{"result":[{"id":2190,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0642\u062f\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f","text":""},{"id":2191,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"12- Y\u00dbSUF S\u00dbRES\u0130"},{"id":2192,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir, 111 \u00e2yettir)"},{"id":2193,"sura":12,"from_aya":1,"to_aya":3,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Elif, L\u00e2m, R\u00e2. Bunlar, apa\u00e7\u0131k Kitab\u0131n \u00e2yetleridir.\n2- Biz onu, anlay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye Arap\u00e7a bir Kur\u2019\u00e2n olarak indirdik.\n3- Biz, sana bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 vahyetmek suretiyle k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczelini anlat\u0131yoruz. Halbuki sen, bundan \u00f6nce habersiz olanlardand\u0131n."},{"id":2194,"sura":12,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Y\u00fcce Allah, Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019in \u00e2yetlerinin \u201capa\u00e7\u0131k Kitab\u0131n \u00e2yetleri\u201d oldu\u011funu yani s\u00f6zleri ile anlamlar\u0131 ile apa\u00e7\u0131k oldu\u011funu haber vermektedir."},{"id":2195,"sura":12,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. Bu Kitab\u0131n, dillerin en \u015fereflisi ve en a\u00e7\u0131k se\u00e7ik olan\u0131 Arap\u00e7a olarak indirilmi\u015f olmas\u0131 da bu Kitab\u0131n a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r olu\u015fundand\u0131r. Bu Kitap, insanlar\u0131n gerek duyaca\u011f\u0131 faydal\u0131 b\u00fct\u00fcn ger\u00e7ekleri a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirmektedir. B\u00fct\u00fcn bu a\u00e7\u0131kl\u0131k ve a\u00e7\u0131klamalar onu \u201canlay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye\u201ddir. Yani onun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131, us\u00fbl ve f\u00fcr\u00fbunu, emir ve yasaklar\u0131n\u0131 bilip akledesiniz diyedir. E\u011fer bunlar\u0131 kesin bir bilgi ile aklederseniz, kalpleriniz onlar\u0131 bilirse, azalar\u0131n\u0131z\u0131n salih amel i\u015flemeleri ve ona itaat edip ba\u011flanmalar\u0131 sonucunu verir.\n\u201cAnlay\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnesiniz diye\u201d buyru\u011fu, onun \u00fcst\u00fcn ve \u015ferefli anlamlar\u0131 zihinlerinizde tekrarlana tekrarlana ak\u0131llar\u0131n\u0131z arts\u0131n ve b\u00f6ylelikle bir halden, ondan daha \u00fcst\u00fcn ve daha m\u00fckemmel olan hallere intikal edip geli\u015fesiniz anlam\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir."},{"id":2196,"sura":12,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. \u201cBiz, sana bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 vahyetmekle k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczelini anlat\u0131yoruz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu k\u0131ssalar do\u011frudur, ibaresi ak\u0131c\u0131d\u0131r ve anlamlar\u0131 pek g\u00fczeldir. Bunu da bizim sana vahyetti\u011fimiz ve kendisi ile seni di\u011fer peygamberlere \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 vahyetmek suretiyle yap\u0131yoruz. Bu ise Y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir l\u00fctuf ve bir ihsand\u0131r. \u201cHalbuki sen, bundan \u00f6nce habersiz olanlardand\u0131n.\u201d Yani Kitab\u0131n ve iman\u0131n ne oldu\u011funu, Allah sana vahiy g\u00f6ndermeden \u00f6nce bilmezdin. Fakat Biz, onu kullar\u0131m\u0131z aras\u0131ndan kendisi ile diledi\u011fimizi hid\u00e2yete iletece\u011fimiz bir nur k\u0131ld\u0131k.\nY\u00fcce Allah, bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n i\u00e7erdi\u011fi k\u0131ssalar\u0131 \u00f6v\u00fcp onlar\u0131n kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z anlat\u0131lan k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczeli oldu\u011funu ve hi\u00e7bir kitapta bu k\u0131ssalar\u0131n Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019deki gibi benzerleri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttikten sonra Yusuf\u2019un, babas\u0131n\u0131n ve karde\u015flerinin k\u0131ssas\u0131 olan o hem g\u00fczel, hem hayret verici k\u0131ssay\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2197,"sura":12,"from_aya":4,"to_aya":6,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"4- Hani Yusuf babas\u0131na \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cBabac\u0131\u011f\u0131m, r\u00fcyamda on bir y\u0131ld\u0131zla g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6rd\u00fcm ki onlar bana secde ediyorlard\u0131.\u201d\n5- Dedi ki: \u201cO\u011fulcu\u011fum, r\u00fcyan\u0131 karde\u015flerine anlatma, sonra sana bir tuzak kurarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan, insan\u0131n apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.\n6- \u201cRabbin seni b\u00f6ylece se\u00e7ecek, sana r\u00fcya yorumun \u00f6\u011fretecek, nimetini daha \u00f6nce atalar\u0131n \u0130brahim ve \u0130sh\u00e2k\u2019a tamamlad\u0131\u011f\u0131 gibi sana ve Yakub ailesine de tamamlayacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki Rabbin her \u015feyi bilendir, h\u00fck\u00fcm ve hikmet sahibidir.\u201d"},{"id":2198,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"\u015eunu bilelim ki Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne bu Kitap\u2019ta k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczelini anlataca\u011f\u0131n\u0131 haber verdikten sonra bu k\u0131ssay\u0131 s\u00f6z konusu ederek geni\u015f\u00e7e anlatm\u0131\u015f, bu k\u0131ssada meydana gelen olaylar\u0131 zikretmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle bu k\u0131ssan\u0131n eksiksiz, m\u00fckemmel ve ger\u00e7ekten g\u00fczel bir k\u0131ssa oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f oluyoruz. O nedenle her kim senedi ve nakledeni bilinmeyen ve \u00e7o\u011funlu\u011fu da yalan olan \u0130srailiyat ile bu k\u0131ssay\u0131 tamamlamak veya g\u00fczelle\u015ftirmek isteyecek olursa bilsin ki o, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n -ha\u015fa- eksik b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlamaya kalk\u0131\u015fmakta, eksik oldu\u011funu iddia etti\u011fi bir \u015feyin eksikli\u011fini giderme iddias\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u00c7irkinli\u011fi bu s\u0131n\u0131ra ula\u015fan bir i\u015f hakk\u0131nda ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6ylemeye de gerek yok. Ne var ki pek \u00e7ok tefsir, bu s\u00fbrenin birka\u00e7 kat fazlas\u0131 yek\u00fcn tutan ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fu ile \u00e7eli\u015fen, olduk\u00e7a da \u00e7irkin birtak\u0131m bilgi ve yalanlarla doldurulmu\u015f bulunmaktad\u0131r. Kula d\u00fc\u015fen Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 kavramak ve Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019den nakledilmeyen di\u011fer bilgileri de bir kenara b\u0131rakmakt\u0131r."},{"id":2199,"sura":12,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. \u201cHani Yusuf babas\u0131na\u201d yani \u0130brahim el-Halil\u2019in o\u011flu \u0130shak\u2019\u0131n o\u011flu Yakub\u2019a -hepsine selam olsun- \u201c\u015f\u00f6yle demi\u015fti: Babac\u0131\u011f\u0131m r\u00fcyamda on bir y\u0131ld\u0131zla g\u00fcne\u015fi ve ay\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6rd\u00fcm ki onlar bana secde ediyorlard\u0131.\u201d Bu r\u00fcya, Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131n d\u00fcnya ve \u00e2hirette ula\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu y\u00fcksek makam\u0131n bir mukaddimesi mahiyetinde idi. \u0130\u015fte Allah, olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir i\u015fi murad etti\u011fi takdirde ondan \u00f6nce ona haz\u0131rl\u0131k, onu kolayla\u015ft\u0131rmak ve kulun, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131 me\u015fakkatlere bir \u00f6nhaz\u0131rl\u0131k, kuluna da bir l\u00fctuf ve ihsan olsun diye birtak\u0131m mukaddimeler takdir eder. \nYakub, onun bu r\u00fcyas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece yorumlad\u0131: G\u00fcne\u015f annesi, ay babas\u0131, y\u0131ld\u0131zlar da onun karde\u015fleridir. Ge\u00e7irece\u011fi de\u011fi\u015fik haller sonunda karde\u015fleri ona boyun e\u011fecekler, ikram ve tazim olmak \u00fczere ona secde edecek noktaya kadar varacaklard\u0131r. Bu ise ancak Allah\u2019\u0131n onu be\u011fenip se\u00e7mesi, ona ilim, amel ve yery\u00fcz\u00fcnde iktidar vermesi suretiyle onun \u00fczerindeki nimetini tamamlamas\u0131 gibi daha \u00f6nceden ortaya \u00e7\u0131kacak birtak\u0131m sebeplerle ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Ayr\u0131ca bu nimet, kendisine secde edecek olan ve bu nimette ona t\u00e2bi bulunan Yakubo\u011fullar\u0131n\u0131 da kapsayacakt\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2200,"sura":12,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. \u201cRabbin seni b\u00f6ylece se\u00e7ecek.