini sapt\u0131r\u0131r, diledi\u011fini de dosdo\u011fru yol \u00fczerinde tutar.\u201d L\u00fctuf ve hikmetinin gere\u011fine g\u00f6re hid\u00e2yete ileten ve dal\u00e2lette b\u0131rakan yaln\u0131zca O\u2019dur."},{"id":1157,"sura":6,"from_aya":40,"to_aya":41,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"40- De ki: \u201cE\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za Allah\u2019\u0131n azab\u0131 gelir yahut k\u0131yamet gelip \u00e7atarsa Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z? \u015e\u00e2yet do\u011fru s\u00f6yleyen kimseler iseniz s\u00f6yleyin haydi!\u201d\n41- Hay\u0131r, aksine yaln\u0131z O\u2019na yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z. O da dilerse yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi giderir ve (o vakit) \u015firk ko\u015ftuklar\u0131n\u0131z\u0131 da unutursunuz."},{"id":1158,"sura":6,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. Y\u00fcce Allah Ras\u00fbl\u00fcne hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah\u2019a \u015firk ko\u015fan ve ba\u015fka varl\u0131klar\u0131 O\u2019na denk tutanlara \u201cde ki: E\u011fer ba\u015f\u0131n\u0131za Allah\u2019\u0131n azab\u0131 gelir yahut k\u0131yamet gelip \u00e7atarsa Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na m\u0131 yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z? \u015e\u00e2yet do\u011fru s\u00f6yleyen kimseler iseniz s\u00f6yleyin haydi!\u201d Yani bu zorluklar ve mutlaka \u00f6nlenmesi zorunlu olan bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar ba\u015f g\u00f6sterecek olursa, kendi uydurma ilah ve putlar\u0131n\u0131za m\u0131 dua edersiniz, onlar\u0131 m\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z, yoksa mutlak egemen ve hak olan, hakk\u0131 bat\u0131ldan ay\u0131rt eden Rabbinize mi dua eder ve onu mu yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z?"},{"id":1159,"sura":6,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. \u201cHay\u0131r, aksine yaln\u0131z O\u2019na yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z. O da dilerse yalvard\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi giderir ve (o vakit) \u015firk ko\u015ftuklar\u0131n\u0131z\u0131 da unutursunuz.\u201d \u0130\u015fte zorlu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 hallerinizde putlar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 durumunuz... Onlar\u0131 hemen unutursunuz. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n herhangi bir zarar veremeyeceklerini, bir fayda sa\u011flayamayacaklar\u0131n\u0131, \u00f6ld\u00fcremeyeceklerini, hayat veremeyeceklerini, \u00f6l\u00fcmden sonra diriltemeyeceklerini bilmektesiniz. O vakit Allah\u2019a ihlasla dua edersiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l fayda ve zarar verenin O oldu\u011funu, darda kalm\u0131\u015f\u0131n duas\u0131n\u0131 kabul edenin O oldu\u011funu bilmektesiniz. Durum b\u00f6yle oldu\u011funa g\u00f6re rahat ve bolluk halinde ne diye O\u2019na ortak ko\u015fars\u0131n\u0131z? Ne diye O\u2019nun ortaklar\u0131 bulundu\u011funu iddia edersiniz? Bunun b\u00f6yle oldu\u011funa dair akl\u00ee veya nakl\u00ee bir delile sahip misiniz? Bu konuda elinizde bir belge mi var, yoksa siz Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan uydurup iftira m\u0131 etmektesiniz?"},{"id":1160,"sura":6,"from_aya":42,"to_aya":45,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"42- Andolsun ki senden \u00f6nceki \u00fcmmetlere peygamberler g\u00f6nderdik de belki yalvar\u0131rlar diye onlar\u0131 darl\u0131\u011fa ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya u\u011fratt\u0131k.\n43- Bari onlara azab\u0131m\u0131z geldi\u011finde yalvarsalard\u0131! Fakat kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve \u015feytan da yapt\u0131klar\u0131n\u0131 onlara s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermi\u015fti.\n44- Onlar kendilerine verilen \u00f6\u011f\u00fctleri unutunca, biz de \u00fczerlerine her \u015feyin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131k. Nih\u00e2yet kendilerine verilenlerle \u015f\u0131mar\u0131nca ans\u0131z\u0131n onlar\u0131 yakalay\u0131verdik de \u00fcmitsizce kalakald\u0131lar.\n45- B\u00f6ylece zulmedenlerin ard\u0131 arkas\u0131 kesildi. \u00c2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019a hamd olsun."},{"id":1161,"sura":6,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. Y\u00fcce Allah: \u201cAndolsun ki senden \u00f6nceki \u00fcmmetlere\u201d ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlere, \u00f6nceki nesiller aras\u0131ndan senden \u00f6nceki \u00fcmmetlere biz nice \u201cpeygamberler g\u00f6nderdik.\u201d Ancak peygamberlerimizi yalanlad\u0131lar ve \u00e2yetlerimizi bile bile ink\u00e2r ettiler. \u201cBelki\u201d bize \u201cyalvar\u0131rlar diye\u201d ve s\u0131k\u0131nt\u0131 esnas\u0131nda bize s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlar diye bizden onlara bir rahmet olmak \u00fczere \u201conlar\u0131 darl\u0131\u011fa ve s\u0131k\u0131nt\u0131ya\u201d fakirlik, hastal\u0131k, \u00e7e\u015fitli afet ve musibetlere \u201cu\u011fratt\u0131k.\u201d"},{"id":1162,"sura":6,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. \u201cBari onlara azab\u0131m\u0131z geldi\u011finde yalvarsalard\u0131! Fakat kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u201d adeta ta\u015f kesilmi\u015f ve hakka kar\u015f\u0131 yumu\u015famaz bir hal alm\u0131\u015ft\u0131 \u201cve \u015feytan da yapt\u0131klar\u0131n\u0131 onlara s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermi\u015fti.\u201d \u0130zledikleri yolun ger\u00e7ek din oldu\u011funu sand\u0131lar ve bir s\u00fcre bat\u0131llar\u0131 i\u00e7erisinde oyalan\u0131p durdular, \u015feytan onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131 ile oynad\u0131."},{"id":1163,"sura":6,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. \u201cOnlar kendilerine verilen \u00f6\u011f\u00fctleri unutunca, biz de \u00fczerlerine\u201d d\u00fcnya ve d\u00fcnyan\u0131n lezzetleri ve gafletleri t\u00fcr\u00fcnden \u201cher \u015feyin kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131k. Nih\u00e2yet kendilerine verilenlerle \u015f\u0131mar\u0131nca ans\u0131z\u0131n onlar\u0131 yakalay\u0131verdik de \u00fcmitsizce kalakald\u0131lar.\u201d Her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan yana \u00fcmitlerini kestiler. Bu ise olabilecek en \u015fiddetli azapt\u0131r. Yani fark\u0131nda olmadan, gaflet i\u00e7erisinde iken, huzur ve rahat i\u00e7inde iken azab\u0131n onlar\u0131 gelip yakalamas\u0131... B\u00f6ylelikle azaplar\u0131 daha a\u011f\u0131r, musibetleri daha b\u00fcy\u00fck olur."},{"id":1164,"sura":6,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. \u201cB\u00f6ylece zulmedenlerin ard\u0131 arkas\u0131 kesildi.\u201d Yani azaba du\u00e7ar oldular ve \u00f6nlerinde b\u00fct\u00fcn kurtulu\u015f \u00e7areleri t\u00fckendi. O\u2019nu yalanlayanlar\u0131n hel\u00e2kine dair kaza ve kaderi dolay\u0131s\u0131yla \u201c\u00c2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019a hamd olsun.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri, ger\u00e7ek dostlar\u0131na l\u00fctuf ve ihsan\u0131, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 hakir ve k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6stermesi ve peygamberlerinin getirdiklerinin do\u011fru oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r."},{"id":1165,"sura":6,"from_aya":46,"to_aya":47,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"46- De ki: \u201cS\u00f6yleyin bakal\u0131m: E\u011fer Allah sizin kulaklar\u0131n\u0131z\u0131 ve g\u00f6zlerini alsa, kalplerinize m\u00fch\u00fcr vursa, Allah\u2019tan ba\u015fka onlar\u0131 size geri verecek ilah kimdir?\u201d Bak; \u00e2yetlerimizi nas\u0131l t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz da sonra onlar y\u00fcz \u00e7eviriyorlar.\n47- De ki: \u201cS\u00f6yleyin haydi: Size Allah\u2019\u0131n azab\u0131 ans\u0131z\u0131n veya a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa gelse zalimler toplulu\u011fundan ba\u015fkas\u0131 helak olur mu hi\u00e7?\u201d"},{"id":1166,"sura":6,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. Y\u00fcce Allah, her \u015feyi yarat\u0131p idare edenin yaln\u0131zca kendisi oldu\u011funu bildirip vahdaniyet ve uluhiyetin de yaln\u0131z O\u2019na has oldu\u011funu haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDe ki: \u201cS\u00f6yleyin bakal\u0131m: E\u011fer Allah sizin kulaklar\u0131n\u0131z\u0131 ve g\u00f6zlerini alsa, kalplerinize m\u00fch\u00fcr vursa\u201d ve b\u00f6ylelikle siz sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r olsan\u0131z, akl\u0131n\u0131z da hi\u00e7bir \u015feye ermeyecek olsa, \u201cAllah\u2019tan ba\u015fka onlar\u0131 size geri verecek ilah kimdir?\u201d Bunlar\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fka size geri verecek kimse olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re niye onunla birlikte -Allah\u2019\u0131n dilemesi m\u00fcstesna- hi\u00e7bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetiremeyen varl\u0131klara\/kimselere ibadet ediyorsunuz? \u0130\u015fte bu da tevhidin delillerinden ve \u015firkin bat\u0131l oldu\u011funu ortaya koyan belgelerdendir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah daha sonra: \u201cBak, \u00e2yetlerimizi nas\u0131l t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz\u201d \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ortaya koyuyor, her \u00e7e\u015fitten \u00e2yet getiriyor ve a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz ki hakk\u0131 ayd\u0131nlats\u0131n, g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n izledikleri yol da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n. \u201cSonra onlar\u201d bu derece tam ve eksiksiz a\u00e7\u0131klamaya ra\u011fmen Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden \u201cy\u00fcz \u00e7eviriyorlar\u201d ve onlara do\u011fru y\u00f6nelmiyorlar."},{"id":1167,"sura":6,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. \u201cDe ki: \u201cS\u00f6yleyin haydi: Size Allah\u2019\u0131n azab\u0131 ans\u0131z\u0131n veya a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa gelse\u201d yani ister ans\u0131z\u0131n isterse de ondan \u00f6nce gelen \u00f6nc\u00fc olaylar ile ne zaman vukua gelece\u011fini bildi\u011finiz bir \u015fekilde gelse \u201czalimler toplulu\u011fundan ba\u015fkas\u0131 helak olur mu hi\u00e7?\u201d Kendilerinin azaba d\u00fc\u015fmelerine, zul\u00fcm ve inatlar\u0131 sebep olan bu kimselerden ba\u015fkalar\u0131 hel\u00e2k olur mu? O halde zul\u00fcm \u00fczere devam etmekten sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ebedi bir hel\u00e2kve sonsuz bir bedbahtl\u0131kt\u0131r."},{"id":1168,"sura":6,"from_aya":48,"to_aya":49,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"48- Biz, peygamberleri ancak m\u00fcjdeleyiciler ve uyar\u0131c\u0131lar olarak g\u00f6ndeririz. Art\u0131k kim iman edip (halini) d\u00fczeltirse onlara korku yoktur ve onlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir de.\n49- \u00c2yetlerimizi yalanlayanlara ise fas\u0131kl\u0131k edip durduklar\u0131 i\u00e7in azap dokunacakt\u0131r."},{"id":1169,"sura":6,"from_aya":48,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. Y\u00fcce Allah peygamberleri ile g\u00f6nderdi\u011fi mesaj\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6z konusu etmekte, bunun m\u00fcjde ve uyarma oldu\u011funu haber vermektedir. Bu ise m\u00fcjde verenin, m\u00fcjdelenen \u015feyin ve kul taraf\u0131ndan yerine getirilmesi halinde m\u00fcjdelenen hususun elde edilmesini sa\u011flayacak amellerin; uyaran\u0131n, kendisi ile uyar\u0131lan hususun ve kul taraf\u0131ndan i\u015flenmesi halinde uyar\u0131lan ak\u0131betin ger\u00e7ekle\u015fmesine yol a\u00e7acak amellerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u0130nsanlar peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul edip etmemek bak\u0131m\u0131ndan iki k\u0131sma ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r: \u201cArt\u0131k kim iman edip (halini) d\u00fczeltirse\u201d yani kim Allah\u2019a, meleklerine, kitaplar\u0131na, peygamberlerine ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne iman edip iman\u0131n\u0131, amellerini ve niyetini \u0131slah edip d\u00fczeltirse gelecekte \u201conlara korku yoktur ve\u201d ge\u00e7mi\u015fleri dolay\u0131s\u0131yla da \u201conlar \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir de.\u201d"},{"id":1170,"sura":6,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. \u201c\u00c2yetlerimizi yalanlayanlara ise fas\u0131kl\u0131k edip durduklar\u0131 i\u00e7in azap dokunacakt\u0131r.\u201d Yani azap onlara eri\u015fecek ve onlar da bu azab\u0131 tadacaklard\u0131r."},{"id":1171,"sura":6,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"50- De ki: \u201cBen size Allah\u2019\u0131n hazineleri benim yan\u0131mdad\u0131r, demiyorum. Ben gayb\u0131 da bilmem. Size: Ben bir mele\u011fim de demiyorum. Ben ancak bana vahyolunana uyar\u0131m.\u201d De ki: \u201cHi\u00e7 k\u00f6rle g\u00f6ren bir olur mu? Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?\u201d"},{"id":1172,"sura":6,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. Y\u00fcce Allah, Peygamberine kendisinden mucizeler g\u00f6stermesini isteyen yahut da ona: Sen bizi seni de Allah ile birlikte bir ilah edinelim diye davet ediyorsun, diyen kimselere hitap etmesini ve \u015f\u00f6yle demesini emretmektedir: \u201cBen size Allah\u2019\u0131n hazineleri\u201d r\u0131z\u0131k ve rahmetinin anahtarlar\u0131 \u201cbenim yan\u0131mdad\u0131r, demiyorum. Ben gayb\u0131 da bilmem.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc gayb b\u00fct\u00fcn\u00fc ile Allah nezdindedir. \u201cAllah insanlara herhangi bir rahmeti a\u00e7acak olursa onu tutacak kimse olamaz. Tuttu\u011funu da ondan ba\u015fka sal\u0131verecek olmaz.\u201d (Fat\u0131r, 35\/2) Gayb\u0131 da g\u00f6r\u00fcneni de bilen yaln\u0131zca O\u2019dur: \u201cO kendi gayb\u0131na hi\u00e7bir kimseyi muttali k\u0131lmaz. Ancak be\u011fenip se\u00e7ti\u011fi bir peygamber olmas\u0131 hari\u00e7.\u201d (el-Cin, 72\/26-27)\n\u201cSize: Ben bir mele\u011fim de demiyorum\u201d, tasarrufu ge\u00e7erli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kimse de de\u011filim. Ben Allah\u2019\u0131n beni yerle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu ger\u00e7ek konumumdan daha \u00fcst\u00fcn bir konumda oldu\u011fum iddias\u0131nda de\u011filim. \u201cBen ancak bana vahyolunana uyar\u0131m.\u201d \u0130\u015fte benim nihai durumum, vard\u0131\u011f\u0131m son nokta ve en y\u00fcksek mevki budur. Ben ancak bana vahyolunana uyar\u0131m ve kendi hakk\u0131mda onun gere\u011fini yerine getirir, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 da ona davet ederim. Benim ger\u00e7ek konumumun ne oldu\u011funu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bana kar\u015f\u0131 bir tak\u0131m \u015feyleri ara\u015ft\u0131ran neyi ara\u015ft\u0131rmakta yahut da ni\u00e7in benden iddia etmedi\u011fim bir konumun gere\u011fini istemektedir ? \u0130nsan hi\u00e7 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u015feyin ba\u015fkas\u0131ndan sorumlu tutulur mu? Ben sizleri bana vahyolunan \u015feye davet etti\u011fime g\u00f6re sizler benim mertebem d\u0131\u015f\u0131nda sahip oldu\u011fumu iddia etmedi\u011fim \u015feyleri benden neye dayanarak istemektesiniz? Bu sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir haks\u0131zl\u0131k, bir inat ve bir ayak diretmeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.\n\u015eimdi davetini kabul edip sana vahyolunan \u015feye ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6steren kimse ile bu \u015fekilde olmayan kimse aras\u0131ndaki fark\u0131 a\u00e7\u0131klamak \u00fczere onlara \u201cde ki: hi\u00e7 k\u00f6rle g\u00f6ren bir olur mu? Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musunuz?\u201d Ke\u015fke d\u00fc\u015f\u00fcnseniz de her \u015feyi yerli yerince oturtabilseniz ve se\u00e7ilip tercih edilmeye daha lay\u0131k olan\u0131 se\u00e7ebilseniz."},{"id":1173,"sura":6,"from_aya":51,"to_aya":55,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"51- Rablerinin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u0131 o (Kur'\u00e2n\u2019la) uyar. Onlar i\u00e7in O\u2019ndan ba\u015fka ne bir dost ne de bir \u015fefaat\u00e7i vard\u0131r. Olur ki korkup sak\u0131n\u0131rlar.\n52- S\u0131rf O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek sabah ak\u015fam Rab\u2019lerine dua edenleri kovma! Onlar\u0131n hesab\u0131ndan sana bir \u015fey d\u00fc\u015fmez. Senin hesab\u0131ndan da onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez ki onlar\u0131 kovup da zalimlerden olas\u0131n. \n53- Biz b\u00f6ylece onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ile s\u0131nad\u0131k ki: \u201cAllah aram\u0131zdan bunlara m\u0131 l\u00fctufta bulunmu\u015f?!\u201d desinler. Allah \u015f\u00fckredenleri en iyi bilen de\u011fil midir?\n54- \u00c2yetlerimize iman edenler sana geldi\u011finde de ki: \u201cSelam sizlere! Rabbiniz kendi \u00fczerine rahmeti yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: \u0130\u00e7inizden kim cahillikle k\u00f6t\u00fc bir i\u015f i\u015fler de sonra arkas\u0131ndan tevbe edip (halini) d\u00fczeltirse (bilsin ki) O, \u011eaf\u00fbrdur, Rah\u00eemdir.\u201d\n55- G\u00fcnahkarlar\u0131n yolu belli olsun diye \u00e2yetleri i\u015fte b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz."},{"id":1174,"sura":6,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. Bu Kur\u2019an b\u00fct\u00fcn insanlara bir uyar\u0131d\u0131r. Fakat ondan ancak \u201cRablerinin huzurunda toplanacaklar\u0131ndan korkanlar\u201d yararlanabilirler. Bunlar bu diyardan ebedi kal\u0131c\u0131l\u0131k diyar\u0131na intikal edeceklerine kesinlikle inananlard\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 kendilerine fayda sa\u011flayacak \u015feyleri yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve zarar verecek \u015feyleri terk ederler. \u201cOnlar i\u00e7in O\u2019ndan\u201d yani Y\u00fcce Allah\u2019tan \u201cba\u015fka ne bir dost\u201d yani i\u015flerini \u00fcstlenecek, arzulad\u0131klar\u0131n\u0131 elde edebilsinler ve sak\u0131nd\u0131klar\u0131 \u015feylerden uzakla\u015fabilsinler diye yard\u0131mc\u0131 olacak bir kimse \u201cne de bir \u015fefaat\u00e7i\u201d yani arac\u0131l\u0131k edebilecek kimse \u201cvard\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc mahlukat\u0131n hi\u00e7bir i\u015fte herhangi bir yetki sahibi olmalar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u201cOlur ki korkup sak\u0131n\u0131rlar.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n emirlerini yerine getirmek, yasaklar\u0131ndan sak\u0131nmak sureti ile muttakilerden olurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc uyar\u0131p korkutmak, bunu gerektirir ve bunun sebeplerindendir."},{"id":1175,"sura":6,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u201cS\u0131rf O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek sabah ak\u015fam Rab\u2019lerine dua edenleri kovma!\u201d Yani ba\u015fkalar\u0131 ile oturup kalkmak arzusu ile ibadet ve ihlas sahibi olan kimseleri yan\u0131ndan, seninle birlikte oturup kalkmaktan uzak tutma. Bunlar Rablerine hem s\u00fcrekli zikir, namaz ve buna benzer ibadet duas\u0131 yapanlar\u0131, hem de g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ba\u015f\u0131nda ve sonunda, dilekte bulunmak kast\u0131 ile istek duas\u0131 yapan, bu amelleri ile Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 maksat edinen ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda bir maksat g\u00fctmeyen kimselerdir. B\u00f6yleleri kovulmaya ve kendilerinden y\u00fcz \u00e7evrilmeye lay\u0131k de\u011fildirler. Aksine bunlar senin kendilerini dost edinmene, onlar\u0131 sevmene, kendine yak\u0131nla\u015ft\u0131rmana lay\u0131kt\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar fakir olsalar dahi insanlar\u0131n aras\u0131ndan s\u00fcz\u00fclm\u00fc\u015f se\u00e7kin kimselerdir. \u0130nsanlar nezdinde zelil kabul edilseler dahi ger\u00e7ekte aziz olanlar da onlard\u0131r.\n\u201cOnlar\u0131n hesab\u0131ndan sana bir \u015fey d\u00fc\u015fmez. Senin hesab\u0131ndan da onlara bir \u015fey d\u00fc\u015fmez\u201d Herkesin hesab\u0131 kendinedir. \u0130yi ameli lehine, k\u00f6t\u00fc ameli de aleyhinedir. \u201cki onlar\u0131 kovup da zalimlerden olas\u0131n.\u201d Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bu emre en ileri derecede uymu\u015f ve ri\u00e2yet etmi\u015fti. M\u00fc\u2019min fakirlerle oturdu\u011fu vakit onlarla birlikte kalmaya gayret eder, onlara g\u00fczel ve yumu\u015fak davran\u0131r, onlara kar\u015f\u0131 g\u00fczel ahlak sergiler, onlar\u0131 kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Hatta b\u00f6yleleri onun meclisine gelenlerin \u00e7o\u011funlu\u011funu te\u015fkil etmekteydi. -Allah onlardan raz\u0131 olsun.-\nBu \u00e2yetin n\u00fczul sebebi \u015fudur: Kurey\u015f\u2019ten yahut da Araplar\u0131n ileri gelenlerinden kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f birtak\u0131m kimseler Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e \u015f\u00f6yle dediler: \u201cSana iman etmemizi ve uymam\u0131z\u0131 istiyor isen -ashab-\u0131 kiram\u2019\u0131n fakirlerinden baz\u0131 kimseleri zikrederek- filan ve filan\u0131 yan\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Araplar\u0131n bu fakir kimseler ile birlikte bizi otururken g\u00f6rmelerinden utan\u0131r\u0131z.\u201d[2] Peygamber\u2019in de bunlar\u0131n \u0130sl\u00e2m\u2019a girmelerini ve kendisine uymalar\u0131n\u0131 arzu etmesi dolay\u0131s\u0131 ile i\u00e7inden dediklerini yapmak ge\u00e7ti. Allah da bu \u00e2yet-i kerime ve benzerleri ile ona sitemde bulundu."},{"id":1176,"sura":6,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. \u201cBiz b\u00f6ylece onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ile s\u0131nad\u0131k ki: \u201cAllah aram\u0131zdan bunlara m\u0131 l\u00fctufta bulunmu\u015f?!\u201d desinler. Allah \u015f\u00fckredenleri en iyi bilen de\u011fil midir?\u201d Yani Y\u00fcce Allah'\u0131n onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 zengin, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 fakir, bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015ferefli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lmas\u0131, Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 bir s\u0131namas\u0131d\u0131r. Allah fakir ya da alt tabakada olan bir kimseye iman\u0131 l\u00fctfedecek olursa bu, zengin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kimse i\u00e7in bir s\u0131namad\u0131r. E\u011fer bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zenginin maksad\u0131 hakk\u0131 bulmak ve ona uymak ise o da imana gelir, \u0130sl\u00e2m\u2019a girer. Kendisinden zenginli\u011fi ya da g\u00fc\u00e7 ve \u015ferefi itibari ile daha a\u015fa\u011f\u0131larda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kimse ile ayn\u0131 makam\u0131 payla\u015fmas\u0131, iman etmesine engel olmaz. E\u011fer hakk\u0131 aramak ve bulmak iste\u011finde samimi de\u011fil ise o takdirde bu, kendisini hakka t\u00e2bi olmaktan al\u0131koyacak bir engel te\u015fkil eder. \u0130\u015fte bunlar kendilerinden daha a\u015fa\u011f\u0131larda g\u00f6rd\u00fckleri kimseleri hakir g\u00f6rerek: \u201cAllah aram\u0131zdan bunlara m\u0131 l\u00fctufta bulunmu\u015f?!\u201d derler ve bu durum, kavray\u0131\u015flar\u0131 yerli yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hakka t\u00e2bi olmaktan onlar\u0131 al\u0131koyar.\nY\u00fcce Allah bu gibi kimselere Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet vermesine, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendilerini hid\u00e2yete iletmemesine itirazlar\u0131n\u0131 da ihtiva eden bu s\u00f6zlerine cevap olmak \u00fczere: \u201cAllah \u015f\u00fckredenleri en iyi bilen de\u011fil midir?\u201d buyurmaktad\u0131r. Allah kendi nimetini bilip itiraf ve ikrar eden ve bu nimetin gerektirdi\u011fi salih ameli i\u015fleyenleri elbette en iyi bilendir. O, l\u00fctuf ve minnetini b\u00f6ylelerine ihsan eder. \u015e\u00fckretmeyen kimselere de\u011fil. \u015e\u00fcphesiz ki Y\u00fcce Allah, hikmet sahibidir, l\u00fctfunu ehil olmayan kimselere vermez. Bu sebep dolay\u0131s\u0131yla itiraz eden bu kimseler, Allah\u2019\u0131n kendilerine iman etmeyi l\u00fctfetmi\u015f oldu\u011fu fakir ve onlarla birlikte iman eden di\u011ferlerinden farkl\u0131d\u0131rlar. \u0130man edenler as\u0131l \u015f\u00fckredenlerdir."},{"id":1177,"sura":6,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. Y\u00fcce Allah Peygamberine, Rablerine itaatle boyun e\u011fen m\u00fc\u2019minleri kovmay\u0131 yasaklad\u0131ktan sonra bu m\u00fc\u2019minlere ikram, tazim, tebcil ve ihtiram ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermesini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u00c2yetlerimize iman edenler sana geldi\u011finde de ki: Selam sizlere!\u201d Yani m\u00fc\u2019minler senin yan\u0131na gelecek olurlarsa sen onlara selam ile kar\u015f\u0131l\u0131k ver ve onlar\u0131 g\u00fczel bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la. Onlar\u0131 selamla, esenlik dileklerini ilet. Onlar\u0131n gayret ve \u00e7abalar\u0131n\u0131 daha bir co\u015fturacak \u015fekilde Allah\u2019\u0131n rahmetini, O\u2019nun c\u00f6mertli\u011finin ve ihsan\u0131n\u0131n bollu\u011funu m\u00fcjdele. Bu, rahmet ve ihsana ula\u015ft\u0131ran her bir yolu izlemeye onlar\u0131 te\u015fvik et. G\u00fcnahlar \u00fczerinde \u0131srar etmekten de onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131r. Onlara masiyetlerden tevbe etme emrini ver ki, Rablerinin ma\u011ffiretine, l\u00fctuf ve ihsan\u0131na nail olabilsinler.\nBu nedenle devamla \u015f\u00f6yle buyrulmu\u015ftur: \u201cRabbiniz kendi \u00fczerine rahmeti yazm\u0131\u015ft\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: \u0130\u00e7inizden kim cahillikle k\u00f6t\u00fc bir i\u015f i\u015fler de sonra arkas\u0131ndan tevbe edip (halini) d\u00fczeltirse\u2026\u201d G\u00fcnah\u0131n terk edilmesi, ondan vazge\u00e7ilmesi, g\u00fcnahtan dolay\u0131 pi\u015fmanl\u0131k duyulmas\u0131 ile birlikte amelleri d\u00fczeltmek, Allah\u2019\u0131n farz k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 eda etmek, zahir ve bat\u0131n amellerden bozulanlar\u0131 \u0131slah etmek ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar ger\u00e7ekle\u015fecek olursa \u201c(bilsin ki) O, \u011eaf\u00fbrdur, Rah\u00eemdir.\u201d Yani b\u00f6ylelerinin \u00fczerine emirlerini yerine getirmelerine uygun olarak Allah, ma\u011ffiret ve rahmetinden bol bol ya\u011fd\u0131racakt\u0131r."},{"id":1178,"sura":6,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. \u201cG\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n\u201d Allah\u2019\u0131n azap ve gazab\u0131na ula\u015ft\u0131ran \u201cyolu belli olsun diye \u00e2yetleri i\u015fte b\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz.\u201d \u00c2yetleri b\u00f6ylelikle a\u00e7\u0131kl\u0131yor ve beyan ediyoruz, hid\u00e2yet ile sap\u0131kl\u0131k, do\u011fruluk ile e\u011frilik yollar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rt ediyoruz. T\u00e2 ki b\u00f6ylece hid\u00e2yet bulacak olanlar do\u011fru yolu bulsunlar ve izlenmesi gereken hak da a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n. \nAyr\u0131ca g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n yolu a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya \u00e7\u0131kacak olursa, o yoldan sak\u0131nmak ve uzak durmak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Onlar\u0131n yollar\u0131 \u015f\u00fcpheli kal\u0131r ve net bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmayacak olursa durum b\u00f6yle olmaz. Onlar\u0131n yollar\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmadan bu \u00fcst\u00fcn maksat ger\u00e7ekle\u015femez."},{"id":1179,"sura":6,"from_aya":56,"to_aya":58,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"56- De ki: \u201cSizin Allah\u2019tan ba\u015fka yalvar\u0131p durduklar\u0131n\u0131za ibadet etmem bana yasakland\u0131.\u201d De ki: \u201cBen sizin hev\u00e2lar\u0131n\u0131za uymam. O takdirde sapm\u0131\u015f olurum da hid\u00e2yete erenlerden olmam.\u201d\n57- De ki: \u201c\u015e\u00fcphesiz ben Rabbimden gelmi\u015f apa\u00e7\u0131k bir delil \u00fczerindeyim. Siz ise onu yalanlad\u0131n\u0131z. Sizin acele gelmesini istedi\u011finiz \u015fey (azap); benim yan\u0131mda de\u011fildir. H\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O, do\u011fruyu haber verir ve O (hakk\u0131 bat\u0131ldan) ay\u0131rt edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d\n58- De ki: \u201cE\u011fer o acele istedi\u011finiz \u015fey benim yan\u0131mda olsayd\u0131 elbette benimle sizin aran\u0131zdaki i\u015f bitirilmi\u015f olurdu. Allah zalimleri en iyi bilendir.\u201d"},{"id":1180,"sura":6,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. Y\u00fcce Allah Peygamberine hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah ile birlikte ba\u015fka ilahlara da dua edip yalvaran m\u00fc\u015friklere \u201cde ki: Sizin Allah\u2019tan ba\u015fka yalvar\u0131p durduklar\u0131n\u0131za\u201d hi\u00e7bir fayda ve zarar veremeyen, \u00f6ld\u00fcrmek, hayat vermek, \u00f6ld\u00fckten sonra diriltmek g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2n\u0131na sahip bulunmayan putlara ve di\u011fer ortak ko\u015ftu\u011funu \u015feylere \u201cibadet etmem bana yasakland\u0131.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara ibadet bat\u0131ld\u0131r. Bu hususta sizin bir deliliniz, delili and\u0131ran bir gerek\u00e7eniz dahi yoktur. B\u00fct\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z heva ve hevesinize t\u00e2bi olmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Heva ve heveslere uymak ise sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fczden Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDe ki: Ben sizin hev\u00e2lar\u0131n\u0131za uymam. O taktirde\u201d yani hevalar\u0131n\u0131za uyacak olursam \u201csapm\u0131\u015f olurum da\u201d hi\u00e7bir \u015fekilde \u201chid\u00e2yete erenlerden olmam.\u201d"},{"id":1181,"sura":6,"from_aya":57,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"57. Benim izlemekte oldu\u011fum Allah\u2019\u0131n tevhidi, amelin O\u2019na ihlas ile yap\u0131lmas\u0131na gelince; i\u015fte hakk\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc kat\u2019i delil ve belgenin ortaya konuldu\u011fu ger\u00e7ek odur. \u201c\u015e\u00fcphesiz ben Rabbimden gelmi\u015f apa\u00e7\u0131k bir delil\u201d do\u011frulu\u011funa dair apa\u00e7\u0131k ve kesin bir bilgi, onun d\u0131\u015f\u0131nda kalan her \u015feyin de bat\u0131l oldu\u011funa dair kat\u2019i bir belge \u201c\u00fczerindeyim.\u201d Bu ise herhangi bir teredd\u00fcd\u00fc kabil olmayan, Allah Ras\u00fbl\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f kati bir \u015fahitliktir ki kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z t\u00fcm insanlar i\u00e7inde \u015fahitlerin en adil ve do\u011frusu odur. M\u00fc\u2019minler de bu \u015fahitli\u011fi tasdik etmi\u015fler ve Allah\u2019\u0131n bu hususta kendilerine l\u00fctuf ve ihsan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bu \u015fahitli\u011fin do\u011frulu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131rlar. Fakat siz, ey m\u00fc\u015frikler \u201conu yalanlad\u0131n\u0131z.\u201d Oysa siz bunu yapmak hakk\u0131na sahip de\u011filsiniz, size tasdik etmekten ba\u015fka bir \u015fey yak\u0131\u015fmaz. E\u011fer yalanlamaya devam edecek olursan\u0131z \u015funu bilin ki ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak azap gelip sizi bulacakt\u0131r ve bu azap Allah\u2019\u0131n kat\u0131ndad\u0131r. Onu -diledi\u011fi takdirde ve diledi\u011fi \u015fekilde- \u00fczerinize indirecek olan O\u2019dur. \nSiz o azab\u0131n \u00e7abucak gelmesini isteseniz bile bu konuda benim elimden hi\u00e7bir \u015fey gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201ch\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d \u015eer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmleri koyan, emir ve yasaklar buyuran O oldu\u011fu gibi, amellerinizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u00fckme ba\u011flayacak olan, hikmetinin gere\u011fine g\u00f6re m\u00fck\u00e2faatland\u0131r\u0131p cezaland\u0131rand\u0131racak olan da O\u2019dur. O\u2019nun h\u00fckm\u00fcne itiraz etmek, kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak ge\u00e7ersizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, izlenmesi gereken yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015ftur. Kullar\u0131na hakk\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n da ileri s\u00fcrebilecekleri bir mazeretleri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. O\u2019na kar\u015f\u0131 getirebilecekleri bir delilleri de yoktur. T\u00e2 ki hel\u00e2k olan apa\u00e7\u0131k bir delile binaen hel\u00e2k olsun; hayatta kalan da apa\u00e7\u0131k bir delile binaen hayatta kals\u0131n.\n\u201cO do\u011fruyu haber verir ve O\u201d d\u00fcnyada da \u00e2hirette de kullar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verip \u201c(hakk\u0131 bat\u0131ldan) ay\u0131rt edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r\u201d Onlar\u0131n aras\u0131nda O h\u00fck\u00fcm verecektir. Aleyhine h\u00fck\u00fcm verilen ve haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 belirtilen kimseler taraf\u0131ndan dahi O, verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmden dolay\u0131 \u00f6v\u00fclecektir."},{"id":1182,"sura":6,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. Bilgisizlikleri, inatlar\u0131 ve z\u0131l\u00fcmleri dolay\u0131s\u0131yla azab\u0131 \u00e7abucak isteyenlere \u201cde ki: E\u011fer o acele istedi\u011finiz \u015fey benim yan\u0131mda olsayd\u0131 elbette benimle sizin aran\u0131zdaki i\u015f bitirilmi\u015f olurdu\u201d ve ben de bu i\u015fi ba\u015f\u0131n\u0131za getirirdim. Ancak bunda sizin i\u00e7in hay\u0131r olacak bir taraf yoktur. Fakat i\u015f, Hal\u00eem ve Sab\u00fbr olan o y\u00fcce zat\u0131n elindedir. \u0130syankarlar O\u2019na isyan etti\u011fi, c\u00fcretk\u00e2rlar O\u2019na kar\u015f\u0131 gelmeye cesaret g\u00f6sterdi\u011fi halde O onlara afiyet verir, onlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131r, gizli ve a\u00e7\u0131k nimetlerini onlara bol bol ihsan eder.\n\u201cAllah zalimleri en iyi bilendir.\u201d Zalimlerin hallerinden hi\u00e7bir \u015fey Allah\u2019a gizli kalmaz. O, onlara m\u00fchlet verse bile onlara azab\u0131 ihmal etmez."},{"id":1183,"sura":6,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"59- Gayb\u0131n anahtarlar\u0131 O\u2019nun yan\u0131ndad\u0131r. Onlar\u0131 O\u2019ndan ba\u015fkas\u0131 bilmez. O, karada ve denizde ne varsa (hepsini) bilir. Bir yaprak d\u00fc\u015fmeye g\u00f6rs\u00fcn mutlaka onu bilir. Yerin karanl\u0131klar\u0131ndaki tek bir tohum, ya\u015f ve kuru ne varsa hepsi apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r."},{"id":1184,"sura":6,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. Bu y\u00fcce \u00e2yet-i kerime, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kapsay\u0131c\u0131 ilmini, etrafl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayan, O\u2019nun ilminin kullar\u0131ndan diledi\u011fi kimseleri de bir k\u0131sm\u0131na muttali k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn gayblar\u0131 ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan en b\u00fcy\u00fck \u00e2yetlerden birisidir. Y\u00fcce Allah bu gayblar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc di\u011fer varl\u0131klar \u015f\u00f6yle dursun mukarreb melekler ile m\u00fcrsel peygamberlerden dahi gizlemi\u015ftir. Bu \u00e2yet-i kerime Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n karalarda, \u00e7\u00f6llerde bulunan b\u00fct\u00fcn hayvanlar\u0131, a\u011fa\u00e7lar\u0131, kumlar\u0131, \u00e7ak\u0131llar\u0131, topraklar\u0131, denizde bulunan canl\u0131lar\u0131, madenleri, denizin d\u00f6rt bir k\u00f6\u015fesinde mevcut olan di\u011fer b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131, suyunun i\u00e7inde sakl\u0131 bulunan b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 bildi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Karalardaki, denizlerdeki, im\u00e2r edilmi\u015f \u015fehirlerdeki, \u0131ss\u0131z yerlerdeki, d\u00fcnyadaki ve \u00e2hiretteki b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lardan \u201cbir yaprak d\u00fc\u015fmeye g\u00f6rs\u00fcn mutlaka onu bilir. Yerin karanl\u0131klar\u0131ndaki\u201d meyve ve ekinlerin insanlar taraf\u0131ndan sa\u00e7\u0131lan tohumlardan, \u00e7e\u015fitli bitkilerin yeti\u015fti\u011fi karalarda kendili\u011finden ye\u015feren bitki tohumlar\u0131ndan \u201ctek bir tohum, ya\u015f ve kuru ne varsa hepsi\u201d bu ifade, \u00f6zel bir tak\u0131m \u015feylerin say\u0131m\u0131ndan sonra hepsini kapsayan genel bir ifadedir \u201capa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.\u201d Bu da Levh-i Mahfuz\u2019dur. \u0130\u015fte Levh-i Mahfuz b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 ihtiva etmi\u015f, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kapsam\u0131\u015ft\u0131r.\nS\u00f6z\u00fc edilen bu hususlar\u0131n baz\u0131s\u0131 ak\u0131llara durgunluk verip kalpleri deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. \u0130\u015fte bu, o b\u00fcy\u00fck Rabbin azametine, b\u00fct\u00fcn s\u0131fatlar\u0131n\u0131n ne kadar kapsaml\u0131 ve azametli oldu\u011funa delildir. \u0130lkinden en sonuncuya kadar b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar, O\u2019nun s\u0131fatlar\u0131n\u0131n sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kavramak \u00fczere bir araya toplanacak olsalar buna bile g\u00fc\u00e7leri yetmez, buna dahi takatlar\u0131 yeti\u015fmez. O; b\u00fcy\u00fck, vasi\u2019 (her \u015feyi ku\u015fat\u0131c\u0131), alim, her t\u00fcrl\u00fc \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k, \u015fan\u0131 en y\u00fcce, her \u015feyi g\u00f6ren ve her \u015feyi ku\u015fatan Rabbin \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir! O, ne y\u00fcce bir ilaht\u0131r ki hi\u00e7bir kimse O\u2019nu gere\u011fi gibi \u00f6vemez. O kendi y\u00fcce zat\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6vm\u00fc\u015f ise \u00f6yledir, kullar\u0131n\u0131n kendisine yapt\u0131klar\u0131 \u00f6vg\u00fclerin \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir. Bu \u00e2yet-i kerime, O\u2019nun ilminin her \u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131na, ku\u015fat\u0131c\u0131 Kitab\u0131n\u0131n da b\u00fct\u00fcn olaylar\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131na delildir. "},{"id":1185,"sura":6,"from_aya":60,"to_aya":62,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"60- O, geceleyin (uykuda) sizin canlar\u0131n\u0131z\u0131 alan, g\u00fcnd\u00fcz ne kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 bilen, sonra sizi belli bir ecel tamamlans\u0131n diye g\u00fczd\u00fcz vakti (uykudan uyand\u0131r\u0131p) diriltendir. Sonra d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz yaln\u0131z O\u2019nad\u0131r. Sonra da neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 size haber verecektir.\n61- O, kullar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde k\u00e2hirdir. \u00dczerinize koruyucular da g\u00f6nderir. Nih\u00e2yet birinize \u00f6l\u00fcm geldi\u011finde el\u00e7ilerimiz onun ruhunu al\u0131rlar ve hi\u00e7bir kusur etmezler.\n62- Sonra onlar hak mevl\u00e2lar\u0131 olan Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. Dikkat edin, h\u00fck\u00fcm ancak O\u2019nundur ve O, hesap g\u00f6renlerin en h\u0131zl\u0131s\u0131d\u0131r."},{"id":1186,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"B\u00fct\u00fcn bu hususlar ile Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n uluhiyeti vurgulanmakta ve bu konuda m\u00fc\u015friklere kar\u015f\u0131 delil getirilmektedir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sevilmeye, tazim edilmeye, iclal ve ikrama lay\u0131k oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r."},{"id":1187,"sura":6,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60.  