\u201d L\u00fctuf ve ihsan edece\u011fi \u00fcst\u00fcn vas\u0131flar ve olduk\u00e7a g\u00fczel haller ile be\u011fenip se\u00e7ecek. \u201cSana r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011fretecek.\u201d Hem r\u00fcya yorumunu, hem de semav\u00ee kitaplar ve benzerleri gibi do\u011fru s\u00f6zlerin \u00e2k\u0131betini a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u00f6\u011fretecek. \u201cNimetini daha \u00f6nce atalar\u0131n \u0130brahim ve \u0130shak\u2019a tamamlad\u0131\u011f\u0131 gibi\u201d Zira Allah onlara pek b\u00fcy\u00fck din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee nimetler ihsan etmi\u015ftir, i\u015fte \u201csana ve Yakub ailesine de\u201d sana d\u00fcnyada da \u00e2hirette de iyilik vermek sureti ile nimetini \u201ctamamlayacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz ki Rabbin her \u015feyi bilendir, h\u00fck\u00fcm ve hikmet sahibidir.\u201d O\u2019nun bilgisi her \u015feyi, kullar\u0131n kalplerindeki iyilik ve onun d\u0131\u015f\u0131ndaki niyetleri de ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Herkese hikmetinin ve hamdinin gerektirdi\u011fi \u015feyleri verir. O, hikmeti sonsuz oland\u0131r. Her bir \u015feyi yerli yerine koyar ve bulunmalar\u0131 gereken yerlerinde bulundurur. "},{"id":2201,"sura":12,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. Babas\u0131, Yusuf\u2019a r\u00fcyas\u0131n\u0131n yorumunu anlat\u0131p bitirdikten sonra \u015f\u00f6yle dedi: \u201cO\u011fulcu\u011fum, r\u00fcyan\u0131 karde\u015flerine anlatma, sonra sana bir tuzak kurarlar.\u201d Ba\u015flar\u0131na \u015ferefli bir \u00f6nder olaca\u011f\u0131n i\u00e7in seni k\u0131skan\u0131rlar. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan insan\u0131n apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.\u201d Gece g\u00fcnd\u00fcz, gizli a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na ara vermez. \u00d6yleyse kulun, \u015feytan\u0131n kendisine musallat olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sebeplerden uzak durmas\u0131 gerekir. Yusuf da babas\u0131n\u0131n emrine uyarak bu r\u00fcyay\u0131 karde\u015flerine haber vermeyip gizledi."},{"id":2202,"sura":12,"from_aya":7,"to_aya":9,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"7- Andolsun ki Y\u00fbsuf ve karde\u015flerinde (durumlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p) soranlar i\u00e7in nice ibretler vard\u0131r.\n8- Hani onlar \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: \u201cDo\u011frusu biz, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir topluluk oldu\u011fumuz halde babam\u0131z, Yusuf ile karde\u015fini bizden daha \u00e7ok seviyor. Ger\u00e7ekten babam\u0131z apa\u00e7\u0131k bir hata i\u00e7indedir.\n9- \u201cYusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcr\u00fcn yahut onu bir yere at\u0131verin de baban\u0131z yaln\u0131z size y\u00f6nelsin. Bundan sonra da (tevbe edip) salih bir topluluk olursunuz.\u201d"},{"id":2203,"sura":12,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. \u201cAndolsun ki Y\u00fbsuf ve karde\u015flerinde (durumlar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131p) soranlar i\u00e7in\u201d gerek h\u00e2l dili ile gerek konu\u015fma dili ile ona dair soru soran herkes i\u00e7in \u201cnice ibretler\u201d pek \u00e7ok g\u00fczel sonu\u00e7 ve maksatlara ula\u015ft\u0131ran ibretli deliller \u201cvard\u0131r.\u201d \u0130\u015fte bu delil ve ibretlerden gere\u011fi gibi faydalanacaklar, soru soranlard\u0131r. Y\u00fcz \u00e7evirenler, ibretlerden de k\u0131ssalardan da apa\u00e7\u0131k delillerden de yararlanamazlar."},{"id":2204,"sura":12,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. \u201cHani onlar\u201d kendi aralar\u0131nda \u201c\u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: Do\u011frusu biz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir topluluk oldu\u011fumuz halde babam\u0131z, Yusuf ile\u201d onun anne-baba bir \u201ckarde\u015fi\u201d yani B\u00fcnyamin\u2019i -\u00e7\u00fcnk\u00fc zaten hepsi (anneleri ayr\u0131 olsa bile) karde\u015f idiler- \u201cbizden daha \u00e7ok seviyor.\u201d Nas\u0131l olur da babam\u0131z, bu iki karde\u015fi sevgi ve \u015fefkati bak\u0131m\u0131ndan bize \u00fcst\u00fcn tutabilir? \u201cGer\u00e7ekten babam\u0131z apa\u00e7\u0131k bir hata i\u00e7indedir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ikisini de bize \u00fcst\u00fcn tutmaktad\u0131r. Halbuki bize g\u00f6re bunu gerektiren bir neden yoktur ve buna dair herhangi bir gerek\u00e7e de tespit edemiyoruz."},{"id":2205,"sura":12,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. \u201cYusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcr\u00fcn yahut onu bir yere at\u0131verin\u201d Babas\u0131n\u0131n onu g\u00f6rmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacak uzak\u00e7a bir yere atarak babas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131n. Sizler bu iki i\u015ften birisini yap\u0131n ki \u201cbaban\u0131z yaln\u0131z size y\u00f6nelsin.\u201d Yani kendisini yaln\u0131z size versin, yaln\u0131z size \u015fefkat ve muhabbet ile y\u00f6nelsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun kalbi \u015fu anda Yusuf ile size yer ay\u0131ramayacak kadar me\u015fguld\u00fcr.\n\u201cBundan\u201d bu i\u015fi yapt\u0131ktan \u201csonra da (tevbe edip) salih bir topluluk olursunuz.\u201d \u0130\u015flemi\u015f oldu\u011funuz bu g\u00fcnahtan sonra Y\u00fcce Allah\u2019a tevbe eder ve O\u2019ndan ba\u011f\u0131\u015flanma dilersiniz. Onlar, bu i\u015fi daha kolay yapabilmek, onun \u00e7irkinli\u011fini bertaraf etmek ve birbirlerine te\u015fvikte bulunmak maksad\u0131 ile daha bu g\u00fcnah\u0131 i\u015flemeden \u00f6nce tevbe etmeye karar verdiler."},{"id":2206,"sura":12,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"10- \u0130\u00e7lerinden biri: \u201cYusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcrmeyin. E\u011fer ille de bir \u015fey yapacaksan\u0131z onu kuyunun dibine at\u0131n da bir yolcu kafilesi onu bulup als\u0131n\u201d dedi."},{"id":2207,"sura":12,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. \u201c\u0130\u00e7lerinden\u201d yani Yusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcrmek yahut onu uzakla\u015ft\u0131rmak isteyen karde\u015flerinden \u201cbiri: Yusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcrmeyin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onu \u00f6ld\u00fcrmek daha b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah ve daha korkun\u00e7 bir vebaldir. Onu \u00f6ld\u00fcrmeksizin babas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131rmakla da maksad\u0131n\u0131z ger\u00e7ekle\u015fir. O halde siz de onu uzakla\u015ft\u0131rabilme i\u015fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek maksad\u0131 ile \u201ce\u011fer\u201d bu i\u015fi \u201cille de yapacaksan\u0131z onu kuyunun dibine at\u0131n\u201d ve durumunuzu haber vermemesi i\u00e7in ona tehditte bulunun. Aksine onun, efendisinden ka\u00e7m\u0131\u015f bir k\u00f6le oldu\u011funu s\u00f6ylemesini isteyin. B\u00f6ylelikle uzak yerlere giden \u201cbir yolcu kafiles onu bulup als\u0131n\u201d ve gitti\u011fi yerde al\u0131koysun \u201cdedi.\u201d Bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen, Yusuf hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc en g\u00fczel, aralar\u0131nda Yusuf\u2019a kar\u015f\u0131 en iyi ve bu hususta Allah\u2019tan en \u00e7ok korkanlar\u0131 idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimi k\u00f6t\u00fcl\u00fckler, kimi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden daha hafifitir. Hafif olan zararla daha a\u011f\u0131r zarar \u00f6nlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Nih\u00e2yet onlar bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ittifakla kabul ettiler ve:"},{"id":2208,"sura":12,"from_aya":11,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"11- Dediler ki: \u201cEy babam\u0131z! Sana ne oluyor da Yusuf hakk\u0131nda bize g\u00fcvenmiyorsun? Halbuki biz elbette onun iyili\u011fini isteriz.\n12- \u201cYar\u0131n onu bizimle beraber g\u00f6nder de gezip oynas\u0131n. Biz onu mutlaka koruruz.\u201d\n13- Dedi ki: \u201cOnu g\u00f6t\u00fcrmeniz ger\u00e7ekten beni \u00fczer. Ayr\u0131ca siz kendisinden habersizken kurdun onu yemesinden korkar\u0131m.\u201d \n14- Onlar da dediler ki: \u201cBiz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir topluluk oldu\u011fumuz halde e\u011fer onu kurt yiyecek olursa o zaman ger\u00e7ekten biz zarara u\u011fram\u0131\u015f (i\u015fe yaramaz) kimseleriz demektir.\u201d "},{"id":2209,"sura":12,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. \u201cDediler ki:\u201d Yani Yusuf\u2019un karde\u015fleri maksatlar\u0131na ula\u015fmak kast\u0131 ile babalar\u0131na \u015f\u00f6yle dediler: \u201cEy babam\u0131z! Sana ne oluyor ki Yusuf hakk\u0131nda bize g\u00fcvenmiyorsun?\u201d Herhangi bir sebep ve gerek\u00e7e yokken bizden yana Yusuf hakk\u0131nda ne diye korkuyorsun? \u201cHalbuki biz elbette onun iyili\u011fini isteriz.\u201d Ona kar\u015f\u0131 \u015fefkatimiz vard\u0131r ve kendimiz i\u00e7in istedi\u011fimizi onun i\u00e7in de isteriz. Bu ifade, Yakub aleyhisselam\u2019\u0131n Yusuf\u2019un karde\u015fleri ile birlikte \u00e7\u00f6le ve benzeri uzak yerlere gitmesine m\u00fcsaade etmedi\u011fini g\u00f6stermektedir."},{"id":2210,"sura":12,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. Onlar babalar\u0131n\u0131n, karde\u015flerini kendileri ile g\u00f6ndermesini engelleyen kendi haklar\u0131ndaki zann\u0131n\u0131n yersizli\u011fini ifade ettikten sonra babas\u0131n\u0131n Yusuf i\u00e7in arzulayaca\u011f\u0131 bir \u015feyi yani Yusuf\u2019un faydas\u0131na olacak, ayr\u0131ca onu kendileri ile birlikte g\u00f6ndermeye m\u00fcsaade etmesini gerektirecek bir hususu s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle dediler: \u201cYar\u0131n onu bizimle beraber g\u00f6nder de gezip oynas\u0131n.\u201d A\u00e7\u0131k havada gezinsin, ne\u015felensin ve can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 gitsin. \u201cBiz onu mutlaka koruruz\u201d yani onu g\u00f6z\u00fcm\u00fczden uzak tutmayacak ve ona gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc eziyete kar\u015f\u0131 onu koruyaca\u011f\u0131z."},{"id":2211,"sura":12,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. Babalar\u0131 da onlara \u201cdedi ki: Onu g\u00f6t\u00fcrmeniz muhakkak ger\u00e7ekten beni \u00fczer\u201d yani sadece onu al\u0131p g\u00f6t\u00fcrmeniz bile beni \u00fczer ve bana a\u011f\u0131r gelir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben, k\u0131sa bir s\u00fcre dahi olsa ondan ayr\u0131 kalamam. Bu da benim onu sizinle birlikte g\u00f6ndermeme engeldir. \u0130kinci bir engel de \u015fudur: \u201cAyr\u0131ca siz kendisinden habersizken\u201d ondan gafil oldu\u011funuz ve fark etmedi\u011finiz bir halde iken \u201ckurdun onu yemesinden korkar\u0131m\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc o hen\u00fcz k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr, kurda kar\u015f\u0131 kendisini koruyamaz."},{"id":2212,"sura":12,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. \u201cOnlar da dediler ki: Biz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir topluluk oldu\u011fumuz halde\u201d onu korumaya dikkat g\u00f6steren bir grup oldu\u011fumuz halde \u201ce\u011fer onu kurt yiyecek olursa o zaman ger\u00e7ekten biz zarara u\u011fram\u0131\u015f (i\u015fe yaramaz) kimseleriz demektir.\u201d E\u011fer kurt onu yer ve bu konuda bizi aciz b\u0131rakacak olursa art\u0131k bizde hay\u0131r yok, bizden hi\u00e7bir iyilik beklenmez demektir.\nOnlar, bu \u015fekilde Yusuf\u2019u beraberlerinde g\u00f6ndermesini sa\u011flayacak sebepleri haz\u0131rlay\u0131p engelleri de ortadan kald\u0131rd\u0131ktan sonra babalar\u0131, Yusuf\u2019un onlarla birlikte gitmesine izin verdi."},{"id":2213,"sura":12,"from_aya":15,"to_aya":18,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- Nih\u00e2yet onu g\u00f6t\u00fcr\u00fcp de kuyunun dibine atmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131nda biz, ona: \u201cAndolsun ki ilerde bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kendilerine hi\u00e7 fark\u0131nda de\u011fillerken haber vereceksin\u201d diye vahyettik.\n16- Ak\u015fam a\u011flaya a\u011flaya babalar\u0131na geldiler.\n17- \u201cEy babam\u0131z, biz yar\u0131\u015f yapmaya gitmi\u015ftik ve Yusuf\u2019u da e\u015fyam\u0131z\u0131n yan\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131k. Onu kurt yemi\u015f! Biz do\u011fru s\u00f6ylesek bile sen bize inanmazs\u0131n\u201d dediler.\n18- Yusuf\u2019un, \u00fczerinde sahte kan bulunan g\u00f6mle\u011fini getir(ip g\u00f6ster)diler. Dedi ki: \u201cHay\u0131r! Nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f! Art\u0131k (bana d\u00fc\u015fen) g\u00fczel bir sab\u0131rd\u0131r. Sizin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 (benim i\u00e7in) yard\u0131m\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak olan ancak Allah\u2019t\u0131r.\u201d"},{"id":2214,"sura":12,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. \u201cNih\u00e2yet onu g\u00f6t\u00fcr\u00fcp de\u2026\u201d Yani babalar\u0131n\u0131n kendilerine izin vermesinden sonra karde\u015fleri Yusuf\u2019u al\u0131p gittiklerinde ve onu i\u00e7lerinden az \u00f6nce s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en ki\u015finin dedi\u011fi gibi bir kuyuya atmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131nda ve bu kararlar\u0131n\u0131 da uygulama imkan\u0131n\u0131 bulduklar\u0131nda bu i\u015fi uygulad\u0131lar ve onu kuyuya att\u0131lar. Daha sonra Y\u00fcce Allah ona, o bu zorlu durumda iken ona vahyetmek sureti ile l\u00fctuf ve ihsanda bulundu ve \u015f\u00f6yle buyurdu: \u201cAndolsun ki ilerde bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131 kendilerine hi\u00e7 fark\u0131nda de\u011fillerken haber vereceksin.\u201d Yani sen bu hususta onlara sitem edeceksin, onlar bu i\u015fin fark\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada onlar\u0131n bu durumlar\u0131n\u0131 kendilerine haber vereceksin. Bu buyruk, Yusuf\u2019a i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu halden kurtulaca\u011f\u0131na, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onu, aile halk\u0131 ve karde\u015fleri ile birlikte yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc ve muktedir oldu\u011fu bir zamanda bir araya getirece\u011fi m\u00fcjdesini de ihtiva etmektedir."},{"id":2215,"sura":12,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. \u201cAk\u015fam a\u011flaya a\u011flaya babalar\u0131na geldiler.\u201d Normal geli\u015f saatlerinden gecikmek ve a\u011flamak suretiyle bunlar\u0131 do\u011fru s\u00f6ylediklerine dair bir delil g\u00f6sterme niyetinde idiler."},{"id":2216,"sura":12,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. Yalan bir mazeret uydurarak: \u201cEy babam\u0131z, biz yar\u0131\u015f\u201d ya ko\u015fu yar\u0131\u015f\u0131 yahut da ok atma yar\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in \u201cyapmaya gitmi\u015ftik. Yusuf\u2019u da\u201d yorulmay\u0131p dinlensin diye \u201ce\u015fyam\u0131z\u0131n yan\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131k.\u201d Biz onun yan\u0131nda yokken ve yar\u0131\u015fma yap\u0131yorken \u201conu kurt yemi\u015f! Biz do\u011fru s\u00f6ylesek bile sen bize inanmazs\u0131n, dediler.\u201d Biz, sana mazeretimizi bildirdik ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki Yusuf\u2019a kar\u015f\u0131 kalbinde duydu\u011fun \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve ona kar\u015f\u0131 ileri derecedeki \u015fefkatin dolay\u0131s\u0131 ile bizim do\u011fru s\u00f6yledi\u011fimizi kabul etmeyeceksin. Ancak senin bizim do\u011fru s\u00f6yledi\u011fimizi kabul etmeyi\u015fin, bizim sana ger\u00e7ek mazeretimizi bildirmemize engel de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6zlerle mazeretlerini peki\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131."},{"id":2217,"sura":12,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. Bu s\u00f6ylediklerini daha da peki\u015ftirmek maksad\u0131 ile \u201cYusuf\u2019un, \u00fczerinde sahte kan bulunan g\u00f6mle\u011fini getir(ip g\u00f6ster)diler.\u201d ve bu kan\u0131n, kurdun yemesi sonucu Yusuf\u2019un g\u00f6mle\u011fe bula\u015fan kan\u0131 oldu\u011funu iddia ettiler. Ancak babalar\u0131, onlar\u0131n bu s\u00f6zlerini kabul etmeyip \u201cDedi ki: Hay\u0131r! Nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f.\u201d Yani nefisleriniz size beni ondan ay\u0131rmak hususunda olduk\u00e7a \u00e7irkin bir i\u015fi s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermi\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc babas\u0131, birtak\u0131m karinelerden, hallerden ve Yusuf\u2019un kendisine anlatt\u0131\u011f\u0131 r\u00fcyadan bu s\u00f6yledi\u011fine delil te\u015fkil edecek ipu\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. \u201cArt\u0131k (bana d\u00fc\u015fen) g\u00fczel bir sab\u0131rd\u0131r. Sizin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 (benim i\u00e7in) yard\u0131m\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131lacak olan ancak Allah\u2019t\u0131r.\u201d Ben vazifemi gere\u011fince yerine getirmeye gayret edece\u011fim. O da b\u00f6yle bir imtihana kar\u015f\u0131 g\u00fczel bir \u015fekilde sabretmektir. Yani \u00f6fkeden ve insanlara \u015fik\u00e2yetten uzak duraca\u011f\u0131m bir sab\u0131r. Bu hususta da kendi g\u00fc\u00e7 ve kuvvetime de\u011fil, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na g\u00fcvenece\u011fim.\nO kendisi hakk\u0131nda b\u00f6yle bir s\u00f6z verdi ve \u015fu s\u00f6zleri ile \u015fik\u00e2yetini Yaradan\u0131na arzetti: \u201cBen, keder ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcm\u00fc ancak Allah\u2019a \u015fikayet ederim.