Y\u00fcce Allah, kullar\u0131n\u0131n i\u015flerini uykular\u0131nda da uyan\u0131kken de tek ba\u015f\u0131na idare etti\u011fini, geceleyin uykuda onlar\u0131 \u00f6l\u00fc gibi uyuttu\u011funu, buna ba\u011fl\u0131 olarak hareketlerinin durdu\u011funu ve bedenlerinin dinlendi\u011fini haber vermektedir. Uykular\u0131ndan da onlar\u0131 yine O diriltir ki dini ve d\u00fcnyevi maslahatlar\u0131 hususunda gerekeni yerine getirsinler. Allah, neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131, ne kazand\u0131klar\u0131n\u0131 da bilir. Ezelden beri bu \u015fekilde onlar \u00fczerinde tasarrufta bulunur. Ecelleri sona erinceye kadar da onlardaki bu tasarrufu b\u00f6ylece devam eder. Bu idare gere\u011fince belli bir ecel de h\u00fckme ba\u011flan\u0131p sona erer ki bu ecel, d\u00fcnya hayat\u0131ndaki eceldir. Bundan sonra bir ba\u015fka ecel vard\u0131r ki o \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015ftir. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cSonra d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz yaln\u0131z O\u2019nad\u0131r\u201d ba\u015fkas\u0131na de\u011fildir; \u201dsonra da neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131\u201d hay\u0131r olsun \u015fer olsun \u201csize haber verecektir\u201d buyurmaktad\u0131r."},{"id":1188,"sura":6,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. \u201cO\u201d Y\u00fcce Allah \u201ckullar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde k\u00e2hirdir.\u201d Yani her \u015feyi kapsayan iradesi ve genel kapsaml\u0131 me\u015fieti onlar hakk\u0131nda ge\u00e7erlidir. Onlar bu i\u015fte hi\u00e7bir \u015feye sahip de\u011fildirler. O\u2019nun izni olmaks\u0131z\u0131n hareket de edemezler, hareketsiz de duramazlar. O kullar\u0131na meleklerden \u201ckoruyucular\u201d g\u00f6revlendirmi\u015ftir. Bu koruyucular hem kullar\u0131 korur, hem de onlar\u0131n neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 tespit ederler. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphe yok ki \u00fczerinizde koruyucular, \u00e7ok \u015ferefli yaz\u0131c\u0131lar vard\u0131r. Onlar ne yaparsan\u0131z bilirler.\u201d (el-\u0130nfitar, 80\/10-12); \u201cSa\u011f\u0131nda ve solunda oturan, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 tespit eden iki (melek) vard\u0131r. O bir s\u00f6z s\u00f6ylemeyedursun mutlaka onun yan\u0131nda (yazmaya) haz\u0131r bir g\u00f6zetleyici vard\u0131r.\u201d (Kaf, 50\/17-18) Bu Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 hayatta olduklar\u0131 s\u00fcrece korumas\u0131d\u0131r.\n \u201cNih\u00e2yet birinize \u00f6l\u00fcm geldi\u011finde el\u00e7ilerimiz\u201d yani ruhlar\u0131 kabzetmekle g\u00f6revli olan melekler \u201conun ruhunu al\u0131rlar ve\u201d bu hususta \u201chi\u00e7bir kusur etmezler.\u201d Allah\u2019\u0131n o kul hakk\u0131nda takdir edip h\u00fckme ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6mre bir an il\u00e2ve de etmezler bir an eksiltmezler de. Onlar bu konuda ancak il\u00e2hi h\u00fck\u00fcmlere ve Rabban\u00ee takdirlere uygun uygulamalar yaparlar."},{"id":1189,"sura":6,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. \u201cSonra\u201d \u00f6l\u00fcmden ve berzah alemindeki hayattan, o hayattaki hay\u0131r ve \u015ferden sonra \u201conlar hak Mevl\u00e2lar\u0131 olan\u201d yani kader\u00ee h\u00fckm\u00fc ile onlara h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra eden ve onlar hakk\u0131nda diledi\u011fi \u00e7e\u015fitli tedbirleri uygulamaya koyan, emir ve yasaklar belirleyen, onlara peygamberler g\u00f6nderip kitaplar indiren \u201cAllah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.\u201d O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler ki, amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan h\u00fckm\u00fc haklar\u0131nda versin, i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 hay\u0131rlara  m\u00fck\u00e2faat, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve g\u00fcnahlar\u0131na kar\u015f\u0131 da ceza versin. Bundan dolay\u0131: \u201cDikkat edin, h\u00fck\u00fcm\u201d hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u201cancak O\u2019nundur. Ve O, hesap g\u00f6renlerin en s\u00fcratlisidir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun ilmi ve amellerinizi Levh-i Mahfuz\u2019da koruyup tespit etmesi kem\u00e2l derecesindedir. Daha sonra melekler de ellerinde bulunan amel defterlerinde onlar\u0131n amellerini tespit etmi\u015flerdir. \nYaratan ve idare eden, kullar\u0131 \u00fczerinde kahir olan yaln\u0131zca O oldu\u011funa g\u00f6re, b\u00fct\u00fcn hallerinde onlara en m\u00fckemmel \u015fekilde itina g\u00f6sterdi\u011fine g\u00f6re, kader\u00ee h\u00fck\u00fcm ve \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcm ile ceza\u00ee h\u00fck\u00fcm vermek yaln\u0131z O\u2019nun hak ve yetkisinde bulundu\u011funa g\u00f6re, m\u00fc\u015frikler neye dayanarak bu s\u0131fat ve niteliklere sahip olan y\u00fcce Rabbi b\u0131rak\u0131yorlar? Emretmek yetkisine k\u0131smen dahi sahip olmayan, zerre kadar bir fayda sa\u011flayamayan, hi\u00e7bir kudret ve iradesi bulunmayan varl\u0131klara ibadete neden y\u00f6neliyorlar?\nM\u00fc\u015frikler Y\u00fcce Allah\u2019a \u015firk ko\u015fmakla, nank\u00f6rl\u00fck etmekle meydan okuduklar\u0131, yalan ve iftirada bulunarak azametine kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2rl\u0131k g\u00f6sterdikleri halde Allah\u2019\u0131n onlara kar\u015f\u0131 hilmini, affedicili\u011fini, rahmetini, bu \u015fekilde davranmalar\u0131na ra\u011fmen onlara afiyet ve r\u0131z\u0131k verdi\u011fini bilecek olsalard\u0131, elbette ki O\u2019nu tan\u0131may\u0131 arzu ederler ve O\u2019nun sevgisine gark olup ak\u0131llar\u0131 hayretlere kap\u0131l\u0131rd\u0131. Kendilerine ise alabildi\u011fine gazap duyar ve \u00f6fke beslerlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc rezilli\u011fe ve h\u00fcsrana g\u00f6t\u00fcren \u015feytan\u0131n davetine itaat etmi\u015flerdir. Ama o m\u00fc\u015frikler ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanmayan bir topluluktur."},{"id":1190,"sura":6,"from_aya":63,"to_aya":64,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"63-  De ki: \u201c\u015eayet bizi bu halden kurtar\u0131rsa andolsun ki \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z, diye kendisine gizlice ve a\u00e7\u0131ktan yalvar\u0131p yakard\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan sizi kim kurtar\u0131r?\u201d\n64- De ki: Ondan da her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131dan da sizi Allah kurtar\u0131r, sonra da siz \u015firk ko\u015fars\u0131n\u0131z."},{"id":1191,"sura":6,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. Allah\u2019a ortak ko\u015fan, O\u2019nunla birlikte ba\u015fka ilahlara dua eden m\u00fc\u015friklere, rububiyet tevhidini kabul etmelerinden hareketle uluhiyet tevhidini de kabul etmeleri gerekti\u011fini ortaya koymak \u00fczere \u201cde ki: \u015eayet bizi bu halden\u201d i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu zorlu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 halden \u201ckurtar\u0131rsa andolsun ki\u201d Allah\u2019a \u201c\u015f\u00fckredenlerden\u201d O\u2019nun nimetini itiraf eden, nimetini Rab\u2019lerine itaat u\u011frunda kullanan ve bu nimetleri O\u2019na isyan yolunda kullanmaktan uzak duranlardan \u201colaca\u011f\u0131z.\u201d\n\u201ckaran\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131ndan sizi kim kurtar\u0131r?\u201d Karan\u0131n ve denizin zorlu hallerinde ve me\u015fakkatlerinde, sizin i\u00e7in kurtulu\u015fa imk\u00e2n kalmad\u0131\u011f\u0131 yahut gayet zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131 o vakitlerde\u2026 \u0130\u015fte o zaman hemen itaatle boyun e\u011fmi\u015f bir kalple ve ihtiyac\u0131n\u0131 dile getiren bir lisan ile Rabbinize yalvar\u0131r yakar\u0131rs\u0131n\u0131z, dua edersiniz ve bu halinizde iken: \u201c\u015eayet bizi bu halden kurtar\u0131rsa andolsun ki \u015f\u00fckredenlerden olaca\u011f\u0131z.\u201d dersiniz."},{"id":1192,"sura":6,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. \u201cDe ki: Ondan da her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131dan da\u201d yani gerek bu \u00f6zel s\u0131k\u0131nt\u0131dan gerekse genel olarak b\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lardan \u201csizi Allah kurtar\u0131r, sonra da siz.\u201d Allah\u2019a verdi\u011finiz s\u00f6zde durmaz ve \u00fczerinizdeki nimetlerini unutarak \u201c\u015firk ko\u015fars\u0131n\u0131z.\u201d O halde \u015firkin bat\u0131l oldu\u011funa ve tevhidin do\u011frulu\u011funa bundan daha a\u00e7\u0131k bir delil var m\u0131d\u0131r?"},{"id":1193,"sura":6,"from_aya":65,"to_aya":67,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"65- De ki: \u201cO, size \u00fcst\u00fcn\u00fczden yahut ayaklar\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan bir azap g\u00f6ndermeye ya da sizi f\u0131rkalara ay\u0131r\u0131p birbirinize katarak kiminizin h\u0131nc\u0131n\u0131 kiminize tatt\u0131rmaya kadirdir.\u201d \u0130yice idrak etsinler diye \u00e2yetlerimizi nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir bak!\n66- Senin kavmin onu yalanlad\u0131. Halbuki o, hakk\u0131n ta kendisidir. De ki: \u201cBen sizin \u00fczerinizde bir vekil de\u011filim.\u201d\n67- Her bir haberin kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir zaman\u0131 var. Siz de yak\u0131nda \u00f6\u011freneceksiniz."},{"id":1194,"sura":6,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. Yani Y\u00fcce Allah, her cihetten \u00fczerinize azap g\u00f6ndermeye kadirdir. \u201c\u00dcst\u00fcn\u00fczden yahut ayaklar\u0131n\u0131z\u0131n alt\u0131ndan bir azap g\u00f6ndermeye ya da f\u0131rkalara ay\u0131r\u0131p birbirinize katarak\u201d fitne zamanlar\u0131nda \u201ckiminizin h\u0131nc\u0131n\u0131 kiminize tatt\u0131rmaya\u201d ve kiminizi kiminize \u00f6ld\u00fcrtmeye \u201ckadirdir.\u201d O, b\u00fct\u00fcn bunlara g\u00fcc\u00fc yetendir. O bak\u0131mdan O\u2019na isyan\u0131 gerektiren i\u015flere devam etmekten sak\u0131n\u0131n. Yoksa sizi yok edecek birtak\u0131m azaplar gelip sizi bulur.\nAllah b\u00fct\u00fcn bunlara kadir oldu\u011funu haber vermektedir. Ancak O, bu \u00fcmmetin \u00fczerinden yukar\u0131dan ta\u015f veya \u00e7ak\u0131l ya\u011fmas\u0131 \u015feklindeki azab\u0131 ve buna benzer azaplar\u0131n gelmesini, altlar\u0131ndan da yerin dibine ge\u00e7irilme azab\u0131na u\u011frat\u0131lmalar\u0131n\u0131 rahmetinin bir tecellisi olarak kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat onlardan kimilerine di\u011ferlerinin h\u0131nc\u0131n\u0131 tatt\u0131rmak ve kimini kimine musallat k\u0131lmak suretiyle s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bu cezalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131, ibret alanlar\u0131n g\u00f6rmesi ve hay\u0131rl\u0131 amel i\u015flemek isteyenlerin fark etmeleri i\u00e7in d\u00fcnyev\u00ee bir ceza olarak g\u00f6ndermi\u015ftir.\n\u201c\u0130yice idrak etsinler\u201d ne i\u00e7in yarat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 anlas\u0131nlar, \u015fer\u2019\u00ee ger\u00e7ekleri ve il\u00e2hi istekleri kavras\u0131nlar \u201cdiye \u00e2yetleri nas\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131za\u201d t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc beyan etti\u011fimize \u201cbir bak!\u201d Ve bizim bunlar\u0131 nas\u0131l pek \u00e7ok \u015fekillerde a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir bak ki bunlar\u0131n hepsi de hakka del\u00e2let etmektedir."},{"id":1195,"sura":6,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66.\u201cSenin kavmin onu\u201d yani Kur\u2019an\u2019\u0131 \u201cyalanlad\u0131. Halbuki o\u201d hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe s\u00f6z konusu olmayan ve en ufak bir teredd\u00fct\u00fcn yan\u0131na yakla\u015famad\u0131\u011f\u0131 \u201chakk\u0131n ta kendisidir. De ki: Ben sizin \u00fczerinizde\u201d amellerinizi tespit edecek ve onlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecek \u201cbir vekil de\u011filim.\u201d Ben ancak bir uyar\u0131c\u0131 ve tebli\u011fciyim."},{"id":1196,"sura":6,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. \u201cHer bir haberin\u201d gelip \u00e7ataca\u011f\u0131, daha erkene al\u0131namayaca\u011f\u0131 ve sonraya da b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131 \u201ckararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir zaman\u0131 vard\u0131r. Sizde yak\u0131nda\u201d tehdit olundu\u011funuz azab\u0131 \u201c\u00f6\u011freneceksiniz.\u201d"},{"id":1197,"sura":6,"from_aya":68,"to_aya":69,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"68- \u00c2yetlerimiz hakk\u0131nda b\u00e2t\u0131la dalanlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn zaman onlar ondan ba\u015fka bir s\u00f6ze dal\u0131ncaya kadar onlardan y\u00fcz \u00e7evir! E\u011fer \u015feytan sana unutturacak olursa hat\u0131rlad\u0131ktan sonra art\u0131k o zalimler toplulu\u011fu ile birlikte oturma!\n69- Korkup sak\u0131nanlara onlar\u0131n hesab\u0131ndan herhangi bir sorumluluk yoktur. Fakat korkup sak\u0131n\u0131rlar diye hat\u0131rlatmalar\u0131 gerekir."},{"id":1198,"sura":6,"from_aya":68,"to_aya":68,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68. Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri hakk\u0131nda bat\u0131la dalmaktan kas\u0131t, bat\u0131l s\u00f6zleri g\u00fczel g\u00f6stermek, bat\u0131la davet etmek, bat\u0131l ehlini \u00f6vmek, haktan y\u00fcz \u00e7evirmek, hakk\u0131 tenkit etmek, hak ehline dil uzatmak gibi yollarla hakka muhalif konu\u015fmalar yapmak demektir. \u0130\u015fte Y\u00fcce asaleten Allah Ras\u00fbl\u00fcne, ona t\u00e2bi olarak da \u00fcmmetine Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u015fekillerde dalan kimseleri g\u00f6rd\u00fckleri takdirde o kimselerden y\u00fcz \u00e7evirmeyi, bat\u0131la dal\u0131p bu hal \u00fczere devam edenlerin meclislerinde ba\u015fka bir s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131p, ba\u015fka bir konuya dalacaklar\u0131 vakte kadar yanlar\u0131nda bulunmamay\u0131 emretmektedir. E\u011fer ba\u015fka bir s\u00f6ze dal\u0131nacak olursa s\u00f6z\u00fc edilen yasak ortadan kalkar. E\u011fer bu ba\u015fka s\u00f6z, faydal\u0131 ise zaten bu emrolunan bir \u015feydir. Ba\u015fka t\u00fcrden ise faydas\u0131zd\u0131r ve emrolunmu\u015f bir \u015fey de\u011fildir. Bat\u0131la dalman\u0131n yerilmesi ile ayn\u0131 zamanda hakk\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, hakk\u0131n \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve hak ile m\u00fcnazara edilemsi te\u015fvik edilmektedir.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah: \u201cE\u011fer \u015feytan sana unutturacak olursa\u201d yani unutmak ve gaflet sebebi ile onlarla birlikte oturacak olursan \u201chat\u0131rlad\u0131ktan sonra art\u0131k o zalimler toplulu\u011fu ile birlikte oturma\u201d buyurmaktad\u0131r. \u201cZalimler\u201d ifadesi, bat\u0131l s\u00f6zlere dalanlar\u0131, her t\u00fcrl\u00fc haram \u015feyleri konu\u015fanlar\u0131 ya da herhangi bir haram i\u015fleyen kimseleri kapsamaktad\u0131r. Ki\u015finin, ortadan kald\u0131rmaya g\u00fcc\u00fc yetmedi\u011fi m\u00fcnkerin yan\u0131nda haz\u0131r bulunmas\u0131 ve oturmas\u0131 da haramd\u0131r. \nBu yasak ve haraml\u0131k, onlarla birlikte oturan ve Allah\u2019tan korkup sak\u0131nmayan ki\u015filere y\u00f6neliktir. B\u00f6yleleri haram olan s\u00f6z ve i\u015fte onlarla ortak olur yahut ses \u00e7\u0131karmaz ve onlar\u0131n bu haramlar\u0131na tepki g\u00f6stermezler. E\u011fer Allah\u2019tan korkup sak\u0131n\u0131r da hayr\u0131 emreder, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerden onlar\u0131 al\u0131koyarsa, onlarla oturmak hakk\u0131ndaki bu yasak ya tamamen kalkar veya hafifler. B\u00f6yle yapan bir kimse i\u00e7in onlarla oturmaktan dolay\u0131 vebal ve g\u00fcnah yoktur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah bir sonraki \u00e2yet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1199,"sura":6,"from_aya":69,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"69. \u201cKorkup sak\u0131nanlara onlar\u0131n hesab\u0131ndan herhangi bir sorumluluk yoktur. Fakat sak\u0131n\u0131rlar diye hat\u0131rlatmalar\u0131 gerekir.\u201d Yani Y\u00fcce Allah\u2019tan korkar ve sak\u0131n\u0131rlar umuduyla hat\u0131rlats\u0131nlar ve onlara \u00f6\u011f\u00fct versinler. Bu buyruk \u00f6g\u00fct verip hat\u0131rlatan kimsenin, korunup sak\u0131nma maksad\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek en uygun s\u00f6zler kullanmas\u0131 gerekti\u011fine delildir. Yine bu buyrukta \u015funa da delil vard\u0131r: E\u011fer hat\u0131rlatma ve \u00f6\u011f\u00fct, hat\u0131rlat\u0131lan kimsenin k\u00f6t\u00fc halini daha da art\u0131racak ise o hat\u0131rlatmay\u0131 terk etmek gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hat\u0131rlatma, e\u011fer kendi esas maksad\u0131 ile \u00e7eli\u015firse, art\u0131k onu terk etmek esas maksada d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr."},{"id":1200,"sura":6,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"70- Dinlerini oyun ve e\u011flence edinip de d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n kendilerini aldatm\u0131\u015f oldu\u011fu kimseleri (kendi hallerine) b\u0131rak. Her bir nefsin kazand\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklenmemesi i\u00e7in sen, onunla \u00f6\u011f\u00fct ver. Ki (o vakit) onun Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost ve \u015fefaat\u00e7isi olmaz. Ne kadar fidye verirse versin ondan al\u0131nmaz. \u0130\u015fte b\u00f6yleleri kazand\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f kimselerdir. K\u00fcfre saplanmalar\u0131ndan dolay\u0131 onlar i\u00e7in kaynar sudan bir i\u00e7ecek ve can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r."},{"id":1201,"sura":6,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. Kullardan istenen tek olan Allah\u2019a, O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ibadet etmeleri, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini O\u2019nun r\u0131zas\u0131 u\u011frunda ve sevdi\u011fi yollarda harcamak sureti ile dinlerini yaln\u0131zca Allah\u2019a halis k\u0131lmalar\u0131d\u0131r. Bu ise kalbin Y\u00fcce Allah\u2019a y\u00f6nelmesini, O\u2019na d\u00f6nmesini, kulun yapt\u0131klar\u0131n\u0131n faydal\u0131 ve ciddi olmas\u0131n\u0131, oyun olmamas\u0131n\u0131, riyakarl\u0131k ve desinler diye de\u011fil de yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 i\u00e7in, ihlasla yap\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. \u0130\u015fte kendisine din denilebilecek, ger\u00e7ek din budur. Her kim hak \u00fczere oldu\u011funu, dine ba\u011fl\u0131 ve takva sahibi oldu\u011funu iddia edip de dinini oyuncak ve e\u011flence edinmi\u015f ise -ki bu da kalbinin Allah\u2019\u0131 sevmekten, O\u2019nu tan\u0131maktan gafil olmas\u0131, kendisine zarar veren \u015feylere y\u00f6nelmesi, bat\u0131l yolunda oyalanmas\u0131, bu u\u011furda bedeni ile bat\u0131l taraftarlar\u0131 gibi hareket etmesi ile olur; \u00e7\u00fcnk\u00fc amel ve \u00e7al\u0131\u015fma e\u011fer Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in ise bu bir oyundur- i\u015fte Y\u00fcce Allah b\u00f6yle birisinin terk edilmesini ve b\u00f6ylesinden sak\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 emretmekte; b\u00f6ylelerine aldan\u0131lmamas\u0131n\u0131 istemektedir. Onun haline bak\u0131p fiillerinden sak\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131, onun Y\u00fcce Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u015feyleri engellemesine ald\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 emretmektedir.\n\u201cSen onunla\u201d yani Kur\u2019an ile \u201c\u00f6\u011f\u00fct ver.\u201d Kullara onda ge\u00e7en g\u00fczellikleri, fayda verecek hususlar\u0131 emrederek, etrafl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klayarak ve o emrin g\u00fczel niteliklerini anlatarak, di\u011fer taraftan kullara zararl\u0131 olan \u015feyleri yasaklayarak, bu zararl\u0131 \u015feylerin t\u00fcrlerini geni\u015f\u00e7e a\u00e7\u0131klayarak, ayn\u0131 zamanda bu zararl\u0131 \u015feylerde bulunan ve terk edilmesini gerektiren k\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkin nitelikleri beyan ederek \u00f6\u011f\u00fct ver! B\u00fct\u00fcn bunlar ise \u201cHer bir nefsin kazand\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklenmemesi i\u00e7in\u201ddir. Yani kullara g\u00fcnahlara y\u00f6nelmeden ve gayblar\u0131 bilene kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2rca hareket edip korkulan sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcren \u015feylere devam etmeden \u00f6nce sen, gereken \u015fekilde hat\u0131rlat ve \u00f6\u011f\u00fct ver ki yapt\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7sin, bundan \u00e7ekinsin ve onlar\u0131 i\u015flemesinler. \n\u201cKi (o vakit) onun Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost ve \u015fefaat\u00e7isi olmaz..\u201d Yani her bir nefsi g\u00fcnahlar\u0131 ku\u015fat\u0131p hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklemeden \u00f6nce uyar ki o zaman ona ne yak\u0131n\u0131, ne arkada\u015f\u0131, ne de dostu\u2026 k\u0131saca hi\u00e7bir kimsenin faydas\u0131 olmaz. Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir dost bulamaz ve hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7inin \u015fefaati i\u015fe yaramaz. \u201cNe kadar fidye verirse versin ondan al\u0131nmaz.\u201d Yery\u00fcz\u00fc dolusu alt\u0131n\u0131 feda edecek olsa dahi hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc fidye ondan kabul edilmez ve bunun ona faydas\u0131 olmaz.\n\u201c\u0130\u015fte b\u00f6yleleri\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en niteliklere sahip olanlar \u201ckazand\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f\u201d ve hay\u0131rdan \u00fcmitlerini kesmi\u015f \u201ckimselerdir. K\u00fcfre saplanmalar\u0131ndan dolay\u0131 onlar i\u00e7in kaynar sudan\u201d y\u00fczlerini yak\u0131p kavuracak, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131 par\u00e7alayacak son derece s\u0131cak sudan \u201cbir i\u00e7ecek ve can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.\u201d"},{"id":1202,"sura":6,"from_aya":71,"to_aya":73,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"71-  De ki: \u201cAllah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p bize fayda ve zarar vermeyen \u015feylere mi ibadet edelim?! Allah bizi hid\u00e2yete kavu\u015fturduktan sonra t\u0131pk\u0131 arkada\u015flar\u0131: \u2018Bize gel\u2019 diye hid\u00e2yete \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 halde, yery\u00fcz\u00fcnde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n dola\u015f\u0131rken \u015feytanlar\u0131n ayart\u0131p u\u00e7uruma s\u00fcr\u00fckledikleri kimse gibi \u00f6k\u00e7elerimiz \u00fczerine gerisin geri mi d\u00f6nelim?!\u201d De ki: \u201cAs\u0131l hid\u00e2yet Allah\u2019\u0131n hidayetidir. Biz \u00e2lemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduk.\u201d\n72- Bir de: \u201cNamaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131l\u0131n ve O\u2019ndan korkup sak\u0131n\u0131n.\u201d diye. Toplan\u0131p huzuruna varaca\u011f\u0131n\u0131z, yaln\u0131z O\u2019dur.\n73- O, g\u00f6kleri ve yeri hak ile yaratand\u0131r. O\u2019nun \u201cOl\u201d diyece\u011fi g\u00fcnde her \u015fey oluverir. O\u2019nun s\u00f6z\u00fc hakt\u0131r. S\u00fbra \u00fcf\u00fcr\u00fclece\u011fi g\u00fcnde h\u00fck\u00fcmranl\u0131k yaln\u0131z O\u2019nundur. O, gayb\u0131 da \u015f\u00e2hit olunan\u0131 da bilendir. O, Hak\u00eemdir, Hab\u00eerdir."},{"id":1203,"sura":6,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. \u201cDe ki:\u201d Ey Peygamber! Allah\u2019a \u015firk ko\u015fan, Allah ile birlikte ba\u015fkalar\u0131na dua edip yalvaran ve sizi dinlerine \u00e7a\u011f\u0131ran m\u00fc\u015friklere a\u00e7\u0131k se\u00e7ik bir \u015fekilde o ilahlar\u0131n\u0131n niteliklerini anlat. Zira ak\u0131l sahibi kimseyi onlardan sak\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in sadece bu niteliklerini zikretmek yeterlidir. Akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir kimse m\u00fc\u015friklerin izledikleri yolu zihninde canland\u0131rd\u0131 m\u0131, bu konuda deliller ortaya konulmadan dahi bu yolun b\u00e2t\u0131l oldu\u011funu kesin olarak anlar ve \u015f\u00f6yle der: \u201cAllah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p bize fayda ve zarar vermeyen \u015feylere mi ibadet edelim?!\u201d Bu, \u00f6yle bir niteliktir ki Allah\u2019tan ba\u015fka b\u00fct\u00fcn ibadet olunanlar bunda ortakt\u0131rlar. Hi\u00e7birisi ne bir faydaya, ne de bir zarara g\u00fc\u00e7 yetiremezler. Emir nam\u0131na hi\u00e7bir \u015feye sahip de\u011fillerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc emir b\u00fct\u00fcn\u00fc ile ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\n\u201cAllah bizi hid\u00e2yete kavu\u015fturduktan sonra\u2026 \u00f6k\u00e7elerimiz \u00fczerine gerisin geri mi d\u00f6nelim?!\u201d Allah bizi hid\u00e2yete erdirdikten sonra sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00f6ner miyiz hi\u00e7? Do\u011fruluktan sap\u0131kl\u0131\u011fa, nimet dolu cennetlere ula\u015ft\u0131ran do\u011fru yoldan, izleyenlerini elemli azaba g\u00f6t\u00fcren yollara girer miyiz? Bu ak\u0131l sahibi bir kimsenin be\u011fenebilece\u011fi bir yol de\u011fildir. B\u00f6yle bat\u0131l yollar\u0131 izleyen kimse \u201ct\u0131pk\u0131 arkada\u015flar\u0131: \u2018Bize gel\u2019 diye hid\u00e2yete \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131klar\u0131 halde, yery\u00fcz\u00fcnde \u015fa\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n dola\u015f\u0131rken \u015feytanlar\u0131n ayart\u0131p u\u00e7uruma s\u00fcr\u00fckledikleri kimse gibi.\u201ddir. \u015eeytanlar\u0131n kendisini maksad\u0131na ula\u015ft\u0131racak yolu izlemekten uzakla\u015ft\u0131r\u0131p sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, hid\u00e2yete \u00e7a\u011f\u0131ran arkada\u015flar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen sonunda \u015fa\u015f\u0131r\u0131p kalan, \u015feytanlar\u0131n da hel\u00e2ke davet etti\u011fi ve b\u00f6ylelikle iki ayr\u0131 davet aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n kalan kimse gibidir. Allah\u2019\u0131n koruduklar\u0131 m\u00fcstesna b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hali i\u015fte budur. Bir yandan hakka davet eden risalet, akl-\u0131 selim ve do\u011fru f\u0131trat onlar\u0131 hid\u00e2yete ve en y\u00fcksek derecelere ula\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Di\u011fer yandan \u015feytan\u0131n davet\u00e7ileri, onun yolunu izlemeye ve onun yolundan gidenlerle birlikte olmaya \u00e7a\u011f\u0131ranlar, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreden nefis ile birlikte ki\u015fiyi sap\u0131kl\u0131\u011fa ve a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fmeye davet ederler. \u0130nsanlardan kimisi b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde veya \u00e7o\u011fu i\u015flerinde hid\u00e2yete davet edenlerle birlikte olur. Kimisi de bunun tam aksinedir. Kimisi de her iki davet\u00e7iyi de e\u015fit g\u00f6r\u00fcr ve bu iki davet\u00e7i onun nezdinde birbiri ile \u00e7eki\u015fir durur. \u0130\u015fte bahtiyar kimselerle bedbaht kimseler bu noktada birbirinden ayr\u0131l\u0131rlar.\n\u201cDe ki: \u201cAs\u0131l hid\u00e2yet Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yetidir\u201d Hid\u00e2yet Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile te\u015fri buyurdu\u011fu yoldan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki yollar sap\u0131kl\u0131k, yok olu\u015f ve hel\u00e2kt\u0131r. \u201cBiz \u00e2lemlerin Rabbine teslim olmakla emrolunduk.\u201d Tevhide boyun e\u011ferek, emir ve yasaklar\u0131na teslim olarak, ubudiyyetine girerek O\u2019na teslim olmam\u0131z emredildi. \u015e\u00fcphesiz ki bu, Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na l\u00fctfetti\u011fi en \u00fcst\u00fcn nimet, ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 en m\u00fckemmel terbiyedir."},{"id":1204,"sura":6,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. \u201cBir de: Namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131l\u0131n\u201d yani namaz\u0131 r\u00fck\u00fcnleri, \u015fartlar\u0131, s\u00fcnnetleri ve tamamlay\u0131c\u0131 unsurlar\u0131 ile eda ederek k\u0131l\u0131n \u201cve\u201d emrettiklerini yerine getirerek ve yasaklar\u0131ndan uzak durarak \u201cO\u2019ndan korkup sak\u0131n\u0131n.\u201d diye\u201d emrolunduk. \u201cToplan\u0131p huzuruna varaca\u011f\u0131n\u0131z, yaln\u0131z O\u2019dur.\u201d K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde O\u2019nun huzurunda toplanacaks\u0131n\u0131z. O da hayr\u0131 ile \u015ferri ile amellerinizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir."},{"id":1205,"sura":6,"from_aya":73,"to_aya":73,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. \u201cO, g\u00f6kleri ve yeri hak ile\u201d yani kullar\u0131na emir vermek, yasaklar koymak, m\u00fck\u00e2faat vermek ve cezaland\u0131rmak i\u00e7in \u201cyaratand\u0131r.\u201d\n\u201cO\u2019nun \u2018Ol\u2019 diyece\u011fi g\u00fcnde her \u015fey oluverir. O\u2019nun s\u00f6z\u00fc hakt\u0131r.\u201d O\u2019nun emrinde herhangi bir \u015f\u00fcphe, ikiletme ve yerine gelmeme durumu s\u00f6z konusu de\u011fildir. O, abes bir \u015fey de s\u00f6ylemez. \u201cS\u00fbra \u00fcf\u00fcr\u00fclece\u011fi g\u00fcnde h\u00fck\u00fcmranl\u0131k yaln\u0131z O\u2019nundur.\u201d Bu g\u00fcnden kas\u0131t k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. O, her \u015feyin sahibi ve h\u00fck\u00fcmran\u0131 oldu\u011fu halde \u00f6zellikle bu g\u00fcn\u00fcn s\u00f6z konusu edilmesi, o g\u00fcnde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son bulmas\u0131d\u0131r. O g\u00fcnde tek ve Kahh\u00e2r olan Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 kalmayacakt\u0131r.\n\u201cO, gayb\u0131 da \u015f\u00e2hit olunan\u0131 da bilendir. O, Hak\u00eemdir, Hab\u00eerdir.\u201d O\u2019nun hikmeti tamd\u0131r. Her \u015feyi ku\u015fatan nimet O\u2019nundur. B\u00fcy\u00fck ihsan O\u2019ndand\u0131r. Gizlilikleri, s\u0131rlar\u0131, kapal\u0131 \u015feyleri bilgisi ile ku\u015fatan O\u2019dur, O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir hak ilah yoktur, O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir Rab de yoktur."},{"id":1206,"sura":6,"from_aya":74,"to_aya":83,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"74- Hani \u0130brahim babas\u0131 \u00c2zer\u2019e: \u201cSen birtak\u0131m putlar\u0131 il\u00e2h m\u0131 ediniyorsun?! Ger\u00e7ekten ben, seni ve kavmini apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d demi\u015fti.\n75- \u0130\u015fte biz \u0130brahim\u2019e kesin bilgiye varanlardan olsun diye g\u00f6klerin ve yerin melek\u00fbtunu b\u00f6ylece g\u00f6steriyorduk.\n76- Gece onu b\u00fcr\u00fcy\u00fcp \u00f6rt\u00fcnce bir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc. \u201cBu muymu\u015f benim Rabbim?\u201d dedi. O bat\u0131p kaybolunca da: \u201cBen, \u00f6yle bat\u0131p gidenleri sevmem.\u201d dedi.\n77- Ay\u0131 do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce: \u201cBu muymu\u015f benim Rabbim?\u201d dedi. O da bat\u0131p kaybolunca: \u201cE\u011fer Rabbim bana hid\u00e2yet vermezse ben mutlaka sap\u0131tanlardan olurum\u201d dedi.\n78- G\u00fcne\u015fi do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce de: \u201cRabbim buymu\u015f! Bu, daha b\u00fcy\u00fck!\u201d dedi. O da bat\u0131p kaybolunca: \u201cEy kavmim! Ben, sizin \u015firk ko\u015ftu\u011funuz \u015feylerden tamamen uza\u011f\u0131m.\u201d dedi.\n79- \u201c\u015e\u00fcphesiz ki ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc hanif olarak, g\u00f6kleri ve yeri yaratana \u00e7evirdim ve ben m\u00fc\u015friklerden de\u011filim.\u201d\n80- Kavmi ona kar\u015f\u0131 delil getirmeye kalk\u0131\u015ft\u0131. O da dedi ki: \u201cBeni do\u011fru yola iletmi\u015fken benimle Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz? Ben O\u2019na ortak ko\u015ftu\u011funuz \u015feylerden korkmuyorum. Ancak Rabbimin bir \u015fey dilemi\u015f olmas\u0131 hari\u00e7. Rabbimin ilmi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct almayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\n81-  \u201cHem siz Allah'\u0131n, \u00fczerinize hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi \u015feyleri O\u2019na ortak ko\u015ftu\u011funuz halde korkmuyorsunuz da ben sizin ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131zdan nas\u0131l korkar\u0131m? \u015eimdi bu iki gruptan hangisi g\u00fcven duymaya daha lay\u0131kt\u0131r, e\u011fer biliyorsan\u0131z?\u201d\n82- \u0130man edip de imanlar\u0131na zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar var ya i\u015fte g\u00fcven onlar i\u00e7indir. Hid\u00e2yete ermi\u015f olanlar da onlard\u0131r.\n83- \u0130\u015fte bu, kavmine kar\u015f\u0131 \u0130brahim\u2019e verdi\u011fimiz h\u00fcccetimizdir. Biz kimi dilersek onu derece derece y\u00fckseltiriz. \u015e\u00fcphesiz Rabbin Hak\u00eemdir, Al\u00eemdir."},{"id":1207,"sura":6,"from_aya":74,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"74. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u0130brahim aleyhisselam\u2019\u0131n tevhide davet ve \u015firkten sak\u0131nd\u0131rma k\u0131ssas\u0131n\u0131 ondan \u00f6vg\u00fc ve tazimle bahsederek an: \u201cHani \u0130brahim babas\u0131 \u00c2zer\u2019e: \u201cSen birtak\u0131m putlar\u0131 il\u00e2h m\u0131 ediniyorsun?!\u201d Yani fayda sa\u011flayamayan, zarar veremeyen, hi\u00e7bir emir ve yetkiye sahip olmayan varl\u0131klara m\u0131 tap\u0131n\u0131yorsun? \u201cGer\u00e7ekten ben, seni ve kavmini apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyorum.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc sizler hi\u00e7bir \u015fekilde ibadete lay\u0131k olmayan varl\u0131klara tap\u0131n\u0131yor, sizi yaratan, size r\u0131z\u0131k veren, i\u015flerinizi \u00e7ekip \u00e7eviren o Y\u00fcce Zata ibadeti terk ediyorsunuz."},{"id":1208,"sura":6,"from_aya":75,"to_aya":75,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75. \u201c\u0130\u015fte biz \u0130brahim\u2019e\u201d tevhide ve ona davet etmeye muvaffak k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u201ckesin bilgiye varanlardan olsun diye g\u00f6klerin ve yerin melek\u00fbtunu b\u00f6ylece g\u00f6steriyorduk.\u201d T\u00e2 ki basireti ile g\u00f6klerin ve yerin melek\u00fbtunun kapsad\u0131\u011f\u0131 tevhide dair kat\u2019i delilleri ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 burhanlar\u0131 g\u00f6rs\u00fcn ve bunun sonucunda kesin bilgiye (yak\u00eene) ula\u015fanlardan olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc yakin ve tam bir bilgi, istenilen b\u00fct\u00fcn hususlarda delillerin ortaya konulmas\u0131 ile elde edilir. "},{"id":1209,"sura":6,"from_aya":76,"to_aya":76,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"76. \u201cGece onu b\u00fcr\u00fcy\u00fcp \u00f6rt\u00fcnce\u201d karanl\u0131k bas\u0131nca \u201cbir y\u0131ld\u0131z g\u00f6rd\u00fc.\u201d Bunun ayd\u0131nl\u0131k veren gezegenlerden birisi olma ihtimali vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle belirli bir y\u0131ld\u0131zdan s\u00f6z edilmesi ba\u015fkas\u0131na nispetle bir fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bundan dolay\u0131d\u0131r -do\u011frusunu en iyi Allah bilir ama- g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu y\u0131ld\u0131z\u0131n Ven\u00fcs gezegeni oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. \u201cBu muymu\u015f benim Rabbim? dedi.\u201d Bu ifadeyi kar\u015f\u0131 iddiada bulunanlar\u0131n kanaatine g\u00f6re s\u00f6ylemi\u015ftir. Yani benim Rabbim bu mu? Haydi g\u00f6relim bakal\u0131m; acaba bu, rububiyete l\u00e2y\u0131k m\u0131 ve buna dair bir delil ortaya koyabilecek miyiz? Zira akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir kimsenin herhangi bir delil ve belge olmaks\u0131z\u0131n kendi heva ve hevesini ilah edinmemesi gerekir.\n\u201cO\u201d yani o y\u0131ld\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen gezegen \u201cbat\u0131p kaybolunca da: Ben \u00f6yle bat\u0131p gidenleri sevmem, dedi.\u201d Yani kendisine ibadet edenin \u00f6n\u00fcnden kaybolan\u0131, saklan\u0131p gizleneni sevmem, mabudun her \u015feyden \u00f6nce kendisine ibadet edenin maslahatlar\u0131n\u0131 yerine getirmesi, b\u00fct\u00fcn i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7evirmesi gerekir. Uzun bir zaman ge\u00e7ti\u011fi halde ortal\u0131kta olmayan bir varl\u0131k ise nereden ibadete hak kazan\u0131r? B\u00f6yle bir varl\u0131\u011f\u0131n ilah edinilmesi en ileri derecede bir ak\u0131ls\u0131zl\u0131k ve en b\u00fcy\u00fck bat\u0131l de\u011fil midir?"},{"id":1210,"sura":6,"from_aya":77,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"77. \u201cAy\u0131 do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce\u201d onun ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 o y\u0131ld\u0131zdan daha fazla ve ondan farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in yine dediklerini do\u011fruymu\u015f gibi kabul ederek: \u201cBu muymu\u015f benim Rabbim?\u201d dedi. O da bat\u0131p kaybolunca: \u201cE\u011fer Rabbim bana hid\u00e2yet vermezse ben mutlaka sap\u0131tanlardan olurum\u201d dedi.\u201d B\u00f6ylelikle \u0130brahim Rabbinin hid\u00e2yetine muhta\u00e7 oldu\u011funu en a\u00e7\u0131k \u015fekilde ifade etmi\u015f ve e\u011fer Allah kendisine hid\u00e2yet vermeyecek olursa kendisini hi\u00e7 kimsenin hid\u00e2yete iletemeyece\u011fini ve e\u011fer kendisine itaat konusunda yard\u0131mc\u0131 olmayacak olursa ona hi\u00e7 kimsenin yard\u0131m edemeyece\u011fini ortaya koydu."},{"id":1211,"sura":6,"from_aya":78,"to_aya":78,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"78. \u201cG\u00fcne\u015fi do\u011farken g\u00f6r\u00fcnce de: \u201cRabbim buymu\u015f! Bu\u201d y\u0131ld\u0131zdan da, aydan da \u201cdaha b\u00fcy\u00fck!\u201d dedi. O da bat\u0131p kaybolunca\u201d art\u0131k hid\u00e2yet yolu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve ki\u015fiyi hel\u00e2ke g\u00f6t\u00fcren yolun peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131 da belirginle\u015fmi\u015f oldu ve: \u201cEy kavmim! Ben, sizin \u015firk ko\u015ftu\u011funuz \u015feylerden tamamen uza\u011f\u0131m.\u201d dedi.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131 \u015feylerin bat\u0131l olu\u015funa dair apa\u00e7\u0131k do\u011fru ve kat\u2019i delil ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyordu."},{"id":1212,"sura":6,"from_aya":79,"to_aya":79,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"79. \u201c\u015e\u00fcphesiz ki ben y\u00fcz\u00fcm\u00fc hanif olarak g\u00f6kleri ve yeri yaratana \u00e7evirdim.\u201d Yani yaln\u0131zca Allah\u2019a y\u00f6neldim, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn uydurma ortaklardan y\u00fcz \u00e7evirdim. \u201cVe ben m\u00fc\u015friklerden de\u011filim.\u201d B\u00f6ylelikle \u0130brahim \u015firkten uzak oldu\u011funu ilan etmi\u015f, tevhide ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f, buna dair de gerekli delilleri ortaya koymu\u015f oluyordu.\nBu \u00e2yet-i kerimelerin tefsiri ile ilgili en do\u011fru a\u00e7\u0131klama burada aktard\u0131klar\u0131m\u0131zd\u0131r. Yani burada \u0130brahim\u2019in, kavmi ile tart\u0131\u015fmas\u0131 ve bu g\u00f6k cisimleri ile di\u011ferlerinin uluhiyetlerinin bat\u0131l olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 s\u00f6z konusu edilmektedir. K\u0131ssan\u0131n \u0130brahim\u2019in \u00e7ocuklu\u011funda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp incelemesi ile ilgili oldu\u011funu s\u00f6yleyenlerin bu kanaatlerini do\u011frulayacak bir delilleri yoktur. "},{"id":1213,"sura":6,"from_aya":80,"to_aya":80,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"80. \u201cKavmi ona kar\u015f\u0131 delil getirmeye kalk\u0131\u015ft\u0131. O da dedi ki: \u201cBeni do\u011fru yola iletmi\u015fken benimle Allah hakk\u0131nda tart\u0131\u015fmaya m\u0131 kalk\u0131\u015f\u0131yorsunuz?\u201d Yani bizzat kendisi hid\u00e2yet yolunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rmeyen bir kimsenin tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n, delil getirmesinin faydas\u0131 ne? Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet etti\u011fi ve yakinin en \u00fcst derecesine ula\u015fm\u0131\u015f kimseye gelince; bizzat o insanlar\u0131 da gitmekte oldu\u011fu yola davet eder. \u201cBen O\u2019na ortak ko\u015ftu\u011funuz \u015feylerden korkmuyorum.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bana bir zarar\u0131 asla dokunmaz ve onlar bana gelecek hi\u00e7bir menfaati de \u00f6nleyemez. \u201cAncak Rabbimin bir \u015fey dilemi\u015f olmas\u0131 hari\u00e7. Rabbimin ilmi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct almayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d ki b\u00f6ylelikle yaln\u0131zca O\u2019nun ubudiyete lay\u0131k ger\u00e7ek mabud oldu\u011funu anlayas\u0131n\u0131z."},{"id":1214,"sura":6,"from_aya":81,"to_aya":81,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"81. \u201cHem siz Allah'\u0131n, \u00fczerinize hakk\u0131nda hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi\u201d s\u0131rf hevan\u0131za t\u00e2bi olmak sureti ile \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u201c\u015feyleri O\u2019na ortak ko\u015ftu\u011funuz halde korkmuyorsunuz da ben\u201d aciz, hi\u00e7 bir fayda sa\u011flayamayan varl\u0131klar olduklar\u0131 halde \u201csizin ortak ko\u015ftuklar\u0131n\u0131zdan nas\u0131l korkar\u0131m? \u015eimdi bu iki gruptan hangisi g\u00fcvende olmaya daha lay\u0131kt\u0131r, e\u011fer biliyorsan\u0131z?\u201d\nY\u00fcce Allah, bu iki kesimden hakl\u0131 ve haks\u0131z\u0131 ay\u0131rt etmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1215,"sura":6,"from_aya":82,"to_aya":82,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"82. \u201c\u0130man edip de imanlar\u0131na zul\u00fcm kar\u0131\u015ft\u0131rmayanlar var ya i\u015fte g\u00fcven onlar i\u00e7indir.\u201d korkulardan, azaptan, bedbahtl\u0131ktan yana g\u00fcvenlik i\u00e7inde olma \u201cHid\u00e2yete ermi\u015f\u201d dosdo\u011fru yolu bulmu\u015f \u201colanlar da onlard\u0131r.\u201d\nE\u011fer kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak \u015firk olsun, masiyet olsun imanlar\u0131na herhangi bir zulm\u00fc kar\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015f kimseler iseler hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlar tam bir g\u00fcvenli\u011fe ve tam bir hid\u00e2yete ula\u015fm\u0131\u015f olurlar. E\u011fer imanlar\u0131na \u015firk kar\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015f ancak birtak\u0131m g\u00fcnahlar\u0131 i\u015flemi\u015f kimselerden iseler hid\u00e2yetin ve g\u00fcvenli\u011fin asl\u0131na -kemali ile elde edemeseler dahi- sahip olurlar. \u00c2yet-i kerimenin mefhumu, bu iki hususa sahip olmayan kimselerin hid\u00e2yet ve g\u00fcvenliklerinin olmayaca\u011f\u0131n\u0131; paylar\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131k ve bedbahtl\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir."},{"id":1216,"sura":6,"from_aya":83,"to_aya":83,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"83. Y\u00fcce Allah a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fu kesin deliller ile \u0130brahim aleyhisselam\u2019\u0131n lehine h\u00fck\u00fcm verdi\u011finden dolay\u0131 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte bu, kavmine kar\u015f\u0131 \u0130brahim\u2019e verdi\u011fimiz h\u00fcccetimizdir\u201d; yani bu h\u00fcccet ile kavmine \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r ve onlara kar\u015f\u0131 susturucu delilini ortaya koymu\u015ftur.\n\u201cBiz kimi dilersek onu derece derece y\u00fckseltiriz.\u201d Nitekim \u0130brahim aleyhisselam\u2019\u0131 da d\u00fcnya ve \u00e2hirette derecelerle y\u00fckseltmi\u015f bulunuyoruz. Y\u00fcce Allah ilim sahibini ilmi sayesinde di\u011fer kullardan \u00fcst\u00fcn k\u0131lar ve derecelerle y\u00fckseltir. \u00d6zellikle ilmi ile amel eden ve ilmini ba\u015fkalar\u0131na da \u00f6\u011freten kimseleri. \u015e\u00fcphesiz ki Allah o kimseyi haline uygun olarak insanlara \u00f6nder k\u0131lar. Davran\u0131\u015flar\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerini dikti\u011fi hedefler halini al\u0131r, izlerinden gidilir, nurlar\u0131 ile ayd\u0131nlan\u0131l\u0131r, kapkaranl\u0131klarda onun ilmi ile yol bulunur. Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah sizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenleri dereceler ile y\u00fckseltir.\u201d (el-M\u00fccadele, 58\/11)\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin Hak\u00eemdir, Al\u00eemdir.\u201d O, ilim ve hikmeti ancak lay\u0131k olan kimselere verir ve O, bunlar\u0131 kime verece\u011fini ve bunun i\u00e7in gerekli olanlar\u0131 bilir."},{"id":1217,"sura":6,"from_aya":84,"to_aya":90,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"84- Biz ona \u0130shak ile Yakub\u2019u ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k. Her birine hid\u00e2yet verdik, daha \u00f6nce de N\u00fbh\u2019a hid\u00e2yet vermi\u015ftik. Onun z\u00fcrriyetinden olan Davud\u2019a, S\u00fcleyman\u2019a, Eyyub\u2019a, Yusuf\u2019a, M\u00fbs\u00e2\u2019ya ve Harun\u2019a da. \u0130\u015fte biz ihsan sahiplerini b\u00f6yle m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r\u0131z. \n85- Zekeriya\u2019ya, Yahya\u2019ya, \u0130sa\u2019ya ve \u0130lyas\u2019a da (hid\u00e2yet verdik); hepsi de salihlerdendi.\n86- \u0130smail\u2019e, Elyesa\u2019ya, Yunus\u2019a ve Lut\u2019a da (hid\u00e2yet verdik); her birini alemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.\n87- Onlar\u0131n babalar\u0131ndan, z\u00fcrriyetlerinden ve karde\u015flerinden baz\u0131lar\u0131na da (hid\u00e2yet verdik); onlar\u0131 se\u00e7tik ve dosdo\u011fru bir yola ilettik.\n88- Bu, Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yetidir ki O, onunla kullar\u0131ndan diledi\u011fini hid\u00e2yete erdirir. E\u011fer onlar da \u015firk ko\u015fsalard\u0131 yapt\u0131klar\u0131 her \u015fey bo\u015fa giderdi.\n89- Onlar kendilerine kitap, hikmet ve n\u00fcb\u00fcvvet verdi\u011fimiz kimselerdir. \u015eimdi bunlar, onlar\u0131 ink\u00e2r ederlerse (bilsinler ki) biz onlar\u0131 ink\u00e2r etmeyen bir toplulu\u011fu onlara vekil k\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. \n90- \u0130\u015fte bunlar, Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet etti\u011fi kimselerdir. O halde sen de onlar\u0131n hid\u00e2yetlerine uy! De ki: \u201cBen buna kar\u015f\u0131l\u0131k sizden bir \u00fccret istemiyorum. O, sadece alemler i\u00e7in bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.\u201d"},{"id":1218,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"Y\u00fcce Allah kulu ve halili \u0130brahim aleyhisselam\u2019\u0131, Allah\u2019\u0131n kendisine l\u00fctuf ve ihsan etti\u011fi ilim, davet ve sabr\u0131 zikrettikten sonra yine Allah\u2019\u0131n kendisine ihsan etmi\u015f oldu\u011fu salih z\u00fcrriyeti ve tertemiz nesli s\u00f6z konusu etmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah insanlar\u0131n en se\u00e7kinlerini onun soyundan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Benzerine ula\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu b\u00fcy\u00fck haslet ve bu muazzam \u015ferefin de azametine dikkat \u00e7ekmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:"},{"id":1219,"sura":6,"from_aya":84,"to_aya":84,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"84. \u201cBiz ona \u0130shak ile\u201d onun o\u011flu olan ve \u0130srail diye an\u0131lan Allah\u2019\u0131n alemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kavmin atas\u0131 \u201cYakub\u2019u ba\u011f\u0131\u015flad\u0131k.\u201d Bunlar\u0131n \u201cher birine hid\u00e2yet verdik\u201d yani ilim ve amelde dosdo\u011fru yola ilettik. \u201cDaha \u00f6nce de Nuh\u2019a hid\u00e2yet vermi\u015ftik\u201d Onun hid\u00e2yete iletilmesi ise alemler aras\u0131nda ancak baz\u0131 ki\u015filere nasib olmu\u015f \u00f6zel hid\u00e2yet t\u00fcrlerinin en \u00fcst\u00fcn \u015fekillerindendir. Bu \u00f6zel hidayetin nasip oldu\u011fu ki\u015filer ise Nuh\u2019un da aralar\u0131nda oldu\u011fu \u201culu\u2019l-azm\u201d diye bilinen peygamberlerdir.\n\u201cOnun z\u00fcrriyetinden\u201d buyru\u011fundaki zamirin Nuh\u2019a ait olma ihtimali vard\u0131r. Zamirin raci olaca\u011f\u0131 daha \u00f6nce ge\u00e7mi\u015f en yak\u0131n isim odur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n zikretti\u011fi kimseler aras\u0131nda Lut da vard\u0131r. Lut ise Nuh\u2019un z\u00fcrriyetindendir, \u0130brahim\u2019in z\u00fcrriyetinden de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O \u0130brahim\u2019in karde\u015finin o\u011fludur. Bununla birlikte zamirin \u0130brahim\u2019e ait olma ihtimali de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu buyruklar onu \u00f6vmek ve onu methetmek ile alakal\u0131d\u0131r. Lut ise -onun z\u00fcrriyetinden olmasa dahi- \u0130brahim\u2019e iman eden kimselerdendir. B\u00f6ylelikle \u0130brahim el Halil\u2019in bu \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve fazileti Lut\u2019un onun sadece o\u011flu olmas\u0131ndan daha ileri derecede bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve fazilettir. \n\u201cDavud\u2019a\u201d ve Davud\u2019un o\u011flu \u201cS\u00fcleyman\u2019a, Eyyub\u2019a\u201d; Yakub\u2019un o\u011flu \u201cYusuf\u2019a\u201d \u0130mran\u2019\u0131n o\u011fullar\u0131 \u201cM\u00fbs\u00e2\u2019ya ve H\u00e2r\u00fbn\u2019a da\u201d hid\u00e2yet verdik.\n\u201c\u0130\u015fte biz ihsan sahiplerini b\u00f6yle m\u00fck\u00e2faatland\u0131r\u0131r\u0131z.\u201d \u0130brahim el-Halil Rabbine ihsan ile ibadet etti\u011finden, ayn\u0131 \u015fekilde di\u011fer insanlara da ihsanlarda bulunup g\u00fczel bir \u015fekilde davrand\u0131\u011f\u0131ndan, onun z\u00fcrriyetini de salih k\u0131ld\u0131k. \u0130hsan sahiplerini biz, do\u011fru ve g\u00fczel \u00f6vg\u00fcler ile ve salih bir z\u00fcrriyet nasib ederek m\u00fck\u00e2faatland\u0131r\u0131r\u0131z."},{"id":1220,"sura":6,"from_aya":85,"to_aya":85,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"85. \u201cZekeriya\u2019ya\u201d ve onun o\u011flu olan \u201cYahya\u2019ya\u201d Meryem\u2019in o\u011flu \u201c\u0130sa\u2019ya, \u0130lyas\u2019a da\u201d hid\u00e2yet verdik. Bunlar\u0131n \u201chepsi\u201d ahl\u00e2klar\u0131nda, amellerinde ve ilimlerinde \u201csalihlerdendi\u201d; hatta bunlar salihlerin efendileri, \u00f6nderleri ve liderleridirler. "},{"id":1221,"sura":6,"from_aya":86,"to_aya":86,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"86. Milletlerin en \u00fcst\u00fcn\u00fc olan Arap kavminin atas\u0131, Ademo\u011flunun efendisi Muhammed\u2019in babas\u0131 ve \u0130brahim\u2019in o\u011flu \u201c\u0130smail\u2019e, Elyesa\u2019ya\u201d; Metta o\u011flu \u201cYunus\u2019a ve\u201d \u0130brahim\u2019in karde\u015fi Haran\u2019\u0131n o\u011flu \u201cLut\u2019a da\u201d hid\u00e2yet verdik. \u0130\u015fte bu peygamber ve ras\u00fbllerin \u201cher birini alemlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.\u201d\nFazilet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck dereceleri d\u00f6rt tanedir. Bunlar\u0131 da Y\u00fcce Allah \u015fu buyru\u011funda s\u00f6z konusu etmektedir: \u201cKim Allah\u2019a ve Ras\u00fble itaat ederse i\u015fte onlar Allah\u2019\u0131n kendilerine nimetler verdi\u011fi peygamberler, s\u0131dd\u0131klar, \u015fehidler ve salihlerle birliktedirler.\u201d (en-Nisa, 4\/69) \u0130\u015fte \u00fcst\u00fcn dereceler bunlard\u0131r. Hatta burada s\u00f6z\u00fc edilen peygamberler, kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak ras\u00fbllerin en faziletlileridirler. Zira Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Kitab-\u0131 Kerim\u2019inde k\u0131ssalar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 ras\u00fbller, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bize haberlerini anlatmad\u0131klar\u0131ndan daha faziletlidirler. "},{"id":1222,"sura":6,"from_aya":87,"to_aya":87,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"87. \u201cOnlar\u0131n babalar\u0131ndan\u201d yani s\u00f6z\u00fc ge\u00e7enlerin babalar\u0131ndan \u201cz\u00fcrriyetlerinden ve karde\u015flerinden baz\u0131lar\u0131na da\u201d yani bu s\u00f6z\u00fc ge\u00e7enlerin z\u00fcrriyetlerinden ve karde\u015flerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 da hid\u00e2yete erdirdik. \u201cOnlar\u0131 se\u00e7tik ve dosdo\u011fru bir yola ilettik.\u201d"},{"id":1223,"sura":6,"from_aya":88,"to_aya":89,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"88. \u201cBu\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en hid\u00e2yet, hid\u00e2yetinden ba\u015fka do\u011fru yol bulunmayan \u201cAllah\u2019\u0131n hid\u00e2yetidir ki O, onunla kullar\u0131ndan diledi\u011fini hid\u00e2yete erdirir.\u201d O halde siz de ondan hid\u00e2yet isteyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, sizi hid\u00e2yete iletmeyecek olursa O\u2019ndan ba\u015fka sizi hid\u00e2yete erdirecek kimse bulunmaz. \u0130\u015fte bu an\u0131lanlar da Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yete iletmeyi diledi\u011fi kimseler aras\u0131ndad\u0131r. \nFaraza \u201ce\u011fer onlar da \u015firk ko\u015fsalard\u0131 yapt\u0131klar\u0131 her \u015fey bo\u015fa giderdi.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015firk ko\u015fmak amelleri bo\u015fa \u00e7\u0131kart\u0131r ve cehennemde ebedi kalmay\u0131 gerektirir. Bu se\u00e7kin ve en hay\u0131rl\u0131 kimseler bile -h\u00e2\u015f\u00e2- \u015firk ko\u015facak olsalar, amelleri bo\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na g\u00f6re ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bu durumda olmas\u0131 daha \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. \n[89. \u201cOnlar kendilerine kitap, hikmet ve n\u00fcb\u00fcvvet verdi\u011fimiz kimselerdir.\u201d Yani kendilerine hidayet ve n\u00fcb\u00fcvvet nimeti verdi\u011fimiz peygamberler var ya i\u015fte biz kitab\u0131 onlara verdik. Mesela \u0130brahim\u2019in sahifeleri, Musa\u2019n\u0131n Tevrat\u2019\u0131, Davud\u2019un Zebur\u2019u ve \u0130sa\u2019n\u0131n \u0130ncil\u2019i gibi. Onlara bu kitaplar\u0131 anlama nimetini de verdik ve onlar\u0131 vahyimizi tebli\u011f i\u00e7in se\u00e7tik. \u201c\u015eimdi bunlar, onlar\u0131 ink\u00e2r ederlerse (bilsinler ki) biz onlar\u0131 ink\u00e2r etmeyen bir toplulu\u011fu onlara vekil k\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r.\u201d Ey Rasul, \u015fimdi senin kavminin kafirleri bu Kur'\u00e2n\u2019\u0131n ayetlerini inkar ederlerse \u015f\u00fcphe yok ki biz, ba\u015fka bir toplulu\u011fu, yani muhacirleri, ensar\u0131 ve k\u0131yamete kadar onlara tabi olanlar\u0131 o ayetler i\u00e7in vekil k\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. Onlar bu ayetleri inkar etmezler, aksine ona iman ederler ve g\u00f6sterdi\u011fi \u015feylerle de amle ederler.][3] "},{"id":1224,"sura":6,"from_aya":90,"to_aya":90,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"90. \u201c\u0130\u015fte bunlar\u201d s\u00f6z\u00fc edilen kimseler \u201cAllah\u2019\u0131n hid\u00e2yet etti\u011fi kimselerdir. O halde sen de onlar\u0131n hid\u00e2yetlerine uy!\u201d Yani ey \u015ferefli Ras\u00fbl, sen de bu hay\u0131rl\u0131 peygamberlerin ard\u0131ndan git ve onlar\u0131n dinlerine t\u00e2bi ol. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem de bu emre uymu\u015ftur. Kendisinden \u00f6nceki peygamberlerin hid\u00e2yetleri ile yol bulmu\u015f ve onlardaki b\u00fct\u00fcn kemal \u00f6zelliklerini kendisinde toplam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle o, \u00f6yle bir tak\u0131m fazilet ve \u00f6zelliklere sahip olmu\u015ftur ki, bunlarla b\u00fct\u00fcn alemlere \u00fcst\u00fcn gelmi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn ras\u00fbllerin efendisi, muttakilerin \u00f6nderi olmu\u015ftur. Allah\u2019\u0131n salat ve selam\u0131 ona ve b\u00fct\u00fcn peygamberlere olsun. \u0130\u015fte bu m\u00fclahaza ile ashab-\u0131 kiramdan baz\u0131lar\u0131 Allah ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn ras\u00fbllerden daha faziletli oldu\u011funa bu ayeti delil g\u00f6stermi\u015flerdir.\nSenin \u00e7a\u011fr\u0131ndan y\u00fcz \u00e7eviren kimselere de \u201cde ki: Ben buna kar\u015f\u0131l\u0131k sizden bir \u00fccret istemiyorum.\u201d Sizden benim risaletimi tebli\u011fimin ve davetimin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda herhangi bir mal ve herhangi bir \u00fccret istemiyorum. \u00d6yle bir \u015fey isteyecek olsam bu, sizin bu \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131 kabul etmeyi\u015finizin sebepleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Benim m\u00fck\u00e2faat\u0131m\u0131 vermek Allah\u2019a aittir. \n\u201cO sadece alemler i\u00e7in bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.\u201d Kendilerine fayda verecek \u015feyleri \u00f6\u011frenip gere\u011fini yaparlar, zararl\u0131 olacak \u015feyleri de \u00f6\u011frenip onlar\u0131 terk ederler. Onunla \u00f6\u011f\u00fct al\u0131r, Rab\u2019lerini, isimlerini, s\u0131fatlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenirler. Onunla g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131, g\u00fczel ahl\u00e2ka g\u00f6t\u00fcren yollar\u0131, k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k\u0131 ve k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2ka ula\u015ft\u0131ran yollar\u0131 \u00f6\u011frenirler. O hem b\u00fct\u00fcn alemlere bir \u00f6\u011f\u00fct hem de Allah\u2019\u0131n alemlere ihsan etti\u011fi en b\u00fcy\u00fck nimet oldu\u011funa g\u00f6re onlar\u0131n bu nimeti kabul etmeleri ve bundan dolay\u0131 Allah\u2019a \u015f\u00fckretmeleri gerekir."},{"id":1225,"sura":6,"from_aya":91,"to_aya":91,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"91- Onlar \u201cAllah hi\u00e7bir insana hi\u00e7bir \u015fey indirmemi\u015ftir\u201d demekle Allah\u2019\u0131 hakk\u0131yla takdir edemediler. De ki: \u201cO halde M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n, insanlar i\u00e7in bir nur ve hid\u00e2yet olmak \u00fczere getirdi\u011fi, sizin de par\u00e7a par\u00e7a ka\u011f\u0131tlara yaz\u0131p kimini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, \u00e7o\u011funu da gizledi\u011finiz, kendisi vas\u0131tas\u0131yla size de atalar\u0131n\u0131za da bilmedi\u011finiz \u015feylerin \u00f6\u011fretildi\u011fi o kitab\u0131 kim indirdi?\u201d De ki: \u201cAllah (indirdi onu).\u201d Sonra onlar\u0131 b\u0131rak da dald\u0131klar\u0131 bat\u0131lda oynayadursunlar."},{"id":1226,"sura":6,"from_aya":91,"to_aya":91,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"91. Bu buyruk, yahudiler ve m\u00fc\u015frikler aras\u0131ndan risaleti kabul etmeyerek Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hi\u00e7bir insana hi\u00e7bir \u015fey indirmedi\u011fini iddia eden kimselerin bu tutumlar\u0131n\u0131n \u00e7irkinli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. B\u00f6yle bir iddiada bulunan, b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6yleyen bir kimse \u201cAllah\u2019\u0131 hakk\u0131yla takdir\u201d etmi\u015f ve gere\u011fi gibi tazim etmi\u015f olamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kimse Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmetine dil uzatm\u0131\u015f, O\u2019nun kullar\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131bo\u015f b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131, onlara hi\u00e7bir emir vermeyece\u011fini, hi\u00e7bir yasak koymayaca\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na ihsan etmi\u015f oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf olan risaleti kabul etmemi\u015f olur. Oysa risalet olmaks\u0131z\u0131n kullar\u0131n mutlulu\u011fu, \u015feref ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc elde etmelerine, felaha ermelerine imk\u00e2n yoktur. Allah\u2019a kar\u015f\u0131 bundan daha ileri derecede k\u00fcstahl\u0131k ne olabilir?\n\u0130\u015fte sen bunlara iddialar\u0131n\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul ettirmek ve onlar\u0131n da esasen kabul ettikleri bir \u015feyi hat\u0131rlatarak ba\u011flay\u0131c\u0131 k\u0131lmak \u00fczere \u201cde ki: O halde M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n insanlar i\u00e7in\u201d cehalet karanl\u0131klar\u0131nda \u201cbir nur ve\u201d sap\u0131kl\u0131klardan kurtar\u0131c\u0131, ilim ve amel itibari ile dosdo\u011fru yola iletici \u201chid\u00e2yet olmak \u00fczere getirdi\u011fi, sizin de par\u00e7a par\u00e7a ka\u011f\u0131tlara yaz\u0131p kimini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, \u00e7o\u011funu da gizledi\u011finiz, kendisi vas\u0131tas\u0131yla size de atalar\u0131n\u0131za da bilmedi\u011finiz \u015feylerin \u00f6\u011fretildi\u011fi\u201d yani bu \u00fcst\u00fcn ve de\u011ferli kitap yoluyla bilmedi\u011finiz bir\u00e7ok bilgiler size \u00f6\u011fretilmi\u015ftir. \u201co kitab\u0131\u201d yani o muazzam Tevrat\u2019\u0131 \u201ckim indirdi?\u201d Bu \u00f6yle bir kitapt\u0131r ki \u00fcn\u00fc kalpleri ve kulaklar\u0131 doldurmu\u015f, her tarafa yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar bu kitab\u0131 ka\u011f\u0131t tomarlar\u0131 halinde yaz\u0131p \u00e7o\u011faltmaya ve diledikleri gibi kullanmaya koyuldular. Kitaptan hevalar\u0131na, heveslerine uygun d\u00fc\u015feni a\u00e7\u0131klad\u0131lar, bu hususta uygun g\u00f6rmediklerini ise gizleyip saklad\u0131lar ki bunun \u00f6rnekleri pek \u00e7oktur.\n\u0130\u015fte sen onlara bu, nitelikleri ta\u015f\u0131yan kitab\u0131 kimin indirdi\u011fini sor ve bu soruya da kendin cevap ver: \u201cDe ki: \u201cAllah (indirdi onu). Sonra onlar\u0131 b\u0131rak da dald\u0131klar\u0131 sap\u0131kl\u0131klar\u0131nda oynayadursunlar.\u201d B\u0131rak onlar\u0131 b\u00e2t\u0131la dals\u0131nlar, faydas\u0131z \u015feylerle oyalan\u0131p dursunlar ve bu durumlar\u0131, kendilerine vaadedilen g\u00fcne ula\u015f\u0131ncaya kadar vars\u0131n b\u00f6yle s\u00fcr\u00fcp gitsin."},{"id":1227,"sura":6,"from_aya":92,"to_aya":92,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"92- \u0130\u015fte bu bizim, \u015fehirlerin anas\u0131n\u0131 ve \u00e7evresindekileri uyarman i\u00e7in indirdi\u011fimiz, kendisinden \u00f6ncekileri tasdik eden m\u00fcbarek bir kitapt\u0131r. \u00c2hirete iman edenler ona da iman ederler ve onlar namazlar\u0131n\u0131 muhafaza ederler."},{"id":1228,"sura":6,"from_aya":92,"to_aya":92,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"92. \u201c\u0130\u015fte bu\u201d Kur\u2019an \u201c\u015fehirlerin anas\u0131n\u0131 ve \u00e7evresindekileri uyarman i\u00e7in indirdi\u011fimiz\u201d Yani biz bu kitab\u0131 sana \u015fehirlerin anas\u0131 olan Mekke-i M\u00fckerreme\u2019yi ve onun \u00e7evresindeki di\u011fer Arap diyarlar\u0131nda bulunanlar\u0131, hatta di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00fclkeleri uyaras\u0131n diye indirdik. \u0130nsanlar\u0131 Allah\u2019\u0131n cezas\u0131ndan sak\u0131nd\u0131ras\u0131n ve O\u2019nun, ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetleri azap ile yakalamas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak korkutas\u0131n, bunu gerektiren \u015feylerden \u00e7ekinmelerini s\u00f6yleyesin diye indirdik. \u201ckendisinden \u00f6ncekileri tasdik eden\u201d Daha \u00f6nce indirilmi\u015f kitaplara uygun ve onlar\u0131n do\u011fruluklar\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden \u201cm\u00fcbarek bir kitapt\u0131r.\u201d Y\u00fcce Allah bu kitab\u0131, m\u00fcbarek olmakla nitelendirmektedir. Bunun sebebi ise bu kitab\u0131n hay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ve fayda alan\u0131n olduk\u00e7a geni\u015f olmas\u0131d\u0131r. \n\u201c\u00c2hirete iman edenler, ona da iman ederler.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc korku, kalpte yer edecek olursa kalbin d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131 mamur k\u0131lar ve kalp, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 gerektiren i\u015flere itaatle boyun e\u011fer. \u201cVe onlar namazlar\u0131n\u0131 muhafaza ederler.\u201d Yani namazlar\u0131n\u0131 aksatmadan k\u0131lar, onun r\u00fck\u00fcnlerini, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, \u015fartlar\u0131n\u0131, adab\u0131n\u0131, tamamlay\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 muhafaza edip dikkatle yerine getirirler. Allah bizleri de b\u00f6ylelerinden k\u0131ls\u0131n."},{"id":1229,"sura":6,"from_aya":93,"to_aya":94,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"93- Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan uydurandan yahut kendisine hi\u00e7bir \u015fey vahyolunmam\u0131\u015fken: \u201cBana da vahyolundu\u201d diyenden, bir de: \u201cAllah\u2019\u0131n indirdi\u011fi gibi ben de indiririm\u201d diyenden daha zalim kim olabilir? Sen zalimlerin, \u00f6l\u00fcm\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7inde k\u0131vrand\u0131klar\u0131 ve meleklerin de ellerini uzatarak onlara: \u201c\u00c7\u0131kar\u0131n canlar\u0131n\u0131z\u0131! Allah\u2019a kar\u015f\u0131 s\u00f6yledi\u011finiz haks\u0131z s\u00f6zlerden ve O\u2019nun \u00e2yetlerine kar\u015f\u0131 kibirlenmenizden dolay\u0131 bug\u00fcn zillet azab\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z\u201d dedikleri an\u0131 bir g\u00f6rsen!\n94- Andolsun sizi ilk defa yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi tek ba\u015f\u0131n\u0131za huzurumuza geldiniz ve size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z. Hakk\u0131n\u0131zda (ibadete) ortak olduklar\u0131n\u0131 iddia etti\u011finiz \u015fefaat\u00e7ilerinizi de aran\u0131zda g\u00f6remiyoruz?! Andolsun onlarla aran\u0131zdaki ba\u011flar kesilmi\u015f ve iddia etti\u011finiz o \u015feyler de \u00f6n\u00fcn\u00fczden kaybolup gitmi\u015ftir."},{"id":1230,"sura":6,"from_aya":93,"to_aya":93,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"93. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah ile hi\u00e7bir ili\u015fkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde herhangi bir s\u00f6z veya herhangi bir h\u00fckm\u00fc O\u2019na nispet ederek Allah hakk\u0131nda yalan uydurandan daha b\u00fcy\u00fck bir zalim ve daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnahk\u00e2r yoktur. B\u00f6ylesinin insanlar\u0131n en zalimi olmas\u0131n\u0131n sebebi, bu yapt\u0131\u011f\u0131 ile ileri derecede yalan s\u00f6ylemesi, dinin esaslar\u0131n\u0131 ve fer\u2019i h\u00fck\u00fcmlerini de\u011fi\u015ftirmesi ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 da Allah\u2019a nispet etmesidir. Bu ise k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin ve fesad\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \nBunun kapsam\u0131na yalan yere peygamberlik iddias\u0131nda bulunmak ve Allah\u2019\u0131n kendisine vahiy indirdi\u011fini s\u00f6ylemek de girmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kimse Allah\u2019a yalan uydurmas\u0131n\u0131n, O\u2019nun azamet ve saltanat\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00fcstahl\u0131k etmesinin yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131n kendisine uymalar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekte hatta bu u\u011furda insanlarla sava\u015f\u0131p, kendisine muhalefet edenlerin kanlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 hel\u00e2l kabul etmektedir. Yine bu \u00e2yet-i kerimenin kapsam\u0131na M\u00fcseylime, el-Esved el-Ansi, el-Muhtar ve buna benzer di\u011fer yalan yere peygamberlik iddias\u0131nda bulunan herkes girmektedir.\n\u201cAllah\u2019\u0131n indirdi\u011fi gibi ben de indiririm, diyenden...\u201d Yani Allah\u2019\u0131n g\u00fc\u00e7 yetirdi\u011fi \u015feye kendisinin de g\u00fc\u00e7 yetirdi\u011fini, indirdi\u011fi h\u00fck\u00fcmleri itibari ile Allah ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015febilece\u011fini ve Allah\u2019\u0131n te\u015fri buyuraca\u011f\u0131 gibi \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmler ortaya koyaca\u011f\u0131n\u0131 iddia edenden daha zalim kim olabilir? Bunun kapsam\u0131na Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in benzerini ortaya koyma g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011funu, onun gibi bir kitab\u0131 ortaya koymak imk\u00e2n\u0131n\u0131 elinde bulundurdu\u011funu iddia eden herkes girmektedir. Zat\u0131 itibari ile muhta\u00e7 ve aciz, her bak\u0131mdan eksik bir kimsenin; hem zat\u0131 ile, hem isim ve s\u0131fatlar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerden mutlak kemale sahip olan ve hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan, o g\u00fc\u00e7l\u00fc zat ile ortak y\u00f6nlerinin bulundu\u011funu iddia eden kimsenin zulm\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm olabilir mi? \nY\u00fcce Allah zalimleri b\u00f6ylece yerdikten sonra \u00f6l\u00fcmleri esnas\u0131nda ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlar i\u00e7in haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu cezay\u0131 da s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmakt\u0131r: \u201cSen zalimlerin, \u00f6l\u00fcm\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131\u201d zorlu halleri, korkun\u00e7 ve deh\u015fetli durumlar\u0131, b\u00fcy\u00fck \u0131zd\u0131raplar\u0131 \u201ci\u00e7inde k\u0131vrand\u0131klar\u0131 ve meleklerin de ellerini\u201d o \u00f6l\u00fcm halindeki zalimlere vurmak ve azap etmek i\u00e7in \u201cuzatarak onlara\u201d can \u00e7eki\u015ftikleri ve ruhlar\u0131n\u0131n bedenlerinden \u00e7\u0131kmamak i\u00e7in direndi\u011fi o zorlu anda \u201c\u00c7\u0131kar\u0131n canlar\u0131n\u0131z\u0131! Allah\u2019a kar\u015f\u0131 s\u00f6yledi\u011finiz haks\u0131z s\u00f6zlerden\u201d ona yalan iftirada bulundu\u011funuzdan, peygamberlerin getirdi\u011fi hakk\u0131 reddetti\u011finizden; \u201cve O\u2019nun \u00e2yetlerine kar\u015f\u0131 kibirlenmenizden dolay\u0131\u201d o \u00e2yetlere itaat ve h\u00fck\u00fcmlerine teslimiyeti kendinize yediremeyerek b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 \u201cbug\u00fcn\u201d sizi zelil k\u0131lacak ve hakir d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u201czillet azab\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z.\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc ceza\/kar\u015f\u0131l\u0131k amelin cinsinden olur \u201cdedikleri an\u0131 bir g\u00f6rsen!\u201d Elbette \u00e7ok deh\u015fetli bir durum ve anlatmak isteyenin anlatmaktan aciz kalaca\u011f\u0131 bir hal g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.\nBu buyrukta Berzah (kabir) alemindeki azaba ve nimetlere dair delil vard\u0131r. Kafirlere y\u00f6nelik bu hitap ve azap, \u00f6l\u00fcm esnas\u0131nda, \u00f6l\u00fcmden az \u00f6nce ve sonrad\u0131r. Yine bu ayette ruhun bir cisim oldu\u011funa, girip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na, ona hitap edildi\u011fine, ruhun bedende kal\u0131p ondan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na delil de vard\u0131r.\n\u0130\u015fte onlar\u0131n Berzahtaki halleri budur. "},{"id":1231,"sura":6,"from_aya":94,"to_aya":94,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"94. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde ise onlar iflas etmi\u015f olarak, ailesiz, mals\u0131z, evlats\u0131z, askersiz, yard\u0131mc\u0131s\u0131z bir \u015fekilde tek ba\u015flar\u0131na, ilk defa Allah onlar\u0131 nas\u0131l yaratt\u0131ysa \u00f6ylece her \u015feyden soyutlanm\u0131\u015f olarak geleceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc mallar ve varl\u0131klar, d\u00fcnyaya gelindikten sonra sebeplerine ba\u015fvurularak elde edilir. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde ise d\u00fcnya hayat\u0131nda kulun beraberinde bulunan b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar ayr\u0131l\u0131p gider. Bundan tek istisna iyi ya da k\u00f6t\u00fc ameldir. Bu ise \u00e2hiret yurdunun ana maddesidir, ahiret bu amellerden meydana gelir. Zira ahiretin g\u00fczelli\u011fi, \u00e7irkinli\u011fi, sevinci, kederleri, azab\u0131, nimetleri amellere g\u00f6re olacakt\u0131r. Fayda ya da zarar veren, insan\u0131 \u00fczen ya da sevindiren sadece ameller olacakt\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan aile, \u00e7ocuklar, mal, yard\u0131mc\u0131lar ise harici ve \u00f6d\u00fcn\u00e7 varl\u0131klar, ge\u00e7ici vas\u0131flar, sabit olmayan hallerden ibarettir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cAndolsun sizi ilk defa yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi tek ba\u015f\u0131n\u0131za huzurumuza geldiniz ve size ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z.\u201d Size vermi\u015f oldu\u011fumuz nimetleri geride b\u0131rakt\u0131n\u0131z, art\u0131k onlar\u0131n size hi\u00e7bir faydas\u0131 yoktur. \n\u201cHakk\u0131n\u0131zda (ibadete) ortak olduklar\u0131n\u0131 iddia etti\u011finiz \u015fefaat\u00e7ilerinizi de aran\u0131zda g\u00f6remiyoruz?!\u201d \u015e\u00fcphesiz ki m\u00fc\u015frikler Allah\u2019a ortak ko\u015farlar, O\u2019nunla birlikte meleklere, peygamberlere, salihlere ve daha ba\u015fka varl\u0131klara ibadet ederler. Ancak bunlar\u0131n hepsi de Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Fakat onlar bu yarat\u0131klara kendi \u00f6z nefislerinden bir pay ve yapt\u0131klar\u0131 ibadetlerinde bir ortakl\u0131k verirler. Bu, onlar\u0131n delilsiz bir iddialar\u0131 ve zul\u00fcmleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepsi Allah\u2019\u0131n kullar\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n mutlak maliki Allah\u2019t\u0131r ve onlar\u0131n ibadetlerine lay\u0131k olan yaln\u0131z O\u2019dur. \u0130badette Allah\u2019a ortak ko\u015fmalar\u0131 ve ibadetlerini  bir tak\u0131m kullara y\u00f6neltmeleri elbetteki o yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 mutlak malik ve yarat\u0131c\u0131n\u0131n konumuna \u00e7\u0131kartmalar\u0131 demektir. \u0130\u015fte k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde bu tutumlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla onlar azarlanacak ve onlara \u015fu s\u00f6zler s\u00f6ylenecektir:\n\u201cHakk\u0131n\u0131zda (ibadete) ortak olduklar\u0131n\u0131 iddia etti\u011finiz \u015fefaat\u00e7ilerinizi de aran\u0131zda g\u00f6remiyoruz?! Andolsun onlarla aran\u0131zdaki ba\u011flar kesilmi\u015f\u201d yani sizlerle ortak ko\u015ftu\u011funuz varl\u0131klar aras\u0131ndaki \u015fefaat ve onun d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer ba\u011flar ve ili\u015fkiler t\u00fcmden kopmu\u015f, art\u0131k hi\u00e7bir fayda veremez ve hi\u00e7bir \u015fey sa\u011flayamaz olmu\u015ftur. \u201cve iddia etti\u011finiz\u201d k\u00e2r sa\u011flamak, g\u00fcvenlik, mutluluk ve kurtulu\u015f gibi \u015feytan\u0131n size s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi, kalplerinizde g\u00fczelle\u015ftirdi\u011fi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da dillerinizle ifade etti\u011finiz \u201co \u015feyler de \u00f6n\u00fcn\u00fczden kaybolup gitmi\u015ftir.\u201d Art\u0131k sizler bu bat\u0131l ve as\u0131ls\u0131z zann\u0131n\u0131zla aldanm\u0131\u015f oldu\u011funuzu anld\u0131n\u0131z; zira zannetti\u011finizin tam aksini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz. Kendinizi de aile efrad\u0131n\u0131z\u0131 da mallar\u0131n\u0131z\u0131 da kaybetmi\u015f ve h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f oldu\u011funuz ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":1232,"sura":6,"from_aya":95,"to_aya":98,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"95- \u015e\u00fcphesiz Allah tohumu ve \u00e7ekirde\u011fi \u00e7atlat\u0131p yarand\u0131r. O, \u00f6l\u00fcden diriyi \u00e7\u0131kart\u0131r. Diriden \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131karan da O\u2019dur. \u0130\u015fte Allah budur. Nas\u0131l oluyor da sapt\u0131r\u0131l\u0131yorsunuz?\n96- O, sabah\u0131 yar\u0131p \u00e7\u0131kartand\u0131r. Geceyi bir s\u00fck\u00fbn (vakti), g\u00fcne\u015f ve ay\u0131 da birer hesap (\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc) k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu, Az\u00eez ve Alim olan\u0131n takdiridir.\n97- Karan\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda kendileri ile do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z diye sizin i\u00e7in y\u0131ld\u0131zlar\u0131 yaratan O\u2019dur. \u015e\u00fcphesiz biz, bilen bir topluluk i\u00e7in \u00e2yetleri geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131k.\n98- Sizi tek bir candan yaratan O\u2019dur ki (sizin i\u00e7in) bir karar yeri bir de emanet yeri vard\u0131r. Biz \u00e2yetlerimizi iyice anlayan bir topluluk i\u00e7in geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131k."},{"id":1233,"sura":6,"from_aya":95,"to_aya":95,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"95. Y\u00fcce Allah kemali, egemenli\u011finin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, iktidar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, rahmetinin geni\u015fli\u011fi, kereminin kapsam\u0131, yaratt\u0131klar\u0131na in\u00e2yet ve l\u00fctfunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden haber vererek: \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah taneyi ve \u00e7ekirde\u011fi \u00e7atlat\u0131p yarand\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Bu, insanlar\u0131n do\u011frudan ektikleri tohum ve \u00e7ekirdekleri de Allah\u2019\u0131n \u00e7\u00f6llerde ve \u0131ss\u0131z yerlerde sa\u00e7t\u0131\u011f\u0131 taneler gibi kendili\u011finden olu\u015fan tohum ve \u00e7ekirdekleri de kapsar. \nY\u00fcce Allah t\u00fcrleri, \u015fekilleri ve faydalar\u0131 farkl\u0131 olan her t\u00fcrl\u00fc ekin ve bitkilerin tohumlar\u0131n\u0131 \u00e7atlat\u0131p yarar. Ayn\u0131 \u015fekilde hurma, meyve ve buna benzer a\u011fa\u00e7lar\u0131n \u00e7ekirdeklerini de \u00e7atlat\u0131p yarar. B\u00f6ylelikle insanlar bunlardan yararlan\u0131r, hayvanlar ve davarlar da Allah\u2019\u0131n \u00e7atlat\u0131p yard\u0131\u011f\u0131 tane ve \u00e7ekirdeklerden bitenlerle otlarlar. Hepsi de bunlarla g\u0131dalan\u0131r ve Allah\u2019\u0131n bunlarda yerle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn fayda t\u00fcrleri ile faydalan\u0131rlar.\nY\u00fcce Allah ak\u0131llar\u0131 hayrete d\u00fc\u015f\u00fcrecek, dehalara dahi k\u00fc\u00e7\u00fck dillerini yutturacak iyilik ve ihsanlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte, harikulade sanat\u0131ndan ve m\u00fckemmel hikmetinden onlara kendisini tan\u0131malar\u0131n\u0131, tevhid etmelerini\/birlemelerini, O\u2019nun hak ilah oldu\u011funu ve O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klara ibadetin de bat\u0131l oldu\u011funu bilmelerini sa\u011flayacak \u015feyleri g\u00f6stermektedir:\n\u201cO, \u00f6l\u00fcden diriyi \u00e7\u0131kart\u0131r\u201d Meniden canl\u0131 bir varl\u0131k, yumurtadan bir yavru, tohum ve \u00e7ekirdekten ekin ve a\u011fa\u00e7 \u00e7\u0131kartmas\u0131 gibi. \n\u201cDiriden \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131karan da O\u2019dur.\u201d \u00d6l\u00fc, geli\u015fip b\u00fcy\u00fcmesi s\u00f6z konusu olmaya ya da ruhu bulunmayan \u015feylere denir. Bu manada O, a\u011fa\u00e7 ve ekinden \u00e7ekirde\u011fi ve tohumu, ku\u015ftan yumurtay\u0131 vb. \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r. \n\u201c\u0130\u015fte\u201d bunlar\u0131 yapan, b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar\u0131 tek ba\u015f\u0131na yaratan ve idare eden \u201cAllah budur.\u201d Yani b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131n kendisine ibadet etmekle ve uluhiyetini kabul etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 Allah budur. Nimetleri ile b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 terbiye edip besleyen, l\u00fctfu ile onlar\u0131 g\u0131daland\u0131ran Rableri O\u2019dur.\n\u201cNas\u0131l oluyor da sapt\u0131r\u0131l\u0131yorsunuz?\u201d Bu s\u0131fatlara sahip olan y\u00fcce Zat\u2019a ibadetten y\u00fcz \u00e7eviriyor ve d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorsunuz? Kendisine dahi fayda ve zarar veremeyen, \u00f6l\u00fcm, hayat ve \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015f kudretine sahip olmayan varl\u0131klara ibadete y\u00f6neliyorsunuz?"},{"id":1234,"sura":6,"from_aya":96,"to_aya":96,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"96. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah g\u0131dalar\u0131n temel maddesinin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ettikten sonra meskenler, \u0131\u015f\u0131k, karanl\u0131k ve buna ba\u011fl\u0131 olan t\u00fcrl\u00fc menfaat ve maslahatlardan kullar\u0131n ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 her \u015feyi haz\u0131rlamak suretiyle onlara yapm\u0131\u015f oldu\u011fu l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO, sabah\u0131 yar\u0131p \u00e7\u0131kartand\u0131r\u201d; yani tane ve \u00e7ekirde\u011fi \u00e7atlat\u0131p yaran O oldu\u011fu gibi, yery\u00fcz\u00fcnde bulunanlar\u0131 ku\u015fatan karanl\u0131k geceyi de sabah\u0131n ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ile yava\u015f yava\u015f yar\u0131p ortadan kald\u0131ran O\u2019dur. Nih\u00e2yet gece karanl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcmden \u00e7ekilir gider de onun yerine her yeri ku\u015fatan ayd\u0131nl\u0131k ve \u0131\u015f\u0131k gelir. \u0130nsanlar da onun sayesinde maslahatlar\u0131na, ge\u00e7imlerine, din ve d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n faydas\u0131na olan i\u015fleri yaparlar.\n\u0130nsanlar\u0131n dinlenmeye, karar bulmaya ve rahata ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011fundan ve bunlar da g\u00fcnd\u00fcz ve ayd\u0131nl\u0131kta gere\u011fi gibi ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finden dolay\u0131 Allah \u201cgeceyi bir s\u00fck\u00fbn (vakti)\u201d yani i\u00e7inde insanlar\u0131n evlerine ve uykular\u0131na \u00e7ekildikleri, hayvanlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131na, ku\u015flar\u0131n da yuvalar\u0131na \u00e7ekilip paylar\u0131na d\u00fc\u015fen dinlenmeyi ald\u0131klar\u0131 bir vakit k\u0131ld\u0131. Daha sonra Y\u00fcce Allah bu karanl\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nl\u0131kla giderir ve bu, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar b\u00f6ylece devam eder gider. \nAyr\u0131ca Y\u00fcce Allah \u201cg\u00fcne\u015f ve ay\u0131 da birer hesap (\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc) k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Onlar vas\u0131tas\u0131 ile vakitler bilinir. Bu yolla ibadetlerin vakitleri, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerin vadeleri do\u011fru bir \u015fekilde tespit edilir, ge\u00e7en s\u00fcreler bu sayede bilinir. E\u011fer g\u00fcne\u015f ve ay olmasayd\u0131, bunlardan biri gidip \u00f6b\u00fcr\u00fc gelmeseydi, insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bunlar\u0131 bilemezlerdi, bu konuda ortak bir bilgiye sahip olamazlard\u0131. Hatta belli baz\u0131 kimseler ancak b\u00fcy\u00fck bir gayret harcad\u0131ktan sonra bu s\u00fcreleri bilebilirlerdi. O zaman da zorunlu ve insanlar\u0131n maslahat\u0131na olan pek \u00e7ok \u015fey de elden ka\u00e7\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olurdu. \n\u201cBu\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en takdir \u201cAz\u00eez ve Alim olan\u0131n takdiridir.\u201d O azizdir; bu kadar b\u00fcy\u00fck yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n O\u2019na boyun e\u011fmesi, O\u2019nun emri ile hareket etmesi, O\u2019nun kendileri i\u00e7in \u00e7izmi\u015f oldu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015fmayacak, ileri de ge\u00e7meyecek, geri de kalmayacak \u015fekilde emre amade k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olmalar\u0131 ve b\u00f6ylece s\u00fcr\u00fcp gitmeleri O\u2019nun izzetinin bir tecellisidir. Alimdir; gizli olanlar\u0131 da a\u00e7\u0131kta olanlar\u0131 da, \u00f6ncekileri de sonrakileri de bilgisi ile ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ilminin ku\u015fat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair akl\u00ee delillerden birisi de O\u2019nun, b\u00fct\u00fcn bu b\u00fcy\u00fck mahlukat\u0131 belli bir takdir ve \u00f6l\u00e7\u00fc, harikulade bir d\u00fczen i\u00e7erisinde idare etmesidir ki bu d\u00fczenin g\u00fczelli\u011fi, m\u00fckemmelli\u011fi maslahat ve hikmetlere uygunlugu ger\u00e7ekten ak\u0131llara durgunluk verecek \u015fekildedir."},{"id":1235,"sura":6,"from_aya":97,"to_aya":97,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"97. \u201cKaran\u0131n ve denizin karanl\u0131klar\u0131nda kendileri ile do\u011fru yolu bulas\u0131n\u0131z diye sizin i\u00e7in y\u0131ld\u0131zlar\u0131 yaratan O\u2019dur.\u201d \u0130zleyece\u011finiz yollar konusunda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcp i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z vakit insanlara maslahatlar\u0131nda, ticaretlerinde ve yolculuklar\u0131nda ihtiya\u00e7 duyacaklar\u0131 yollar\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere Y\u00fcce Allah y\u0131ld\u0131zlar\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u0131ld\u0131zlardan kimisi her zaman g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve yerinden hareket etmez. Kimisi de s\u00fcrekli olarak hareket eder ve hareketi de bu konuda bilgi sahibi olanlar taraf\u0131ndan bilinir ki onlar bu yolla da y\u00f6nleri ve vakitleri tayin ederler.\nBu \u00e2yet-i kerime ve benzerleri y\u0131ld\u0131zlarla gezegenlerin hareketlerini ve evrelerini \u00f6\u011frenmenin me\u015fru oldu\u011funa delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar \u00f6\u011frenilmeden yol bulman\u0131n tam anlam\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Biz bilen bir topluluk i\u00e7in\u201d ilim ve marifet sahibi kimseler i\u00e7in \u201c\u00e2yetleri geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131k.\u201d Bu \u00e2yetlerin her birini ayr ayr\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131k ve izah ettik; \u00f6yle ki Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ve net bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.\nBurada \u201cbilen bir topluluk\u201d denmesi, hitab\u0131n kendilerine y\u00f6neltilmesi ve bu hitaba onlar taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesinin istenmesinden dolay\u0131d\u0131r. Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden ve peygamberlerin getirdikleri bilgiden y\u00fcz \u00e7eviren cahil ve ak\u0131llar\u0131 donmu\u015f kimseler ise b\u00f6yle de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u00e7\u0131klaman\u0131n bunlara hi\u00e7bir faydas\u0131 olmaz, onlar i\u00e7in i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz olan bir hali ortadan kald\u0131rmaz ve yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama, onlar\u0131n herhangi bir problemini \u00e7\u00f6zmez."},{"id":1236,"sura":6,"from_aya":98,"to_aya":98,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"98. \u201cSizi tek bir candan yaratan O\u2019dur.\u201d Bu can Adem aleyhisselam\u2019d\u0131r. Y\u00fcce Allah yery\u00fcz\u00fcn\u00fc dolduran be\u015fer unsurunu ondan yaratm\u0131\u015ft\u0131r. H\u00e2l\u00e2 da bu unsur art\u0131p \u00e7o\u011falmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu unsurun fertlerinin ahl\u00e2k\u0131, hilkat\u0131, nitelikleri ve \u00f6zellikleri tespit edilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak derecede farkl\u0131l\u0131klara sahiptir. \nAllah onlar i\u00e7in \u201cbir karar yeri\u201d yani sonunda varacaklar\u0131 bir yer ve kendisine do\u011fru s\u00fcr\u00fcklendikleri nihai bir nokta tespit etmi\u015ftir. Bu da art\u0131k gerisinde karar k\u0131l\u0131nacak yer bulunmayan ve sonras\u0131 da olmayan Daru\u2019l-karar yani \u00e2hiret yurdudur. \u0130nsanlar, o yurtta yerle\u015fsinler diye yarat\u0131lm\u0131\u015flar ve onun yollar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fs\u0131nlar diye d\u00fcnyada var edilmi\u015flerdir ki ahiret yurdu da bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucunda in\u015fa ve imar edilir. \n\u201cbir de emanet yeri vard\u0131r.\u201d Y\u00fcce Allah insanlar\u0131 \u00f6nce babalar\u0131n\u0131n bellerinde ve annelerinin rahimlerinde emanet olarak b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra onlar d\u00fcnya yurdunda arkas\u0131ndan da Berzah aleminde emanet (ge\u00e7ici) olarak kal\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bunlar, emanet\u00e7i yan\u0131nda s\u00fcrekli kalmayan ve sabit olmayan birer emanet gibidir; insan bunlarda s\u00fcrekli kalmay\u0131p birinden di\u011ferine ta\u015f\u0131n\u0131r durur. Sonunda nihai karar yeri olan ebedi yurda ula\u015f\u0131ncaya kadar bu b\u00f6yle devam eder gider. Bu d\u00fcnya yurdu, bir emanet yeri ve bir ge\u00e7ittir.\n\u201cBiz \u00e2yetlerimizi\u201d Allah\u2019tan gelen \u00e2yetleri \u201ciyice anlayan\u201d; O\u2019ndan gelen belgeleri ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131 kavrayan \u201cbir topluluk i\u00e7in geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131k.\u201d "},{"id":1237,"sura":6,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"99- G\u00f6kten su indiren de O\u2019dur ki biz, onunla (yerden) her t\u00fcrl\u00fc bitkiyi \u00e7\u0131kard\u0131k. O (bitkiden) de ye\u015fillikler \u00e7\u0131kard\u0131k. O (ye\u015filliklerden) de birbirinin \u00fcst\u00fcne binmi\u015f taneler \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z ki hurma a\u011fac\u0131n\u0131n tomurcu\u011fundan da (toplanmas\u0131) kolay hurma salk\u0131mlar\u0131 \u00e7\u0131kar. Yine \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, zeytin ve nar da (\u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z) ki bunlardan kimi birbirine benzer, kimi de benzemez. Meyvesine bir meyve verdi\u011fi zaman bir de olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman bak\u0131n. \u015e\u00fcphe yok ki b\u00fct\u00fcn bunlarda iman eden bir toplum i\u00e7in ibretlik deliller vard\u0131r."},{"id":1238,"sura":6,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"99. Bu buyrukta an\u0131lanlar \u00c2demo\u011fullar\u0131 olsun, di\u011fer yarat\u0131lm\u0131\u015flar olsun b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131n kesinlikle ihtiya\u00e7 duydu\u011fu pek b\u00fcy\u00fck l\u00fctuflardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah insanlar\u0131n kendisine ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 bir zamanda g\u00f6kten ard\u0131 arkas\u0131na su indirir. Bununla insanlar\u0131n ve hayvanlar\u0131n yedikleri t\u00fcrden her t\u00fcrl\u00fc bitkiyi bitirir. Bu yarat\u0131lm\u0131\u015flar da Allah\u2019\u0131n l\u00fctfu ile bu bitkilerden yararlan\u0131rlar. O\u2019nun r\u0131zk\u0131 sayesinde rahata kavu\u015furlar ve ihsan\u0131 ile sevinirler. Kurakl\u0131k ve k\u0131tl\u0131ktan kurtulurlar. B\u00f6ylelikle kalpler ferahlar, y\u00fczler g\u00fcler. Allah\u2019\u0131n kullar\u0131, Rahman ve Rahim\u2019in rahmeti sayesinde kendisi ile yararland\u0131klar\u0131 ve g\u0131daland\u0131klar\u0131 \u015feyleri elde etmi\u015f olurlar. B\u00fct\u00fcn bunlar ise insanlar\u0131n olanca gayretlerini, kendilerine bu geni\u015f nimetleri ihsan edene \u015f\u00fck\u00fcr, ibadet, y\u00f6neli\u015f ve O\u2019nu sevme yolunda harcamalar\u0131n\u0131 gerektirmekdir.\nY\u00fcce Allah su ile bitip ye\u015feren \u00e7e\u015fitli a\u011fa\u00e7 ve bitkileri genel olarak s\u00f6z konusu ettikten sonra \u00f6zel olarak da ekinleri ve hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 -insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun g\u0131das\u0131n\u0131 te\u015fkil etmeleri ve faydalar\u0131n\u0131n da \u00e7oklu\u011fu dolay\u0131s\u0131 ile- s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO (bitkiden) de ye\u015fillikler \u00e7\u0131kard\u0131k. O (ye\u015filliklerden) de birbirinin \u00fcst\u00fcne binmi\u015f taneler \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z\u201d Biri di\u011ferinin \u00fcst\u00fcne binmi\u015f bu\u011fday, arpa, m\u0131s\u0131r, pirin\u00e7 ve buna benzer \u00e7e\u015fitli tah\u0131llar \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. Bunlar\u0131n \u201cbirbirinin \u00fcst\u00fcne binmi\u015f\u201d olmakla nitelendirilmesi, tanelerinin pek \u00e7ok oldu\u011funa, hepsinin ayn\u0131 maddeden beslendiklerine ama birbirine kar\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131na ve k\u00f6kleri bir olmakla birlikte tanelerinin ayr\u0131 oldu\u011funa i\u015farettir. Ayn\u0131 \u015fekilde bunlar\u0131n \u00e7okluklar\u0131na, olduk\u00e7a bol ve verimli olduklar\u0131na da i\u015farettir. \u00d6yle ki geride hem tohumluk kal\u0131r hem de yenmek ve saklanmak i\u00e7in \u00f6nemli miktarda ayr\u0131labilir.\n\u201cHurma a\u011fac\u0131n\u0131n tomurcu\u011fundan da\u201d hurma salk\u0131m\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce onun i\u00e7inde sakl\u0131 bulundu\u011fu katt\u0131r ki salk\u0131m bu kattan \u00e7\u0131kar. \u201c(toplanmas\u0131) kolay hurma salk\u0131mlar\u0131 \u00e7\u0131kar\u201d yani isteyen i\u00e7in al\u0131nmalar\u0131 kolay, sarkarak yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f ve ne kadar uzasa da hurma a\u011fac\u0131ndan toplanmas\u0131 zor olmayacak \u015fekildedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hurma a\u011fac\u0131nda t\u0131rmanmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak basamak gibi \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar vard\u0131r. \n\u201cYine\u201d bu su ile \u201c\u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131, zeytin ve nar da\u201d bitiririz. Bu a\u011fa\u00e7lar faydalar\u0131 pek \u00e7ok ve olduk\u00e7a \u00f6nemli a\u011fa\u00e7lard\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah genel olarak b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7 ve bitkileri zikrettikten sonra \u00f6zellikle bunlar\u0131 s\u00f6z konusu etmi\u015ftir. \u201cki bunlardan kimi birbirine benzer, kimi de benzemez\u201d buyru\u011fundaki nitelemenin nar ve zeytin a\u011fa\u00e7lar\u0131na ait olma ihtimali vard\u0131r. Yani bunlar\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve yapraklar\u0131 birbirine benze bile mahsulleri birbirine benzememektedir. Bu nitelemenin t\u00fcm a\u011fa\u00e7 ve meyvelere ait olma ihtimali de vard\u0131r ki buna g\u00f6re onlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 birbirine benzer, nitelikleri birbirine yak\u0131nd\u0131r, baz\u0131lar\u0131 da birbirine benzemez, ayr\u0131 ve farkl\u0131d\u0131r. Bununla birlikte kullar bunlar\u0131n hepsinden yararlan\u0131r. Kimisinin meyvesinden, kimisinin yemi\u015finden istifade ederler, g\u0131da maddesi olarak kullan\u0131rlar ve gerekli ibreti de al\u0131rlar. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah ibret almay\u0131 emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cMeyvesine\u201d b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lara, \u00f6zellikle de meyve verdi\u011fi zaman hurma a\u011fac\u0131na \u201cbir meyve verdi\u011fi zaman bir de olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman\u201d hem tomurcu\u011fundan ilk \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 hem de olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, tefekk\u00fcr ve ibretle \u201cbak\u0131n.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlarda bir\u00e7ok ibretler ve deliller vard\u0131r. Bunlarda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmetinin ve ihsan\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011finin, c\u00f6mertli\u011finin, m\u00fckemmel kudretinin, kullar\u0131na hid\u00e2yetinin delilleri vard\u0131r. Ama herkes ibret almaz ve tefekk\u00fcr etmez. \u00dcstelik tefekk\u00fcr eden herkes de as\u0131l maksat olan hususu idrak etmez. Bu bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah \u00e2yet ve belgelerinden yararlanmay\u0131, m\u00fc\u2019min olma \u015fart\u0131na ba\u011flam\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:\n\u201c\u015e\u00fcphe yok ki b\u00fct\u00fcn bunlarda iman eden bir toplum i\u00e7in ibretlik deliller vard\u0131r.\u201d M\u00fc\u2019minlerin sahip olduklar\u0131 iman, onlar\u0131 bu iman\u0131n gereklerini yerine getirmeye davet eder. Bunun gerekleri aras\u0131nda da Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri \u00fczerinde tefekk\u00fcr etmek, bu \u00e2yetlerden g\u00f6zetilen maksatlar\u0131 elde etmek ve onlar\u0131n aklen, f\u0131traten ve \u015fer\u2019an delalet ettikleri sonu\u00e7lara ula\u015fmakt\u0131r. "},{"id":1239,"sura":6,"from_aya":100,"to_aya":104,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"100- Cinleri Allah\u2019a ortaklar edindiler, halbuki onlar\u0131 da O yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bilgisizce O\u2019na o\u011fullar ve k\u0131zlar uydurup iftira ettiler. O, onlar\u0131n nitelemelerinden m\u00fcnezzehtir ve \u00e7ok y\u00fccedir.\n101- O, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edendir. O\u2019nun bir e\u015fi yokken nas\u0131l \u00e7ocu\u011fu olabilir?! \u00dcstelik her \u015feyi de O yaratm\u0131\u015ft\u0131r ve O, her \u015feyi hakk\u0131yla bilendir.\n102- \u0130\u015fte Rabbiniz Allah budur! O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) ilah yoktur. O, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. O halde O\u2019na ibadet edin. O, her \u015feye vekildir.\n103- G\u00f6zler O\u2019nu ku\u015fatamaz, O ise b\u00fct\u00fcn g\u00f6zleri ku\u015fat\u0131r. O, Latiftir, her \u015feyden haberdard\u0131r.\n104- Do\u011frusu size Rabbinizden basiretler gelmi\u015ftir. Art\u0131k kim g\u00f6r\u00fcrse kendi lehinedir, kim de g\u00f6rmezden gelirse kendi aleyhinedir. Ben ba\u015f\u0131n\u0131zda bir bek\u00e7i de\u011filim."},{"id":1240,"sura":6,"from_aya":100,"to_aya":100,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"100. Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na kar\u015f\u0131 bu kadar ihsan\u0131na, onlara apa\u00e7\u0131k \u00e2yetleri ve delilleri ile kendisini tan\u0131tmas\u0131na ra\u011fmen, Kurey\u015flilerin ve di\u011ferlerinin Allah\u2019a e\u015f ko\u015ftuklar\u0131n\u0131, Allah\u2019tan ba\u015fkalar\u0131na dua ve ibadet ettiklerini bildirmektedir. Onlar, cinlerden ve meleklerden baz\u0131lar\u0131n\u0131 Allah\u2019a ortak ko\u015ftular. Halbuki onlar, sadece Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 varl\u0131klardand\u0131r. Onlarda rububiyet ve uluhiyet \u00f6zelliklerinden hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Buna ra\u011fmen bu varl\u0131klar\u0131, yaratma ve emretme sadece kendisine ait olan, her t\u00fcrl\u00fc nimeti ihsan eden ve her t\u00fcrl\u00fc musibeti uzakla\u015ft\u0131ran Zat\u2019a ortak ko\u015ftular.\nAyn\u0131 \u015fekilde kendi kafalar\u0131ndan, herhangi bir bilgiye dayanmaks\u0131z\u0131n Allah\u2019a o\u011fullar ve k\u0131zlar isnat ettiler, iftirada bulundular. Bir bilgiye dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n Allah hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6yleyen ve Allah\u2019\u0131n tenzih edilmesi gereken en \u00e7irkin eksiklikleri O\u2019na iftira ederek uyduranlardan daha zalim kim vard\u0131r? Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u015friklerin kendisi hakk\u0131ndaki iftiralar\u0131ndan zat\u0131n\u0131 tenzih ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO, onlar\u0131n nitelemelerinden m\u00fcnezzehtir ve \u00e7ok y\u00fccedir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc O, b\u00fct\u00fcn kemal s\u0131fatlar\u0131na sahip, her t\u00fcrl\u00fc noksanl\u0131k ve kusurdan da m\u00fcnezzehtir. "},{"id":1241,"sura":6,"from_aya":101,"to_aya":101,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"101. \u201cO, g\u00f6kleri ve yeri yoktan var edendir.\u201d Onlar\u0131 daha \u00f6nceden herhangi bir benzeri olmaks\u0131z\u0131n en g\u00fczel \u015fekilde, en m\u00fckemmel bir d\u00fczen i\u00e7erisinde ve son derece sa\u011flam bir \u015fekilde yaratan O\u2019dur. \u00d6zl\u00fc ak\u0131l sahipleri, hi\u00e7bir \u015fekilde O\u2019nun benzerini (yapmak \u015f\u00f6yle dursun) tasavvur dahi edemezler. G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda O\u2019na ortakl\u0131k eden hi\u00e7bir kimse de yoktur.\n\u201cO\u2019nun bir e\u015fi yokken nas\u0131l \u00e7ocu\u011fu olabilir?!\u201d Mutlk ilah, rab, e\u015fi bulunmayan ve hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan Samed oldu\u011funa g\u00f6re Allah\u2019\u0131n nas\u0131l \u00e7ocu\u011fu olabilir? O\u2019nun e\u015fi, yani han\u0131m\u0131 yoktur. O, mahlukat\u0131n\u0131n hi\u00e7birisine muhta\u00e7 de\u011fildir, aksine hepsi O\u2019na, b\u00fct\u00fcn hallerinde ve zorunlu olarak muhta\u00e7t\u0131rlar. \u00dcstelik evlad\u0131n, babas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fcnden olmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Y\u00fcce Allah ise her \u015feyi yaratand\u0131r ve hi\u00e7bir yarat\u0131k hi\u00e7bir y\u00f6n\u00fcyle Allah\u2019a benzememektedir.\nAllah genel olarak her \u015feyi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ettikten sonra bilgisiyle onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da zikrederek: \u201cve O, her \u015feyi hakk\u0131yla bilendir\u201d buyurmaktad\u0131r. Bu \u015fekilde yaratmaktan sonra bilmenin s\u00f6z konusu edilmesi, O\u2019nun ilim sahibi oldu\u011funa dair akl\u00ee delile i\u015farettir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bu yarat\u0131lm\u0131\u015flar, onlarda g\u00f6r\u00fclen m\u00fckemmel d\u00fczen ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015f, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Yaratan\u0131n ilminin geni\u015fli\u011fine ve hikmetinin m\u00fckemmelli\u011fine bir delildir. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cYaratan bilmez mi hi\u00e7? O, Latiftir (ilmi e\u015fyan\u0131n inceliklerini ku\u015fatand\u0131r), her  \u015feyden haberdard\u0131r.\u201d (el-M\u00fclk, 67\/14); \u201cO, yegane yaratand\u0131r, her \u015feyi en iyi bilendir.\u201d (Yasin, 36\/81)"},{"id":1242,"sura":6,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"102. \u201c\u0130\u015fte\u201d b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 yaratan ve bunlar\u0131 m\u00fckemmel bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re takdir eden \u201cRabbiniz Allah budur.\u201d Huzurunda en ileri derecede zelil olunmaya, sevginin en ileri \u015fekline lay\u0131k olan mabud ve ilah\u0131n\u0131z da b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 nimetlerle terbiye eden, onlardan t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 gideren rabbiniz de O\u2019dur. \n\u201cO\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) ilah yoktur. O, her \u015feyin yarat\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. O halde O\u2019na ibadet edin.\u201d O\u2019nun kendisinden ba\u015fka hak ilah olmayan Allah oldu\u011fu sabit oldu\u011funa g\u00f6re her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc ile ibadeti yaln\u0131z O\u2019na yap\u0131n ve bu ibadetinizi de O\u2019na ihlasla yerine getirip O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 aray\u0131n. \u0130\u015fte m\u00fckelleflerin yarat\u0131lmas\u0131ndan maksat budur: \u201cBen cinleri de insanlar\u0131 da ancak bana ibadet etsinler diye yaratt\u0131m.\u201d (ez-Zariyat, 51\/56)\n\u201cO, her \u015feye vekildir.\u201d Yani her \u015fey yarat\u0131lmas\u0131, tedbiri ve \u00e7ekilip \u00e7evrilmesi itibari ile Allah\u2019\u0131n korumas\u0131 ve idaresi alt\u0131ndad\u0131r. Bilindi\u011fi gibi belli bir tasarruf sonucu meydana gelen bir i\u015fin istikameti, kemali ve d\u00fczeninin m\u00fckemmelli\u011fi onu koruyup g\u00f6zeten, onun idaresini \u00fcstlenenin (vekilin) durumuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n varl\u0131klar \u00fczerinde vekil olmas\u0131 ise yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n vekilli\u011fine benzemez. Onlar\u0131n vekilli\u011fi ba\u015fkas\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7mek \u015feklindeki ge\u00e7ici bir vekilliktir ve bu gibi i\u015flerde vekil kimse kendisini vekil tayin edene t\u00e2bidir. Yarat\u0131c\u0131n\u0131n vekilli\u011fi ise kendi zat\u0131ndand\u0131r ve kemal derecede ilim, en g\u00fczel \u015fekildeki idare, ihsan ve adaleti i\u00e7erir. Herhangi bir kimsenin Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bir eksikli\u011fini telafi etmesi, O\u2019nun yaratt\u0131klar\u0131nda bir tutars\u0131zl\u0131k, bir aksakl\u0131k g\u00f6rmesi, tedbir ve idaresinde bir eksiklik ve kusur tespit etmesi imkans\u0131zd\u0131r.\nDinini a\u00e7\u0131klamas\u0131, onu bozacak ve de\u011fi\u015ftirecek unsurlardan korumas\u0131, m\u00fc\u2019minleri korumay\u0131 ve onlar\u0131n din ve imanlar\u0131n\u0131 bozacak \u015feylere kar\u015f\u0131 onlar\u0131 muhafaza etmeyi \u00fczerine alm\u0131\u015f olmas\u0131 da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n vekilli\u011fi kapsam\u0131 i\u00e7erisindedir."},{"id":1243,"sura":6,"from_aya":103,"to_aya":103,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"103. \u201cG\u00f6zler\u201d azameti, celali ve kemali dolay\u0131s\u0131 ile \u201cO\u2019nu ku\u015fatamaz\u201d; yani \u00e2hirette g\u00f6zler Allah\u2019\u0131 g\u00f6recek, O\u2019nun kerim zat\u0131na bakmakla sevince gark olacak olsa bile yine de O\u2019nu ku\u015fatamazlar. Burada g\u00f6zlerin O\u2019nu ku\u015fatmas\u0131n\u0131n nefyedilmesi, g\u00f6r\u00fclmesinin nefyedilmesi demek de\u011fildir. Aksine bu buyru\u011fun mefhumu g\u00f6rmeyi isbat etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu buyruk g\u00f6rmenin en \u00f6zel niteli\u011fi olan \u201cku\u015fatmay\u0131\u201d nefyetmektedir. Bu ise ruyetin (Allah\u2019\u0131n ahirette g\u00f6r\u00fclmesinin) sabit oldu\u011funa delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah \u201cg\u00f6rmeyi\u201d nefyetmeyi murad etmi\u015f olsayd\u0131: \u201cG\u00f6zler onu g\u00f6remez\u201d buyurur veya benzeri bir ifade kullan\u0131rd\u0131. B\u00f6ylelikle \u00e2yet-i kerimede \u00e2hirette Rablerinin g\u00f6r\u00fclmesini kabul etmeyen Muattile (Mutezile vb.) mezhebi lehine delil olacak bir taraf yoktur. Aksine onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tam aksine delil vard\u0131r.\n\u201cO ise b\u00fct\u00fcn g\u00f6zleri ku\u015fat\u0131r\u201d \u0130lmi g\u00f6r\u00fcleni ve g\u00f6r\u00fclmeyeni, i\u015fitmesi a\u00e7\u0131k ve gizli b\u00fct\u00fcn sesleri, g\u00f6rmesi de k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ile b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ile g\u00f6r\u00fclmeye konu olan her \u015feyi ku\u015fat\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cO, Latiftir, her \u015feyden haberdard\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani O her bir \u015feyi b\u00fct\u00fcn incelikleri ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ile bilir. O kadar ki gizlilikleri, sakl\u0131 olan \u015feyleri, \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olan \u015feyleri de idrak edip bilir. Kulunu dininin maslahatlar\u0131na y\u00f6nlendirmesi, fark etmeyece\u011fi hatta u\u011frunda \u00e7aba ve gayret harcamad\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m yollarla bu maslahatlar\u0131 ona ula\u015ft\u0131rmas\u0131 da O\u2019nun Latif olu\u015funun bir tecellisidir. Yine Y\u00fcce Allah kulunu ebedi mutlulu\u011fa, sonu gelmez kurtulu\u015fa ummad\u0131\u011f\u0131 yerlerden ula\u015ft\u0131r\u0131r. Hatta kulun ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131, ac\u0131 duydu\u011fu ve Allah\u2019a onlar\u0131 kald\u0131rmas\u0131 i\u00e7in dua etti\u011fi \u015feyleri bile kulu hakk\u0131nda takdir eder ki bunu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, b\u00f6ylesinin kulun dini a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha uygun oldu\u011funu ve onun m\u00fckemmele do\u011fru ilerlemesinin bunlara ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu bildi\u011fi i\u00e7in yapar. Diledi\u011fi \u015fekilde l\u00fctufta bulunan ve m\u00fc\u2019minlere \u00e7ok merhametli olan Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir!"},{"id":1244,"sura":6,"from_aya":104,"to_aya":104,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"104. Y\u00fcce Allah, istenen ve maksat olarak g\u00f6zetilen b\u00fct\u00fcn alanlarda hakka delil olan apa\u00e7\u0131k \u00e2yetleri ve delilleri beyan ettikten sonra kullar\u0131n\u0131n dikkatini bunlara \u00e7ekmekte, hid\u00e2yet bulmalar\u0131n\u0131n da bunun aksi durumu se\u00e7melerinin de kendi ellerinde oldu\u011funu haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDo\u011frusu size Rabbinizden basiretler\u201d yani hakk\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyan, onu kalpler i\u00e7in g\u00f6zler \u00f6n\u00fcndeki g\u00fcne\u015f gibi apa\u00e7\u0131k bir hale getiren \u00e2yetler gelmi\u015ftir. Bu apa\u00e7\u0131k olu\u015f, \u00e2yetlerin ihtiva etti\u011fi laf\u0131zlar\u0131n fesahati, a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131, netli\u011fi, bu laf\u0131zlar\u0131n \u00fcst\u00fcn ve y\u00fcce manalara ve de\u011ferli ger\u00e7eklere mutab\u0131k d\u00fc\u015fmesinden dolay\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e2yet-i kerimeler, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen \u00e7e\u015fitli nimetleri ile besleyen y\u00fcce Rabden gelmi\u015ftir. Bu nimetlerin en faziletlisi ve en de\u011ferlisi ise bu \u00e2yetlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz meselelerin vuzuha kavu\u015fturulmas\u0131d\u0131r.\n\u201cArt\u0131k kim\u201d bu \u00e2yetler sayesinde ibret al\u0131nacak yerleri \u201cg\u00f6r\u00fcrse\u201d ve bunlar gere\u011fince amel ederse \u201ckendi lehinedir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah'\u0131n hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 yoktur; her halde \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k oland\u0131r. \u201cKim de g\u00f6rmezden gelirse\u201d g\u00f6sterildi\u011fi halde g\u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz, sak\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde sak\u0131nmaz, hak kendisi i\u00e7in besbelli olmakla birlikte hakka uymaz ve hakk\u0131n \u00f6n\u00fcnde al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u00f6stermezse \u201ckendi aleyhinedir.\u201d Yani onun bu k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn zarar\u0131 kendisinedir.\n\u201cBen\u201d yani peygamber \u201cba\u015f\u0131n\u0131zda\u201d amellerinizi tespit eden ve s\u00fcrekli olarak sizi g\u00f6zetleyen \u201cbir bek\u00e7i de\u011filim.\u201d Bana d\u00fc\u015fen apa\u00e7\u0131k tebli\u011fden ibarettir. Ben de bunu yerine getirdim ve Allah\u2019\u0131n bana indirdiklerini tebli\u011f ettim. Benim g\u00f6revim i\u015fte budur. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feyler ise benim g\u00f6rev alan\u0131ma girmez."},{"id":1245,"sura":6,"from_aya":105,"to_aya":108,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"105- \u0130\u015fte biz \u00e2yetleri b\u00f6ylece t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klar\u0131z ki bu sayede onlar: \u201cSen (bunlar\u0131 ehl-i kitaptan) \u00f6\u011frenmi\u015fsin\u201d derler ve biz de onu bilen bir topluma beyan ederiz.\n106- Rabbinden sana vahyolunana uy! Ondan ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) ilah yoktur. M\u00fc\u015friklerden de y\u00fcz \u00e7evir!\n107- E\u011fer Allah dileseydi onlar \u015firk ko\u015fmazlard\u0131. Biz seni onlar\u0131n ba\u015f\u0131na bir bek\u00e7i k\u0131lmad\u0131k. Onlar\u0131n \u00fczerinde bir vekil de de\u011filsin.\n108- (M\u00fc\u015friklerin) Allah\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yalvard\u0131klar\u0131 (ilahlara) s\u00f6vmeyin. Sonra onlar da haddi a\u015f\u0131p bilgisizce Allah\u2019a s\u00f6verler. \u0130\u015fte biz b\u00f6ylece her \u00fcmmete yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcsledik. Sonra d\u00f6n\u00fc\u015fleri yaln\u0131z Rab\u2019lerinedir. O da kendilerine yapt\u0131klar\u0131n\u0131 haber verecektir."},{"id":1246,"sura":6,"from_aya":108,"to_aya":108,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"[105. \u201c\u0130\u015fte biz \u00e2yetleri b\u00f6ylece t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klar\u0131z ki bu sayede onlar: \u201cSen (bunlar\u0131 ehl-i kitaptan) \u00f6\u011frenmi\u015fsin\u201d derler ve biz de onu bilen bir topluma beyan ederiz.\u201d Bu Kur'\u00e2n\u2019da m\u00fc\u015friklere tevhid, n\u00fcb\u00fcvvet ve ahiret konular\u0131nda a\u00e7\u0131k delilleri a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi yine onlara bilmedikleri her konudaki delilleri de a\u00e7\u0131klar\u0131z. Onlarsa yalana sar\u0131l\u0131p: Sen, bunlar\u0131 kitap ehlinden \u00f6\u011frendin, derler. Biz de ayetleri t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamak suretiyle hakk\u0131, onu bilen, kabul eden ve ona tabi olan bir topluma a\u00e7\u0131klar\u0131z ki bunlar, Allah Rasul\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e ve ona indirilene iman edenlerdir.\n106. \u201cRabbinden sana vahyolunana uy! Ondan ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) ilah yoktur. M\u00fc\u015friklerden de y\u00fcz \u00e7evir!\u201d Ey Rasul, sana vahyetti\u011fimiz emirlere ve yasaklara uy ki onlar\u0131n en \u00f6nemlisi Allah'\u0131n tevhid edilmesi ve O\u2019na davettir. M\u00fc\u015friklerin inad\u0131na ve bat\u0131l iddialar\u0131na da ald\u0131r\u0131\u015f etme!\n107. \u201cE\u011fer Allah dileseydi onlar \u015firk ko\u015fmazlard\u0131. Biz seni onlar\u0131n ba\u015f\u0131na bir bek\u00e7i k\u0131lmad\u0131k. Onlar\u0131n \u00fczerinde bir vekil de de\u011filsin\u201d E\u011fer Y\u00fcce Allah bu m\u00fc\u015friklerin \u015firk ko\u015fmamas\u0131n\u0131 dileseydi \u015firk ko\u015fmazlard\u0131. Ancak Allah, ilerde olacaklar\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131n k\u00f6t\u00fc y\u00f6nde tercih yapacaklar\u0131n\u0131 ve sapk\u0131n hevalar\u0131na uyacaklar\u0131n\u0131 da bilir. O nedenel ey Rasul, biz seni onlar \u00fczerinde amellerini tespit edecek bir bek\u00e7i ve g\u00f6zc\u00fc k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi onlar\u0131n menfaatlerini idare edecek bir vekil ve y\u00f6netici de k\u0131lmad\u0131k.][4]  \n108. Y\u00fcce Allah bu ayette asl\u0131 itibariyle caiz hatta me\u015fru olan bir hususu i\u015flemeyi m\u00fc\u2019minlere yasaklamaktad\u0131r. Bu da m\u00fc\u015friklerin Allah ile birlikte edindikleri ilahlara ve putlara s\u00f6vmektir. Asl\u0131nda onlar\u0131n hakir d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeleri ve s\u00f6v\u00fclmeleri Allah\u2019a yakla\u015ft\u0131ran sebeplerdendir. Ancak bu s\u00f6vme m\u00fc\u015friklerin, her t\u00fcrl\u00fc kusurdan, s\u00f6vmeden, hakaretten ve dil uzatmadan, tazim ve tenzih edilmesi gereken alemlerin Rabbine s\u00f6vmelerine sebep olaca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u015friklerin ilahlar\u0131na s\u00f6vmeyi yasaklamaktad\u0131r. \n\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendi dinlerine taassup g\u00f6sterir ve onun i\u00e7in gayrete gelirler. Zira Y\u00fcce Allah her bir \u00fcmmete yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermi\u015ftir, bu nedenle onlar da onu g\u00fczel g\u00f6rm\u00fc\u015f, her yolla onu koruyup savunmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6yle ki m\u00fcsl\u00fcmanlar onlar\u0131n ilahlar\u0131na s\u00f6vecek olurlarsa, iyilerin kalplerinde de k\u00f6t\u00fclerin kalplerinde de azameti sa\u011flamca yer etmi\u015f bulunan alemlerin Rabbi olan Allah\u2019a dahi s\u00f6verler. Ancak b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde d\u00f6n\u00fc\u015fleri ve varacaklar\u0131 yer Allah\u2019\u0131n huzurudur. O\u2019nun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacaklar ve onlara d\u00fcnyadaki amelleri g\u00f6sterilecektir. Allah da hay\u0131r olsun \u015fer olsun b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 onlara haber verecektir.\nBu \u00e2yet-i kerime \u015fu \u015fer\u2019\u00ee kaidenin de delilidir: \u201cAra\u00e7lar ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 ama\u00e7lara g\u00f6re nazar-\u0131 itibare al\u0131n\u0131r.\u201d Helal yol ve ara\u00e7lar, e\u011fer k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe g\u00f6r\u00fct\u00fcr\u00fcyor ise haram olurlar."},{"id":1247,"sura":6,"from_aya":109,"to_aya":111,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"109- Onlar e\u011fer kendilerine bir mucize gelirse mutlaka ona iman edeceklerine dair var g\u00fc\u00e7leri ile Allah ad\u0131na yemin ettiler. De ki: \u201cMucizeler ancak Allah kat\u0131ndad\u0131r.\u201d O mucize geldi\u011fi zaman da yine iman etmeyeceklerinin fark\u0131nda de\u011fil misiniz?\n110- Onlar\u0131n kalplerini ve g\u00f6zlerini \u00e7eviririz de ilk defa ona iman etmedikleri gibi (yine iman etmezler) ve biz de onlar\u0131 azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7erisinde \u015fa\u015fk\u0131n bir halde b\u0131rak\u0131r\u0131z.\n111- E\u011fer biz (istedikleri gibi) onlara melekleri indirseydik, \u00f6l\u00fcler de onlarla konu\u015fsayd\u0131 ve her \u015feyi kar\u015f\u0131lar\u0131na toplasayd\u0131k onlar yine de -Allah dilemedik\u00e7e- iman etmezlerdi. Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler."},{"id":1248,"sura":6,"from_aya":109,"to_aya":109,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"109. \u201cOnlar\u201d yani Allah Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayan m\u00fc\u015frikler: \u201ce\u011fer kendilerine\u201d Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in do\u011frulu\u011funa delalet eden \u201cbir mucize gelirse mutlaka ona iman edeceklerine dair var g\u00fc\u00e7leri ile\u201d yani alabildi\u011fine b\u00fcy\u00fck yeminler ederek ve yeminlerini peki\u015ftirerek \u201cAllah ad\u0131na yemin ettiler.\u201d Ancak onlar\u0131n s\u00f6yledikleri bu s\u00f6zden kas\u0131tlar\u0131, do\u011fruyu bulmak de\u011fildi. Onlar\u0131n esas maksatlar\u0131 kendilerine yap\u0131lan itiraz\u0131 \u00f6nlemek ve peygamberlerin getirdikleri kesin ger\u00e7ekleri reddetmekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fc apa\u00e7\u0131k \u00e2yetlerle ve kesin delillerle desteklemi\u015ftir. Bunlara dikkat edilecek olursa onun getirdiklerinin do\u011frulu\u011funda en ufak bir \u015f\u00fcphe ve anla\u015f\u0131lamayacak bir husus kalmaz. Art\u0131k bundan sonra onlar\u0131n mucize istekleri, kabul edilmeyi ve olumlu kar\u015f\u0131lanmay\u0131 hak etmeyen, inatla\u015fma kabilinden bir istektir. Hatta bu t\u00fcr isteklerinin kabul edilmemesi, onlar\u0131n faydas\u0131nad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131nda cereyan edegelen s\u00fcnneti\/kanunu \u015fudur: Peygamberlerine mucizeler g\u00f6stermesi teklifinde bulunanlara istedikleri mucizeler gelecek olur da onlara iman etmeyecek olurlarsa onlar, bu d\u00fcnyada derhal cezaland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cDe ki: Mucizeler ancak Allah kat\u0131ndad\u0131r\u201d Yani diledi\u011fi vakit bunlar\u0131 g\u00f6nderen, dilemedi\u011fi vakit g\u00f6ndermeyen O\u2019dur. Bu konuda benim herhangi bir yetkim s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u00d6yleyse benden bir tak\u0131m mucizeler g\u00f6stermemi istemeniz, hem bir haks\u0131zl\u0131kt\u0131r hem de g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fim \u015feyleri benden istemeniz demektir. Benden istenen size getirdiklerimin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve buna kar\u015f\u0131l\u0131k sizin bunlar\u0131 tasdik etmenizdir. Ben de size getirdiklerimi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunuyorum.\nBununla birlikte istedikleri mucizeler gelecek olsa bile iman ve tasdik edip etmeyecekleri belli de\u011fildir. Aksine bu durumda olanlardan \u00e7o\u011funlukla g\u00f6r\u00fclen, iman etmedikleridir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cO mucize geldi\u011fi zaman da yine iman etmeyeceklerinin fark\u0131nda de\u011fil misiniz?\u201d buyurmaktad\u0131r."},{"id":1249,"sura":6,"from_aya":110,"to_aya":110,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"110. Yani davet\u00e7inin kendilerine geldi\u011fi ve onlara kar\u015f\u0131 delilin ortaya kondu\u011fu ilk seferinde iman etmedikleri i\u00e7in kalplerini \u00e7evirmek, iman etmelerini engellemek ve dosdo\u011fru yolu izlemeye onlar\u0131 muvaffak k\u0131lmamak sureti ile onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131r\u0131z. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n adaletindendir. Kullar\u0131 hakk\u0131ndaki hikmetinin gere\u011fidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yanl\u0131\u015f\u0131 kendi aleyhlerine olmak \u00fczere i\u015fleyenler onlard\u0131r. Onlara hid\u00e2yet kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ama onlar bu kap\u0131dan girmemi\u015flerdir. Onlara do\u011fru yol a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirilmi\u015f ama onlar o yolu izlememi\u015flerdir. Art\u0131k bundan sonra hid\u00e2yete muvaffak olmaktan mahrum edilmeleri bu hallerine uygun d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr."},{"id":1250,"sura":6,"from_aya":111,"to_aya":111,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"111. Ayn\u0131 \u015fekilde onlar\u0131n, iman\u0131 yaln\u0131zca kendi irade ve me\u015fietlerine ba\u011fl\u0131 kabul edip bu konuda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n iradesini hesaba katmamalar\u0131 da en b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015flardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fer onlara Ras\u00fblullah\u2019\u0131n peygamberli\u011fine tan\u0131kl\u0131k eden meleklerin indirilmesi, \u00f6l\u00fclerin diriltilmeleri ve konu\u015fmalar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck mucizeler gelecek olsa, \u201cve her \u015feyi\u201d onlarla konu\u015fsunlar diye \u201ckar\u015f\u0131lar\u0131na\u201d \u015fahit olacaklar\u0131, do\u011frudan g\u00f6recekleri ve peygamberin getirdiklerinin do\u011frulu\u011funu a\u00e7\u0131klayacak \u015fekilde \u201ctoplasayd\u0131k onlar yine de\u201d e\u011fer Allah onlar\u0131n iman etmelerini istemeyecek olursa \u201ciman etmezlerdi. Fakat onlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d cahillik ederler. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki iman etmelerini s\u0131rf teklif ettikleri mucizelerin gelmesine ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Halbuki ak\u0131l ve ilim, kulun hakka t\u00e2bi olmas\u0131 gerekti\u011fini ve Allah\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 yollarla bunu bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bunun i\u00e7in gayret etmesini, hakka t\u00e2bi olma hususunda Rabbinden yard\u0131m dileyerek kendi nefsine, g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2nlar\u0131na g\u00fcvenmemesini ve faydas\u0131z yere mucizelerin g\u00f6sterilmesini istememesini gerektirir."},{"id":1251,"sura":6,"from_aya":112,"to_aya":113,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"112- \u0130\u015fte b\u00f6ylece biz, her peygambere ins ve cin \u015feytanlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman k\u0131ld\u0131k. Onlardan kimi kimine aldatmak i\u00e7in yald\u0131zl\u0131 birtak\u0131m s\u00f6zler f\u0131s\u0131ldarlar. E\u011fer rabbin dileseydi bunu yapamazlard\u0131. Art\u0131k sen de onlar\u0131 iftiralar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak.\n113- T\u00e2 ki \u00e2hirete iman etmeyenlerin kalpleri o (yald\u0131zl\u0131 s\u00f6zlere) meyletsin, ondan ho\u015fnut olsunlar ve kazanacaklar\u0131 (g\u00fcnahlar\u0131) kazans\u0131nlar."},{"id":1252,"sura":6,"from_aya":112,"to_aya":112,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"112. Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc teselli ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Biz sana \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131 reddeden, seninle sava\u015fan ve seni k\u0131skanan d\u00fc\u015fmanlar var etti\u011fimiz gibi s\u00fcnnetimizin\/kanunumuzun bir gere\u011fi olarak biz, insanlara g\u00f6nderdi\u011fimiz her bir peygambere ins ve cin \u015feytanlar\u0131ndan d\u00fc\u015fmanlar k\u0131ld\u0131k. Bunlar da peygamberlerin getirdiklerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda durmu\u015flard\u0131r. \n\u201cOnlardan kimi kimine aldatmak i\u00e7in yald\u0131zl\u0131 birtak\u0131m s\u00f6zler f\u0131s\u0131ldarlar\u201d Yani onlar\u0131n kimisi di\u011ferlerine kendisine davet ettikleri bat\u0131l\u0131 s\u00fcslerler, s\u00f6zleri allay\u0131p pullarlar ve onu en g\u00fczel \u015fekle sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. T\u00e2 ki ak\u0131ls\u0131zlar, bu s\u00f6zlere aldans\u0131n, ger\u00e7ekleri anlayamayan, anlamlar\u0131 kavrayamayan ahmaklar bunlara ba\u011flan\u0131p itaat etsin. Zira bunlar all\u0131 pullu laf\u0131zlar\u0131 ve \u00fcst\u00fc yald\u0131zlanm\u0131\u015f ibareleri be\u011fenirler. Bunun sonucunda da hakk\u0131 bat\u0131l, bat\u0131l\u0131 da hak olarak kabul ederler. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah devamla \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1253,"sura":6,"from_aya":113,"to_aya":113,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"113. \u201cT\u00e2 ki \u00e2hirete iman etmeyenlerin kalpleri\u201d bu s\u00fcsl\u00fc ve all\u0131 pullu s\u00f6zlere \u201cmeyletsin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne iman etmeyip yararlanabilecekleri ak\u0131llara sahip olmay\u0131\u015flar\u0131, onlar\u0131 buna iter. Ona meyletmelerinden sonra bir de \u201condan ho\u015fnut olsunlar\u201d Yani \u00f6nce ona meylederler, ona meyledip be\u011fendikleri s\u00f6zleri i\u015fitince de onlardan ho\u015fnut olurlar. Bu, kalplerinde s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterilir, onlarda k\u00f6kl\u00fc bir inan\u00e7 ve ayr\u0131lamayacaklar\u0131 bir nitelik halini al\u0131r. Bunun ard\u0131ndan da devaml\u0131 i\u015fleyip durduklar\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ve s\u00f6yleyegeldikleri s\u00f6zleri sonu\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Yani s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131 ile \u00f6yle yalanlar irtikab ederler ki bunlar, onlar\u0131n bu \u00e7irkin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\n\u0130\u015fte ins ve cin \u015feytanlar\u0131n\u0131n iftirac\u0131lar\u0131n\u0131n ve onlar\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 kabul edenlerin hali budur. \u00c2hirete iman eden, yetkin ak\u0131l, sa\u011flam idrak ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sahibi kimseler ise bu gibi s\u00f6zlere aldanmazlar. Bu gibi all\u0131 pullu ifadeler onlar\u0131n akl\u0131n\u0131 \u00e7elmez. Aksine bunlar\u0131n b\u00fct\u00fcn gayretleri ger\u00e7ekleri bilmeye adanm\u0131\u015ft\u0131r. O bak\u0131mdan onlar, davet\u00e7ilerin kendisine davet ettikleri anlam ve hususlara dikkat ederler. E\u011fer bunlar ger\u00e7ek ise kabul ederler. Bu ger\u00e7eklere de itaat ederler. \u0130sterse bu ger\u00e7ekler k\u00f6t\u00fc ifadelere b\u00fcr\u00fcnd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve yeterli olmayan s\u00f6zlerle dile getirilmi\u015f olsun. \u015e\u00e2yet onlara sunulan bu hususlar, bat\u0131l ise kim olursa olsun bunlar\u0131 reddedip s\u00f6yleyene iade ederler. \u0130sterse ipekten de ince ve g\u00fczel ibareler bu bat\u0131llara giydirilmi\u015f olsun.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n peygamberlere birtak\u0131m d\u00fc\u015fmanlar, bat\u0131la da ona davet eden, ona yard\u0131m ve destek veren yard\u0131mc\u0131lar k\u0131lmas\u0131n\u0131n hikmetlerinden birisi, kullar\u0131n\u0131 s\u0131namak, imtihan etmektir. B\u00f6ylelikle kimin do\u011fru ve samimi, kimin yalanc\u0131, kimin akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, kimin cahil, kimin basiret sahibi, kimin de k\u00f6r oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n. Yine bu hikmetlerden birisi bu yolla hakk\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve daha bir netlik kazanmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l hakka kar\u015f\u0131 dikilip onunla m\u00fccadele edip ona kar\u015f\u0131 direnecek olursa hak, daha bir ayd\u0131nl\u0131k kazan\u0131r ve daha da vuzuha kavu\u015fur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o takdirde hakk\u0131n delilleri, onun do\u011frulu\u011funa ve ger\u00e7ekli\u011fine delalet eden tan\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kar, bat\u0131l\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve ge\u00e7ersizli\u011fi de daha bir belirginle\u015fir. Bu ise u\u011frunda birbirleri ile yar\u0131\u015fanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck maksatlar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131r."},{"id":1254,"sura":6,"from_aya":114,"to_aya":115,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"114- \u201cO, size Kitab\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f bir halde indirmi\u015fken Allah\u2019tan ba\u015fka bir hakem mi arayacak m\u0131\u015f\u0131m?!\u201d Kendilerine kitap verdi\u011fimiz kimseler, onun Rabbin taraf\u0131ndan hak ile indirildi\u011fini bilirler. O halde sak\u0131n \u015f\u00fcphe edenlerden olma.\n115- Rabbinin s\u00f6z\u00fc, do\u011fruluk ve adalet bak\u0131m\u0131ndan eksiksizdir. O\u2019nun s\u00f6zlerini de\u011fi\u015ftirebilecek yoktur. O, Semidir, Alimdir."},{"id":1255,"sura":6,"from_aya":114,"to_aya":114,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"114. Yani ey Rasul, de ki: \u201cO, size kitab\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f bir halde\u201d i\u00e7inde hel\u00e2l ve haram\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi, \u015feri h\u00fck\u00fcmlerin, dinin itikadi esaslar\u0131n\u0131n, fer\u2019i h\u00fck\u00fcmlerinin en ileri derecede beyan edildi\u011fi, en a\u00e7\u0131k belgelerle dile getirildi\u011fi, en g\u00fczel h\u00fck\u00fcmleri ve en do\u011fru s\u00f6zleri ihtiva eder \u015fekilde \u201cindirmi\u015fken Allah\u2019tan ba\u015fka\u201d h\u00fckm\u00fcne ba\u015fvuraca\u011f\u0131m, emir ve yasaklar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalaca\u011f\u0131m \u201cbir hakem mi arayacak m\u0131\u015f\u0131m?!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar, hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verilenlerdir, h\u00fck\u00fcm veren de\u011fil. Yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n verecekleri b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmler ve her t\u00fcrl\u00fc tedbir ve irade, kesinlikle eksiktir, kusurludur, haks\u0131zcad\u0131r. Hakem kabul edilmesi gereken ancak ve ancak Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r. Yaratmak da emretmek de yaln\u0131z O\u2019nundur. O, tektir. O\u2019nun hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. O\u2019nun h\u00fck\u00fcmlerinin bu nitelikte olmas\u0131, hikmet ve rahmeti i\u00e7ermesinden dolay\u0131d\u0131r. Nitekim Yahudi ve H\u0131ristiyanlar gibi kendilerine \u00f6nceden kitap indirilmi\u015f olanlar da bunu itiraf ederler:\n\u201cKendilerine kitap verdi\u011fimiz kimseler, onun Rabbin taraf\u0131ndan hak ile indirildi\u011fini bilirler.\u201d Bu sebepledir ki ilahi haberler hep birbirini do\u011frular mahiyette gelmi\u015ftir. \u201cO halde sak\u0131n\u201d bu hususta \u201c\u015f\u00fcphe edenlerden olma!\u201d\nDaha sonra Y\u00fcce Allah, il\u00e2hi haberlerin a\u00e7\u0131k olu\u015flar\u0131n\u0131 vasfederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1256,"sura":6,"from_aya":115,"to_aya":115,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"115. \u201cRabbinin s\u00f6z\u00fc, do\u011fruluk ve adalet bak\u0131m\u0131ndan eksiksizdir.\u201d Yani verdi\u011fi haberlerdeki do\u011frulu\u011fu, emir ve yasaklar\u0131ndaki adaleti en m\u00fckemmel derecededir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bu Kitab-\u0131 Aziz\u2019de yer vermi\u015f oldu\u011fu haberlerden daha do\u011fru, bu kitaptaki emir ve yasaklardan daha adili olamaz. \n\u201cO\u2019nun s\u00f6zlerini de\u011fi\u015ftirebilecek yoktur.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc O bu s\u00f6zleri do\u011frulu\u011fun en \u00fcst\u00fcn \u015fekli, hakk\u0131n en ileri derecesi ile korumu\u015f ve muhkemle\u015ftirmi\u015ftir. Bunlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmelerine imk\u00e2n olmad\u0131\u011f\u0131 gibi bunlardan daha iyilerinin bulunup ortaya at\u0131lma imk\u00e2n\u0131 da yoktur. \n\u201cO, Semidir\u201d \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131n dile getirildi\u011fi, farkl\u0131 dillerin seslendirdi\u011fi b\u00fct\u00fcn sesleri i\u015fitendir; \u201cAlimdir\u201d gizli-a\u00e7\u0131k, ge\u00e7mi\u015f ve gelecek her \u015feyi bilen ve ilmi ile ku\u015fatantd\u0131r. "},{"id":1257,"sura":6,"from_aya":116,"to_aya":117,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"116- \u015eayet sen yery\u00fcz\u00fcnde bulunanlar\u0131n \u00e7o\u011funa itaat edecek olursan seni Allah'\u0131n yolundan sapt\u0131r\u0131rlar. Onlar ancak zanna uyarlar ve yine onlar ancak yalan s\u00f6ylerler.\n117- \u015e\u00fcphe yok ki Rabbin, hem yolundan sapanlar\u0131 en iyi bilendir, hem de hid\u00e2yet bulanlar\u0131 en iyi bilendir."},{"id":1258,"sura":6,"from_aya":116,"to_aya":116,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"116. Y\u00fcce Allah, peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i insanlar\u0131n \u00e7o\u011funa itaat etmekten sak\u0131nd\u0131rarak \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015eayet sen yery\u00fcz\u00fcnde bulunanlar\u0131n \u00e7o\u011funa itaat edersen seni Allah yolundan sapt\u0131r\u0131rlar.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, (Allah\u2019\u0131n kendilerine g\u00f6nderdi\u011fi) dinlerinde, amellerinde ve ilimlerinde sapm\u0131\u015flard\u0131r. Bu y\u00fczden de dinleri bozuk, amelleri de hev\u00e2lar\u0131na tabidir. Bilgilerinde ise ne hakikat ne de do\u011fru yola ula\u015ft\u0131racak bir \u00f6zellik yoktur. Aksine onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131, hak nam\u0131na hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyen zanna uymaktan, Allah hakk\u0131nda da bilmedikleri \u015feyleri uydurarak ileri s\u00fcrmekten ibarettir. \nBu durumda olanlardan Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 sak\u0131nd\u0131rmas\u0131 ve onlar\u0131n ger\u00e7ek durumlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 elbette ki gereklidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc -her ne kadar bu, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e y\u00f6nelik bir hitap ise de- Peygamber\u2019in hakk\u0131nda \u00f6zel olmayan h\u00fck\u00fcmlerde \u00fcmmeti de ona t\u00e2bidir. Y\u00fcce Allah ise s\u00f6z\u00fc en do\u011fru oland\u0131r, s\u00f6yledikleri de ger\u00e7e\u011fin t\u00e2 kendisidir."},{"id":1259,"sura":6,"from_aya":117,"to_aya":117,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"117. \u201c\u015e\u00fcphe yok ki Rabbin, hem yolundan sapanlar\u0131 en iyi bilendir, hem de hid\u00e2yet bulanlar\u0131\u201d ve hidayete yol g\u00f6sterenleri \u201cen iyi bilendir.\u201d O halde ey m\u00fc\u2019minler! Size d\u00fc\u015fen O\u2019nun verdi\u011fi \u00f6\u011f\u00fctlere, emir ve yasaklara uymakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, sizin maslahat\u0131n\u0131z olan \u015feyleri en iyi bilendir ve size kendi \u00f6z nefislerinizden daha merhametlidir.\n\u0130lk \u00e2yet-i kerime, \u00e7oklu\u011fun hakka delil olmad\u0131\u011f\u0131na, herhangi bir i\u015fi ve yolu izleyenlerin az olmas\u0131n\u0131n da hakk\u0131n o olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n delili olarak g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fine delalet etmektedir. Bilakis vak\u0131a, bunun aksinedir. Zira hak ehli say\u0131ca daha azd\u0131rlar, ancak Allah nezdinde kadir ve k\u0131ymetleri ve de m\u00fck\u00e2faatlar\u0131 daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. O halde hakka da bat\u0131la da her birine g\u00f6t\u00fcren yollar\u0131n, delil olarak g\u00f6r\u00fclmesi ve g\u00f6sterilmesi gerekir."},{"id":1260,"sura":6,"from_aya":118,"to_aya":119,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"118- E\u011fer O\u2019nun \u00e2yetlerine iman edenler iseniz, \u00fczerlerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lan (hayvan)lardan yiyin.\n119- \u00dczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lanlardan yememenize sebep ne? Halbuki O, size -zaruret halinde kendisine ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131n\u0131z\u0131 m\u00fcstesna k\u0131larak- neyi haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 size ayr\u0131 ayr\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten bir\u00e7ok kimseler bilgisizce, hev\u00e2lar\u0131 ile sapt\u0131r\u0131yorlar. \u015e\u00fcphesiz Rabbin, haddi a\u015fanlar\u0131 en iyi bilendir."},{"id":1261,"sura":6,"from_aya":118,"to_aya":119,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"118-119. Y\u00fcce Allah m\u00fc\u2019min kullar\u0131na imanlar\u0131n\u0131n bir gere\u011fi olarak, e\u011fer m\u00fc\u2019min iseler \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lan hel\u00e2l k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f ehli ve di\u011fer hayvanlardan yemelerini, bunlar\u0131 yemenin hel\u00e2l oldu\u011funa inanmalar\u0131n\u0131, cahiliye halk\u0131 gibi kendiliklerinden bir \u015feyler uydurarak ve \u015feytanlar\u0131n sapt\u0131rmas\u0131na uyarak hel\u00e2l olan bir\u00e7ok \u015feyi haram k\u0131lma yoluna gitmemelerini emretmektedir. Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u2019minin alametinin bu k\u00f6t\u00fc ve yerilmi\u015f \u00e2det hususunda cahiliye mensuplar\u0131na muhalefet etmek oldu\u011funu zikretmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahiliyenin bu k\u00f6t\u00fc adeti Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi i\u00e7ermektedir.\nPeki, m\u00fc\u2019minleri \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lm\u0131\u015f olan hayvanlar\u0131n etlerinden yemekten al\u0131koyan nedir? Halbuki Allah kullar\u0131na neyi haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015f\u00e7e a\u00e7\u0131klay\u0131p izah etmi\u015ftir. O halde harama d\u00fc\u015fmek korkusu ile hel\u00e2l olan birtak\u0131m \u015feyleri yemekten uzak durmay\u0131 gerektiren herhangi bir \u015f\u00fcphe veya i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmaz bir durum bulunmamaktad\u0131r. \n\u00c2yet-i kerime, e\u015fyada ve yiyeceklerde aslolan\u0131n mubahl\u0131k oldu\u011funa delildir. E\u011fer bunlardan herhangi bir \u015feyin haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131na dair \u015eer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcm varid olmam\u0131\u015fsa o \u015fey, mubahl\u0131\u011f\u0131 \u00fczere kalmaya devam eder. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n susup da hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm belirtmedi\u011fi \u015fey hel\u00e2ldir. \u00c7\u00fcnk\u00fc haram\u0131 Y\u00fcce Allah geni\u015f\u00e7e a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Allah\u2019\u0131n bu \u015fekilde a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyler ise haram de\u011fildir.\nBununla birlikte Y\u00fcce Allah geni\u015f geni\u015f haraml\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri zaruret ve a\u00e7l\u0131k halinde mubah k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cLe\u015f, kan, domuz eti... size haram k\u0131l\u0131nd\u0131... Kim son derece a\u00e7 olur da g\u00fcnaha meyletmeksizin (bu say\u0131lanlardan yemek) zorunda kal\u0131rsa, \u015f\u00fcphesiz Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan, pek merhamet edendir.\u201d (el-Maide, 5\/3)\nDaha sonra Y\u00fcce Allah insanlar\u0131n bir \u00e7o\u011fundan sak\u0131nd\u0131rarak: \u201cGer\u00e7ekten bir \u00e7ok kimseler bilgisizce\u201d ve bir delilleri bulunmaks\u0131z\u0131n \u201chev\u00e2lar\u0131 ile\u201d yani s\u0131rf nefislerinin ho\u015funa gitti\u011fi i\u00e7in \u201csapt\u0131r\u0131yorlar.\u201d O halde m\u00fc\u2019min kulun b\u00f6ylelerinden sak\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu gibi kimselerin alametleri ise -Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere- onlar\u0131n davet ettikleri \u015feylerin \u015fer\u2019i herhangi bir delil ve belgeye dayal\u0131 olmamas\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n kendi bozuk hevalar\u0131na ve k\u0131s\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re delili and\u0131ran birtak\u0131m \u015feylere sahip olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Ancak b\u00f6yleleri Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131na ve Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na kar\u015f\u0131 haddi a\u015fan kimselerdir. Allah ise haddi a\u015fanlar\u0131 sevmez.\nHid\u00e2yete \u00e7a\u011f\u0131ran ve hid\u00e2yet bulmu\u015f olanlar ise b\u00f6yle de\u011fildir. Onlar hakka ve hid\u00e2yete davet etmekle birlikte \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 akl\u00ee ve nakli delillerle de desteklerler. Onlar bu \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131nda ise ancak Rablerinin r\u0131zas\u0131n\u0131 ve O\u2019na yak\u0131n olma yolunu ararlar."},{"id":1262,"sura":6,"from_aya":120,"to_aya":120,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"120- G\u00fcnah\u0131n a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 da gizlisini de terk edin. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcnah kazananlar, i\u015flemekte olduklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden cezaland\u0131r\u0131lacaklard\u0131r."},{"id":1263,"sura":6,"from_aya":120,"to_aya":120,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"120. G\u00fcnahtan kas\u0131t, kulu g\u00fcnaha d\u00fc\u015f\u00fcren yani Allah\u2019\u0131n ve kullar\u0131n\u0131n haklar\u0131 ile ilgili ki\u015fiyi vebal alt\u0131na sokan b\u00fct\u00fcn isyanlard\u0131r. Allah kullar\u0131na gizlisi ile a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ile g\u00fcnah\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fc i\u015flemeyi yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Yani g\u00fcnah\u0131n ister beden ve azalarla ilgili olan\u0131 olsun isterse de kalple ilgili olanlar\u0131 olsun, gizli ve a\u00e7\u0131k b\u00fct\u00fcn t\u00fcrlerini yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.\nKulun gizli ve a\u00e7\u0131k isyanlar\u0131 terk etmesi ise ancak bunlar\u0131 gere\u011fi gibi bilmesi ve bunlar hakk\u0131nda gerekli ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn olur. \u00d6yleyse bunlar hakk\u0131nda gerekli bilginin edinilmesi, kalp ve beden isyanlar\u0131n\u0131n tan\u0131n\u0131p bilinmesi, her bir m\u00fckellef i\u00e7in farz-\u0131 aynd\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu ise pek \u00e7ok g\u00fcnah\u0131 bilmemektedir. \u00d6zellikle de kibir, kendini ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131 be\u011fenmek, riya ve buna benzer kalb\u00ee g\u00fcnahlar g\u00f6zden uzak kalabilmektedir. Hatta bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu bir ki\u015fide bulundu\u011fu olur da o, bunun fark\u0131na bile varamaz. Bunun sebebi ise ilimden y\u00fcz \u00e7evirmek ve basiret sahibi olmamakt\u0131r.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah, gizli ve a\u00e7\u0131k g\u00fcnah kazan\u0131p duranlar\u0131n bu kazanmalar\u0131na ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n miktar\u0131na g\u00f6re -az ya da \u00e7ok- ceza g\u00f6receklerini ve bu cezan\u0131n \u00e2hirette s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. Bazen bu ceza d\u00fcnyada da olabilir. Kul d\u00fcnyada ceza g\u00f6rebilir ve bu da g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n hafifletilmesine sebep te\u015fkil eder."},{"id":1264,"sura":6,"from_aya":121,"to_aya":121,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"121- \u00dczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lmayan (hayvan)lardan yemeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, elbette ki bir f\u0131skt\u0131r. Ger\u00e7ekten \u015feytanlar sizinle m\u00fccadele etmeleri i\u00e7in kendi dostlar\u0131na vahyederler. E\u011fer onlara itaat ederseniz \u015f\u00fcphesiz siz de m\u00fc\u015frik olursunuz."},{"id":1265,"sura":6,"from_aya":121,"to_aya":121,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"121. Yenilmesi yasak olanlar kapsam\u0131na \u00fczerine Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131 an\u0131lanlar da dahildir. Putlara veya m\u00fc\u015friklerin ilahlar\u0131 ad\u0131na kesilenler gibi. Bu gibi hayvanlar, Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131 an\u0131larak kesilmi\u015f hayvanlardan olup \u00f6zellikle nasla haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yasa\u011f\u0131n kapsam\u0131na Allah i\u00e7in kesilip de Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131 terk edilmi\u015f hayvanlar da girmektedir. Kurbanl\u0131klar, hacdaki hediye kurbanl\u0131klar\u0131 yahut da et ve yemek i\u00e7in kesilenler, e\u011fer kesen ki\u015fi kasten Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyi terk etmi\u015f ise -ilim adamlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funa g\u00f6re- bunlar\u0131n etini yemek de bu yasa\u011f\u0131n kapsam\u0131na girmektedir. Ancak Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyi unutanlar, insanlar\u0131n \u00fczerinden zorlu\u011fun ve s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na delil te\u015fkil eden di\u011fer naslar dolay\u0131s\u0131yla bu genel h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r.\nBu ayet-i kerimenin kapsam\u0131na dine uygun bir \u015fekilde bo\u011fazlanmaks\u0131z\u0131n \u00f6len le\u015fler de girmektedir. Bunlar da \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lmayanlara dahildir. Y\u00fcce Allah hususi bir nas ile b\u00f6ylelerini: \u201cLe\u015f... size haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u201d (el-Maide, 5\/3) buyru\u011funda zikretmektedir. \u00c2yetin n\u00fczul sebebinin bu olma ihtimali de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah'\u0131n: \u201cGer\u00e7ekten \u015feytanlar sizinle\u201d bilgisizce \u201cm\u00fccadele etmeleri i\u00e7in kendi dostlar\u0131na vahyederler\u201d buyru\u011fu da buna i\u015faret etmektedir. Zira m\u00fc\u015frikler, Allah ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn Allah\u2019\u0131n ad\u0131 an\u0131lmadan \u00f6len hayvan\u0131 (le\u015fi) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k dine uygun \u015fekilde kesilenleri de hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015fittiklerinde -ki onlar le\u015fi hel\u00e2l kabul ediyorlard\u0131- Allah ve Ras\u00fbl\u00fcne kar\u015f\u0131 inatla\u015fmak, herhangi bir delil ve belgeye dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n da m\u00fccadele etmek kast\u0131 ile \u015f\u00f6yle dediler: Kendi \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinizi yiyorsunuz da Allah\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc niye yemiyorsunuz? Onlar bununla le\u015fi kastediyorlard\u0131. Ancak bu, yanl\u0131\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun herhangi bir delili ve dayana\u011f\u0131 yoktur. Bu, yaln\u0131zca onlar\u0131n bozuk g\u00f6r\u00fc\u015flerine dayanmaktad\u0131r. E\u011fer hak, onlar\u0131n bu g\u00f6r\u00fc\u015flerine uyacak olsayd\u0131 g\u00f6kler, yer ve bunlar\u0131n i\u00e7indekilerin d\u00fczeni de bozulur giderdi. Bu ak\u0131llar\u0131, genel ve \u00f6zel maslahat ve menfaatlere uygun olan Allah\u2019\u0131n \u015feriat ve h\u00fck\u00fcmlerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irenlere yaz\u0131klar olsun!\nOnlar\u0131n bu tutumlar\u0131n\u0131n garipsenecek bir taraf\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ve benzeri g\u00f6r\u00fc\u015fleri, dostlar\u0131 olan \u015feytanlar\u0131n vahyinden kaynaklanmaktad\u0131r. \u015eeytanlar ise insanlar\u0131 dinlerinden sapt\u0131rmak isterler ve alevli ate\u015fliklerden olsunlar diye onlar\u0131 kendilerine davet ederler.\n\u201cE\u011fer\u201d \u015firklerinde ve haram\u0131 hel\u00e2l, hel\u00e2li de haram k\u0131lmalar\u0131nda \u201conlara itaat ederseniz \u015f\u00fcphesiz siz de m\u00fc\u015frik olursunuz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p onlar\u0131 dost edinmi\u015f ve m\u00fcsl\u00fcmanlardan ayr\u0131ld\u0131klar\u0131 hususlarda onlara muvafakat etmi\u015f olursunuz. Bundan dolay\u0131 sizin yolunuz da onlar\u0131n yolu gibi olur.\nBu ayet-i kerime sufilerde ve benzerlerinde \u00e7ok\u00e7a g\u00f6r\u00fclen kalplere do\u011fan ke\u015fif ve ilhamlar\u0131n, kendi ba\u015flar\u0131na hak olmad\u0131\u011f\u0131na, Kur'\u00e2n ve s\u00fcnnete sunulmad\u0131k\u00e7a da tasdik edilemeyeceklerine delildir. E\u011fer Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131 ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn s\u00fcnneti, bu ke\u015fif ve ilhamlar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa tan\u0131kl\u0131k ederlerse kabul edilirler, onlarla \u00e7eli\u015firse reddedilirler. E\u011fer bu konuda herhangi bir bilgiye ula\u015f\u0131lamayacak olursa bu konuda karar verilmez, o ilhamlar tasdik de edilmez, tekzip de edilmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc vahiy\/ilham, \u015feytandan da olabilir Rahman\u2019dan da. Bu y\u00fczden Rahmani olanla \u015feytani olan\u0131 birbirinden ay\u0131rt etmek \u015fartt\u0131r. B\u00f6yle bir ay\u0131r\u0131ma gidilmedi\u011fi, hak ile bat\u0131l birbirinden ay\u0131rt edilmedi\u011fi i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fte Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n bilemedi\u011fi ve tespit edemedi\u011fi pek \u00e7ok yanl\u0131\u015fl\u0131klar ve sap\u0131kl\u0131klar meydana gelmi\u015ftir."},{"id":1266,"sura":6,"from_aya":122,"to_aya":124,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"122- \u00d6l\u00fc iken diriltti\u011fimiz ve ona insanlar aras\u0131nda kendisiyle y\u00fcr\u00fcyece\u011fi bir nur verdi\u011fimiz kimse hi\u00e7, i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 karanl\u0131klarda kalan kimse gibi midir?! Yapt\u0131klar\u0131 k\u00e2firlere i\u015fte b\u00f6yle s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterilmi\u015ftir.\n123- B\u00f6ylece her \u015fehirde oran\u0131n g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n ileri gelenleri k\u0131ld\u0131k ki oralarda hileler yaps\u0131nlar. Halbuki onlar ancak kendilerine hilek\u00e2rl\u0131k yaparlar da fark\u0131nda olmazlar.\n124- Onlara bir \u00e2yet gelse: \u201cAllah\u2019\u0131n peygamberlerine verilenin benzeri bize de verilmedik\u00e7e asla iman etmeyece\u011fiz\u201d derler. Allah peygamberli\u011fini kime verece\u011fini \u00e7ok iyi bilir. Yapt\u0131klar\u0131 hilek\u00e2rl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden g\u00fcnahk\u00e2r olanlara Allah kat\u0131nda bir zillet ve \u015fiddetli bir azap isabet edecektir."},{"id":1267,"sura":6,"from_aya":122,"to_aya":122,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"122. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah kendisine hid\u00e2yet vermeden \u00f6nce k\u00fcfr\u00fcn, bilgisizli\u011fin ve masiyetlerin karanl\u0131\u011f\u0131nda \u201c\u00f6l\u00fc iken\u201d ilim, iman ve itaat nuru ile \u201cdiriltti\u011fimiz\u201d b\u00f6ylelikle insanlar aras\u0131nda bu nurun ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, i\u015flerini basiretle g\u00f6ren, yolunu se\u00e7ebilen, hayr\u0131 bilip tan\u0131yanve onu tercih eden, kendisi hakk\u0131nda da ba\u015fkas\u0131 hakk\u0131nda da onu uygulamak i\u00e7in gayret harcayan, di\u011fer taraftan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de bilen, ona bu\u011fzeden, onu terk etmek, kendisinden de ba\u015fkas\u0131ndan da onu uzakla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn gayretini harcayan bir kimse hi\u00e7 \u201chi\u00e7, i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131\u201d bilgisizli\u011fin, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, k\u00fcfr\u00fcn ve masiyetlerin \u201ckaranl\u0131klar\u0131nda kalan\u201d ve b\u00f6ylelikle hangi yolu izleyece\u011fini kestiremeyip \u015fa\u015f\u0131ran, gidece\u011fi yollar \u00f6n\u00fcnde kararan, bu y\u00fczden de gam, keder, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve bedbahtl\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan \u201ckimse gibi midir?\u201d \nY\u00fcce Allah, ak\u0131llar\u0131 idrak edip bildikleri misallerle uyarmakta ve b\u00f6yle bir kimse ile di\u011ferinin birbirine e\u015fit olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir. T\u0131pk\u0131 gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn, ayd\u0131nl\u0131k ve karanl\u0131\u011f\u0131n, canl\u0131larla dirilerin e\u015fit olmad\u0131klar\u0131 gibi. Ayette sanki \u015f\u00f6yle denmektedir: Az\u0131c\u0131k akl\u0131 olan bir kimse nas\u0131l olur da b\u00f6yle bir durumu ve \u015fa\u015fk\u0131n bir \u015fekilde karanl\u0131klarda kalmay\u0131 tercih edebilir? Devamla da bu soruya \u015f\u00f6yle cevap verilmektedir: \u201cYapt\u0131klar\u0131 k\u00e2firlere i\u015fte b\u00f6yle s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterilmi\u015ftir.\u201d \u015eeytan amellerini devaml\u0131 olarak kendilerine g\u00fczel g\u00f6stermekte, kalplerinde s\u00fcsleyip durmaktad\u0131r. Nih\u00e2yet onlar da bu amellerini g\u00fczel g\u00f6rm\u00fc\u015f ve ger\u00e7ek kabul etmi\u015flerdir. Bu durum, kalplerinde bir inan\u00e7 halini alm\u0131\u015f ve onlar\u0131n ayr\u0131lmaz bir niteli\u011fi olmu\u015ftur. Bundan dolay\u0131 i\u00e7inde bulunduklar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve \u00e7irkinliklerden ho\u015fnut olmu\u015flard\u0131r.\nKaranl\u0131klar i\u00e7erisinde bulunan, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bat\u0131llar\u0131nda bocalay\u0131p duran bulunan bu kimseler ayn\u0131 seviyede de\u011fillerdir. Bunlar\u0131n kimisi \u00f6nder, ba\u015fkan ve uyulan kimseler, kimisi de uyan ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bulunan kimselerdir. \u0130lk kesim, en k\u00f6t\u00fc haller ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. O bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah onlar hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1268,"sura":6,"from_aya":123,"to_aya":123,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"123. \u201cB\u00f6ylece her \u015fehirde oran\u0131n g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n\u0131 onlar\u0131n ileri gelenleri k\u0131ld\u0131k.\u201d Yani g\u00fcnahlar\u0131 alabildi\u011fine b\u00fcy\u00fck, azg\u0131nl\u0131klar\u0131 da ileri gitmi\u015f kimseleri ba\u015fkan k\u0131ld\u0131k \u201cki oralarda\u201d \u00e7e\u015fitli tuzaklar kurmak, \u015feytan\u0131n yoluna davet etmek, peygamberlere ve peygamberlere t\u00e2bi olanlara s\u00f6z ve fiilleri ile sava\u015f a\u00e7mak sureti ile \u201dhileler yaps\u0131nlar.\u201d Asl\u0131nda bunlar\u0131n hilekarl\u0131klar\u0131 ve tuzaklar\u0131 ancak kendi ba\u015flar\u0131na ge\u00e7er. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar hilekarl\u0131k yaparken Allah da onlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kartacak d\u00fczenler kurar. Allah hilekarlara kar\u015f\u0131 d\u00fczen kuranlar\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r. \nAyn\u0131 \u015fekilde Y\u00fcce Allah hid\u00e2yet \u00f6nderlerinin ve b\u00fcy\u00fcklerinin en faziletlilerini, bu g\u00fcnahk\u00e2rlarla m\u00fccadele etmek \u00fczere se\u00e7er. Onlar da bunlar\u0131n s\u00f6zlerini reddederler ve Allah yolunda onlara kar\u015f\u0131 cihad ederler. Bu hedefe ula\u015ft\u0131ran yollar\u0131 izlerler ve Allah da onlara yard\u0131m eder, g\u00f6r\u00fc\u015flerini do\u011frultur ve ayaklar\u0131na sebat verir. Onlarla d\u00fc\u015fmanlar\u0131 aras\u0131nda g\u00fcnleri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr durur, sonu\u00e7ta m\u00fc\u2019minlerin zaferi ve \u00fcst\u00fcnl\u00fckleri ile g\u00fczel g\u00fcnler onlar\u0131n olur. Zira g\u00fczel ak\u0131bet takv\u00e2 sahiblerinindir.\nG\u00fcnahkarlar\u0131n ileri gelenlerinin, bat\u0131llar\u0131 \u00fczerinde sebat g\u00f6sterip peygamberlerin getirdikleri hakk\u0131 reddetmeleri, ancak k\u0131skan\u00e7l\u0131klar\u0131ndan ve haddi a\u015fmalar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. O bak\u0131mdan bundan sonraki buyrukta onlardan \u015f\u00f6ylece s\u00f6z edilmektedir:"},{"id":1269,"sura":6,"from_aya":124,"to_aya":124,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"124. K\u0131skan\u00e7l\u0131k ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile \u201cAllah\u2019\u0131n peygamberlerine verilenin benzeri bize de verilmedik\u00e7e\u201d yani bize de peygamberlik ve risalet verilmedik\u00e7e \u201casla iman etmeyece\u011fiz, derler.\u201d B\u00f6ylelikle onlar Allah\u2019a itiraz ederler, kendilerini be\u011fenirler, Allah\u2019\u0131n peygamberleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6nderdi\u011fi hakka kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenirler ve Allah\u2019\u0131n l\u00fctuf ve ihsan\u0131na s\u0131n\u0131r \u00e7ekmek isterler. Y\u00fcce Allah da bu tutars\u0131z iddialar\u0131n\u0131 reddetmekte ve hayra elveri\u015fli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 haber vermektedir. \u00dcstelik peygamber olmalar\u0131 \u015f\u00f6yle dursun, onlarda Allah\u2019\u0131n salih kullar\u0131ndan olmalar\u0131n\u0131 gerektirecek \u00f6zellikler bile yoktur. \u0130\u015fte buna i\u015faret etmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r:\n\u201cAllah peygamberli\u011fini kime verece\u011fini \u00e7ok iyi bilir.\u201d O, peygamberli\u011fe elveri\u015fli oldu\u011funu, peygamberli\u011fin a\u011f\u0131r sorumlulu\u011funu omuzlayabilece\u011fini, her t\u00fcrl\u00fc g\u00fczel ahlak\u00ee niteli\u011fe sahip oldu\u011funu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k baya\u011f\u0131 olan her t\u00fcrl\u00fc huydan da uzak oldu\u011funu bildi\u011fi kimselere hikmetinin gere\u011fi olarak peygamberlik verir. Bu en faziletli ba\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 elbette ona ehil olmayan ve tertemiz olmayan kimselere vermez. \nBu \u00e2yet-i kerimede Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmetinin m\u00fckemmelli\u011fine delil vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah her ne kadar merhametli, ihsan\u0131 bol, son derece c\u00f6mert ise de elbette ki hikmeti de sonsuzdur. O, c\u00f6mert\u00e7e ba\u011f\u0131\u015f ve ihsan\u0131n\u0131 ehil olan kimselere ihsan eder. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131 tehdit ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cYapt\u0131klar\u0131 hilekarl\u0131klar y\u00fcz\u00fcnden\u201d yani Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bir zulm\u00fc s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n s\u0131rf hilekarl\u0131klar\u0131 sebebi ile \u201cg\u00fcnahk\u00e2r olanlara Allah kat\u0131nda bir zillet\u201d horluk ve a\u015fa\u011f\u0131lanma \u201cve \u015fiddetli bir azap isabet edecektir.\u201d Onlar hakka kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklendikleri i\u00e7in Allah da onlar\u0131 b\u00f6yle zelil edecektir."},{"id":1270,"sura":6,"from_aya":125,"to_aya":125,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"125- Allah kimi do\u011fru yola iletmeyi dilerse onun g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc \u0130sl\u00e2m\u2019a a\u00e7ar. Kimi de sapt\u0131rmay\u0131 dilerse onun da g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc -sanki g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yormu\u015f gibi- daralt\u0131p s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Allah iman etmeyenlerin \u00fcst\u00fcne i\u015fte b\u00f6yle murdarl\u0131k \u00e7\u00f6kertir."},{"id":1271,"sura":6,"from_aya":125,"to_aya":125,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"125. Y\u00fcce Allah kullar\u0131na, bir kulun mutluluk ve hid\u00e2yeti ile bedbahtl\u0131k ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n alametinin ne oldu\u011funu \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: Her kimin kalbi \u0130sl\u00e2m\u2019a a\u00e7\u0131l\u0131r, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 geni\u015f ve rahat bir kalp ile kabul eder, iman nuru ile ayd\u0131nlan\u0131r, yak\u00een \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile hayat bulur, buna ba\u011fl\u0131 olarak da ruhu huzura kavu\u015fur, hayr\u0131 sever ve nefsi de kolayl\u0131kla hayr\u0131 i\u015flerse, bunu yaparken de herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 duymaks\u0131z\u0131n, aksine zevk alarak yaparsa i\u015fte bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n o kimseye hid\u00e2yet verdi\u011finin, ona tevfikini ve en do\u011fru yolu izlemeyi ihsan etti\u011finin al\u00e2metidir. \nAllah\u2019\u0131n sapt\u0131rmak istedi\u011fi kimsedeki al\u00e2meti ise onun kalbine iman, ilim ve yak\u00eene kar\u015f\u0131 alabildi\u011fine darl\u0131k vermesi, kalbinin \u015f\u00fcphe ve arzulara tamam\u0131yla dalm\u0131\u015f olmas\u0131 ve bu nedenle de hayr\u0131n ona ula\u015fmamas\u0131d\u0131r. Onun bu darl\u0131\u011f\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 sanki g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc tutulan ama buna hi\u00e7bir imkan\u0131 bulunmayan kimsenin kalbindeki darl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131 gibidir. Buna sebep ise onlar\u0131n iman etmeyi\u015fleridir ki bundan dolay\u0131 da Allah, murdarl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerlerine \u00e7\u00f6kertir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar kendilerine rahmet ve ihsan kap\u0131s\u0131n\u0131 kapatm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bu, \u015fa\u015fmaz bir terazi ve de\u011fi\u015fmez bir yoldur. Zira ihsan edip takvaya tutunan ve o en g\u00fczel s\u00f6z\u00fc tasdik edene Allah kolay olan hid\u00e2yet yolunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Cimrilik eden, kendisini yeterli g\u00f6ren ve o en do\u011fru s\u00f6z\u00fc yalanlayan kimseye de o en zor olan yolu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r."},{"id":1272,"sura":6,"from_aya":126,"to_aya":127,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"126- \u0130\u015fte bu, Rabbinin dosdo\u011fru yoludur. Biz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alan bir topluluk i\u00e7in \u00e2yetleri uzun uzad\u0131ya a\u00e7\u0131klad\u0131k.\n127- Onlar i\u00e7in Rab\u2019leri kat\u0131nda D\u00e2ru\u2019s-sel\u00e2m (olan cennet) vard\u0131r ve yapt\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc de O, onlar\u0131n dostudur."},{"id":1273,"sura":6,"from_aya":126,"to_aya":126,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"126. Yani bu, Allah\u2019a, O\u2019nun ihsan ve l\u00fctuf yurduna ula\u015ft\u0131ran, O\u2019nun dengeli ve mutedil yoludur. Bu yolun h\u00fck\u00fcmleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f, \u015feriat\u0131 geni\u015f geni\u015f izah edilmi\u015f ve hay\u0131r \u015ferden ay\u0131rt edilmi\u015ftir. Fakat bu geni\u015f ve uzun uzad\u0131ya a\u00e7\u0131klama, herkes i\u00e7in de\u011fildir. Ancak \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alan bir topluluk i\u00e7in\u201ddir. \u0130\u015fte bilen ve bildikleri ile yararlanan kimseler bunlard\u0131r. B\u00f6yleleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2faat ve \u00e7ok g\u00fczel ecirler haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah b\u00f6ylelerinin m\u00fck\u00e2faat\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:"},{"id":1274,"sura":6,"from_aya":127,"to_aya":127,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"127. Cennete D\u00e2ru\u2019s-sel\u00e2m (esenlik yurdu) ad\u0131n\u0131n verilmesi, her t\u00fcrl\u00fc kusurdan, afet, keder, gam, \u00fcz\u00fcnt\u00fc vb. gibi zevkleri kursakta b\u0131rakan \u015feylerden yanan selamette ve uzak olmas\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. Bu da cennet nimetlerinin son derece m\u00fckemmel ve eksiksiz olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Yine bu isim cennetin ruh\u00ee, kalb\u00ee ve beden\u00ee nimetleri itibari ile temennide bulunabileceklerin, temennilerinin \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde, nitelendirmek isteyenlerin nitelendiremeyecekleri derede muhte\u015fem olmas\u0131n\u0131 gerektirir. Cennetlikler i\u00e7in orada canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6zlerin lezzet alaca\u011f\u0131 \u015feyler vard\u0131r ve onlar orada ebediyyen kalacaklard\u0131r.\n\u201cO, onlar\u0131n\u201d i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7evirmeyi ve onlar\u0131 g\u00f6zetmeyi \u00fczerine alan \u201cdostudur.\u201d B\u00fct\u00fcn i\u015flerinde onlara l\u00fctufta bulunmu\u015f, kendisine itaat etmeleri i\u00e7in onlara yard\u0131m etmi\u015f, muhabbetine ula\u015ft\u0131ran b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 da onlara kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\nOnlar\u0131 dost edinmesinin sebebi ise salih amelleri ve mevl\u00e2lar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek d\u00fcnyada i\u015fledikleri amelerdir. Onlar bu tutumlar\u0131 ile ger\u00e7ek mevl\u00e2s\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirip hevas\u0131na uyanlar\u0131n aksine hareket etmi\u015flerdir. Mevl\u00e2s\u0131ndan y\u00fcz \u00e7eviren kimseye ise Allah, \u015feytan\u0131 musallat eder ve o da onu dost edinir. \u015eeytan da b\u00f6yle bir kimsenin hem dinini hem de d\u00fcnyas\u0131n\u0131 berbat eder."},{"id":1275,"sura":6,"from_aya":128,"to_aya":135,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"128- Hepsini toplayaca\u011f\u0131 o g\u00fcnde (Allah): \u201cEy cin toplulu\u011fu, insanlardan bir\u00e7o\u011funu kendinize uydurdunuz\u201d (buyuracak). Onlar\u0131n dostlar\u0131 olan insanlar da \u015f\u00f6yle diyecek: \u201cRabbimiz! Kimimiz kimimizden faydaland\u0131 ve nih\u00e2yet bizim i\u00e7in takdir etti\u011fin vakte eri\u015ftik.\u201d \u015e\u00f6yle buyuracak: \u201cAte\u015f sizin bar\u0131na\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi m\u00fcstesna olmak \u00fczere orada ebediyen kalacaks\u0131n\u0131z.\u201d \u015e\u00fcphesiz Rabbin Hak\u00eemdir, Al\u00eemdir.\n129- \u0130\u015fte biz, kazanmakta olduklar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden zalimlerin kimini kimine b\u00f6ylece veli (dost ve idareci) k\u0131lar\u0131z.\n130- (Allah:) Ey cin ve insan toplulu\u011fu! \u0130\u00e7inizden size \u00e2yetlerimi anlatan, bu g\u00fcne kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131za dair sizi uyaran peygamberler gelmedi mi? (diyecek). Onlar da: \u201c(Evet,) kendi aleyhimize \u015fahitlik ederiz (ki, geldi)\u201d diyecekler. D\u00fcnya hayat\u0131 onlar\u0131 aldatm\u0131\u015f ve onlar, kendi aleyhlerinde k\u00e2fir kimseler olduklar\u0131na dair \u015fahitlik etmi\u015flerdir.\n131- Bu (peygamberlerin g\u00f6nderili\u015fi) Rabbinin, \u015fehirleri halk\u0131 (tebli\u011fden) habersizken haks\u0131z yere hel\u00e2k etmeyi\u015finden dolay\u0131d\u0131r. \n132- Herkesin, i\u015flediklerine g\u00f6re dereceleri vard\u0131r. Rabbin, onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz de\u011fildir.\n133- Rabbin hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayand\u0131r, rahmet sahibidir. E\u011fer dilerse sizi yok eder ve yerinize sizden sonra diledi\u011fini getirir. Nitekim sizi de ba\u015fka bir kavmin soyundan yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\n134- Size vaadolunanlar, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelip \u00e7atacakt\u0131r. Siz (Allah\u2019\u0131) aciz b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z.\n135- De ki: \u201cEy kavmim! Kendi yolunuzca yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yap\u0131n, ben de yapaca\u011f\u0131m. Bu yurdun sonunun kimin olaca\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131nda bileceksiniz.\u201d \u015e\u00fcphesiz zalimler felaha eremezler."},{"id":1276,"sura":6,"from_aya":128,"to_aya":128,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"128. \u201cHepsini\u201d yani cinleri de insanlar\u0131 da onlardan sapanlar\u0131 da ba\u015fkalar\u0131n\u0131 sapt\u0131ranlar\u0131 da hep birlikte \u201ctoplayaca\u011f\u0131 o g\u00fcnde (Allah)\u201d insanlar\u0131 sapt\u0131ran, onlara k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri s\u00fcsl\u00fc g\u00f6steren, onlar\u0131 masiyetlere s\u00fcr\u00fckleyen cinleri azarlayarak: \u201cEy cin toplulu\u011fu! \u0130nsanlardan bir \u00e7o\u011funu\u201d sapt\u0131rmak, Allah yolundan al\u0131koymak sureti ile \u201ckendinize uydurdunuz\u201d buyuracak. Siz nas\u0131l benim yasaklar\u0131m\u0131 \u00e7i\u011fnediniz ve peygamberlerime kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma cesaretini g\u00f6sterdiniz? Allah\u2019a sava\u015f a\u00e7arak, Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 O\u2019nun yolundan al\u0131koyup cehennem yoluna g\u00f6t\u00fcrmeye nas\u0131l canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131n\u0131z? \u0130\u015fte bug\u00fcn size lanetim hak olmu\u015ftur, sizden intikam almam \u015fartt\u0131r. K\u00fcfr\u00fcn\u00fcze ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 sapt\u0131rman\u0131za g\u00f6re size olan azab\u0131m\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131m. \u0130leri s\u00fcrece\u011finiz bir mazeretiniz, s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131n\u0131z bir s\u0131\u011f\u0131nak, size iltimasta bulunacak bir \u015fefaat\u00e7iniz ve kabul olunacak bir duan\u0131z olmayacakt\u0131r. \n\u0130\u015fte o vakit b\u00f6ylelerine isabet edecek ibretli azab\u0131, horlu\u011fu ve vebali sorma gitsin! Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah onlar\u0131n ileri s\u00fcrebilecekleri herhangi bir mazeretlerini s\u00f6z konusu etmemektedir. Onlar\u0131n insanlardan olan dostlar\u0131 ise hi\u00e7 de kabul olunacak t\u00fcrden olmayan bir mazeret beyan ederek \u015f\u00f6yle diyeceklerdir: \u201cRabbimiz, kimimiz kimimizden faydaland\u0131.\u201d Yani cin ve insanlardan her birisi di\u011ferinden faydaland\u0131, ondan istifade etti. Cinlerden olan, insan\u0131n kendisine itaat ve ibadet etmesinden, kendisini tazim etmesinden ve ona s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131ndan istifade edip faydalan\u0131r. \u0130nsan da baz\u0131 arzular\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek hususunda cinlerin ona yapt\u0131\u011f\u0131 hizmet sayesinde birtak\u0131m maksatlar\u0131na ula\u015fmak sureti ile cinlerden istifade eder. \u0130nsan, cinlere ibadet ederken, cinler de ona hizmet eder ve d\u00fcnyev\u00ee birtak\u0131m ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 elde etmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Yani biz, birtak\u0131m g\u00fcnahlar\u0131 i\u015fledik ve bunlar\u0131 reddetmeye imk\u00e2n yoktur. \u201cNih\u00e2yet bizim i\u00e7in takdir etti\u011fin vakte eri\u015ftik.\u201d Art\u0131k amellerimizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verece\u011fin yere ula\u015fm\u0131\u015f bulunuyoruz. \u015eimdi sen, bize diledi\u011fini yap, hakk\u0131m\u0131zda istedi\u011fin \u015fekilde h\u00fck\u00fcm ver. Zira art\u0131k ileri s\u00fcrebilecek hi\u00e7bir delilimiz yoktur, herhangi bir mazeretimiz de kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Emir senindir, h\u00fck\u00fcm senindir.\nOnlar\u0131n s\u00f6yledikleri bu s\u00f6zde sanki biraz yalvar\u0131p yakarma ve kendilerini ac\u0131nd\u0131rma anlam\u0131 vard\u0131r. Ancak bunun zaman\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7mi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah herhangi bir haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 adil h\u00fckm\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle verecektir: \n\u201c\u015e\u00f6yle buyuracak: Ate\u015f sizin bar\u0131na\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r. Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi m\u00fcstesna olmak \u00fczere orada ebediyen kalacaks\u0131n\u0131z.\u201d Bu h\u00fck\u00fcm il\u00e2hi hikmetin ve il\u00e2hi ilmin bir gere\u011fi oldu\u011fundan dolay\u0131 \u00e2yet-i kerime: \u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin Hak\u00eemdir, Al\u00eemdir\u201d buyru\u011fu ile sona ermektedir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bilgisi her \u015feyi kapsad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, O\u2019nun niha\u00ee hikmeti de b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f ve i\u00e7ine alm\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":1277,"sura":6,"from_aya":129,"to_aya":129,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"129. Yani azg\u0131n cinleri, dostlar\u0131 olan insanlara veli k\u0131l\u0131p onlar\u0131 sapt\u0131rmak \u00fczere musallat etti\u011fimiz, kazand\u0131klar\u0131 g\u00fcnahlar ve bu u\u011furdaki gayretleri sebebi ile aralar\u0131nda dostluk ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uyum ba\u011f\u0131n\u0131 kurdu\u011fumuz gibi; ayn\u0131 \u015fekilde her zalimi de kendisi gibi bir zalime veli (dost ve idareci) k\u0131lar\u0131z. B\u00f6yle onlar birbirlerini k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe s\u00fcr\u00fckleyip te\u015fvik eder, hayra olan \u015fevkini k\u0131r\u0131p azalt\u0131r, ondan nefret etmesini sa\u011flar. \u0130\u015fte bu, bizim s\u00fcnnetimizin\/kanunumuzun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.\nBu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n olduk\u00e7a feci ve son derece k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furan b\u00fcy\u00fck cezalar\u0131ndan biridir. Ancak su\u00e7 zalimindir. Kendisini bunca zararla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakan ve kendisine kar\u015f\u0131 b\u00f6yle bir cin\u00e2yeti i\u015fleyen odur. Yoksa \u201cRabbin asla kullara zulmedici de\u011fildir.\u201d (Fussilet, 41\/46)\nBu s\u00fcnnetin\/kanunun bir par\u00e7as\u0131 da \u015fudur: Kullar\u0131n zul\u00fcm ve fesatlar\u0131 artacak, yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 farz haklar\u0131 yerine getirmeyecek olurlarsa ba\u015flar\u0131na zalim y\u00f6neticiler gelir. Bu zalim y\u00f6neticiler onlar\u0131 en k\u00f6t\u00fc azaba u\u011frat\u0131rlar, onlardan alacaklar\u0131n\u0131 zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131kla al\u0131rlar. Allah\u2019a ve kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yerine getirmedikleri haklar\u0131 onlardan kat kat fazlas\u0131yla al\u0131rlar. \u00dcstelik onlar, bundan dolay\u0131 herhangi bir ecir alamazlar ve Allah\u2019tan m\u00fckafat da bekleyemezler. Di\u011fer taraftan kullar, hallerini d\u00fczeltip dosdo\u011fru y\u00fcr\u00fcyecek olurlarsa Allah da onlar\u0131n y\u00f6neticilerini \u0131slah eder. Onlar\u0131 adaletli ve insafl\u0131 liderler k\u0131lar. Zalim ve haks\u0131z y\u00f6neticiler yapmaz. "},{"id":1278,"sura":6,"from_aya":130,"to_aya":130,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"130. Y\u00fcce Allah, cin olsun insan olsun haktan y\u00fcz \u00e7eviren ve onu reddeden herkesi azarlayarak hatalar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar ve onlar da bunu itiraf ederler. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah onlara \u015f\u00f6yle der: \u201cEy cin ve insan toplulu\u011fu! \u0130\u00e7inizden size\u201d emre ve yasa\u011fa, hay\u0131r ve \u015ferre, vaat ve tehdide dair geni\u015f a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 apa\u00e7\u0131k \u201c\u00e2yetlerimi anlatan, bu g\u00fcne kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131za\u201d bu g\u00fcnde kurtulu\u015fa ermenin ancak Allah\u2019\u0131n emirlerini yerine getirip yasaklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmakla s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131na, bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeme halinde ise bedbahtl\u0131k ve h\u00fcsran\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131na \u201cdair sizi uyaran peygamberler gelmedi mi?\u201d \nOnlar da bunun b\u00f6yle oldu\u011funu s\u00f6yleyip itiraf edecekler ve \u201c(Evet,) kendi aleyhimize \u015fahitlik ederiz (ki, geldi)\u201d diyecekler. D\u00fcnya hayat\u0131\u201d s\u00fcsleri, yald\u0131zlar\u0131 ve nimetleri ile \u201conlar\u0131 aldatm\u0131\u015f\u201d onlar da d\u00fcnya hayat\u0131 ile tatmin olmu\u015flar, ona raz\u0131 olup \u00e2hiretle ilgilenmekten uzak kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u201cve onlar kendi aleyhlerine k\u00e2fir kimseler olduklar\u0131na dair \u015fahitlik etmi\u015flerdir.\u201d B\u00f6ylelikle onlara kar\u015f\u0131 Allah\u2019\u0131n delili ortaya konmu\u015f olacak ve o vakit herkes, hatta kendileri bile Allah\u2019\u0131n haklar\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fcn adil oldu\u011funu bileceklerdir. Y\u00fcce Allah onlar hakk\u0131nda can yak\u0131c\u0131 azap h\u00fckm\u00fc verecek ve \u015f\u00f6yle diyecektir: \u201cSizden \u00f6nce gelip ge\u00e7en, sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fleri yapan, sizin kendi pay\u0131n\u0131zdan istifade etti\u011finiz gibi kendi paylar\u0131ndan istifade eden, sizin gibi bat\u0131la dalan cin ve insan topluluklar\u0131 aras\u0131na kat\u0131l\u0131n.\u201d\n\u0130\u015fte bunlar h\u00fcsrana u\u011frayanlard\u0131r. Yani onlar\u0131n \u00f6nce gelenleri de sonra gelenleri de zarar ve ziyana u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. Nimet dolu cennetleri kaybetmekten ve en c\u00f6mert ve en \u015ferefli Rabbin kom\u015fulu\u011fundan mahrum kalmaktan daha b\u00fcy\u00fck zarar ve ziyan m\u0131 olur?! Ancak her ne kadar h\u00fcsrana u\u011frama konusunda hepsi ortak olmakla birlikte, bu h\u00fcsran\u0131n miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan birbirleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck farklar olacakt\u0131r:"},{"id":1279,"sura":6,"from_aya":132,"to_aya":132,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"132. Onlardan \u201cherkesin, i\u015flediklerine g\u00f6re\u201d amellerine uygun bir \u015fekilde \u201cdereceleri vard\u0131r.\u201d Onlar aras\u0131ndan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc az olan bir kimse k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok olan gibi olmayacakt\u0131r. K\u00f6t\u00fcl\u00fckte ba\u015fkas\u0131na uyan kimse kendisine uyulan gibi, y\u00f6netilen bir kimse y\u00f6neten gibi olmayacakt\u0131r. Nitekim m\u00fck\u00e2faat ve cennet ehli de -her ne kadar kurtulu\u015f, kazan\u00e7 ve cennete girme konusunda ortak olsalar da- aralar\u0131nda Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7 kimsenin bilemeyece\u011fi derecede farkl\u0131l\u0131klar olacakt\u0131r. Bununla birlikte hepsi de Mevl\u00e2lar\u0131n\u0131n kendilerine verdiklerinden ho\u015fnut olacak, O\u2019nun yapt\u0131\u011f\u0131 ihsanlar\u0131 yeterli bulacak ve kabul ile kar\u015f\u0131layacaklard\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019tan bizi kullar\u0131ndan yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flara, se\u00e7kinlere ve sevdi\u011fi kimselere haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu Firdevs-i A\u2019la ehlinden k\u0131lmas\u0131n\u0131 dileriz.\n\u201cRabbin onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131ndan habersiz de\u011fildir.\u201d Herkese ameline ve maksad\u0131na g\u00f6re kar\u015f\u0131l\u0131k verecektir ki O, bunlar\u0131n hepsini de bilmektedir."},{"id":1280,"sura":6,"from_aya":133,"to_aya":133,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"133. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na salih amelleri emredip k\u00f6t\u00fc amelleri yasaklamas\u0131, rahmetinin bir tecellisidir ve kullar\u0131n maslahatlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetti\u011finden dolay\u0131d\u0131r. Yoksa O, hi\u00e7bir yarat\u0131\u011f\u0131na muhta\u00e7 de\u011fildir. \u0130syank\u00e2rlar\u0131n isyan\u0131 ona zarar vermedi\u011fi gibi itaatkarlar\u0131n itaat\u0131n\u0131n da O\u2019na bir faydas\u0131 olmaz. \u201cE\u011fer dilerse sizi\u201d hel\u00e2k etmek suretiyle \u201cyok eder ve yerinize sizden sonra diledi\u011fini getirir. Nitekim sizi de ba\u015fka bir kavmin soyundan yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d\nSizden ba\u015fkalar\u0131 bu d\u00fcnya yurdundan ge\u00e7ip gitti\u011fi gibi siz de ge\u00e7ip gideceksiniz, sizden \u00f6ncekiler buradan g\u00f6\u00e7 edip bu yurdu size b\u0131rakt\u0131klar\u0131 gibi, siz de sizden sonrakilere buray\u0131 b\u0131rak\u0131p g\u00f6\u00e7 edeceksiniz. Bunu bildi\u011finize ve bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funa g\u00f6re siz, ne diye bu d\u00fcnya yurdunu ebed\u00ee kal\u0131nacak bir yer edinmek istiyorsunuz? Ne diye buray\u0131 ebed\u00ee bir vatan belleyip de buran\u0131n ebed\u00ee kal\u0131nacak bir yer de\u011fil aksine ge\u00e7ip gidilecek bir yurt oldu\u011funu unutuyorsunuz? \u00d6n\u00fcn\u00fczde her t\u00fcrl\u00fc nimeti i\u00e7eren, her t\u00fcrl\u00fc afet ve eksiklikten uzak ebed\u00ee bir yurdun oldu\u011funu nas\u0131l unutuyorsunuz? Halbuki \u00f6ncekilerin de sonrakilerin de kendisi i\u00e7in \u00e7abalay\u0131p durdu\u011fu ve ona do\u011fru yola koyuldu\u011fu yurt odur. O yurda ula\u015f\u0131nca art\u0131k ebedi kal\u0131nacak ve ayr\u0131lmamak \u00fczere ikamet edilecek yer oras\u0131d\u0131r. Onun \u00f6tesinde bir gaye yoktur. B\u00fct\u00fcn isteklerin \u00f6tesindeki en b\u00fcy\u00fck istek ve her t\u00fcrl\u00fc arzunun \u00f6n\u00fcnde yok oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck arzu odur. Orada -Allah\u2019a andolsun ki- canlar\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6zlerin zevk ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyler vard\u0131r. Yar\u0131\u015f yapanlar bu u\u011furda yar\u0131\u015f\u0131rlar. Orada ruhlar\u0131n lezzet ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyler, pek \u00e7ok sevin\u00e7ler, beden\u00ee ve kalb\u00ee nimetler ve gayblar\u0131 en iyi bilen o y\u00fcce Zata yak\u0131nl\u0131k vard\u0131r.\n\u0130\u015fte bu \u00fcst\u00fcn \u015feylere ba\u011flanan gayret ve en \u00fcst\u00fcn derecelere do\u011fru y\u00fckselen iradeye ne mutlu! Bundan daha a\u015fa\u011f\u0131s\u0131na raz\u0131 olan\u0131n pay\u0131 ise ne kadar de\u011fersizdir! Aldan\u0131\u015fa d\u00fc\u015fenlerin yapaca\u011f\u0131 t\u00fcrden bir al\u0131\u015fveri\u015fi tercih eden bir ki\u015fi ne kadar gayretsizdir!"},{"id":1281,"sura":6,"from_aya":134,"to_aya":134,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"134. Bu ger\u00e7ekten y\u00fcz \u00e7eviren gafil kimse, b\u00f6yle bir yurda varmay\u0131 uzak bir \u015fey olarak g\u00f6rmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cSize vaadolunanlar, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz gelip \u00e7atacakt\u0131r. Siz\u201d Allah\u2019\u0131 \u201caciz b\u0131rakamaz\u201d ve O\u2019nun azab\u0131ndan ka\u00e7amazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin mukadderat\u0131n\u0131z O\u2019nun elindedir ve siz O\u2019nun tedbir ve tasarrufu alt\u0131ndas\u0131n\u0131z."},{"id":1282,"sura":6,"from_aya":135,"to_aya":135,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"135. Ey Peygamber! Sen kavmini Allah\u2019a davet edip de onlara ak\u0131betlerini ve Allah\u2019\u0131n onlar \u00fczerindeki haklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n zaman Allah\u2019\u0131n emrine uymay\u0131 kabul etmeyip hevalar\u0131na uymay\u0131 tercih eder ve \u015firkleri \u00fczere devam ederlerse onlara \u201cde ki: Ey kavmim! Kendi yolunuzca\u201d Yani \u00fczerinde oldu\u011funuz bu halinize ve kendiniz i\u00e7in be\u011fendi\u011finiz duruma uygun olarak \u201cyapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yap\u0131n, ben de\u201d Allah\u2019\u0131n emrine uygun olarak yapaca\u011f\u0131m\u0131 \u201cyapaca\u011f\u0131m\u201d ve Allah\u2019\u0131 raz\u0131 edecek \u015feylere uyaca\u011f\u0131m. \u201cBu yurdun sonunun kimin\u201d Benim mi yoksa sizin mi? \u201colaca\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131nda bileceksiniz.\u201d \nBu ifadeler \u00e7ok ileri derecede insafl\u0131 ifadelerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, amelleri ve o amellerin sahiplerini a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra bu amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne olabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmeyip basiret sahibi kimsenin basiretine havale etmekte ve sadece bir i\u015faretle yetinmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyada da \u00e2hirette de g\u00fczel ak\u0131betin, takva sahiplerinin oldu\u011fu ve d\u00fcnya yurdunun g\u00fczel sonunun m\u00fc\u2019minlere ait oldu\u011fu malum oldu\u011fu gibi peygamberlerin getirdiklerinden y\u00fcz \u00e7eviren herkesin ak\u0131betinin de berbat oldu\u011fu bilinen bir husustur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah devamla: \u201c\u015e\u00fcphesiz zalimler felaha eremezler\u201d buyurmaktad\u0131r. Her zalim d\u00fcnya hayat\u0131nda ne kadar d\u00fcnyal\u0131ktan istifade ederse etsin, bunun sonu yokluk ve telef olup gitmektir. Zira \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah zalime m\u00fchlet verir; fakat onu bir yakalad\u0131 m\u0131 bir daha b\u0131rakmaz.\u201d[5]"},{"id":1283,"sura":6,"from_aya":136,"to_aya":140,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"136- Onlar Allah\u2019a kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 ekin ve davarlardan bir pay ay\u0131rd\u0131lar da zanlar\u0131nca: \u201cBu Allah\u2019\u0131nd\u0131r, bu da (O\u2019na ko\u015ftu\u011fumuz) ortaklar\u0131m\u0131z\u0131nd\u0131r\u201d dediler. Ortaklar\u0131na ait olan (pay) Allah\u2019a ula\u015fmaz. Ama Allah\u2019a ait olan (pay) ortaklar\u0131na ula\u015f\u0131r. Ne k\u00f6t\u00fc h\u00fckmediyorlar?\n137- B\u00f6ylece onlar\u0131n (Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131) ortaklar\u0131, m\u00fc\u015friklerden bir\u00e7o\u011funa evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi de ho\u015f g\u00f6stermi\u015ftir. Bu, onlar\u0131 helak etmek ve dinlerini de kendilerine karmakar\u0131\u015f\u0131k etmek i\u00e7indir. E\u011fer Allah dileseydi bunu yapamazlard\u0131. Art\u0131k sen onlar\u0131 yalan ve iftiralar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak.\n138- Onlar zanlar\u0131nca: \u201cBu hayvanlar ve ekinler dokunulmazd\u0131r. Onlar\u0131 diledi\u011fimiz kimselerden ba\u015fkas\u0131 yiyemez. (\u015eu) hayvanlar\u0131n da s\u0131rtlar\u0131 haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r\u201d dediler. Baz\u0131 hayvanlar da vard\u0131r ki Allah\u2019a iftira ederek (keserken) \u00fczerlerine O\u2019nun ad\u0131n\u0131 anmazlar. O, bu iftiralar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r. \n139- Yine dediler ki: \u201c\u015eu hayvanlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndakiler (canl\u0131 do\u011farsa) yaln\u0131z erkeklerimize hel\u00e2ldir, e\u015flerimize ise haramd\u0131r.\u201d \u015e\u00e2yet \u00f6l\u00fc do\u011farsa onlar bunda ortak olurlar. O, bu nitelendirmeleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r. Muhakkak ki O, Hak\u00eemdir, Al\u00eemdir.\n140- Bilgisizlikleri ve k\u0131t ak\u0131ll\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler ve Allah\u2019\u0131n kendilerine ihsan buyurdu\u011fu r\u0131zk\u0131 Allah\u2019a iftira ederek haram sayanlar, ger\u00e7ekten zarara u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r. \u015e\u00fcphesiz onlar sapm\u0131\u015flard\u0131r ve do\u011fru yolu da bulamam\u0131\u015flard\u0131r."},{"id":1284,"sura":6,"from_aya":136,"to_aya":136,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"136. Y\u00fcce Allah, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayan m\u00fc\u015friklerin ne kadar ak\u0131ls\u0131zca i\u015fler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve ne kadar ileri derecede cahil olduklar\u0131n\u0131 haber vermektedir. Y\u00fcce Allah bu yolla sap\u0131kl\u0131klar\u0131na, onlardan sak\u0131nmak gerekti\u011fine, bu gibi ak\u0131ls\u0131z kimselerin Peygamberin getirdi\u011fi hakka kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131n, hakk\u0131 ele\u015ftirmeye asla gerek\u00e7e olamayaca\u011f\u0131na, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylelerinin hakka kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma ehliyetleri olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in onlar\u0131n baz\u0131 hurafelerini saymaktad\u0131r. \u0130\u015fte onlar\u0131n bu \u00e7e\u015fit tutumlar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar Allah\u2019a kendi yaratt\u0131\u011f\u0131 ekin ve davarlardan bir pay ay\u0131rd\u0131lar.\u201d Allah\u2019a ortak ko\u015ftuklar\u0131 uydurma ilahlar\u0131na da bir pay ay\u0131rd\u0131lar. Halbuki b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 kullar\u0131 i\u00e7in yaratan ve r\u0131z\u0131k olmak \u00fczere var eden O\u2019dur. Onlar ise yasak ve sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken iki \u015feyi, hatta \u00fc\u00e7 \u015feyi bir arada i\u015flediler: \n1. Bir taraftan Allah\u2019a bir pay ay\u0131rmakla Allah\u2019a minnet ediyorlar, bununla beraber bu pay\u0131n kendileri taraf\u0131ndan bir ba\u011f\u0131\u015f oldu\u011funa inan\u0131yorlard\u0131.\n2. Kendilerine r\u0131z\u0131k veremeyen ve bu r\u0131z\u0131ktan hi\u00e7bir \u015feyi var edemeyen varl\u0131klar\u0131 Allah\u2019a ortak ko\u015ftular.\n3. Allah\u2019a ait olan paya -ortaklar\u0131na ula\u015facak olmas\u0131na ra\u011fmen- ald\u0131r\u0131\u015f etmeyip \u00f6nemsememek sureti ile Allah hakk\u0131nda zalimce h\u00fck\u00fcm vermi\u015flerdir. Halbuki ortaklar\u0131na ait olan paya \u00f6nem veriyorlar, onu koruyorlar ve bundan Allah\u2019a da herhangi bir \u015feyin ula\u015fmas\u0131na f\u0131rsat vermiyorlard\u0131. \u015e\u00f6yle ki onlar, Allah\u2019\u0131n kendileri i\u00e7in yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu ekin, mahsul ve davarlar\u0131 ikiye ay\u0131r\u0131yorlard\u0131. Bir paya s\u0131rf kendi laf ve iddialar\u0131 ile \u201cBu, Allah\u2019\u0131nd\u0131r\u201d diyorlard\u0131. Halbuki Allah ancak kendisi i\u00e7in ihlasla yap\u0131lan\u0131 kabul eder. Kendisine ortak ko\u015fan\u0131n amelini kabul etmez. Di\u011fer pay\u0131 ise Allah\u2019a ortak ko\u015ftuklar\u0131 putlara ve di\u011fer ortaklara ay\u0131r\u0131rlard\u0131. E\u011fer Allah\u2019a ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paydan herhangi bir \u015fey, ba\u015fkas\u0131na ay\u0131rd\u0131klar\u0131na kar\u0131\u015facak olursa buna ald\u0131r\u0131\u015f etmezler ve: Allah\u2019\u0131n buna ihtiyac\u0131 yoktur, diyerek onu geri yerine iade etmezlerdi. \u015e\u00e2yet ortak ko\u015ftuklar\u0131 ilahlar\u0131na ay\u0131rd\u0131klar\u0131ndan herhangi bir \u015fey, Allah\u2019a ay\u0131rd\u0131klar\u0131 b\u00f6l\u00fcme kar\u0131\u015facak olursa, bu sefer onu al\u0131r, as\u0131l yerine geri koyarlar ve: Bunlar muhta\u00e7t\u0131r, bunlar\u0131n paylar\u0131n\u0131n geri verilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r, derlerdi. Acaba bundan daha k\u00f6t\u00fc ve bundan daha zalimce bir h\u00fck\u00fcm olur mu? \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, mahluk i\u00e7in ay\u0131rd\u0131klar\u0131 paya Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hakk\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri titizlikten daha fazla titizlik g\u00f6steriyor, daha do\u011fru ve samimi davran\u0131yor ve onu daha fazla koruyorlard\u0131.\n\u00c2yet-i kerimenin \u015fu \u015fekilde anla\u015f\u0131lma ihtimali de vard\u0131r: Sahih\u2019te Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019den sabit oldu\u011funa g\u00f6re Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBen, ortaklar aras\u0131nda ortakl\u0131ktan en m\u00fcsta\u011fni\/en uzak olan\u0131m. Her kim benimle herhangi bir \u015feyi ortak ko\u015farsa ben de o kimseyi ortak ko\u015fmas\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131r\u0131m.\u201d[6] Buna g\u00f6re \u00e2yet-i kerimenin manas\u0131 \u015f\u00f6yle olur: Onlar\u0131n ay\u0131rd\u0131klar\u0131 ve kendisi ile putlar\u0131na yak\u0131nla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 pay, Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na kat\u0131ks\u0131z (ihlasla) yap\u0131lm\u0131\u015f bir yak\u0131nla\u015fmad\u0131r ve bunda Allah\u2019a ait hi\u00e7bir \u015fey yoktur. Halbuki kendi iddialar\u0131na g\u00f6re \u201cAllah\u2019a aittir\u201d diye ay\u0131rd\u0131klar\u0131 pay ise bir \u015firk oldu\u011fundan dolay\u0131 asla O\u2019na ula\u015fmaz. Aksine bu da Allah\u2019a ko\u015fulan ortaklar\u0131n olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n buna ihtiyac\u0131 yoktur ve O, yarat\u0131lm\u0131\u015flardan herhangi bir kimsenin kendisine ortak ko\u015fuldu\u011fu hi\u00e7bir ameli kabul etmez. "},{"id":1285,"sura":6,"from_aya":137,"to_aya":137,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"137. M\u00fc\u015friklerin ak\u0131ls\u0131zl\u0131k ve sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan birisi de \u201conlar\u0131n (Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131) ortaklar\u0131\u201d, yani onlar\u0131n ileri gelenlerinin ve \u015feytanlar\u0131n\u0131n, onlar\u0131n bir\u00e7o\u011funa \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermesidir. Bu ise fakir kalmak korkusuyla ve k\u0131zlar da utan\u00e7 vesilesi olur diye \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 diri diri g\u00f6mmeleridir ki bu da \u201cve\u2019d\u201d diye bilinen \u015feydir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, onlar\u0131 helake g\u00f6t\u00fcrmek isteyen, dinlerini kendilerine karmakar\u0131\u015f\u0131k etmek isteyen \u015feytanlar\u0131n aldatmalar\u0131ndand\u0131r. Bu y\u00fczden onlar da son derece \u00e7irkin olan bu i\u015fleri yap\u0131yorlard\u0131. Ortak ko\u015ftuklar\u0131 varl\u0131klar, h\u00e2l\u00e2 daha bu i\u015fleri onlara s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermeye devam etmektedirler ki bunlar, onlar taraf\u0131ndan g\u00fczel i\u015fler ve ho\u015f kar\u015f\u0131lanan hasletler olarak kabul edilsin. \nE\u011fer Allah onlar\u0131 engellemeyi murad edip bu fiilleri i\u015flemelerine mani olmak, anne-babay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmekten al\u0131koymak istese idi \u201cbunu yapamazlard\u0131.\u201d Fakat O\u2019nun hikmeti onlar\u0131 yapmak istedikleri i\u015fleri ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmay\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu da onlar\u0131 yava\u015f yava\u015f azaba yakla\u015ft\u0131rmak, onlara m\u00fchlet vermek ve onlar\u0131n tutturduklar\u0131 yola ald\u0131rmamaktan dolay\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cArt\u0131k sen onlar\u0131 yalan ve iftiralar\u0131 ile ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani uydurduklar\u0131 bu yalanlarla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak, onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclme! \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah\u2019a hi\u00e7bir zarar veremezler."},{"id":1286,"sura":6,"from_aya":138,"to_aya":138,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"138. M\u00fc\u015friklerin ak\u0131ls\u0131zl\u0131klar\u0131ndan birisi de Allah\u2019\u0131n genel olarak kendilerine hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kendisinden bir rahmet ve r\u0131z\u0131k olmak \u00fczere faydalar\u0131na sundu\u011fu hayvanlar ile ilgili olarak kendiliklerinden birtak\u0131m s\u00f6z ve bid\u2019atler uydurmu\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Zira onlar\u0131n kimi hayvan ve ekinler ile ilgili kendi aralar\u0131nda kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 birtak\u0131m h\u00fck\u00fcmleri vard\u0131 ki onlar bu ekin ve hayvanlar hakk\u0131nda: \u201cBu hayvanlar ve ekinler dokunulmazd\u0131r\u201d yani haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cOnlar\u0131 diledi\u011fimiz kimselerden ba\u015fkas\u0131 yiyemez\u201d derlerdi. Yani bizim ondan yemesini istedi\u011fimiz yahut da niteli\u011fini belirtti\u011fimiz kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kimsenin bunlar\u0131n tad\u0131na bakmas\u0131 caiz de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar ise onlar\u0131n zanlar\u0131 ile koyduklar\u0131 h\u00fck\u00fcmlerdir. Bu konuda kendi heva ve heveslerinden ve bozuk g\u00f6r\u00fc\u015flerinden ba\u015fka herhangi bir dayanak ve delilleri yoktur.\nKimi hayvanlar\u0131 da her bak\u0131mdan haram k\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131. Aksine sadece s\u0131tlar\u0131n\u0131 yani s\u0131rtlar\u0131na binilmesini ve onlara y\u00fck vurulmas\u0131n\u0131 haram k\u0131lm\u0131\u015flar, b\u00f6ylelikle onlar\u0131n s\u0131rtlar\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na alm\u0131\u015flard\u0131 ki bu t\u00fcr hayvanlara \u201cHam\u201d derlerdi. Kimi hayvanlar \u00fczerine de kestikleri s\u0131rada Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 anmayarak putlar\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 ve Allah\u2019tan ba\u015fka tap\u0131nd\u0131klar\u0131 varl\u0131klar\u0131n ad\u0131n\u0131 anarlard\u0131, \u00fcstelik bu fiillerini de Allah\u2019a nispet ederlerdi. Oysa onlar bunu yapmakla yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar ve \u00e7ok \u00e7irkin bir iftirada bulunuyorlard\u0131. \u201cO\u201d \u015firki hel\u00e2l kabul etmek, yiyecek ve yararlan\u0131lacak \u015feylerden hel\u00e2l olanlar\u0131 haram k\u0131lmak sureti ile Allah\u2019a yapt\u0131klar\u0131 \u201cbu iftiralar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r.\u201d"},{"id":1287,"sura":6,"from_aya":139,"to_aya":139,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"139. M\u00fc\u015friklerin olduk\u00e7a g\u00fcl\u00fcn\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015flerinden birisi de kimi davarlar\u0131 tespit ve tayin ederek bu davarlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndaki yavrular\u0131 erkeklere de\u011fil de yaln\u0131zca kad\u0131nlar\u0131na haram k\u0131lmalar\u0131 ve \u015f\u00f6yle demeleridir: \u201c\u015eu hayvanlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131ndakiler yaln\u0131z erkeklerimize hel\u00e2ldir\u201d ve bu hususta kad\u0131nlar\u0131n onlara ortakl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir: \u201ce\u015flerimize ise haramd\u0131r.\u201d Bu durum, davar\u0131n karn\u0131ndaki yavrunun diri olarak do\u011fmas\u0131 halinde b\u00f6yleydi. E\u011fer yavru \u00f6l\u00fc do\u011facak olursa hepsi de onda ortak olurlard\u0131. Yani erkeklere de kad\u0131nlara da hel\u00e2l olurdu. \nAllah \u201cbu nitelendirmeleri y\u00fcz\u00fcnden onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyi haram, haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyi de hel\u00e2l olarak nitelendirdiler. B\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131na ters d\u00fc\u015ft\u00fcler ve muhalefet ettiler, hem de bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131 Allah\u2019a nispet ettiler.\n\u201cMuhakkak ki O Hak\u00eemdir\u201d onlara m\u00fchlet verip bu sap\u0131kl\u0131klar\u0131 i\u015flemelerine imk\u00e2n verme konusunda hikmet sahibidir; \u201cAl\u00eemdir\u201d hi\u00e7bir \u015fey kendisine gizli kalmayan, onlar\u0131 ve her \u015feyi bilendir. O, onlar\u0131 da hakk\u0131nda s\u00f6yledikleri iftiralar\u0131n\u0131 da bilir. O buna ra\u011fmen onlara afiyet vermekte ve onlar\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131rmaktad\u0131r. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah onlar\u0131n h\u00fcsranda olduklar\u0131n\u0131, ak\u0131llar\u0131n\u0131n da k\u0131t oldu\u011funu beyan ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1288,"sura":6,"from_aya":140,"to_aya":140,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"140. \u201cBilgisizlikleri ve k\u0131t ak\u0131ll\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden evlatlar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler... ger\u00e7ekten zarara u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.\u201d Bu davran\u0131\u015flar\u0131 ile dinlerini de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da ak\u0131llar\u0131n\u0131 da kaybetmek sureti ile zarar etmi\u015flerdir. Sa\u011flam bir akla sahipken helak edici bir ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011fa mahkum olmu\u015flard\u0131r. \n\u201cAllah\u2019\u0131n kendilerine ihsan buyurdu\u011fu r\u0131zk\u0131\u201d kendilerine rahmet olarak ihsan etti\u011fi ve r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi \u015feyleri \u201cAllah\u2019a iftira ederek\u201d son derece inat\u00e7\u0131 ve nank\u00f6r ki\u015filerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yalan s\u00f6yleyerek \u201charam sayanlar, ger\u00e7ekten zarara u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu yapmakla Rab\u2019lerinin l\u00fctfunu reddetmi\u015f, bununla da yetinmeyerek kat\u0131ks\u0131z hel\u00e2l olan bu r\u0131zk\u0131 haram diye nitelendirmi\u015flerdir. \n\u201c\u015e\u00fcphesiz onlar sapm\u0131\u015flard\u0131r ve do\u011fru yolu da bulamam\u0131\u015flard\u0131r.