\u201d (Yusuf, 12\/86) \u00c7\u00fcnk\u00fc Yarat\u0131c\u0131ya \u015fik\u00e2yet, g\u00fczel bir \u015fekilde sabra ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Zira peygamber, s\u00f6z verdi mi mutlaka s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirir."},{"id":2218,"sura":12,"from_aya":19,"to_aya":20,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"19- Bir yolcu kafilesi gelip sucular\u0131n\u0131 yollad\u0131lar. O da kovas\u0131n\u0131 (kuyuya) sark\u0131tt\u0131: \u201cM\u00fcjde! \u0130\u015fte gen\u00e7 bir \u00e7ocuk!\u201d dedi. Onu bir ticaret mal\u0131 gibi saklad\u0131lar. Allah ise ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi biliyordu.\n20- Onu d\u00fc\u015f\u00fck bir fiyata, say\u0131l\u0131 birka\u00e7 dirheme satt\u0131lar. Zaten ona pek de\u011fer vermiyorlard\u0131."},{"id":2219,"sura":12,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. Yani Yusuf aleyhisselam bir s\u00fcre kuyuda kald\u0131ktan sonra nih\u00e2yet M\u0131s\u0131r\u2019a do\u011fru gitmekte olan \u201cbir yolcu kafilesi gelip sucular\u0131n\u0131 yollad\u0131lar.\u201d Yani onlar i\u00e7in su aramak, suyun bulundu\u011fu yeri tespit etmek, onlar i\u00e7in havuz gibi bir yerde su haz\u0131rlamak vb. i\u015fleri g\u00f6rmek \u00fczere \u00f6nden giden \u00f6nc\u00fclerini g\u00f6nderdiler. \u201cO da\u201d bu sucular\u0131 \u201ckovas\u0131n\u0131 (kuyuya) sark\u0131tt\u0131.\u201d Yusuf aleyhisselam da ona tutunarak \u00e7\u0131kt\u0131. \u201cM\u00fcjde, i\u015fte gen\u00e7 bir \u00e7ocuk, dedi.\u201d Sevindi ve: Bu \u00e7ok de\u011ferli bir k\u00f6ledir, dedi. \u201cOnu bir ticaret mal\u0131 gibi saklad\u0131lar.\u201d"},{"id":2220,"sura":12,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Karde\u015fleri de o s\u0131rada yak\u0131n bir yerde bulunuyordu. Bu sefer yolcu kafilesi onu karde\u015flerinden \u201cd\u00fc\u015f\u00fck bir fiyata, say\u0131l\u0131 birka\u00e7 dirheme\u201d kar\u015f\u0131l\u0131k gelen olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir bedele \u201csatt\u0131lar. Zaten ona pek de\u011fer vermiyorlard\u0131.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc karde\u015flerinin maksad\u0131, sadece onun ortadan kaybolup babas\u0131ndan uzak olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131. Yoksa onun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda para kazanmak gibi bir maksatlar\u0131 yoktu.\nBuna g\u00f6re anlam \u015f\u00f6yle olur: Kafile, Yusuf\u2019u bulduklar\u0131nda onun durumunu gizlemek ve beraberindeki ticaret e\u015fyalar\u0131 aras\u0131na onu katmak istediler. Ancak karde\u015fleri gelip onun, kendilerinden ka\u00e7an k\u00f6leleri oldu\u011funu iddia ettiler. Bunun \u00fczerine kafile, belirtilen bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onu sat\u0131n ald\u0131 ve kendilerinden ka\u00e7mamas\u0131 i\u00e7in de karde\u015flerinden teminat ald\u0131lar. Do\u011frusunu en iyi bilen Allah\u2019t\u0131r."},{"id":2221,"sura":12,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"21- Onu sat\u0131n alan M\u0131s\u0131rl\u0131 adam, han\u0131m\u0131na: \u201cOna de\u011fer verip iyi bak. Belki bize faydas\u0131 dokunur yahut da onu evlat ediniriz\u201d dedi. \u0130\u015fte biz b\u00f6ylece Yusuf\u2019a o \u00fclkede (mevki edinsin) ve ona r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011fretelim diye imk\u00e2n haz\u0131rlad\u0131k. Allah (diledi\u011fi) i\u015fini mutlaka yerine getirir. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d"},{"id":2222,"sura":12,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Yani bu yolcu kafilesi M\u0131s\u0131r\u2019a gidip orada onu satt\u0131klar\u0131nda, onu M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n Azizi sat\u0131n ald\u0131. Onu sat\u0131n ald\u0131ktan sonra da onu ger\u00e7ekten be\u011fendi ve onun hakk\u0131nda han\u0131m\u0131na \u015f\u00f6ylece tavsiyede bulundu: \u201cOna de\u011fer verip iyi bak. Belki bize faydas\u0131 dokunur yahut da onu evlat ediniriz.\u201d Yani bu ya \u00e7e\u015fitli hizmetlerde bulunmak sureti ile k\u00f6leler gibi bize faydal\u0131 olur yahut da biz ondan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131zdan yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi yararlan\u0131r\u0131z. Bunu \u00e7ocuklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 s\u00f6ylemi\u015f olsa gerektir.\n\u201c\u0130\u015fte biz b\u00f6ylece Yusuf\u2019a o \u00fclkede (mevki edinsin)\u2026 diye imk\u00e2n haz\u0131rlad\u0131k.\u201d M\u0131s\u0131r Azizi taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 ve ona bu derece ikram g\u00f6stermesini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi ayn\u0131 \u015fekilde bunu, bu yolla yery\u00fcz\u00fcnde imk\u00e2n ve iktidar sahibi olmas\u0131n\u0131n bir ba\u015flang\u0131c\u0131 yapt\u0131k. \u201cve ona r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011fretelim diye.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onun ilim elde etmenin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir me\u015fguliyeti ve tasas\u0131 kalmay\u0131nca bu, ahk\u00e2ma dair olsun yoruma dair olsun bunun d\u0131\u015f\u0131nda olsun pek \u00e7ok ilim \u00f6\u011frenmesine vesile oldu. \u201cAllah (diledi\u011fi) i\u015fini mutlaka yerine getirir.\u201d O\u2019nun emri mutlaka yerini bulur, hi\u00e7 kimse onu engelleyemez ve hi\u00e7 kimse O\u2019nu ma\u011flup edemez. \u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d Bundan dolay\u0131 onlar, Allah\u2019\u0131n kader\u00ee h\u00fck\u00fcmlerine galip gelme maksad\u0131yla birtak\u0131m i\u015fler yaparlar. Halbuki onlar, bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek kadar zay\u0131f ve acizdirler."},{"id":2223,"sura":12,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- Ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na var\u0131nca kendisine h\u00fck\u00fcm ve ilim verdik. \u0130\u015fte ihsan sahiplerini biz, b\u00f6yle m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r\u0131z."},{"id":2224,"sura":12,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. Yusuf \u201cergenlik \u00e7a\u011f\u0131na var\u0131nca\u201d maddi ve manevi g\u00fcc\u00fc kemal derecesine ula\u015f\u0131p peygamberlik ve risalet gibi a\u011f\u0131r y\u00fckleri y\u00fcklenebilecek \u00e7a\u011fa gelince \u201ckendisine h\u00fck\u00fcm ve ilim verdik.\u201d Yani biz onu ras\u00fbl bir nebi ve rabbani bir bilgin k\u0131ld\u0131k. \n\u201c\u0130\u015fte\u201d hem Yaratana ibadet hususunda b\u00fct\u00fcn gayretini ortaya koyup onu en g\u00fczel \u015fekilde ifa etmek sureti ile ihsana ula\u015fan hem de Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na faydal\u0131 olup iyilikte bulunan \u201cihsan sahiplerini biz, b\u00f6yle m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r\u0131z.\u201d Onlar\u0131n bu iyiliklerini kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\u011fimiz m\u00fckafatlar aras\u0131nda faydal\u0131 ilim de vard\u0131r. Bu, Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131n ihsan makam\u0131na tam anlam\u0131yla ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na, buradan da Allah'\u0131n ona insanlar aras\u0131nda h\u00fck\u00fcm verme, pek \u00e7ok bilgi ve n\u00fcb\u00fcvveti nimetlerini l\u00fctfetti\u011fine delildir."},{"id":2225,"sura":12,"from_aya":23,"to_aya":29,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"23- Evinde bulundu\u011fu kad\u0131n, ona sahip olmak istedi. Kap\u0131lar\u0131 s\u0131ms\u0131k\u0131 kapad\u0131 ve: \u201cHaydi gel yan\u0131ma!\u201d dedi. O ise: \u201cAllah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. \u00dcstelik o (kocan da) benim efendimdir, bana de\u011fer verip iyi bakm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ek \u015fu ki zalimler iflah olmazlar\u201d dedi.\n24- Andolsun ki kad\u0131n ona meyletmi\u015fti. O da o kad\u0131na meyletmi\u015fti. E\u011fer Rabbinin burhan\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015f olsayd\u0131... \u0130\u015fte ondan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 giderelim diye b\u00f6yle yapt\u0131k. \u015e\u00fcphesiz o, ihl\u00e2sa erdirilmi\u015f kullar\u0131m\u0131zdand\u0131r.\n25- \u0130kisi de kap\u0131ya do\u011fru ko\u015ftular. Kad\u0131n onun g\u00f6mle\u011fini arkadan boylu boyunca y\u0131rtt\u0131. Kap\u0131n\u0131n yan\u0131nda da kad\u0131n\u0131n efendisine rastgeldiler. Kad\u0131n dedi ki: \u201cHan\u0131m\u0131na k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapmak isteyenin cezas\u0131 zindana at\u0131lmaktan yahut da can yak\u0131c\u0131 bir cezadan ba\u015fka ne olabilir ki?\u201d\n26- Yusuf: \u201cAs\u0131l o bana sahip olmak istedi\u201d dedi. Kad\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131ndan biri \u015f\u00f6yle \u015fahitlik etti: \u201cE\u011fer g\u00f6mle\u011fi \u00f6nden y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015fsa kad\u0131n do\u011fru s\u00f6ylemi\u015ftir, o ise yalanc\u0131lardand\u0131r.\u201d\n27- \u201cYok, e\u011fer g\u00f6mle\u011fi arkadan y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015fsa kad\u0131n yalan s\u00f6ylemi\u015ftir, o ise do\u011fru s\u00f6yleyenlerdendir\u201d dedi.\n28- Kocas\u0131, g\u00f6mle\u011finin arkadan y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce (ona): \u201c\u015e\u00fcphe yok ki bu, siz (kad\u0131nlar\u0131n) tuzaklar\u0131ndand\u0131r. Do\u011frusu sizin tuza\u011f\u0131n\u0131z pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d dedi.\n29- \u201cYusuf, sen bundan vazge\u00e7! Sen de (ey kad\u0131n) g\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dile. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen ger\u00e7ekten g\u00fcnahk\u00e2rlardan oldun.\u201d"},{"id":2226,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":" Bu olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir imtihand\u0131 ve Yusuf i\u00e7in, karde\u015fleri ile olan imtihan\u0131ndan ve ona sabretmesinden daha a\u011f\u0131rd\u0131. Ecir itibari ile de daha b\u00fcy\u00fckt\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, b\u00f6yle bir fiilin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc sebebin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen kendi iradesi ile tercih etti\u011fi bir sab\u0131rd\u0131. Zira o, Allah sevgisini bu fiili i\u015flemekten \u00f6nde tutmu\u015ftu. Karde\u015fleri ile olan imtihandaki sabr\u0131 ise zorunlu bir sab\u0131rd\u0131. T\u0131pk\u0131 kulun kendi tercihi olmaks\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na gelen ve ister istemez sabretmekten ba\u015fka yapacak bir \u015fey bulunmayan hastal\u0131klar ve ho\u015flan\u0131lmayan olaylar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki sab\u0131r gibi. "},{"id":2227,"sura":12,"from_aya":23,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23-24. \u015e\u00f6yle ki Yusuf aleyhisselam Aziz\u2019in evinde izzet ve ikram i\u00e7erisinde kald\u0131. Kendisi olduk\u00e7a g\u00fczel, m\u00fckemmel ve al\u0131ml\u0131 bir ki\u015filik idi. Onun bu durumu dolay\u0131s\u0131yla \u201cevinde bulundu\u011fu kad\u0131n, ona sahip olmak istedi.\u201d Yusuf, onun k\u00f6lesi ve onun idaresi alt\u0131nda bulunuyordu. Kald\u0131klar\u0131 mesken birdi. B\u00f6yle bir yerde hi\u00e7bir kimse fark etmeksizin, hi\u00e7bir insan duymaks\u0131z\u0131n o ho\u015f olmayan i\u015fi yapabilme imk\u00e2n\u0131 vard\u0131. \u201cKap\u0131lar\u0131 s\u0131ms\u0131k\u0131 kapad\u0131\u201d ve musibet bir kat daha a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131. Art\u0131k bulunduklar\u0131 yer tenha idi ve kap\u0131lar kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bulunduklar\u0131 yere herhangi bir kimsenin girmesi s\u00f6z konusu de\u011fildi. Bu nedenle kad\u0131n, yan\u0131na gelmesini isteyerek: \u201cHaydi gel yan\u0131ma, dedi.\u201d O ho\u015f olmayan i\u015fi yapmak i\u00e7in bana do\u011fru gel. Yusuf yabanc\u0131 bir kimse idi. B\u00f6yle bir kimse, vatan\u0131nda ve kendisini tan\u0131yanlar aras\u0131nda bulunan kimsenin yapmaktan utanaca\u011f\u0131 i\u015fleri rahatl\u0131kla yapabilirdi. \u00dcstelik o, bu kad\u0131n\u0131n idaresi alt\u0131nda bir esirdi. Kad\u0131n da efendisi idi. Di\u011fer taraftan onu, bu i\u015fi yapmaya sevkedecek bir g\u00fczelli\u011fi vard\u0131. Yusuf da gen\u00e7 ve bekard\u0131. Ayr\u0131ca Azizin kar\u0131s\u0131, e\u011fer ona emretti\u011fi i\u015fi yapmayacak olursa hapse atmak yahut da olduk\u00e7a a\u011f\u0131r i\u015fkencelere u\u011fratmakla onu tehdit etmi\u015fti. Ancak Yusuf, bu i\u015fi yapmas\u0131n\u0131 gerektiren g\u00fc\u00e7l\u00fc etkenlerin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen Allah\u2019a isyan etmeyip sabretti. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, kad\u0131na meyledip i\u00e7inden b\u00f6yle bir i\u015fi yapmay\u0131 ge\u00e7irdiyse de Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in onu terk etti. Allah\u2019\u0131n iste\u011fini k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreden nefsinin iste\u011finden \u00f6ne ge\u00e7irdi. \u201cRabbinin burhan\u0131n\u0131\u201d g\u00f6rmesi sayesinde, yani Rabbi taraf\u0131ndan, her t\u00fcrl\u00fc haram\u0131 terk etmesini gerektiren ilim ve iman sayesinde bu b\u00fcy\u00fck masiyetten uzak durdu ve: \u201cAllah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m\u201d dedi. Yani, bu \u00e7irkin i\u015fi yapmaktan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015f, Allah\u2019\u0131n gazab\u0131n\u0131 gerektirir ve beni Allah\u2019tan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Di\u011fer taraftan bu, beni g\u00fczel bir \u015fekilde bar\u0131nd\u0131ran efendime de bir hainlik olur. Onun iyiliklerine, han\u0131m\u0131 ile en \u00e7irkin bir i\u015fi i\u015fleyerek \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir kar\u015f\u0131l\u0131kta bulunmam bana yak\u0131\u015fmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, zulm\u00fcn en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr: \u201cGer\u00e7ek \u015fu ki zalimler iflah olmazlar.\u201d\n\u00d6zetle Yusuf aleyhisselam Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n korkusunu\/takvay\u0131, kendisine iyilikte bulunan efendisinin hakk\u0131na ri\u00e2yet etmeyi ve kendisini zul\u00fcmden -ki onu i\u015fleyen iflah olmaz- korumak iste\u011fini, bu i\u015fi i\u015flemesinin engelleri olarak ortaya koymu\u015ftur. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah\u2019\u0131n ona l\u00fctfetmi\u015f oldu\u011fu ve il\u00e2hi emirlere uyup yasaklardan ka\u00e7\u0131nmay\u0131 gerektiren kalb\u00ee iman burhan\u0131n\u0131 da bu engeller aras\u0131nda saym\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ransa Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u201condan k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u201d uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ihlasa erdirip se\u00e7ti\u011fi, kendisinin has kullar\u0131 aras\u0131na katt\u0131\u011f\u0131, \u00fczerlerine Allah\u2019\u0131n hay\u0131rl\u0131 kullar\u0131ndan olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak nimetleri ihsan edip ho\u015f olmayan \u015feyleri onlardan uzakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cihl\u00e2sa erdirilmi\u015f\u201d kullar\u0131ndand\u0131."},{"id":2228,"sura":12,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Yusuf, Aziz\u2019in han\u0131m\u0131n\u0131n olduk\u00e7a ileri derecedeki \u0131srar\u0131na ra\u011fmen iste\u011fini kabul etmeyip ondan ka\u00e7maya ve bu fitneden kurtulmak maksad\u0131 ile de kap\u0131dan bir an \u00f6nce \u00e7\u0131kmaya koyuldu. Kad\u0131n da arkas\u0131ndan ko\u015ftu ve elbisesinden yakalad\u0131. G\u00f6mle\u011fini arkadan y\u0131rtt\u0131. Bu halde kap\u0131ya ula\u015ft\u0131klar\u0131nda kad\u0131n\u0131n efendisine yani kocas\u0131na rastgeldiler. Kocas\u0131 kendisi i\u00e7in a\u011f\u0131r bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. O nedenle kad\u0131n hemen yalana s\u0131\u011f\u0131nd\u0131 ve kendisine k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmaya kalk\u0131\u015fan\u0131n Yusuf oldu\u011funu iddia ederek: \u201cHan\u0131m\u0131na k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapmak isteyenin cezas\u0131 zindana at\u0131lmaktan yahut da can yak\u0131c\u0131 bir cezadan ba\u015fka ne olabilir ki?\u201d dedi. O, bu ifadesinde kendisinin de Yusuf\u2019un da b\u00f6yle bir fiili i\u015flemedi\u011fini belirtmek kast\u0131 ile \u201cHan\u0131m\u0131na k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapmak isteyen\u201d demi\u015f \u201cHan\u0131m\u0131na k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapan\u201d dememi\u015ftir. Yani cezay\u0131 gerektiren \u015feyin, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapma kast\u0131 ve iste\u011fi oldu\u011funa dikkat \u00e7ekip buna kalk\u0131\u015fan\u0131n cezas\u0131n\u0131n da hapse at\u0131lmaktan yahut can yak\u0131c\u0131 bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lmaktan ba\u015fka bir \u015fey olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015fti."},{"id":2229,"sura":12,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. Yusuf, Azizin kar\u0131s\u0131n\u0131n kendisine yapm\u0131\u015f oldu\u011fu iftiradan uzak oldu\u011funu belirterek: \u201cAs\u0131l o bana sahip olmak istedi, dedi.\u201d Bu durumda her birisinin de do\u011fru s\u00f6ylemi\u015f olma ihtimali do\u011fdu. Ancak do\u011fru s\u00f6yleyenin hangisi oldu\u011fu belli de\u011fildi. Y\u00fcce Allah ise do\u011frulu\u011fun ve hakk\u0131n birtak\u0131m alametlerini, buna delil olacak emareleri takdir etmi\u015ftir. Kullar bunlar\u0131 kimi zaman bilebilir, kimi zaman da bilemeyebilirler. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah, bu meselede de peygamberi ve se\u00e7kin kulu Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131 temize \u00e7\u0131karmak \u00fczere aralar\u0131ndan kimin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fini bilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 l\u00fctfetmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine kad\u0131n\u0131n aile halk\u0131 aras\u0131ndan belli bir karineye dayanarak tan\u0131kl\u0131k edecek kimseyi g\u00f6nderdi. Bu karine kimin \u00fczerinde ise do\u011fru s\u00f6yleyenin o oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131. Dedi ki: \u201cE\u011fer g\u00f6mle\u011fi \u00f6nden y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015fsa kad\u0131n do\u011fru s\u00f6ylemi\u015ftir, o ise yalanc\u0131lardand\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, kad\u0131n\u0131n \u00fczerine gidenin, ona k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak isteyenin ve buna kalk\u0131\u015fan\u0131n o oldu\u011funa, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kad\u0131n\u0131n da onu kendisinden uzakla\u015ft\u0131rmak iste\u011fi ile \u00f6n taraftan g\u00f6mle\u011fini y\u0131rtm\u0131\u015f oldu\u011funa delildir."},{"id":2230,"sura":12,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. \u201cYok, e\u011fer g\u00f6mle\u011fi arkadan y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015fsa kad\u0131n yalan s\u00f6ylemi\u015ftir, o ise do\u011fru s\u00f6yleyenlerdendir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da onun kad\u0131ndan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131na, arkas\u0131ndan ko\u015fan\u0131n kad\u0131n oldu\u011funa ve g\u00f6mle\u011fini de bu \u015fekilde arkadan y\u0131rtt\u0131\u011f\u0131na delil te\u015fkil eder."},{"id":2231,"sura":12,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. \u201cKocas\u0131 g\u00f6mle\u011finin arkas\u0131ndan y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce\u201d Yusuf\u2019un do\u011fru s\u00f6yledi\u011fini ve su\u00e7suz oldu\u011funu, yalan s\u00f6yleyenin ise kad\u0131n oldu\u011funu anlad\u0131. O nedenle de kocas\u0131 kar\u0131s\u0131na: \u201c\u015e\u00fcphe yok ki bu, siz (kad\u0131nlar\u0131n) tuzaklar\u0131ndand\u0131r. Do\u011frusu sizin tuza\u011f\u0131n\u0131z pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, dedi.\u201d Kad\u0131n\u0131n bu tuza\u011f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck tuzak olabilir mi? Zira o, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmak isteyen kendisi oldu\u011fu halde kendisini temize \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p su\u00e7u Allah\u2019\u0131n peygamberi Yusuf aleyhisselam\u2019a at\u0131p iftira edecek kadar ileri gitmi\u015fti."},{"id":2232,"sura":12,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. Daha sonra efendisi, i\u015fin ger\u00e7e\u011fini anlay\u0131ca Yusuf\u2019a ve kar\u0131s\u0131na hitaben \u015f\u00f6yle dedi: \u201cYusuf, sen bundan vazge\u00e7.\u201d Yani bu konuda bir \u015fey s\u00f6yleme ve onu unut. Kimseye bu olaydan s\u00f6z etme. Bununla han\u0131m\u0131n\u0131n halini gizlemek istemi\u015fti. Ey kad\u0131n, \u201csen de g\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dile. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen ger\u00e7ekten g\u00fcnahk\u00e2rlardan oldun.\u201d B\u00f6ylelikle Yusuf\u2019a bu i\u015fi unutmas\u0131n\u0131, kar\u0131s\u0131na da g\u00fcnah\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dileyip tevbe etmesini emretti."},{"id":2233,"sura":12,"from_aya":30,"to_aya":35,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"30- \u015eehirde birtak\u0131m kad\u0131nlar: \u201cAzizin kar\u0131s\u0131, u\u015fa\u011f\u0131na sahip olmak istiyormu\u015f. Anla\u015f\u0131lan (Yusuf\u2019un) sevgisi y\u00fcre\u011fini kaplam\u0131\u015f. Biz onu ger\u00e7ekten apa\u00e7\u0131k bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d dediler.\n31- (Azizin kar\u0131s\u0131) o kad\u0131nlar\u0131n dedikodular\u0131n\u0131 i\u015fitince onlara haber g\u00f6nderdi. Onlar i\u00e7in yaslanacaklar\u0131 bir yer (ve sofra) haz\u0131rlad\u0131. Onlar\u0131n her birine de birer b\u0131\u00e7ak verdi. (Onlar meyve soyarlarken Yusuf\u2019a da): \u201c\u00c7\u0131k kar\u015f\u0131lar\u0131na!\u201d dedi. Kad\u0131nlar onu g\u00f6r\u00fcnce onun b\u00fcy\u00fck bir g\u00fczelli\u011fe sahip oldu\u011funu anlad\u0131lar. (Fark\u0131nda olmadan) ellerini kestiler ve dediler ki: \u201cAllah\u2019\u0131 tenzih ederiz! Bu, insan de\u011fil! Bu ancak \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir melektir.\u201d\n32- (Azizin kar\u0131s\u0131) dedi ki: \u201c\u0130\u015fte kendisi hakk\u0131nda beni k\u0131nad\u0131\u011f\u0131n\u0131z (o u\u015fak) bu! (Evet,) andolsun ki ben ona sahip olmak istedim, fakat o bundan \u015fiddetle ka\u00e7\u0131nd\u0131. \u015e\u00e2yet kendisine emredece\u011fim \u015feyi yapmazsa andolsun zindana at\u0131lacak ve kesinlikle zillete u\u011frayanlardan olacakt\u0131r.\u201d\n33- (Yusuf) dedi ki: \u201cRabbim, ben zindan\u0131 onlar\u0131n beni davet edecekleri \u015feye tercih ederim. E\u011fer sen onlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 benden savmazsan ben onlara meyleder ve cahillerden olurum.\u201d\n34- Rabbi de onun duas\u0131n\u0131 kabul etti ve o kad\u0131nlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 ondan savd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, hakk\u0131 ile i\u015fitendir, bilendir.\n35- Sonra b\u00fct\u00fcn delilleri g\u00f6rd\u00fckleri halde yine de onu bir s\u00fcreye kadar zindana atmak onlara uygun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc."},{"id":2234,"sura":12,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. \u201c\u015eehirde birtak\u0131m kad\u0131nlar\u2026\u201d Yani bu hususa dair haber \u015fehirde yay\u0131ld\u0131, me\u015fhur oldu. Kad\u0131nlar bundan s\u00f6z etmeye ve bundan dolay\u0131 Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131namaya ve \u015f\u00f6yle demeye koyuldular: \u201cAzizin kar\u0131s\u0131, u\u015fa\u011f\u0131na sahip olmak istiyormu\u015f. Anla\u015f\u0131lan (Yusuf\u2019un) sevgisi y\u00fcre\u011fini kaplam\u0131\u015f.\u201d Yani bu, \u00e7irkin bir \u015feydir. Zira o, olduk\u00e7a y\u00fcksek mevkide bulunan bir kad\u0131nd\u0131r. Kocas\u0131n\u0131n da konumu b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bununla birlikte kad\u0131n, elinin alt\u0131nda ve hizmetinde bulunan u\u015fa\u011f\u0131na sahip olmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f. \u00dcstelik ona kar\u015f\u0131 duydu\u011fu sevgi de kalbinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer etmi\u015f. \u00d6yle ki \u201csevgisi y\u00fcre\u011fini kaplam\u0131\u015f.\u201d Yani onun sevgisi, y\u00fcre\u011finin t\u00e2 i\u00e7erisine kadar i\u015flemi\u015f. Bu ise sevginin en ileri derecesini ifade eder. \u201cBiz, onu ger\u00e7ekten apa\u00e7\u0131k bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc o, hi\u00e7 de yapmamas\u0131 gereken bir i\u015fi yapm\u0131\u015f, b\u00f6yle bir duruma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr ki bu, onun insanlar nezdindeki kadrini, k\u0131ymetini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr."},{"id":2235,"sura":12,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. \u201c(Azizin kar\u0131s\u0131) o kad\u0131nlar\u0131n dedikodular\u0131n\u0131\/hilelerini i\u015fitince\u2026\u201d Kad\u0131nlar\u0131n bu s\u00f6zleri, hile maksatl\u0131 idi. Zira bu s\u00f6zden kas\u0131tlar\u0131 sadece onu k\u0131namak ve tenkid etmek de\u011fildi. Bu s\u00f6zleri ile Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131n\u0131 b\u00f6yle bir sevgiye d\u00fc\u015f\u00fcren Yusuf\u2019u g\u00f6rme imkan\u0131 bulmak istemi\u015flerdi. B\u00f6ylelikle Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131 bu s\u00f6zlerine \u00f6fkelensin ve bu konuda kendisini mazur g\u00f6rmelerini sa\u011flamak i\u00e7in de bu delikanl\u0131y\u0131 onlara g\u00f6stersin, istiyorlard\u0131. Bundan dolay\u0131 onlar\u0131n bu \u015fekildeki konu\u015fmalar\u0131ndan \u201chile\u201d diye s\u00f6z edilmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu s\u00f6zleri \u201ci\u015fitince kendilerine\u201d evine mis\u00e2firli\u011fe gelmeleri i\u00e7in \u201chaber g\u00f6nderdi. Onlar i\u00e7in yaslanacaklar\u0131 bir yer (ve sofra) haz\u0131rlad\u0131.\u201d \u00c7e\u015fitli d\u00f6\u015fekler, yast\u0131klar ve lezzetli yiyecekler haz\u0131rlad\u0131. Bu ikramlar aras\u0131nda b\u0131\u00e7ak kullanmay\u0131 gerektirecek ya turun\u00e7 ya da benzeri t\u00fcrden bir meyve de koymu\u015ftu. \u201cOnlar\u0131n her birine de birer b\u0131\u00e7ak verdi\u201d ki onunla yiyeceklerini kessinler. \u201c(Onlar meyve soyarlarken Yusuf\u2019a da):\u201d g\u00fczel ve al\u0131ml\u0131 hali ile \u201c\u00c7\u0131k kar\u015f\u0131lar\u0131na, dedi.\u201d \n\u201cKad\u0131nlar onu g\u00f6r\u00fcnce, onun b\u00fcy\u00fck bir g\u00fczelli\u011fe sahip oldu\u011funu anlad\u0131lar.