\u201d Haktan alabildi\u011fine uzakla\u015fm\u0131\u015flar ve yapt\u0131klar\u0131 hi\u00e7bir i\u015fte do\u011fru yolu, hid\u00e2yeti bulamam\u0131\u015flard\u0131r."},{"id":1289,"sura":6,"from_aya":141,"to_aya":141,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"141- \u00c7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z bah\u00e7eleri, tatlar\u0131 farkl\u0131 hurmalar\u0131 ve ekinleri, birbirine hem benzeyen hem benzemeyen zeytinleri ve narlar\u0131 yarat\u0131p yeti\u015ftiren O\u2019dur. Her biri meyve verdi\u011fi zaman meyvelerinden yiyin. Hasat g\u00fcn\u00fc de hakk\u0131n\u0131 verin. \u0130sraf etmeyin; \u00e7\u00fcnk\u00fc O, israf edenleri sevmez."},{"id":1290,"sura":6,"from_aya":141,"to_aya":141,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"141. Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u015friklerin Allah\u2019\u0131n kendilerine hel\u00e2l k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ekin ve davarlar\u0131n pek \u00e7o\u011funda yapt\u0131klar\u0131 uygulamalar\u0131 s\u00f6z konusu ettikten sonra, onlara ihsan etmi\u015f oldu\u011fu nimetlerini ve ekinlerle davarlar hakk\u0131nda yerine getirmeleri gereken g\u00f6revlerini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u00c7ardakl\u0131 ve \u00e7ardaks\u0131z bah\u00e7eleri... yarat\u0131p yeti\u015ftiren O\u2019dur.\u201d Yani i\u00e7inde t\u00fcrl\u00fc a\u011fa\u00e7lar, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit bitkiler yeti\u015fen ba\u011f ve bah\u00e7eleri yeti\u015ftiren O\u2019dur. Bunlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00e7ardak yap\u0131l\u0131r ve a\u011fa\u00e7lar bu \u00e7ardaklar \u00fczerinde yay\u0131l\u0131r. Bu \u00e7ardaklar a\u011fa\u00e7lar\u0131n yerden y\u00fckselmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise \u00e7arda\u011fa ihtiyac\u0131 yoktur. G\u00f6vdeleri \u00fczerinde y\u00fckselirler, yahut da topra\u011f\u0131n \u00fczerinde yay\u0131l\u0131rlar. Bu ifadelerle hem bu bitkilerin faydalar\u0131n\u0131n ve hay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funa hem de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na bunlar i\u00e7in ne \u015fekilde \u00e7ardak yapacaklar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131 nas\u0131l yeti\u015ftireceklerini \u00f6\u011fretti\u011fine dikkat \u00e7ekilmektedir. \nYine \u201ctatlar\u0131 farkl\u0131 hurmalar\u0131 ve ekinleri...\u201d yaratan da O\u2019dur. B\u00fct\u00fcn bunlar ayn\u0131 topraktad\u0131r, ayn\u0131 su ile sulanmaktad\u0131r; ancak Y\u00fcce Allah kiminin tad\u0131n\u0131 kiminden \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah \u00f6zellikle de hurmalar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli t\u00fcrleri ile ekinleri zikretmektedir. Buna sebep ise bunlar\u0131n faydalar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ve insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in bunlar\u0131n temel g\u0131da olmas\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. Yine a\u011fa\u00e7lar\u0131 itibari ile \u201cbirbirine hem benzeyen\u201d buna kar\u015f\u0131l\u0131k mahs\u00fcl ve tat olarak da \u201cbenzemeyen zeytinleri ve narlar\u0131\u2026\u201d\nBurada sanki \u201cY\u00fcce Allah, bu \u00e7e\u015fitli bah\u00e7eleri ve bunlarla birlikte s\u00f6z\u00fc edilen di\u011fer bitki ve mahs\u00fclleri ne i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r?\u201d \u015feklinde bir soru vaki olmu\u015f gibi Allah, bunlar\u0131 kullar\u0131n\u0131n menfaatine yaratm\u0131\u015f oldu\u011funu haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cHer biri\u201d yani hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve ekinler \u201cmeyve verdi\u011fi zaman meyvelerinden yiyin. Hasat g\u00fcn\u00fc de hakk\u0131n\u0131 verin.\u201d Yani o ekinin hakk\u0131 ne ise verin. Bu da \u015fer\u2019an miktarlar\u0131 belirli olan nisablara sahip zek\u00e2tt\u0131r. Allah hasat g\u00fcn\u00fcnde bu zek\u00e2t\u0131 (\u00f6\u015fr\u00fc) vermelerini emretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ekinin bi\u00e7ilmesi zekattaki havelan-\u0131 havl (nisab \u00fczerinden bir sene ge\u00e7mesi) konumundad\u0131r. Ayr\u0131ca hasat vakti, fakirlerin candan bekledikleri bir d\u00f6nemdir. O vakitte de ekin sahiplerinin bu hakk\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p vermeleri kolayd\u0131r. Bu hakk\u0131 veren kimselerin durumu da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kar ve b\u00f6ylece kimin verdi\u011fi kimin de vermedi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131r.\n\u201c\u0130sraf etmeyin\u201d Bu, yeme konusundaki israf\u0131 da ekinin hakk\u0131n\u0131 vermedeki israf\u0131 da kapsayan genel bir yasakt\u0131r. Yemekte israf, s\u0131n\u0131r\u0131 ve \u00e2deti a\u015farak yemek, ayr\u0131ca ekin sahibinin, verece\u011fi zek\u00e2t\u0131n miktar\u0131n\u0131 azaltacak \u015fekilde \u00e7ok yemesidir. Ekinin hakk\u0131n\u0131 vermekte israf ise ki\u015finin, kendisine farz olan miktardan \u00e7ok fazlas\u0131n\u0131 vermesi veya kendisine, ailesine yahut alacaklar\u0131na zarar verecek \u015fekilde fazla vermesi demektir. B\u00fct\u00fcn bunlar Allah\u2019\u0131n sevmedi\u011fi ve yasaklad\u0131\u011f\u0131 israf t\u00fcr\u00fcndendir. Hatta Allah b\u00f6ylesine bu\u011fzeder ve gazaplan\u0131r.\nBu \u00e2yet-i kerime, zirai mahsullerde zek\u00e2t\u0131n (\u00f6\u015f\u00fcr) farz oldu\u011funa, bunlar hakk\u0131nda sene ge\u00e7mesinin (havelan-\u0131 havl) s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131na, onun yerine ekinlerde bi\u00e7ilmenin, hurmalarda ise toplanman\u0131n havelan-\u0131 havl say\u0131laca\u011f\u0131na, ticaret maksad\u0131yla olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde mahsul pek \u00e7ok y\u0131l ki\u015finin yan\u0131nda kalacak olursa bunda zek\u00e2t\u0131n tekerr\u00fcr etmeyece\u011fine delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah ancak ekinin bi\u00e7ilmesi vaktinde zek\u00e2t\u0131n\u0131n verilmesini emretmi\u015ftir. E\u011fer bundan \u00f6nce ekin ve mahsule, sahibinin herhangi bir kusuru olmaks\u0131z\u0131n herhangi bir afet isabet olacak olursa o, bunu (zek\u00e2t miktar\u0131n\u0131) tazmin ederek (ba\u015fka mal\u0131ndan) vermez. Yine zek\u00e2t\u0131n\u0131 ay\u0131rmadan \u00f6nce hurma ve ekinden (dal\u0131nda iken) yemek caizdir ve bu, zek\u00e2ta t\u00e2bi kabul edilmez. Aksine geride kalan mal\u0131n zek\u00e2t\u0131n\u0131 \u00f6der. \nPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem mahs\u00fcl sahiplerine mahs\u00fcllerini tahmin edecek g\u00f6revli kimseleri g\u00f6nderirdi ve onlara, mahsul sahiplerinin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yeme vb. durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak mahsul\u00fcn \u00fc\u00e7te birini veya d\u00f6rtte birini mahsul sahiplerine b\u0131rakmas\u0131n\u0131 emrederdi.[7]"},{"id":1291,"sura":6,"from_aya":142,"to_aya":144,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"142- Hayvanlardan y\u00fck ta\u015f\u0131yacak ve (t\u00fcylerinden) d\u00f6\u015fek yap\u0131lacak olanlar\u0131 da (yaratan O\u2019dur). Allah\u2019\u0131n size verdi\u011fi r\u0131z\u0131ktan yiyin ve \u015feytan\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 izlemeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, sizin apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zd\u0131r.\n143- Sekiz e\u015f (yaratm\u0131\u015ft\u0131r): Koyundan iki, ke\u00e7iden de iki (e\u015f). De ki: \u201c(Allah) bu iki (cinsin) erkeklerini mi yahut di\u015filerini mi yoksa bu iki (cins) di\u015finin rahimlerinde bulunanlar\u0131 m\u0131 haram k\u0131lm\u0131\u015f?! E\u011fer do\u011fru s\u00f6yleyenler iseniz bana bir bilgiye dayanarak haber verin.\u201d\n144- Deveden de iki, s\u0131\u011f\u0131rdan da iki (e\u015f yaratt\u0131). De ki: \u201c(Allah) bu iki (cinsin) erkeklerini mi yahut di\u015filerini mi yoksa bu iki (cins) di\u015finin rahimlerinde bulunanlar\u0131 m\u0131 haram k\u0131lm\u0131\u015f?! Yoksa Allah'\u0131n bunu size emretti\u011fine bizzat \u015fahit mi oldunuz? Hi\u00e7bir bilgiye dayanmaks\u0131z\u0131n insanlar\u0131 sapt\u0131rmak i\u00e7in Allah\u2019a iftira eden kimseden daha zalim kim olabilir? \u015e\u00fcphesiz Allah zalimler toplulu\u011funa yol g\u00f6stermez.\u201d"},{"id":1292,"sura":6,"from_aya":142,"to_aya":142,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"142. Y\u00fcce Allah; \u201chayvanlardan y\u00fck ta\u015f\u0131yacak ve d\u00f6\u015fek yap\u0131lacak olanlar\u0131 da\u201d yaratt\u0131, var etti. Yani siz bunlar\u0131n kimisi \u00fczerinde y\u00fck ta\u015f\u0131r ve s\u0131rtlar\u0131na binersiniz. Kimisi ise y\u00fck ta\u015f\u0131maya ve s\u0131rt\u0131na binmeye -yavru develer gibi k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckleri dolay\u0131s\u0131 ile- elveri\u015fli de\u011fildirler. \u0130\u015fte d\u00f6\u015fek yap\u0131lacak olanlardan kas\u0131t, bunlard\u0131r. Buna g\u00f6re hayvankar y\u00fck ta\u015f\u0131ma ve binme a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu iki k\u0131sma ayr\u0131l\u0131rlar. Yeme ve di\u011fer \u015fekillerde yararlanmaya gelince hepsi de yenebilir ve hepsinden de yararlan\u0131labilir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah\u2019\u0131n size verdi\u011fi r\u0131z\u0131ktan yiyin ve \u015feytan\u0131n ad\u0131mlar\u0131n\u0131 izlemeyin.\u201d Yani \u015feytan\u0131n yollar\u0131n\u0131 ve amellerini izlemeyin ki bunlardan biri de Allah\u2019\u0131n size r\u0131z\u0131k olarak ihsan etmi\u015f oldu\u011fu \u015feylerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc haram k\u0131lmakt\u0131r. \n\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc o, sizin apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zd\u0131r.\u201d O size ancak sizin i\u00e7in zararl\u0131 olan ve sizi ebed\u00ee bedbahtl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrecek \u015feyleri emreder."},{"id":1293,"sura":6,"from_aya":143,"to_aya":143,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"143. Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na l\u00fctuf ve ihsan\u0131ndan hel\u00e2l ve temiz olarak ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 bu hayvanlardan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak s\u00f6z edip \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSekiz e\u015f (yaratm\u0131\u015ft\u0131r): Koyundan iki\u201d yani erkek ve di\u015fi, \u201cke\u00e7iden de\u201d ayn\u0131 \u015fekilde \u201ciki (e\u015f).\u201d Bunlar b\u00f6ylece d\u00f6rt etmektedir. Hepsi de Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyler aras\u0131na girmektedir ve hi\u00e7biri di\u011ferinden farkl\u0131 de\u011fildir. \u015eimdi sen, baz\u0131lar\u0131n\u0131 di\u011ferlerinden ay\u0131rt ederek haram k\u0131lan yahut da baz\u0131lar\u0131n\u0131 kad\u0131nlara haram k\u0131lmakla birlikte erkeklere haram k\u0131lmayarak kendi kafalar\u0131ndan h\u00fck\u00fcm uyduran kimselere mubah k\u0131ld\u0131klar\u0131 ile haram k\u0131ld\u0131klar\u0131 aras\u0131nda fark bulunmad\u0131\u011f\u0131 hususunda ba\u011flay\u0131c\u0131 ve susturucu olmak \u00fczere \u015f\u00f6yle sor: Allah, bu koyun ve ke\u00e7i cinsinden \u201cerkeklerini mi yahut di\u015filerini mi\u2026 haram k\u0131ld\u0131?\u201d Ki siz bunlar\u0131n hi\u00e7birini de kabul etmiyorsunuz. Yani bu iki t\u00fcrden sadece erkekleri haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r da demiyorsunuz sadece di\u015fileri haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r da demiyorsunuz.\nO halde geriye rahimlerde bulunan ve erkek ya da di\u015fi yahut da ne oldu\u011fu bilinmeyen yavrular kalmaktad\u0131r. Bunun hakk\u0131nda da \u015f\u00f6yle buyrulmaktad\u0131r: \u201cyoksa bu iki (cins) di\u015finin rahimlerinde bulunanlar\u0131 m\u0131\u201d haram kabul ediyorsunuz? Yani erkek ile di\u015fi aras\u0131nda herhangi bir fark g\u00f6zetmeksizin sadece rahimlerdeki yavrular\u0131 m\u0131 haram say\u0131yorsunuz? Hay\u0131r, sizler bunu da s\u00f6ylemiyorsunuz. Bu konuda m\u00fcmk\u00fcn olan \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ihtimalden herhangi birisini kabul etmedi\u011finize g\u00f6re hangi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc esas almakta ve neye g\u00f6re baz\u0131 hayvanlar\u0131 haram k\u0131lmaktas\u0131n\u0131z? \u201cE\u011fer\u201d s\u00f6z ve iddian\u0131zda \u201cdo\u011fru s\u00f6yleyenler iseniz bana bir bilgiye dayanarak haber verin.\u201d\nBilindi\u011fi gibi onlar\u0131n aklen kabul edilebilir bir g\u00f6r\u00fc\u015f ileri s\u00fcrmeleri ancak bu \u00fc\u00e7 ihtimalden birisini kabul etmeleri ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onlar ise bu \u00fc\u00e7 ihtimalden hi\u00e7birisini kabul etmemektedirler. Bunun yerine kendiliklerinden uydurduklar\u0131 birtak\u0131m kavramlara ba\u011fl\u0131 olarak kimi hayvanlar\u0131 haram k\u0131l\u0131yorlard\u0131. Baz\u0131lar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca kad\u0131nlara haram k\u0131l\u0131p erkeklere k\u0131lm\u0131yorlard\u0131. Yahut da baz\u0131 hayvanlar\u0131 baz\u0131 zamanlarda haram k\u0131l\u0131yorlard\u0131 vs. Halbuki bunlar\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n kat\u0131ks\u0131z bir cehalet, sapk\u0131n ak\u0131llar ve bozuk g\u00f6r\u00fc\u015fler oldu\u011fu kesinlikle bilinmektedir. Yine kesinlikle bilinmektedir ki Y\u00fcce Allah onlar\u0131n s\u00f6ylediklerine dair herhangi bir delil indirmedi\u011fi gibi onlar\u0131n da bu konuda ellerinde herhangi bir delil ve belge yoktur. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah, deve ve inek t\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda da benzeri \u015feyleri s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":1294,"sura":6,"from_aya":144,"to_aya":144,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"144. Y\u00fcce Allah, bu \u015fekilde m\u00fc\u015friklerin s\u00f6zlerinin bat\u0131l ve tutars\u0131z oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra onlara Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131na uyman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sorumlulu\u011fundan kurtulamayacaklar\u0131 ve hi\u00e7bir \u00e7\u0131kar yol bulamayacaklar\u0131 bir soru sorup \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cYoksa Allah'\u0131n bunu size emretti\u011fine bizzat \u015fahit mi oldunuz?\u201d Yani art\u0131k geriye ileri s\u00fcrebilece\u011finiz tek bir iddia kalmaktad\u0131r ki sizin onun do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu ortaya koyma imkan\u0131n\u0131z yoktur. Bu iddia da \u015fudur: \u201cAllah peygamberlerine vahyetti\u011fi gibi bize de vahyetti ve bunu bize O emretti. Hatta Allah, bize \u00f6nceki peygamberlerin davetlerine ve kitaplarda indirilenlere ayk\u0131r\u0131 bir vahiy indirmi\u015ftir.\u201d Bu ise herkesin bilece\u011fi \u00fczere apa\u00e7\u0131k bir iftirad\u0131r. Bu y\u00fczden Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cHi\u00e7bir bilgiye dayanmaks\u0131z\u0131n insanlar\u0131 sapt\u0131rmak i\u00e7in Allah\u2019a iftira eden kimseden daha zalim kim olabilir?\u201d Yani Allah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan ve iftirada bulunmakla birlikte bir de Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 herhangi bir delile, belgeye, akle ve nakle dayanmaks\u0131z\u0131n Allah yolundan sapt\u0131rma maksad\u0131n\u0131 g\u00fcden kimseden daha zalim kim olabilir?\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Allah\u201d zul\u00fcm, haks\u0131zl\u0131k ve Allah\u2019a iftirada bulunmaktan ba\u015fka bir amac\u0131 olmayan \u201czalimler toplulu\u011funa yol g\u00f6stermez.\u201d"},{"id":1295,"sura":6,"from_aya":145,"to_aya":146,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"145- De ki: \u201cBana vahyolunanlar aras\u0131nda yiyen kimse i\u00e7in \u015funlardan ba\u015fka haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir \u015fey bulam\u0131yorum: Le\u015f, akm\u0131\u015f kan, domuz eti -ki o kesinlikle bir pisliktir- ve Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131na bo\u011fazland\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 f\u0131sk olanlar. Kim mecbur kal\u0131r da (harama) sald\u0131rmamak ve haddi a\u015fmamak (kayd\u0131yla bunlardan yerse) \u015f\u00fcphesiz Rabbin \u011eaf\u00fbrdur, Rah\u00eemdir.\u201d\n146- Yahudilere b\u00fct\u00fcn t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 haram k\u0131ld\u0131k. Onlara s\u0131\u011f\u0131r ve koyunun i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 da haram k\u0131ld\u0131k. Ancak s\u0131rtlar\u0131na veya ba\u011f\u0131rsaklar\u0131na yap\u0131\u015fan ya da kemi\u011fe kar\u0131\u015fanlar hari\u00e7. Onlar\u0131 zul\u00fcmleri y\u00fcz\u00fcnden bununla cezaland\u0131rd\u0131k. \u015e\u00fcphesiz biz do\u011fru s\u00f6yleyenleriz."},{"id":1296,"sura":6,"from_aya":145,"to_aya":145,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"145. Y\u00fcce Allah m\u00fc\u015frikleri, hel\u00e2lleri haram k\u0131lmalar\u0131 ve bunu Allah\u2019a nispet etmeleri dolay\u0131s\u0131yla yerip bu iddialar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fckten sonra Ras\u00fbl\u00fcne, Allah\u2019\u0131n insanlara haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 emretmekdedir ki b\u00f6ylelikle onlar, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131n hel\u00e2l oldu\u011funu bilsinler. Art\u0131k bunlar\u0131n Allah taraf\u0131ndan haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrenler, yalanc\u0131d\u0131rlar ve bat\u0131l bir iddiada bulunmaktad\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc haram k\u0131lmak, ancak Allah taraf\u0131ndan Ras\u00fbl\u00fc vas\u0131tas\u0131 ile olur. O da Ras\u00fbl\u00fcne \u015f\u00f6yle demesini emretmi\u015ftir: \n\u201cDe ki: Bana vahyolunanlar aras\u0131nda yiyen kimse i\u00e7in \u015funlardan ba\u015fka haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f bir \u015fey bulam\u0131yorum:\u201d Yani yeme d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir suretle yararlan\u0131lmas\u0131 haram olanlar bir tarafa, sadece yenmesi haram k\u0131l\u0131nanlar \u015funlard\u0131r: \u201cLe\u015f\u201d yani dine uygun kesim yolu d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6lm\u00fc\u015f hayvand\u0131r. B\u00f6yle bir hayvan\u0131n yenilmesi hel\u00e2l de\u011fildir. Nitekim Allah bir ba\u015fka yerde: \u201cLe\u015f, kan, domuz eti... size haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u201d (el-Maide, 5\/3) buyurmaktad\u0131r. \u201cAkm\u0131\u015f kan\u201d yani kesilen hayvandan kesimi esnas\u0131nda \u00e7\u0131kan kand\u0131r. Bu, bedende hapsolmas\u0131 zarara yol a\u00e7an kand\u0131r ki bu kan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131 art\u0131k etin yenilmesi dolay\u0131s\u0131yla (kan\u0131n kalmas\u0131 halinde) s\u00f6z konusu olacak zarar ortadan kalkm\u0131\u015f olur. Bu lafz\u0131n mefhumundan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u00fczere kesimden sonra ette ve damarlarda kalan kan, hel\u00e2l ve temizdir. \n\u201cdomuz eti -ki o kesinlikle bir pisliktir-\u201d yani bu \u00fc\u00e7 \u015fey de birer pisliktir, murdard\u0131r, necistir, zararl\u0131d\u0131r. Allah bunlar\u0131 size l\u00fctuf olmak \u00fczere ve pisliklerde sizi uzak tutumak i\u00e7in haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \n\u201cVe Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131n ad\u0131na bo\u011fazland\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 f\u0131sk olanlar.\u201d Yani e\u011fer kesilen hayvan Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in -putlara yahut m\u00fc\u015friklerin tap\u0131nd\u0131klar\u0131 ilahlara- kesilecek olursa i\u015fte bu, Y\u00fcce Allah\u2019a itaat\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p g\u00fcnah i\u015flemek demek olan \u201cf\u0131sk\u201d kapsam\u0131na dahildir.\nBununla birlikte \u201cKim mecbur kal\u0131r da\u201d yani bu haram k\u0131l\u0131nan \u015feyleri yemeye kim mecbur kal\u0131rsa, yan\u0131nda yiyecek bir \u015fey bulunmamas\u0131 bu nedenle de kendisinin telef olaca\u011f\u0131ndan korkmas\u0131 nedeniyle bunlardan bir miktar yemek zorunlulu\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rsa \u201c(harama) sald\u0131rmamak\u201d yani zorunluluk olmad\u0131\u011f\u0131 halde onu yemek iste\u011finde bulunmaks\u0131z\u0131n \u201cve haddi a\u015fmamak\u201d ihtiyac\u0131ndan fazlas\u0131ndan yemek sureti ile s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmaks\u0131z\u0131n bunlardan yerse \u201c\u015f\u00fcphesiz Rabbin \u011eaf\u00fbrdur, Rah\u00eemdir.\u201d Yani b\u00f6yle bir durumda olan kimseye m\u00fcsamaha g\u00f6stermi\u015ftir.\nAlimler -Allah\u2019\u0131n rahmeti \u00fczerlerine olsun- bu \u00e2yet-i kerime hakk\u0131nda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahiptirler. Zira bu ayette haramlar\u0131n, sadece s\u00f6z\u00fc edilen d\u00f6rt hususutan ibaret oldu\u011fu ifade edilmektedir. Halbuki y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar ve u\u00e7an ku\u015flar\u0131n pen\u00e7eli olanlar\u0131 gibi bu \u00e2yet-i kerimede s\u00f6z\u00fc edilmemi\u015f olan ba\u015fka haramlar da vard\u0131r. Bu konuda kimi alimler \u015f\u00f6yle demektedir: Bu \u00e2yet-i kerime burada s\u00f6z\u00fc edilenlerden ba\u015fka \u015feylerin de haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden ayetlerden daha \u00f6nce inmi\u015ftir. Bu y\u00fczden bu \u00e2yet-i kerimede, sadece onda s\u00f6z\u00fc edilenlerin haram k\u0131l\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131n belirtilmesi, daha sonra haram k\u0131l\u0131nan \u015feylere ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamanda kendisine vahyolunanlar aras\u0131nda daha sonra haram k\u0131l\u0131nanlar\u0131n haram oldu\u011funa dair bir h\u00fck\u00fcm bulunmuyordu.\nBri grup alim de \u015f\u00f6yle demektedir: Bu \u00e2yet-i kerime haram k\u0131l\u0131nan di\u011fer \u015feyleri de kapsamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n kimisini a\u00e7\u0131k ifadelerle kapsarken di\u011ferleri de manadan ve illetin\/sebebin genelli\u011finden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zira Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n le\u015fin, kan\u0131n ve domuz etinin -yahut da sadece domuz etinin- haram k\u0131l\u0131n\u0131\u015f illeti ile ilgili olarak zikretti\u011fi \u201cki o kesinlikle bir pisliktir\u201d ifadesi, haram k\u0131l\u0131nan her \u015feyi kapsayan bir niteliktir. \u00c7\u00fcnk\u00fc haram k\u0131l\u0131nanlar\u0131n t\u00fcm\u00fc pisliktir, murdard\u0131r. Hepsi de Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na -onlar\u0131 korumak, pis ve murdar olan \u015feyleri kullanmaktan uzak tutumak i\u00e7in- haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tiksinti veren pis ve murdar \u015feylere dahildir. Haram k\u0131l\u0131nan bu \u201cpislik\u201d ile ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar da s\u00fcnnetten \u00f6\u011frenilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcnnet, Kur\u2019an\u2019\u0131 a\u00e7\u0131klar ve ondan maksad\u0131n ne oldu\u011funu beyan eder.\nY\u00fcce Allah yenilecek \u015feylerden ancak s\u00f6z\u00fc edilenleri haram k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funa ve haram k\u0131lman\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131n da ancak Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re bu, Allah\u2019\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak ihsan etmi\u015f oldu\u011fu \u015feyleri haram k\u0131lan  m\u00fc\u015friklerin Allah\u2019a iftira ettiklerini ve Allah\u2019a, s\u00f6ylemedi\u011fi \u015feyleri nispet ettiklerini ortaya koymaktad\u0131r.\n\u00c2yet-i kerimede e\u011fer Y\u00fcce Allah domuzu \u00f6zellikle s\u00f6z konusu etmemi\u015f olsayd\u0131 \u015f\u00f6yle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ihtimal s\u00f6z konusu olabilirdi: Bu, ifadeler daha \u00f6nce s\u00f6z\u00fc edilen m\u00fc\u015friklerin Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram k\u0131lmalar\u0131 ve bu konuda nefislerinin kendilerine g\u00fczel g\u00f6stermi\u015f oldu\u011fu birtak\u0131m iddialarda bulunmalar\u0131n\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmesi sadedindedir. Onlar\u0131n haram k\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feyler ise \u00f6zellikle zikri ge\u00e7en d\u00f6rt t\u00fcr ehli hayvan hakk\u0131ndad\u0131r. Bunlarla ilgili olarak \u00e2yet-i kerimede haram k\u0131l\u0131nanlar ise sadece le\u015f ve Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131 ad\u0131na kesilenlerdir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar ise hel\u00e2ldir. Burada domuzun s\u00f6z konusu edili\u015f m\u00fcnasebeti bu ihtimale g\u00f6re \u015fu olabilir: Baz\u0131 cahiller domuzu da d\u00f6rt t\u00fcr ehli hayvan aras\u0131na sokabilir ve onu davar t\u00fcrlerinden bir t\u00fcr olarak kabul edebilirler. Nitekim h\u0131ristiyanlar\u0131n cahilleri ve benzerleri b\u00f6yle bir vehme kap\u0131labilirler. Zira onlar di\u011fer davarlar\u0131 besledikleri gibi domuz da beslemekte, onlar\u0131 hel\u00e2l kabul etmekte ve domuzlar ile di\u011fer davarlar aras\u0131nda herhangi bir fark g\u00f6rmemektedirler."},{"id":1297,"sura":6,"from_aya":146,"to_aya":146,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"146. Bu \u00fcmmete haram k\u0131l\u0131nan \u015feylerin t\u00fcm\u00fc \u00fcmmetin pisliklerden uzak tutulmas\u0131 ve korunmas\u0131 kabilindendir. Kitap ehline haram k\u0131l\u0131nan \u015feylere gelince onlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 esasen ho\u015f ve temizdir. Ancak onlara ceza olmak \u00fczere onlara haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cYahudilere\u201d deve ve benzeri \u201cb\u00fct\u00fcn t\u0131rnakl\u0131 hayvanlar\u0131 haram k\u0131ld\u0131k. Onlara s\u0131\u011f\u0131r ve koyunun i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 da haram k\u0131ld\u0131k.\u201d Bunlar\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u00e7 ya\u011flar\u0131 da haram k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131. Sadece kuyruk taraf\u0131ndaki ya\u011flar ile i\u015fkembe \u00fczerindeki perde \u015feklindeki i\u00e7 ya\u011f\u0131 haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00fczden Y\u00fcce Allah hel\u00e2l olan i\u00e7 ya\u011flar\u0131n\u0131 istisna ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAncak s\u0131rtlar\u0131na veya ba\u011f\u0131rsaklar\u0131na yap\u0131\u015fan ya da kemi\u011fe kar\u0131\u015fanlar hari\u00e7.\u201d\nYahudiler i\u00e7in s\u00f6z konusu olan bu haram k\u0131lman\u0131n sebebine gelince bu, \u201conlar\u0131 zul\u00fcmleri y\u00fcz\u00fcnden bununla cezaland\u0131rd\u0131k\u201d ifadesi ile a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Yani Allah\u2019\u0131n haklar\u0131 ile kullar\u0131n\u0131n haklar\u0131 hususunda zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131k etmeleri dolay\u0131s\u0131 ile bu gibi \u015feyleri onlara ceza olmak \u00fczere haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz biz do\u011fru s\u00f6yleyenleriz\u201d Ne s\u00f6ylersek, ne yaparsak ve neye h\u00fckmedersek do\u011frudur. S\u00f6z\u00fc Allah\u2019tan daha do\u011fru olan kimdir? Kesin kanaate sahip olan bir toplum i\u00e7in h\u00fckm\u00fc Allah\u2019tan daha g\u00fczel kim olabilir?"},{"id":1298,"sura":6,"from_aya":147,"to_aya":147,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"147- Seni yalanlayacak olurlarsa de ki: \u201cRabbiniz, geni\u015f rahmet sahibidir. (Ama) O\u2019nun azab\u0131 g\u00fcnahk\u00e2rlar toplulu\u011fundan geri \u00e7evirilemez.\u201d"},{"id":1299,"sura":6,"from_aya":147,"to_aya":147,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"147. Yani e\u011fer bu m\u00fc\u015frikler seni yalanlayacak olurlarsa sen yine te\u015fvikle ve korkutmayla onlar\u0131 davet etmeye devam et ve onlara \u015funu haber ver: \u201cRabbiniz, geni\u015f rahmet sahibidir.\u201d Yani rahmeti b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 ku\u015fatan, genel ve kapsaml\u0131 bir rahmettir. O halde siz de sebeplerini yerine getirerek O\u2019nun rahmetine ko\u015fun. Bu sebeplerin ba\u015f\u0131, temeli ve ana maddesi ise Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in getirdiklerini tasdik etmektir. \n\u201cO\u2019nun azab\u0131\u201d su\u00e7lar\u0131 ve g\u00fcnahlar\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131p duran \u201cg\u00fcnahk\u00e2rlar toplulu\u011fundan geri \u00e7evrilemez.\u201d O halde sizler de Allah\u2019\u0131n azab\u0131na g\u00f6t\u00fcren g\u00fcnahlardan sak\u0131n\u0131n. Bunlar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve ba\u015f\u0131 ise Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlamakt\u0131r."},{"id":1300,"sura":6,"from_aya":148,"to_aya":149,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"148- \u015eirk ko\u015fanlar: \u201cE\u011fer Allah dileseydi biz de babalar\u0131m\u0131z da ortak ko\u015fmazd\u0131k ve hi\u00e7bir \u015feyi de haram k\u0131lmazd\u0131k\u201d diyeceklerdir. Onlardan \u00f6ncekiler de azab\u0131m\u0131z\u0131 tad\u0131ncaya kadar i\u015fte b\u00f6yle yalanlad\u0131lar. De ki: \u201cYan\u0131n\u0131zda \u00e7\u0131kart\u0131p bize g\u00f6sterebilece\u011finiz herhangi bir bilgi var m\u0131? Siz ancak zanna uyuyorsunuz ve yine siz yaln\u0131zca yalan s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.\u201d\n149- De ki: \u201c\u00d6yle ise tam ve kesin delil, Allah\u2019\u0131nd\u0131r. E\u011fer O, dileseydi elbette hepinizi hid\u00e2yete erdirirdi.\u201d"},{"id":1301,"sura":6,"from_aya":148,"to_aya":148,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"148. Bu buyruklarla Y\u00fcce Allah bizlere m\u00fc\u015friklerin, \u015firklerine ve Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram k\u0131lmalar\u0131na kaza ve kaderi delil g\u00f6stereceklerini, kendilerine y\u00f6nelebilecek k\u0131namalar\u0131 bertaraf etmek maksad\u0131yla Allah\u2019\u0131n hay\u0131r olsun \u015fer olsun her \u015feyi ku\u015fatan me\u015fietini buna delil g\u00f6stereceklerini haber vermektedir. Nitekim Allah'\u0131n, onlar\u0131n s\u00f6yleyeceklerini haber verdi\u011fi bu s\u00f6zleri -\u015fu \u00e2yet-i kerimede de belirtildi\u011fi gibi- ger\u00e7ekten de s\u00f6ylemi\u015flerdir: \u201c\u015eirk ko\u015fanlar dediler ki: E\u011fer Allah dileseydi biz de babalar\u0131m\u0131z da O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye ibadet etmezdik...\u201d (en-Nahl, 16\/35)\nY\u00fcce Allah bu buyruklar\u0131 ile bunun, yalanlayan \u00fcmmetlerin g\u00f6steregeldikleri bir bahane oldu\u011funu ve onlar\u0131n peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak bunu delil getirdiklerini haber vermektedir. Ancak b\u00f6yle bir delil getirmenin onlara hi\u00e7bir faydas\u0131 olmaz. Onlar hep b\u00f6yle yapageldiler. Nih\u00e2yet Allah da onlar\u0131 helak etti ve onlara azab\u0131n\u0131 tatt\u0131rd\u0131. Bu, delillendirmeleri sa\u011fl\u0131kl\u0131 olsayd\u0131 elbette onlara gelecek azab\u0131 ve cezay\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131. Ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah da onlar\u0131 azaba u\u011fratmazd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun azab\u0131 ancak hak edeni bulur. B\u00f6ylelikle bu delillerinin, tutars\u0131z ve itibara al\u0131nmayacak bir husus oldu\u011fu birka\u00e7 y\u00f6nden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r:\n1. \u00d6ncelikle Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u015fekilde e\u011fer getirdikleri delil sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve do\u011fru olsayd\u0131 cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmazlard\u0131.\n2. Di\u011fer taraftan bir delilin mutlaka bilgiye ve belgeye dayal\u0131 olmas\u0131 gerekir. E\u011fer hak nam\u0131na hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyen kuru zan ve tahmine dayal\u0131 ise elbetteki getirilen bu delil bat\u0131ld\u0131r. Bu y\u00fczden Y\u00fcce Allah: \u201cDe ki: Yan\u0131n\u0131zda \u00e7\u0131kart\u0131p bize g\u00f6sterebilece\u011finiz herhangi bir bilgi var m\u0131?\u201d buyurmaktad\u0131r. E\u011fer onlar\u0131n bir bilgileri bulunsayd\u0131 -az\u0131l\u0131 has\u0131m olduklar\u0131ndan dolay\u0131- hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onu ortaya \u00e7\u0131rar\u0131rlard\u0131. Bu, bilgiyi ortaya koymad\u0131klar\u0131na g\u00f6re bu konuda herhangi bir bilgileri olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u201cSiz ancak zanna uyuyorsunuz ve yine siz yaln\u0131zca yalan s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.\u201d Kim delilini zan ve tahmine dayand\u0131racak olursa hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz o da bat\u0131l bir iddia pe\u015findedir ve h\u00fcsrandad\u0131r. Bir de bu iddias\u0131n\u0131 haks\u0131zl\u0131k, inat, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve fesada dayand\u0131r\u0131yor ise durumu ne olur?"},{"id":1302,"sura":6,"from_aya":149,"to_aya":149,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"149. Kaza ve kaderi lehlerine delil olarak g\u00f6sterenlerin bu delillendirmelerinin tutars\u0131z ve yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ortaya koyan hususlardan birisi de \u015fudur:\n3. Hi\u00e7 kimsenin ileri s\u00fcrecek bir mazeretinin bulunmas\u0131na imk\u00e2n b\u0131rakmayan tam ve kesin delil, Allah\u2019\u0131nd\u0131r. \u00d6yle ki b\u00fct\u00fcn peygamberler, ras\u00fbller, il\u00e2hi kitaplar, peygamberlerin miras\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ak\u0131llar, istikamet \u00fczere y\u00fcr\u00fcyen f\u0131tratlar, dosdo\u011fru ahlaklar, Allah\u2019\u0131n bu kesin delilini ittifakla kabul etmektedir. B\u00f6ylelikle bu kesin delile muhalefet eden her \u015feyin bat\u0131l oldu\u011fu da ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hakk\u0131n z\u0131dd\u0131 ancak bat\u0131l olabilir. \n4. Y\u00fcce Allah her bir insana kudret ve irade vermi\u015ftir ki o, bununla m\u00fckellef oldu\u011fu \u015feyleri yapabilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulur. Y\u00fcce Allah, hi\u00e7bir kimseye yapmaya g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fi \u015feyleri farz k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi terk etme imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri de kimseye haram k\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir. Art\u0131k bundan sonra kaza ve kaderi delil diye g\u00f6stermek, kat\u0131ks\u0131z bir zul\u00fcm ve s\u0131rf bir inatt\u0131r. \n5. Y\u00fcce Allah kullar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 i\u015flere mecbur tutmaz. Onlar bu i\u015fleri kendi tercihlerine ba\u011fl\u0131 olarak yaparlar. \u0130sterlerse o i\u015fi yaparlar, istemezlerse ondan uzak dururlar. Bu, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen a\u00e7\u0131k bir husustur ve bile bile yanl\u0131\u015f iddialarda bulunup somut ger\u00e7ekleri ink\u00e2r eden kimseler d\u0131\u015f\u0131nda bunu kimse ink\u00e2r etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes tercih ile yap\u0131lan hareket ile zorunlu ve mecburi olarak yap\u0131lan hareketi birbirinden ay\u0131rt edebilir. Hepsi de Allah\u2019\u0131n me\u015fieti kapsam\u0131 i\u00e7erisinde ve O\u2019nun iradesi alt\u0131nda olmakla birlikte bu, b\u00f6yledir. \n6. Di\u011fer taraftan i\u015fledikleri masiyetlere, kaza ve kaderi delil g\u00f6sterenler bu konuda \u00e7eli\u015fki i\u00e7erisindedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu iddialar\u0131 do\u011frultusunda hareket etmezler. Aksine bir kimse onlara k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapacak olursa mesela, onlar\u0131 d\u00f6vse yahut mallar\u0131n\u0131 alsa veya buna benzer bir zarar verse buna kar\u015f\u0131l\u0131k da kaza ve kaderi onlara delil olarak g\u00f6sterse hi\u00e7bir \u015fekilde kendileri b\u00f6yle bir mazereti kabul etmezler. Yap\u0131lan bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckten dolay\u0131 alabildi\u011fine k\u0131zar ve \u00f6fkelenirler. Hayret do\u011frusu! Nas\u0131l olur da Allah\u2019a isyana ve O\u2019nu gazapland\u0131ran \u015feylere kaza ve kaderi delil g\u00f6sterirler de herhangi bir kimsenin kendilerini k\u0131zd\u0131racak t\u00fcrden yapt\u0131klar\u0131 i\u015flere ayn\u0131 \u015fekilde kaza ve kaderi delil g\u00f6stermesine raz\u0131 olmazlar!\n7. Onlar\u0131n kaza ve kaderi delil g\u00f6stermeleri as\u0131l maksatlar\u0131 de\u011fildir. Bunun delil olmayaca\u011f\u0131n\u0131 da bilirler. Bu delillendirmeden maksatlar\u0131 hakk\u0131 reddetmektir. Onlar hakk\u0131, kendilerine haks\u0131zca h\u00fccum eden ki\u015fi gibi g\u00f6r\u00fcrler. Bu sebeple de hakk\u0131 ba\u015flar\u0131ndan savmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Yanl\u0131\u015f oldu\u011funu bilseler bile hat\u0131rlar\u0131na gelen isabetli isabetsiz her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyerek bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeye gayret ederler."},{"id":1303,"sura":6,"from_aya":150,"to_aya":150,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"150- De ki: \u201cHaydi, Allah bunu haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair \u015fahitlik edecek \u015fahitlerinizi getirin.\u201d E\u011fer \u015fahitlik ederlerse sen onlarla beraber \u015fahitlik etme. \u00c2yetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, \u00e2hirete iman etmeyenlerin ve Rab\u2019lerine (ba\u015fkalar\u0131n\u0131) denk tutanlar\u0131n hev\u00e2lar\u0131na uyma. "},{"id":1304,"sura":6,"from_aya":150,"to_aya":150,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"150. Yani Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 haram k\u0131lan ve bu haram k\u0131lmay\u0131 da Allah\u2019a nispet eden kimselere de ki: \u201cHaydi, Allah bunu haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair \u015fahitlik edecek \u015fahitlerinizi getirin.\u201d Onlara b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6ylenecek olursa onlar \u015fu iki \u015f\u0131k aras\u0131nda kal\u0131rlar: Ya buna \u015fahitlik edebilecek herhangi bir kimseyi getiremeyeceklerdir -ki o takdirde iddialar\u0131 bo\u015f \u00e7\u0131kacak, \u015fahidi ve delili olmayan bir iddia haline gelecektir- yahut da bu konuda lehlerine \u015fahitlik edecek birilerini getireceklerdir. Ancak b\u00f6yle bir \u015feye olduk\u00e7a yalanc\u0131 ve iftirac\u0131, \u015fahitli\u011fi makbul olmayan kimselerden ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u015fahitlik etmesine imk\u00e2n yoktur. Zira b\u00f6yle bir \u015feye adalet sahibi d\u00fcr\u00fcst kimselerin \u015fahitlik etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah peygamberine ve ona t\u00e2bi olanlara bu hususta \u015fahitli\u011fi yasaklamaktad\u0131r: \u201cE\u011fer \u015fahitlik ederlerse sen onlarla beraber \u015fahitlik etme.\u201d\n\u201c\u00c2yetlerimizi yalanlayanlar\u0131n, \u00e2hirete iman etmeyenlerin ve Rab\u2019lerine (ba\u015fkalar\u0131n\u0131) denk tutanlar\u0131n\u201d Yani ortak ko\u015ftuklar\u0131 putlar\u0131 ve di\u011ferlerini O\u2019na e\u015fit tutanlar\u0131n \u201chev\u00e2lar\u0131na uyma.\u201d Onlar \u00e2hireti ink\u00e2r eden, Allah\u2019\u0131 tevhid etmeyen kimseler olduklar\u0131ndan dolay\u0131 hevalar\u0131 da akidelerine uygun olup \u015firk ile hakk\u0131 yalanlamak aras\u0131nda gidip gelir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n en hay\u0131rl\u0131s\u0131na bu nitelikteki bir hev\u00e2 ve hevese uymas\u0131n\u0131 yasaklamas\u0131 ve bu gibi kimselerle birlikte ayn\u0131 \u015feye \u015fahitlik etmesini men etmesi g\u00e2yet uygun d\u00fc\u015fmektedir. B\u00f6ylece \u015fu ger\u00e7ek de ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r: Onlar\u0131n Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram k\u0131lmalar\u0131 bu gibi sap\u0131k heva ve heveslerden kaynaklanmaktad\u0131r."},{"id":1305,"sura":6,"from_aya":151,"to_aya":153,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"151- De ki: \u201cGelin, Rabbinizin size neleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyay\u0131m: O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n, ana-babaya iyilik edin, yoksulluk endi\u015fesinden dolay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz. Ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n. Hakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmeyin. \u0130\u015fte akledesiniz diye O, size bunlar\u0131 emretmi\u015ftir.\n152- Yetimin mal\u0131na r\u00fc\u015fd\u00fcne erinceye kadar en g\u00fczel olandan ba\u015fka bir \u015fekilde yakla\u015fmay\u0131n. \u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 adaletle tastamam yap\u0131n. Biz kimseye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011finden ba\u015fkas\u0131n\u0131 y\u00fcklemeyiz. S\u00f6z s\u00f6yledi\u011finiz vakit -akraban\u0131z dahi olsa- adaletli olun. Allah\u2019\u0131n ahdini de yerine getirin. \u0130\u015fte d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alas\u0131n\u0131z diye O, size bunlar\u0131 emretmi\u015ftir.\n153- \u015e\u00fcphesiz ki bu, benim dosdo\u011fru yolumdur. O halde ona uyun. Ba\u015fka yollara uymay\u0131n. Sonra onlar sizi O\u2019nun yolundan ay\u0131r\u0131rlar. \u0130\u015fte takval\u0131 olas\u0131n\u0131z diye O, size bunlar\u0131 emretmi\u015ftir."},{"id":1306,"sura":6,"from_aya":151,"to_aya":151,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"151. Y\u00fcce Allah peygamberine hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah\u2019\u0131n hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri haram k\u0131lan \u015fu kimselere \u201cde ki: Gelin, Rabbinizin size\u201d herkesi kapsayacak \u015fekilde umumi olarak ve yiyecek, i\u00e7ecek, s\u00f6z, davran\u0131\u015f t\u00fcr\u00fcnden b\u00fct\u00fcn haramlar\u0131 da ihtiva edecek \u015fekilde \u201cneleri haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 okuyay\u0131m: O\u2019na\u201d az veya \u00e7ok \u201chi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmay\u0131n.\u201d \u015eirkin ger\u00e7ek mahiyeti Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir varl\u0131\u011fa Allah\u2019a ibadet eder gibi yahut Allah\u2019\u0131 tazim eder gibi ibadet etmek veya tazimde bulunmak ya da rububiyetin ve uluhiyetin baz\u0131 \u00f6zelliklerinin o varl\u0131kta bulundu\u011funu kabul etmektir. Kul \u015firki tamam\u0131yla terk edecek olursa b\u00fct\u00fcn hallerinde Allah\u2019a ihlasla y\u00f6nelen muvahhid bir kimse olur. \u0130\u015fte bu, Allah\u2019\u0131n kullar\u0131 \u00fczerindeki hakk\u0131d\u0131r. O\u2019na ibadet etmeli ve O\u2019na hi\u00e7bir \u015fey ortak ko\u015fmamal\u0131d\u0131rlar.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah kendi hakk\u0131ndan sonra en \u00f6nemli hakk\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAna-babaya iyilik edin.\u201d G\u00fczel ve iyi s\u00f6zler s\u00f6ylemek, g\u00fczel davran\u0131\u015flarda bulunmak gibi anne babaya menfaat sa\u011flayan yahut onlar\u0131 sevindiren her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z ve davran\u0131\u015f, onlara iyilik demektir. \u0130yili\u011fin oldu\u011fu yerde onlara kar\u015f\u0131 gelmek ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmek ise s\u00f6z konusu olamaz.\nO zalim ve kat\u0131 cahiliye d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi \u201cyoksulluk\u201d fakirlik ve r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamamak \u201cendi\u015fesinden dolay\u0131\u201d erkek olsun k\u0131z olsun \u201c\u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyin.\u201d \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir durumda \u00f6ld\u00fcrmeleri yasak oldu\u011funa g\u00f6re herhangi bir gerek\u00e7e olmaks\u0131z\u0131n onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmelerinin yahut da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmelerinin yasak olmas\u0131 daha \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz.\u201d Biz herkesin r\u0131zk\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015fizdir. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 r\u0131z\u0131kland\u0131ran sizler de\u011filsiniz. Hatta bizzat kendinizin dahi r\u0131zk\u0131n\u0131 siz kar\u015f\u0131lam\u0131yorsunuz. O nedenle onlardan dolay\u0131 sizin i\u00e7in r\u0131z\u0131k darl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmaz.\n\u201cAhlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u201d burada s\u00f6z\u00fc edilen ahlaks\u0131zl\u0131k (\u0627\u0644\u0641\u0648\u0627\u062d\u0634) olduk\u00e7a \u00e7irkin olan b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar demektir \u201ca\u00e7\u0131\u011f\u0131na da gizlisine de yakla\u015fmay\u0131n.\u201d Yani bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fcnenine de g\u00f6r\u00fcnmeyenine de yakla\u015fmay\u0131n. Yahut da bunlardan zahirle ilgili olanlar\u0131na da kalp ve bat\u0131nla ilgili olanlar\u0131na da yakla\u015fmay\u0131n. Ahlaks\u0131zl\u0131\u011fa yakla\u015fman\u0131n yasak k\u0131l\u0131nmas\u0131, sadece bunlar\u0131n i\u015flenmelerinin yasaklanmas\u0131ndan daha vurgulu ve dikkat \u00e7ekicidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yakla\u015fman\u0131n yasaklan\u0131\u015f\u0131, onlara haz\u0131rl\u0131k olan i\u015flerin ve onlara ula\u015ft\u0131ran yollar\u0131n da yasaklanmas\u0131n\u0131 kapsar.\n\u201cAllah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmeyin.\u201d Bu, erkek-kad\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck-b\u00fcy\u00fck, iyi-k\u00f6t\u00fc her m\u00fcsl\u00fcman ki\u015fi ile M\u00fcsl\u00fcmanlarla aras\u0131nda ahit ve antla\u015fma olan kafir ki\u015fidir. \u201cHakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a\u201d muhsan kimsenin zina etmesi, cana kar\u015f\u0131l\u0131k can, dinini terk ederek \u0130sl\u00e2m cemaat\u0131ndan ayr\u0131lan kimseler gibi \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi hakl\u0131 bir gerek\u00e7eye dayanan kimseler bundan m\u00fcstesnad\u0131r. \n\u201c\u0130\u015fte akledesiniz diye Allah size bunlar\u0131\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bu hususlar\u0131 \u201cemretti.\u201d B\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n bu emrini akledip belleyesiniz sonra da gere\u011fine ri\u00e2yet edesiniz ve uygulayas\u0131n\u0131z. Bu da kulun Allah\u2019\u0131n emirlerini akl\u0131 oran\u0131nda yerine getirip ifa edece\u011fine delildir."},{"id":1307,"sura":6,"from_aya":152,"to_aya":152,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"152. \u201cYetimin mal\u0131na r\u00fc\u015fd\u00fcne erinceye kadar\u201d yani yetim ergenlik ya\u015f\u0131na gelip re\u015fid oluncaya, mal\u0131 nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131n\u0131 bilinceye kadar \u201cen g\u00fczel olandan ba\u015fka\u201d mal\u0131n\u0131 yemek yahut kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131za olacak \u015fekilde mal\u00ee bir muamelede bulunmak ya da sebepsiz yere mal\u0131n\u0131 almak gibi \u201cbir \u015fekilde yakla\u015fmay\u0131n.\u201d Mallar\u0131n\u0131 \u0131slah edecek ve onlardan yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak halden ba\u015fkas\u0131 ile mallar\u0131na yakla\u015fmay\u0131n. Bu da yetimlere zarar verecek yahut da ne zarar ne de fayda sa\u011flamayacak \u015fekilde onlar\u0131n mallar\u0131nda tasarrufta bulunman\u0131n caiz olmad\u0131\u011f\u0131na delildir. Yetim ergenlik ya\u015f\u0131na var\u0131p r\u00fc\u015fd\u00fcne eri\u015fecek olursa o zaman mal\u0131 kendisine verilir, o da uygun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde mal\u0131nda tasarrufta bulunur. Bu, yetimin re\u015fit olmadan \u00f6nce hacr alt\u0131nda (k\u0131s\u0131tl\u0131) bulundu\u011funa, velisinin onun mal\u0131nda en uygun \u015fekilde tasarrufta bulunaca\u011f\u0131na ve bu harc\u0131n da re\u015fitli\u011fe ula\u015fmakla sona erece\u011fine delildir.\n\u201c\u00d6l\u00e7\u00fcy\u00fc ve tart\u0131y\u0131 adaletle tastamam yap\u0131n.\u201d Adil bir \u015fekilde ve eksiksiz yap\u0131n. Bu hususta gayretinizi ortaya koydu\u011funuz takdirde hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u201cbiz kimseye g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011finden ba\u015fkas\u0131n\u0131 y\u00fcklemeyiz.\u201d Ona y\u00fckledi\u011fimiz ancak takati ve g\u00fc\u00e7 yetirebilece\u011fi kadar\u0131d\u0131r. Her kim \u00f6l\u00e7\u00fc ve tart\u0131y\u0131 tam ve eksiksiz yapmak i\u00e7in gayret g\u00f6sterir de bilgisi dahilinde olmaks\u0131z\u0131n ve ihmalkarl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanmaks\u0131z\u0131n herhangi bir kusuru ortaya \u00e7\u0131karsa \u015f\u00fcphesiz ki Allah \u011eafurdur, Rah\u00eemdir.\nUs\u00fbl bilginleri bu ve benzeri \u00e2yetleri, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hi\u00e7bir kimseyi g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fi \u015feylerle m\u00fckellef tutmad\u0131\u011f\u0131na, emrolundu\u011fu hususlarda Allah\u2019tan korkup da bu konuda elinden geleni yapan kimse i\u00e7in de g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda kalan hususlarda herhangi bir vebal s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131na delil g\u00f6stermi\u015flerdir.\n\u201cS\u00f6z s\u00f6yledi\u011finiz vakit\u201d insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verirken, hakl\u0131y\u0131 haks\u0131zdan ay\u0131rt ederken, birtak\u0131m g\u00f6r\u00fc\u015f ve haller ile ilgili konu\u015furken bir \u015fey s\u00f6yleyecek olursan\u0131z \u201cakraban\u0131z dahi olsa adaletli olun.\u201d S\u00f6yledi\u011finiz s\u00f6zlerde sevdi\u011finiz ve sevmedi\u011finiz herkes hakk\u0131nda do\u011fruyu ve insaf\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurun, adalete ri\u00e2yet edin. A\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken \u015feyleri gizlemeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc sevilmeyen birinin aleyhinde s\u00f6z s\u00f6ylemek yahut onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc ele\u015ftirmek sureti ile haktan uzakla\u015fmak, haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f zul\u00fcm \u00e7e\u015fitleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Hatta alim bir kimse bid\u2019at ehlinin g\u00f6r\u00fc\u015fleri aleyhinde konu\u015facak olursa ona d\u00fc\u015fen her hak sahibine hakk\u0131n\u0131 vermektir. Bu bid\u2019at g\u00f6r\u00fc\u015flerdeki hakk\u0131 ve bat\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamak, onlar\u0131n hakka olan yak\u0131nl\u0131k ve uzakl\u0131klar\u0131n\u0131 nazar-\u0131 itibara almak bir g\u00f6revdir. Fukahan\u0131n naklettiklerine g\u00f6re hakimin bak\u0131\u015f\u0131nda ve konu\u015fmas\u0131nda bile has\u0131mlar aras\u0131nda adaleti g\u00f6zetmesi gerekir.\n\u201cAllah\u2019\u0131n ahdini yerine de getirin.\u201d Bu, kullar\u0131n Allah\u2019a haklar\u0131n\u0131 yerine getirmeye ve bunlara tastamam ri\u00e2yet etmeye dair verdikleri s\u00f6z\u00fc de di\u011fer insanlar aras\u0131nda meydana gelen s\u00f6zle\u015fmeleri de kapsar. Bunlar\u0131n hepsine tamam\u0131yla ri\u00e2yet etmek gerekir. Bu ahitlerin bozulmas\u0131 ve ihlal edilmeleri ise haramd\u0131r.\n\u201c\u0130\u015fte\u201d a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fu bu h\u00fck\u00fcmleri \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct alas\u0131n\u0131z\u201d ve Allah\u2019\u0131n size vermi\u015f oldu\u011fu bu emirleri hakk\u0131yla yerine getirip bunlardaki hikmetleri ve h\u00fck\u00fcmleri \u00f6\u011frenesiniz \u201cdiye O, size bunlar\u0131\u201d zikri ge\u00e7en bu h\u00fck\u00fcmleri \u201cemretmi\u015ftir.\u201d"},{"id":1308,"sura":6,"from_aya":153,"to_aya":153,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"153. Y\u00fcce Allah pek b\u00fcy\u00fck emirleri ve olduk\u00e7a \u00f6nemli \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmleri beyan ettikten sonra, hem bunlara hem de bunlardan daha kapsaml\u0131 ve genel olan bir hususa i\u015faret ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphesiz ki bu, benim dosdo\u011fru yolumdur.\u201d Yani bu h\u00fck\u00fcmler ve Allah\u2019\u0131n, Kitab\u0131nda a\u00e7\u0131klay\u0131p kullar\u0131na beyan etti\u011fi benzeri h\u00fck\u00fcmler, Allah\u2019\u0131n hem O\u2019na hem de O\u2019nun l\u00fctuf ve ihsan yurduna ula\u015ft\u0131ran k\u0131sa, kolay ve son derece dengeli yoludur. \n\u201cO halde ona uyun\u201d ki kurtulu\u015fa ve felaha nail olas\u0131n\u0131z, umduklar\u0131n\u0131z\u0131 elde edip sevin\u00e7lere gark olas\u0131n\u0131z.  Bu yola muhalif olan \u201cba\u015fka yollara uymay\u0131n, sonra onlar sizi O\u2019nun yolundan ay\u0131r\u0131rlar.\u201d Bu yoldan sizleri sapt\u0131r\u0131r, sa\u011fa sola da\u011f\u0131t\u0131rlar. Siz S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstak\u00eemden (dosdo\u011fru yoldan) sapacak olursan\u0131z geriye \u00f6\u00fcn\u00fczde cehenneme ula\u015ft\u0131ran yollardan ba\u015fkas\u0131 kalmaz.\n\u201c\u0130\u015fte takval\u0131 olas\u0131n\u0131z diye O, size bunlar\u0131 emretmi\u015ftir.\u201d E\u011fer sizler Allah\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 ilmen ve amelen yerine getirecek olursan\u0131z takva sahiplerinden, Allah\u2019\u0131n kurtulu\u015fa eren kullar\u0131ndan olursunuz. \nY\u00fcce Allah bu ayette dosdo\u011fru olan yolu tekil olarak zikredip kendisine izafe etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu O\u2019na ula\u015ft\u0131ran tek ve yegane yoldur. Bu yolu izlemek isteyen izleyicilere yard\u0131mc\u0131 olcak olan da Allah\u2019t\u0131r."},{"id":1309,"sura":6,"from_aya":154,"to_aya":157,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"154- Sonra Biz, g\u00fczelce uygulayanlara tamamlamak, her \u015feyi ayr\u0131 ayr\u0131 a\u00e7\u0131klamak, bir hid\u00e2yet ve bir rahmet olmak \u00fczere Musa\u2019ya Kitab\u0131 verdik ki onlar Rab\u2019lerine kavu\u015facaklar\u0131na iman etsinler.\n155- \u0130\u015fte bu, indirdi\u011fimiz m\u00fcbarek bir Kitapt\u0131r. \u00d6yleyse ona uyun ve korkup sak\u0131n\u0131n ki merhamet olunas\u0131n\u0131z.\n156- \u201cKitap yaln\u0131zca bizden \u00f6nceki iki toplulu\u011fa indirildi ve biz, onlar\u0131n okuduklar\u0131ndan habersiz kimseler idik\u201d demeyesiniz diye.\n157- Yahut da: \u201cBize de kitap indirilseydi elbette onlardan daha \u00e7ok hid\u00e2yet \u00fczere olurduk\u201d demeyesiniz diye. \u0130\u015fte size Rabbinizden apa\u00e7\u0131k bir belge, bir hid\u00e2yet ve bir rahmet gelmi\u015ftir. Art\u0131k Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini yalanlayan ve onlardan y\u00fcz \u00e7evirenden daha zalim kim olabilir? Biz \u00e2yetlerimizden y\u00fcz \u00e7evirenleri, bu yan \u00e7izmeleri sebebi ile \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir azapla cezaland\u0131raca\u011f\u0131z. "},{"id":1310,"sura":6,"from_aya":154,"to_aya":154,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"154. \u201cSonra\u201d bu edat burada zaman itibari ile bir s\u0131ralamay\u0131 ifade etmek kast\u0131 ile kullan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Musa\u2019n\u0131n aleyhisselam \u00e7a\u011f\u0131 Allah Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in bu Kitab\u0131 insanlara okumas\u0131ndan daha \u00f6ncedir. Bundan maksat verilen haberde bir s\u0131ralamad\u0131r. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle haber vermektedir: \u201cMusa\u2019ya Kitab\u0131\u201d yani Tevrat\u2019\u0131, Musa\u2019n\u0131n \u00fcmmeti i\u00e7inden \u201cg\u00fczelce uygulayanlara\u201d nimetini \u201ctamamlamak\u201d ihsan\u0131n\u0131 da kemale erdirmek \u00fczere verdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah onlardan ihsan eden kimselere say\u0131lamayacak kadar nimetler vermi\u015ftir. Bu nimetlerden biri ve bunlar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131 unsuru da Tevrat\u2019\u0131n onlara indirilmesidir. B\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n, \u00fczerlerindeki nimeti tamamlanm\u0131\u015f, onlar\u0131n da bu nimetin \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc eda etmeleri gerekmi\u015f oluyordu.\n\u201cHer \u015feyi\u201d yani a\u00e7\u0131klanmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 hel\u00e2l, haram, emir, yasak, akaid vb. b\u00fct\u00fcn hususlar\u0131 \u201cayr\u0131 ayr\u0131 a\u00e7\u0131klamak\u201d; itikad\u00ee meselelerde ve fer\u2019i hususlarda onlar\u0131 hayra ileten ve onlara k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri a\u00e7\u0131klayan \u201cbir hid\u00e2yet ve\u201d kendisi vas\u0131tas\u0131 ile mutlulu\u011fu, rahmeti ve pek \u00e7ok hayr\u0131 elde edebilecekleri \u201cbir rahmet olmak \u00fczere\u2026 verdik ki onlar\u201d \u00fczerlerine Kitab\u0131 ve a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 belgeleri indirmemiz sebebi ile \u201cRab\u2019lerine kavu\u015facaklar\u0131na iman etsinler.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kitap \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fe, amellerin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fine ve Rab\u2019lerine kavu\u015facaklar\u0131na iman etmelerini ve bunun i\u00e7in haz\u0131rlanmalar\u0131n\u0131 gerektirecek kat\u2019i delilleri i\u00e7eren bir kitapt\u0131."},{"id":1311,"sura":6,"from_aya":155,"to_aya":155,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"155. \u201c\u0130\u015fte bu\u201d Kur\u2019an-\u0131 Azim ve Zikr-i Hak\u00eem \u201cindirdi\u011fimiz m\u00fcbarek bir Kitapt\u0131r.\u201d Onda pek \u00e7ok hay\u0131r ve pek bol ilim vard\u0131r. Sair ilimler ondan al\u0131n\u0131r, bereketler ondan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. Ne kadar hay\u0131r varsa bu Kitap ona \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f, onu te\u015fvik etmi\u015f ve ona sevk edecek hikmet ve maslahatlar\u0131 da s\u00f6z konusu etmi\u015ftir. Ne kadar k\u00f6t\u00fcl\u00fck varsa onu da yasaklam\u0131\u015f, ondan sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, o k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u015flemekten uzakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sebepleri ve onlar\u0131n vahim sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getirmi\u015ftir. \n\u201c\u00d6yleyse\u201d emir ve yasaklar\u0131nda \u201cona uyun\u201d dininizin esaslar\u0131n\u0131 da fer\u2019i h\u00fck\u00fcmlerini de ona dayand\u0131r\u0131n, onun \u00fczerine bina edin \u201cve\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n herhangi bir emrine muhalefet etmekten \u201ckorkup sak\u0131n\u0131n ki\u201d o Kitaba uydu\u011funuz takdirde \u201cmerhamet olunas\u0131n\u0131z.\u201d Ger\u00e7ekten de Allah\u2019\u0131n rahmetine nail olman\u0131n en b\u00fcy\u00fck sebebi, ilmen ve amelen bu Kitaba uymakt\u0131r. "},{"id":1312,"sura":6,"from_aya":156,"to_aya":156,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"156. \u201cKitap yaln\u0131zca bizden \u00f6nceki iki toplulu\u011fa indirildi ve biz, onlar\u0131n okuduklar\u0131ndan habersiz kimseler idik\u201d demeyesiniz diye\u201d size de bu m\u00fcbarek Kitab\u0131 indirdik. Bundan maksat sizin ileri s\u00fcrece\u011finiz delili ve mazereti ortadan kald\u0131rmak ve sizin: Kitap bizden \u00f6nceki iki kesime yani yahudilerle h\u0131ristiyanlara indirildi, dememenizdir. \u201cbiz onlar\u0131n okuduklar\u0131ndan habersiz kimseler idik\u201d yani: Sen bize bir kitap indirmedin. Bundan \u00f6nce o iki kesime indirmi\u015f oldu\u011fun kitaplardan da bizim herhangi bir bilgimiz ve malumat\u0131m\u0131z yoktu, demeyesiniz diye \u00fczerinize \u00f6yle bir kitap indirdik ki semadan ondan daha kapsaml\u0131, daha a\u00e7\u0131k ve daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir kitap inmemi\u015ftir. "},{"id":1313,"sura":6,"from_aya":157,"to_aya":157,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"157. \u201cYahut da: \u201cBize de kitap indirilseydi elbette onlardan daha \u00e7ok hid\u00e2yet \u00fczere olurduk\u201d demeyesiniz diye.\u201d Yani sizler ya kendinize hid\u00e2yetin kayna\u011f\u0131n\u0131n hi\u00e7 ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek mazeret bildirecektiniz yahut da bunun m\u00fckemmel ve eksiksiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek mazeret a\u00e7\u0131klayacakt\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte size indirilen bu kitap ile hid\u00e2yetin kayna\u011f\u0131n\u0131 da m\u00fckemmel \u015feklini de elde etmi\u015f bulunuyorsunuz. Zira: \u201c\u0130\u015fte size Rabbinizden apa\u00e7\u0131k bir belge\u201d hakk\u0131 a\u00e7\u0131klayan her bir \u015fey bunun kapsam\u0131na dahildir \u201cbir hid\u00e2yet\u201d sap\u0131kl\u0131ktan kurtar\u0131\u015f \u201cve bir rahmet\u201d sizin i\u00e7in dininiz ve d\u00fcnyan\u0131zda mutluluk kayna\u011f\u0131 \u201cgelmi\u015ftir.\u201d \u0130\u015fte bu, sizin onun h\u00fck\u00fcmlerine ba\u011flanman\u0131z\u0131 ve verdi\u011fi haberlere iman etmenizi gerektirmektedir. Kim buna ald\u0131r\u0131\u015f etmeyip onu yalanlayacak olursa hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz o en b\u00fcy\u00fck zalimdir. Nitekim devamla \u015f\u00f6yle buyrulmu\u015ftur:\n\u201cAllah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini yalanlayan ve onlardan y\u00fcz \u00e7evirenden\u201d yani onlardan uzakla\u015f\u0131p yan \u00e7izenlerden \u201cdaha zalim kim olabilir? Biz \u00e2yetlerimizden y\u00fcz \u00e7evirenleri\u201d bu yan \u00e7izmeleri ve hem kendilerini hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 al\u0131koymalar\u0131 sebebi ile \u201c\u00e7ok k\u00f6t\u00fc\u201d ki\u015finin hi\u00e7 ho\u015funa gitmeyen ve ona pek a\u011f\u0131r gelen \u201cbir azapla cezaland\u0131raca\u011f\u0131z.\u201d Bu ceza, k\u00f6t\u00fc amellerine bir kar\u015f\u0131l\u0131kt\u0131r. Yoksa \u201cRabbin elbette ki kullara zulmedici de\u011fildir\u201d (Fussilet, 41\/46)\nBu \u00e2yet-i kerimeler, Kur\u2019an ilminin ilimlerin en \u00fcst\u00fcn\u00fc, en m\u00fcbare\u011fi ve en kapsaml\u0131s\u0131 oldu\u011funa, Kur\u2019an-\u0131 Kerim ile dosdo\u011fru yola tam anlam\u0131 ile hid\u00e2yetin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine, onunla birlikte ne kelamc\u0131lar\u0131n tahlillerine, ne filozoflar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerine, ne de bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u00f6ncekilerin ya da sonrakilerin ilimlerine ihtiya\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131na delildir.\nBilindi\u011fi gibi Kur\u2019an\u2019dan \u00f6nceki ilah\u00ee kitaplar yaln\u0131zca yahudi ve h\u0131ristiyan diye bilinen iki gruba indirilmi\u015ftir. Bu y\u00fczden mutlak olarak Kitap ehli denilince akla onlar gelir. Di\u011fer kesimler -Mecusiler ya da ba\u015fka gruplar- bu kapsama girmez. \nYine bu buyrukta Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in indirilmesinden \u00f6nce cahiliye d\u00f6nemi insanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir bilgisizlik i\u00e7inde olduklar\u0131na, o d\u00f6nemde ilmin kayna\u011f\u0131na sahip olan Kitap ehli nezdinde bulunanlar\u0131 bilmediklerine ve onlar\u0131n kitaplar\u0131n\u0131 okumaktan gafil olduklar\u0131na da delil vard\u0131r. "},{"id":1314,"sura":6,"from_aya":158,"to_aya":158,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"158- Onlar, ille de kendilerine meleklerin gelmesini yahut Rabbinin gelmesini veya Rabbinin (k\u0131yamete dair) alametlerinden birisinin gelmesini mi bekliyorlar? Rabbinin alametlerinden biri geldi\u011fi g\u00fcn, daha \u00f6nce iman etmemi\u015f yahut iman\u0131nda bir hay\u0131r kazanmam\u0131\u015f olan kimseye iman\u0131 fayda vermez. De ki: \u201cBekleyin, biz de beklemekteyiz.\u201d"},{"id":1315,"sura":6,"from_aya":158,"to_aya":158,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"158. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u015eu zul\u00fcm ve inatlar\u0131 devam edip giden bu kimseler neyi bekliyorlar? \u201cKendilerine\u201d azab\u0131n \u00f6nc\u00fcleri ve \u00e2hiretin habercileri olmak \u00fczere \u201cmeleklerin\u201d ruhlar\u0131n\u0131 kabzetmek \u00fczere \u201cgelmesini\u201d ki bu duruma gelecek olurlarsa iman\u0131n da salih amellerin de onlara faydas\u0131 olmayacakt\u0131r \u201cyahut Rabbinin\u201d kullar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm vermek ve iyilikte bulunanlar\u0131 m\u00fck\u00e2faatland\u0131r\u0131p k\u00f6t\u00fcl\u00fckte bulunanlar\u0131 da cezaland\u0131rmak \u00fczere \u201cgelmesini, yahut Rabbinin\u201d k\u0131yametin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131na delil olan \u201calametlerinden birisinin gelmesini mi bekliyorlar?\u201d\n\u201cRabbinin\u201d art\u0131k k\u0131yametin kopmas\u0131n\u0131n yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve \u00e2hiret hayat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n yak\u0131n oldu\u011funun kendisi ile bilinece\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u201calametlerinden biri geldi\u011fi g\u00fcn, daha \u00f6nce iman etmemi\u015f yahut iman\u0131nda bir hay\u0131r kazanmam\u0131\u015f olan kimseye iman\u0131 fayda vermez.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden herhangi birisi ortaya \u00e7\u0131kacak olursa k\u00e2fire art\u0131k bundan sonra iman etmesinin faydas\u0131 olmayaca\u011f\u0131 gibi, iyilikte kusuru bulunan m\u00fc\u2019minlerin de hayr\u0131n\u0131 daha \u00e7ok art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Ona sadece bundan \u00f6nce sahip oldu\u011fu iman\u0131n ve bu \u00e2yetlerden herhangi birisinin gelmesinden \u00f6nce i\u015flemi\u015f oldu\u011fu hay\u0131rlar\u0131n faydas\u0131 dokunacakt\u0131r.\nBundaki hikmet de g\u00e2yet a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman ancak g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi halde inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve kulun kendi ihtiyar\u0131 (se\u00e7im ve tercihi) ile oldu\u011fu takdirde fayda verir. Bu \u00e2yetlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan sonra ise art\u0131k her \u015fey g\u00f6zle ayan beyan g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu durumda iman etmenin bir faydas\u0131 olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, suda bo\u011fulmak \u00fczere yahut yang\u0131nda yanmak \u00fczere vb. durumda olup da \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc vakit i\u00e7inde bulundu\u011fu k\u00f6t\u00fc halden vazge\u00e7en kimsenin iman\u0131 gibi zaruret halinde mecburiyetten kaynaklanan bir imana benzer. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar bizim azab\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde: Bir olarak Allah\u2019a inand\u0131k, O\u2019na e\u015f tutmakta oldu\u011fumuz \u015feyleri de ink\u00e2r ettik, dediler. Ama bizim azab\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde imanlar\u0131 onlara fayda vermedi. Bu, Allah\u2019\u0131n kullar\u0131 hakk\u0131nda ge\u00e7erli olagelen s\u00fcnnetidir\/kanunudur.\u201d (el-M\u00fc\u2019min, (40\/84-85)\nPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019den gelen pek \u00e7ok sahih hadiste belirtildi\u011fine g\u00f6re bu k\u0131yamete dair alametlerin birisinden kas\u0131t, g\u00fcne\u015fin bat\u0131dan do\u011fmas\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar bunu g\u00f6receklerinde iman edecekler fakat imanlar\u0131n\u0131n onlara faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. \u0130\u015fte o vakit de tevbe kap\u0131s\u0131 kapat\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r.[8] Bu, Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayanlara gelmesi beklenen bir tehdit oldu\u011fundan ve onlar da hem peygambere hem de ona t\u00e2bi olanlara zamanla birtak\u0131m musibetlerin gelmesini beklediklerinden dolay\u0131: \u201cDe ki: Bekleyin, biz de beklemekteyiz\u201d hangimizin g\u00fcven duymaya lay\u0131k old\u011funu bileceksiniz, diye buyrulmu\u015ftur. \nBu \u00e2yet-i kerimede Ehl-i S\u00fcnnet ve\u2019l-Cemaatin, yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n s\u0131fatlar\u0131na benzetme s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n istiva, n\u00fczul (inme) ve gelme gibi ihtiyar\u00ee fiillerin Y\u00fcce Allah hakk\u0131nda s\u00f6z konusu oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne delil vard\u0131r. Kitap ve s\u00fcnnette bu anlamda pek \u00e7ok buyruk vard\u0131r.\nYine bu ayetten k\u0131yamet alametlerinden birinin g\u00fcne\u015fin bat\u0131dan do\u011fmas\u0131 oldu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Hikmeti sonsuz Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kanunu, iman\u0131n ancak -az \u00f6nce ge\u00e7ti\u011fi gibi- mecburi de\u011fil de ihtiyar\u00ee olmas\u0131 halinde fayda verece\u011fi \u015feklindedir. \u0130nsan, hayr\u0131 iman\u0131 ile elde eder. \u0130taat, iyilik ve takva ancak kulun imana sahip olmas\u0131 halinde fayda verir ve artar. Kalpte iman bulunmayacak olursa bunlar\u0131n hi\u00e7birisinin ki\u015fiye faydas\u0131 olmaz."},{"id":1316,"sura":6,"from_aya":159,"to_aya":160,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"159- Dinlerini par\u00e7a par\u00e7a edip f\u0131rka f\u0131rka ayr\u0131lanlar var ya, senin onlarla hi\u00e7bir ili\u015fkin yoktur. Onlar\u0131n i\u015fi ancak Allah\u2019a aittir. Sonra da O, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kendilerine haber verecektir.\n160- \u0130yilikle gelene onun on misli (m\u00fckafat) vard\u0131r. K\u00f6t\u00fcl\u00fckle gelen de ancak onun misli ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Onlara zulmedilmez."},{"id":1317,"sura":6,"from_aya":159,"to_aya":159,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"159. Y\u00fcce Allah, burada birilerini tehdit etmektedir. Bunlar, dinlerini par\u00e7a par\u00e7a eden, yani onu k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m ay\u0131r\u0131p dinleri hususunda tefrikaya d\u00fc\u015fen, bunun sonucunda da yahudilik, hristiyanl\u0131k, mecusilik gibi dinden sadece ki\u015fiye hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayacak birtak\u0131m isimleri pay edip alanlard\u0131r. Ya da \u015feriat\u0131n sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc al\u0131p onu din kabul etmeleri ve onun benzerini yahut da ondan daha da \u00f6nemlisini terk etmeleri suretiyle imanlar\u0131 k\u00e2mil olmayan kimselerdir. Nitekim \u00fcmmeti b\u00f6len bid\u2019at ve dal\u00e2let ehli f\u0131rkalar\u0131n durumu bu \u015fekildedir. Buna g\u00f6re ayet-i kerime dinin bir araya gelmeyi ve kayna\u015fmay\u0131 emretti\u011fine, buna kar\u015f\u0131l\u0131k din hususunda, dinin usul\u00fcnde ve fer\u2019\u00ee meselelerinde tefrikaya d\u00fc\u015fmenin yasaklad\u0131\u011f\u0131na delil vard\u0131r.\nDevamla Y\u00fcce Allah dinlerini par\u00e7a par\u00e7a edip tefrikaya d\u00fc\u015fenlerden uzak kalmas\u0131n\u0131 emrederek: \u201cSenin onlarla hi\u00e7bir ili\u015fkin yoktur\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani sen onlardan de\u011filsin, onlar da senden de\u011fildirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar sana muhalefet etmi\u015f ve sana kar\u015f\u0131 inatla\u015fm\u0131\u015f kimselerdir. \u201cOnlar\u0131n i\u015fi ancak Allah\u2019a aittir.\u201d O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceklerdir ve O da amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara verecektir. \u201cSonra da O, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kendilerine haber verecektir.\u201d"},{"id":1318,"sura":6,"from_aya":160,"to_aya":160,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"160. Daha sonra Y\u00fcce Allah amellerine verilecek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fini belirterek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: S\u00f6zl\u00fc ve fiil\u00ee, gizli ve a\u00e7\u0131k, Allah\u2019\u0131n hakk\u0131 ile ilgili veya kullar\u0131n\u0131n hakk\u0131 ile ilgili olsun herhangi bir \u201ciyilikle gelene bunun on misli (m\u00fckafat) vard\u0131r.\u201d Bu iyili\u011fe verilecek olan kat kat m\u00fck\u00e2faat\u0131n en alt s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r.\n\u201cK\u00f6t\u00fcl\u00fckle gelen de ancak onun misli ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n eksiksiz adalet ve ihsan\u0131n\u0131n bir neticesidir. O, zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar bile zulmetmez. Bundan dolay\u0131: \u201cOnlara zulmedilmez\u201d buyurmu\u015ftur."},{"id":1319,"sura":6,"from_aya":161,"to_aya":165,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"161- De ki: \u201cHi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Rabbim, beni dosdo\u011fru bir yola, dimdik ayakta duran bir dine, hanif olan \u0130brahim\u2019in dinine iletti. O, m\u00fc\u015friklerden de\u011fildi.\u201d\n162- De ki: \u201c\u015e\u00fcphesiz benim namaz\u0131m, kurban\u0131m, hayat\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah i\u00e7indir.\n163- O\u2019nun hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. Ben bununla emrolundum ve ben m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim.\u201d\n164- De ki: \u201cAllah her \u015feyin Rabbi iken ben O\u2019ndan ba\u015fka bir rab arar m\u0131y\u0131m hi\u00e7? Herkesin kazand\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z kendisine aittir. Hi\u00e7bir g\u00fcnahkar nefis bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez. Nih\u00e2yet d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz ancak Rabbinizedir. O, ayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u015feyleri size haber verecektir.\u201d\n165- Sizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halifeleri yapan ve size verdikleri ile sizi s\u0131namak i\u00e7in kiminizi kiminizden derecelerle \u00fcst\u00fcn k\u0131lan O\u2019dur. \u015e\u00fcphesiz Rabbin, hem cezas\u0131 pek \u00e7abuk oland\u0131r hem de \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan ve pek merhamet edendir."},{"id":1320,"sura":6,"from_aya":161,"to_aya":161,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"161. Y\u00fcce Allah, peygamberine sahip oldu\u011fu hid\u00e2yet ve izlemekte oldu\u011fu dosdo\u011fru yolu ilan etmesini ve \u015funu a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 emretmektedir: Onun izlemekte oldu\u011fu bu dosdo\u011fru yol, faydal\u0131 itikad\u00ee h\u00fck\u00fcmleri ve salih amelleri i\u00e7eren, g\u00fczel olan her \u015feyi emreden ve \u00e7irkin olan her \u015feyi de yasaklayan bir dindir. B\u00fct\u00fcn peygamberlerin \u00f6zellikle de haniflerin \u00f6nderi, vefat\u0131ndan sonra g\u00f6nderilenlerin atas\u0131, Halilurrahman \u0130brahim aleyhisselam\u2019\u0131n dinidir. Bu din, dosdo\u011fru olmayan, aksine haktan sapan yahudi, hristiyan ve m\u00fc\u015friklerin dinlerinden uzakla\u015f\u0131p S\u0131rat-\u0131 Mustakim\u2019i g\u00f6steren hanif dindir. \nBu din genel olarak b\u00f6yledir. Daha sonra y\u00fcce Allah bu dinin ibadetlerinin en \u015fereflilerini ayr\u0131ca zikrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":1321,"sura":6,"from_aya":162,"to_aya":162,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"162. \u201cDe ki: \u015e\u00fcphesiz benim namaz\u0131m, kurban\u0131m\u201d Bu iki ibadet, yani namaz ve kurban \u00f6zellikle zikredilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, olduk\u00e7a \u015ferefli ve faziletli ibadetlerdir. Y\u00fcce Allah\u2019a beslenen sevgiye, dini O\u2019na halis k\u0131lmaya, kalple, dille ve azalarla Allah'a yak\u0131nla\u015fmaya delildirler. Yine nefsin, sevdi\u011fi mal\u0131 daha \u00e7ok sevdi\u011fi Y\u00fcce Allah\u2019a feda etmek demek olan kurban kesmek de O\u2019na yak\u0131nla\u015fmaya en b\u00fcy\u00fck delildir. O nedenle her kim namaz ve kurban ibadetinde ihlasl\u0131 hareket ederse, onun bu ihlas\u0131 di\u011fer amel ve s\u00f6zlerinde de ihlasl\u0131 olmas\u0131n\u0131 beraberinde getirir.\n\u201cHayat\u0131m ve \u00f6l\u00fcm\u00fcm\u201d yani hayat\u0131mda yapt\u0131\u011f\u0131m, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hakk\u0131mda takdir etti\u011fi, \u00f6l\u00fcm\u00fcmde de Allah\u2019\u0131n benim i\u00e7in takdir etti\u011fi her bir \u015fey \u201c\u00e2lemlerin Rabbi olan Allah i\u00e7indir."},{"id":1322,"sura":6,"from_aya":163,"to_aya":163,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"163. \u201cO\u2019nun\u201d ibadette \u201chi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur.\u201d M\u00fclkte (kainata sahip ve egemen olu\u015funda) ve idaresinde orta\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi. \n\u015e\u00fcphesiz ki Y\u00fcce Allah\u2019a kar\u015f\u0131 bu ihlas, benim uydurdu\u011fum bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kendili\u011fimden ortaya att\u0131\u011f\u0131m bir \u015fey de de\u011fildir. Aksine \u201cben bununla\u201d kesin olarak \u201cemrolundum\u201d bu emri yerine getirmedik\u00e7e de sorumlulu\u011fundan kurtulamam \u201cve ben\u201d bu \u00fcmmet i\u00e7inde \u201cm\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilkiyim.\u201d"},{"id":1323,"sura":6,"from_aya":164,"to_aya":164,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"164. \u201cDe ki: Allah her \u015feyin Rabbi iken ben O\u2019ndan ba\u015fka\u201d yarat\u0131lm\u0131\u015flar aras\u0131ndan \u201cbir rab arar m\u0131y\u0131m hi\u00e7?\u201d Benim O\u2019ndan ba\u015fka bir rab, kainat\u0131 y\u00f6neten bir kimse kabul etmem hi\u00e7 bana yak\u0131\u015f\u0131r m\u0131? Halbuki Allah her \u015feyin rabbidir, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar O\u2019nun rububiyeti alt\u0131ndad\u0131r, O\u2019nun emrine ba\u011fl\u0131d\u0131r. O halde benim de benden ba\u015fkas\u0131n\u0131n da Allah\u2019\u0131 rab edinmesi ve bunu ho\u015fnutlukla kabul etmesi, di\u011fer taraftan Y\u00fcce Allah\u2019a muhta\u00e7 ve aciz olan, O\u2019nun rububiyeti alt\u0131nda bulunan herhangi bir kimseye de ba\u011flanmamas\u0131 \u015fartt\u0131r. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak b\u00f6yle davranmaya te\u015fvik ederken aksi tutumdan korkutarak \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHerkesin\u201d hay\u0131r ve \u015fer kabilinden \u201ckazand\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z kendisine aittir.\u201d Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cKim salih amel i\u015flerse kendi lehine, kim de k\u00f6t\u00fcl\u00fck yaparsa kendi aleyhinedir.\u201d (Fussilet, 41\/46)\n\u201cHi\u00e7bir g\u00fcnahkar nefis bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmez.\u201d Aksine herkes kendi g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenir. E\u011fer herhangi bir kimse, ba\u015fkas\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve g\u00fcnah\u0131na sebep olmu\u015fsa o takdirde fiilen o i\u015fi i\u015fleyenin g\u00fcnah\u0131ndan bir \u015fey eksilmeksizin sebep olana da sebep olman\u0131n g\u00fcnah\u0131 vard\u0131r. \n\u201cNih\u00e2yet\u201d k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz Ancak Rabbinizedir. O\u201d hay\u0131r ya da \u015fer t\u00fcr\u00fcnden hakk\u0131nda \u201cayr\u0131l\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u015feyleri size haber verecektir\u201d ve bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da en m\u00fckemmel \u015fekilde verecektir."},{"id":1324,"sura":6,"from_aya":165,"to_aya":165,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"165. \u201cSizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn halefleri yapan\u201d Allah sizi yery\u00fcz\u00fcnde \u00f6ncekilerden sonra gelen halefler k\u0131ld\u0131, zira kiminiz kiminizin arkas\u0131ndan gelir, halefi olur. Orada bulunan her \u015feyi emrinize verdi ve nas\u0131l amel edece\u011finizi ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in de sizi s\u0131nad\u0131. \u201cSize verdikleri ile sizi s\u0131namak i\u00e7in kiminizi kiminizden derecelerle\u201d g\u00fc\u00e7, sa\u011fl\u0131k, r\u0131z\u0131k, yarat\u0131l\u0131\u015f ve ahl\u00e2k itibari ile \u201c\u00fcst\u00fcn k\u0131lan O\u2019dur.\u201d Bu verdikleri ile sizi s\u0131namas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak da amellerinizin aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kar.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin hem\u201d kendisine isyan edip \u00e2yetlerini yalanlayanlara kar\u015f\u0131 \u201ccezas\u0131 pek \u00e7abuk oland\u0131r hem de\u201d kendisine iman edip salih amel i\u015fleyen, helak edici b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan da tevbe eden kimselere kar\u015f\u0131 \u201c\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayan ve pek merhamet edendir.\u201d[9]"},{"id":1325,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":""},{"id":1326,"sura":6,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}