\u201d Kalplerinde b\u00fcy\u00fck bir yer etti ve benzerini g\u00f6rmedikleri \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir manzara ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Hayranl\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 da ellerinde bulunan o b\u0131\u00e7aklarla \u201c(Fark\u0131nda olmadan) ellerini kestiler ve dediler ki: Allah\u0131 tenzih ederiz. Bu, insan de\u011fil! Bu ancak \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir melektir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf\u2019a verilen \u00fcst\u00fcn ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fczellik, g\u00f6renler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir alamet ve dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnenler i\u00e7in bir ibret olacak derecedeydi. "},{"id":2236,"sura":12,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Bu kad\u0131nlar, Yusuf\u2019un zahiri g\u00fczelli\u011fini g\u00f6r\u00fcp son derece hayrete d\u00fc\u015f\u00fcnce ve b\u00f6ylelikle Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde mazur oldu\u011funu anlad\u0131ktan sonra Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131, onlara Yusuf\u2019un tam iffet sahibi oldu\u011funu belirterek i\u00e7 g\u00fczelli\u011fini de g\u00f6stermek istedi. O nedenle de hem bunu hem de ona kar\u015f\u0131 duydu\u011fu a\u015f\u0131r\u0131 sevgisini -art\u0131k kad\u0131nlar\u0131n onu k\u0131namalar\u0131 s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 s\u00f6yleyeceklerine ald\u0131rmaks\u0131z\u0131n- a\u00e7\u0131klayarak ilan etti ve: \u201cdedi ki: \u0130\u015fte kendisi hakk\u0131nda beni k\u0131nad\u0131\u011f\u0131n\u0131z (o u\u015fak) bu! (Evet,) andolsun ki ben ona sahip olmak istedim, fakat o bundan \u015fiddetle ka\u00e7\u0131nd\u0131.\u201d Yani bu i\u015fe yakla\u015fmad\u0131. Kad\u0131n ise ona istedi\u011fini yapt\u0131rmakta direniyor, ge\u00e7en zaman ise onun huzursuzlu\u011funu, sevgisini, Yusuf\u2019a kavu\u015fmaya duydu\u011fu \u015fevk ve arzusunu art\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaram\u0131yordu. Bu y\u00fczden de kad\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u015f\u00f6yle dedi: \u201cE\u011fer kendisine emredece\u011fim \u015feyi yapmazsa andolsun zindana at\u0131lacak ve kesinlikle zillete u\u011frayanlardan olacakt\u0131r.\u201d Kad\u0131n bu tehdidi ile onu istedi\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorunda b\u0131rakmak istiyordu."},{"id":2237,"sura":12,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. \u0130\u015fte o vakit Yusuf, Rabbine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131 ve bu kad\u0131nlar\u0131n hile ve tuzaklar\u0131na kar\u015f\u0131 O\u2019ndan yard\u0131m isteyerek \u201cdedi ki: Rabbim, ben zindan\u0131 bu kad\u0131nlar\u0131n beni kendisine davet ettikleri \u015feye tercih ederim.\u201d Bu, kad\u0131nlar\u0131n Yusuf\u2019a han\u0131mefendisine itaat etmesi i\u00e7in telkinlerde bulunduklar\u0131n\u0131 ve bu konuda ona tuzak kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Yusuf ise olduk\u00e7a a\u011f\u0131r il\u00e2hi bir azab\u0131 gerektiren d\u00fcnyevi bir lezzete kar\u015f\u0131l\u0131k hapsi, d\u00fcnyevi azap ve i\u015fkenceyi tercih etti. \u201cE\u011fer Sen bunlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 benden savmazsan ben onlara meyleder\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc ben aciz ve zay\u0131f bir kimseyim; e\u011fer kad\u0131nlar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc benden uzakla\u015ft\u0131rmayacak olursan onlara meylim olur \u201cve cahillerden olurum.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, bir cahilliktir. Zira o takdirde ge\u00e7ici, az ve elemlerle kar\u0131\u015f\u0131k bir lezzeti, nimet dolu cennetlerdeki kesintisiz lezzetlere ve t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc arzulara tercih etmi\u015f olur. B\u00f6yle bir \u015feyi b\u00f6yle bir nimete tercih edenden daha cahil kim olabilir? \u015e\u00fcphesiz ki ilim ve ak\u0131l, iki menfaatten ve iki lezzetten daha b\u00fcy\u00fck olana \u00f6ncelik tan\u0131may\u0131 ve sonucu itibari ile g\u00fczel olan\u0131 tercih etmeyi gerektirir."},{"id":2238,"sura":12,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. \u201cRabbi de\u201d kendisine dua etti\u011finde \u201conun duas\u0131n\u0131 kabul etti ve o kad\u0131nlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 ondan savd\u0131.\u201d Kad\u0131n elinden gelen b\u00fct\u00fcn yollarla yine onu kand\u0131rmaya ve ondan murad almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p durdu. Nih\u00e2yet kad\u0131n, ondan \u00fcmidini kesti. Allah da kad\u0131n\u0131n tuza\u011f\u0131n\u0131 ondan savd\u0131. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc O\u201d dua edenlerin dualar\u0131n\u0131 \u201chakk\u0131yla i\u015fitendir,\u201d kulunun salih niyetini de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yard\u0131m ve l\u00fctfuna mazhar olmay\u0131 gerektiren zay\u0131f b\u00fcnyesini de \u00e7ok iyi \u201cbilendir.\u201d \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf\u2019u bu helak edici fitneden ve bu a\u011f\u0131r mihnetten kurtar\u0131\u015f\u0131 b\u00f6yle oldu. "},{"id":2239,"sura":12,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. Onun efendilerine gelince bu haber yayg\u0131nla\u015f\u0131p ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca insanlar\u0131n kimi kad\u0131n\u0131 mazur g\u00f6r\u00fcrken, kimisi de k\u0131nay\u0131p ele\u015ftirmeye koyuldu. \u201cSonra\u201d Yusuf\u2019un su\u00e7suzlu\u011funa del\u00e2let eden \u201cb\u00fct\u00fcn delilleri g\u00f6rd\u00fckleri halde yine de onu bir s\u00fcreye kadar zindana atmak onlara uygun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.\u201d B\u00f6ylelikle konuya dair haberlerin ard\u0131 arkas\u0131 kesilsin ve insanlar onu unutsun istediler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015fey bir kere yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131 m\u0131 sebepleri var oldu\u011fu s\u00fcrece an\u0131lmaya ve yayg\u0131nla\u015fmaya devam eder. Sebepleri ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda ise unutuluverir. Bu y\u00fczden b\u00f6yle bir i\u015fin maslahatlar\u0131na oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip oldular ve bu sebeple onu hapse att\u0131lar."},{"id":2240,"sura":12,"from_aya":36,"to_aya":41,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"36- Onunla birlikte zindana iki de delikanl\u0131 girdi. Bunlardan biri: \u201cBen r\u00fcyamda kendimi \u015farap (yapmak i\u00e7in \u00fcz\u00fcm) s\u0131karken g\u00f6rd\u00fcm\u201d dedi. Di\u011feri de: \u201cBen de ba\u015f\u0131mda ekmek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve ku\u015flar\u0131n da ondan yedi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm\u201d dedi. \u201cBize bunun yorumunu bildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc biz senin iyi kimselerden oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d\n37- Dedi ki: \u201cSize r\u0131z\u0131klanman\u0131z i\u00e7in bir yemek gelecek ki o gelmezden evvel ben r\u00fcyan\u0131z\u0131n tabirini mutlaka size haber verece\u011fim. Bu, Rabbimin bana \u00f6\u011fretti\u011fi ilimlerdendir. Ger\u00e7ek \u015fu ki ben Allah\u2019a iman etmeyen ve \u00e2hireti de ink\u00e2r eden bir kavmin dinini terk ettim.\n38- \u201cVe atalar\u0131m \u0130brahim, \u0130shak ve Yakub\u2019un dinine uydum. Allah\u2019a herhangi bir \u015feyi ortak ko\u015fmam\u0131z bizim i\u00e7in olacak \u015fey de\u011fildir. Bu (tevhid), hem bize hem de insanlara Allah\u2019\u0131n bir l\u00fctfudur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u015f\u00fckretmezler.\u201d\n39- \u201cEy zindan arkada\u015flar\u0131m! Ayr\u0131 ayr\u0131 bir s\u00fcr\u00fc rab mi hay\u0131rl\u0131d\u0131r yoksa tek ve Kahh\u00e2r olan Allah m\u0131?\n40- \u201cSizin onun d\u0131\u015f\u0131nda tapt\u0131klar\u0131n\u0131z, kendinizin ve babalar\u0131n\u0131z\u0131n adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m isimlerden \u00f6te bir \u015fey de\u011fildir. Allah bunlara dair hi\u00e7bir delil indirmemi\u015ftir. H\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O, kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi emretmi\u015ftir. Dosdo\u011fru din i\u015fte budur. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\n41- \u201cEy zindan arkada\u015flar\u0131m! Biriniz (kurtularak) efendisine \u015farap sunacak, di\u011feri ise as\u0131lacak ve ku\u015flar onun ba\u015f\u0131ndan yiyecektir. Hakk\u0131nda bilgi istedi\u011finiz i\u015f (bu \u015fekilde) h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d"},{"id":2241,"sura":12,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Yusuf aleyhisselam hapishaneye girince \u201conunla birlikte zindana iki de delikanl\u0131 girdi.\u201d Bu delikanl\u0131lardan her birisi bir r\u00fcya g\u00f6rd\u00fc ve r\u00fcyas\u0131n\u0131 yorumlas\u0131n diye Yusuf\u2019a anlatt\u0131: \u201cBen r\u00fcyamda kendimi \u015farap (yapmak i\u00e7in \u00fcz\u00fcm) s\u0131karken g\u00f6rd\u00fcm, dedi. Di\u011feri de: Ben Ben de ba\u015f\u0131mda ekmek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve ku\u015flar\u0131n da ondan\u201d o ekmekten \u201cyedi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm, dedi. Bize bunun yorumunu bildir.\u201d Bu r\u00fcyan\u0131n ne anlama geldi\u011fini ve bunun sonunda nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 bize s\u00f6yle. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc biz senin iyi kimselerden oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d Yani biz, seni insanlara iyilik yapan bir kimse olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. O halde bizden ba\u015fkas\u0131na iyilik yapt\u0131\u011f\u0131n gibi bizim de r\u00fcyam\u0131z\u0131 yorumlayarak bize de iyilikte bulun, diyerek Yusuf\u2019un iyilik yapan bir kimse olmas\u0131n\u0131, bu isteklerine bir gerek\u00e7e olarak g\u00f6sterdiler. Yusuf da onlar\u0131n bu isteklerine cevap olmak \u00fczere \u015f\u00f6yle dedi:"},{"id":2242,"sura":12,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. \u201cDedi ki: Size r\u0131z\u0131klanman\u0131z i\u00e7in bir yemek gelecek ki o gelmezden evvel ben r\u00fcyan\u0131z\u0131n tabirini mutlaka size haber verece\u011fim.\u201d O halde kalpleriniz mutmain olsun. Ben sizin r\u00fcyan\u0131z\u0131 yorumlayaca\u011f\u0131m. Sizin \u00f6\u011flen yahut ak\u015fam yeme\u011finiz size gelmeden \u00f6nce ben size onun yorumunu bildirece\u011fim. Herhalde Yusuf aleyhisselam onlar\u0131 b\u00f6yle bir durumda imana davet etmek istemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu halde ona muhta\u00e7 olduklar\u0131 ortada idi. Bu yolla da davetinin daha ba\u015far\u0131l\u0131 ve onlar taraf\u0131ndan daha da kabul edilebilir olmas\u0131n\u0131 istedi\u011finden \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBu\u201d benim size yapaca\u011f\u0131m yorum \u201cRabbimin bana \u00f6\u011fretti\u011fi ilimlerdendir.\u201d Bu, Allah\u2019\u0131n bana \u00f6\u011fretmi\u015f ve bana l\u00fctfedip ihsan etti\u011fi bir bilgidir. Zira \u201cben Allah\u2019a iman etmeyen ve \u00e2hireti ink\u00e2r eden bir kavmin dinini terk ettim.\u201d Terk, bir \u015feye girip de sonradan ondan ayr\u0131lan kimse hakk\u0131nda s\u00f6z konusu olabildi\u011fi gibi o \u015feye hi\u00e7 girmeyen kimse hakk\u0131nda da s\u00f6z konusudur. Bu sebeple Yusuf aleyhisselam daha \u00f6nceden \u0130brahim\u2019in dini \u00fczerinde de\u011fildi, denilemez."},{"id":2243,"sura":12,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. \u201cVe atalar\u0131m \u0130brahim, \u0130shak ve Yakub\u2019un dinine uydum.\u201d Daha sonra bu dinin mahiyetini \u015fu s\u00f6zleri ile a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u201cAllah\u2019a herhangi bir \u015feyi ortak ko\u015fmam\u0131z bizim i\u00e7in olacak \u015fey de\u011fildir.\u201d Bu bize yak\u0131\u015fmaz, aksine biz Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 tevhid ederiz. Din ve ibadeti yaln\u0131zca O\u2019na halis k\u0131lar\u0131z. Yaln\u0131zca O\u2019na ihlasla y\u00f6neliriz. \u201cBu (tevhid) hem bize hem de insanlara Allah\u2019\u0131n bir l\u00fctfudur.\u201d Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hem bizlere hem de bizi hid\u00e2yete iletti\u011fi gibi Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yete iletmi\u015f oldu\u011fu di\u011fer kimselere de O\u2019nun en \u00fcst\u00fcn l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131ndand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de Allah\u2019\u0131n, kullar\u0131 \u00fczerinde \u0130sl\u00e2m\u2019dan ve dosdo\u011fru dinden daha b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir l\u00fctfu yoktur. Kim onu kabul ederse ve ona boyun e\u011ferse ne \u015fansl\u0131d\u0131r! Zira o, en b\u00fcy\u00fck nimeti ve en \u00fcst\u00fcn fazileti elde etmi\u015f olur. \u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u015f\u00fckretmezler.\u201d Bundan dolay\u0131 onlara il\u00e2hi l\u00fctuf ve ihsan geldi\u011fi taktirde onu kabul etmezler ve Allah\u2019\u0131n herhangi bir hakk\u0131n\u0131 yerine getirmezler.\nBu ifadelerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi Yusuf, a\u00e7\u0131k\u00e7a izlemekte oldu\u011fu yolu izlemeye te\u015fvik etmektedir. Bu iki delikanl\u0131n\u0131n kendisine sayg\u0131 ve tazim ile bakt\u0131klar\u0131n\u0131, onun iyilik yapan ve \u00f6\u011freten birisi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerini anlay\u0131nca o da onlara izlemekte oldu\u011fu bu yolun, b\u00fct\u00fcn\u00fc ile Allah\u2019\u0131n l\u00fctuf ve ihsan\u0131ndan oldu\u011funu s\u00f6yledi ve adeta \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bana \u015firki terk edip atalar\u0131m\u0131n dinine uymay\u0131 l\u00fctfetmi\u015f bulunuyor. B\u00f6ylelikle ben sizin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bu hale ula\u015fabildim. O bak\u0131mdan sizlerin de izledi\u011fim bu yolu izlemeniz gerekir.\u201d Daha sonra Yusuf, onlara \u015fu s\u00f6zleri ile a\u00e7\u0131k\u00e7a davette bulundu:"},{"id":2244,"sura":12,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. \u201cAyr\u0131 ayr\u0131 bir s\u00fcr\u00fc rab mi hay\u0131rl\u0131d\u0131r yoksa tek ve Kahh\u00e2r olan Allah m\u0131?\u201d Yani faydas\u0131 da olmayan, zarar\u0131 olmayan, bir \u015fey veremeyen, hi\u00e7bir \u015feyi engelleyemeyen, kimisi a\u011fa\u00e7, kimisi ta\u015f, kimisi melek, kimisi \u00f6l\u00fc vb. gibi m\u00fc\u015friklerin ilah diye edindikleri, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit mabudlar olarak kabul edilen bu t\u00fcr aciz varl\u0131klar m\u0131 hay\u0131rl\u0131d\u0131r \u201cyoksa tek ve Kahh\u00e2r olan Allah m\u0131?\u201d kemal s\u0131fatlar\u0131na sahip olup zat\u0131, s\u0131fatlar\u0131 ve filleri ile hi\u00e7bir hususta orta\u011f\u0131 bulunmayan, b\u00fct\u00fcn her \u015feyin h\u00fck\u00fcm ve iradesine boyun e\u011fdi\u011fi Allah m\u0131? Ki O\u2019nun diledi\u011fi olur, dilemedi\u011fi de olmaz. \u201cHareket eden ne kadar canl\u0131 varsa hepsinin iradesi O\u2019nun elindedir.\u201d (Hud, 11\/56) Bilindi\u011fi gibi bu kemale ve vas\u0131flara sahip olan Allah, kemal s\u0131fatlar\u0131na sahip bulunmayan, hi\u00e7bir \u015fey de yapamayan aksine sadece isimlerden ibaret olan ayr\u0131 ayr\u0131 ilahlardan elbette ki daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden de Yusuf aleyhisselam s\u00f6zlerine \u015f\u00f6ylece devam etmi\u015ftir:"},{"id":2245,"sura":12,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. \u201cSizin onun d\u0131\u015f\u0131nda tapt\u0131klar\u0131n\u0131z, kendinizin ve babalar\u0131n\u0131z\u0131n adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m isimlerden \u00f6te bir \u015fey de\u011fildir.\u201d Sizler bunlara birtak\u0131m isimler takt\u0131n\u0131z ve bunlara ilah diye ad verdiniz. Oysa onlar hi\u00e7bir \u015feydir. Bunlarda uluhiyet s\u0131fat\u0131 nam\u0131na hi\u00e7bir \u015fey yoktur. \u201cAllah bunlara dair hi\u00e7bir delil indirmemi\u015ftir.\u201d Aksine Y\u00fcce Allah, onlara ibadet etmeyi yasaklayan ve onlar\u0131n bat\u0131l oldu\u011funu bildiren h\u00fck\u00fcmler indirmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah bunlara dair hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fine g\u00f6re bu uydurma ilahlara ibadet etmeye ne bir yol ne de bir delil yok demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cH\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d Yaln\u0131z O\u2019nundur. Emreden, yasak koyan, \u015feriat belirleyen, h\u00fck\u00fcmleri koyan yaln\u0131zca O\u2019dur. Ki \u201cO kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi emretmi\u015ftir.\u201d \n\u201cDosdo\u011fru\u201d ve her t\u00fcrl\u00fc hayra ula\u015ft\u0131ran \u201cdin i\u015fte budur.\u201d Onun d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir din ise dosdo\u011fru de\u011fildir. Aksine her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe g\u00f6t\u00fcren e\u011fri b\u00fc\u011fr\u00fc yollard\u0131r. \u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu\u201d e\u015fyan\u0131n ger\u00e7ek y\u00fczlerini \u201cbilmezler.\u201d Aksi taktirde, O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ibadet etmek ile O\u2019na ortak ko\u015fmak aras\u0131ndaki fark en a\u00e7\u0131k ve en belirgin hususlardand\u0131r. Ama insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, bunu bilmeyi\u015fleri dolay\u0131s\u0131 ile \u015firke sapt\u0131lar.\nYusuf aleyhisselam zindan arkada\u015flar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca Allah\u2019a ibadet etmeye ve dinlerini O\u2019na halis k\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Onlar\u0131n bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 kabul edip uymu\u015f olmalar\u0131 ve b\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n nimetinin \u00fczerlerine tamamlanm\u0131\u015f olma ihtimali vard\u0131r. \u015eirkleri \u00fczere devam etmi\u015f olmalar\u0131 ihtimali de vard\u0131r. Yusuf\u2019un daveti ile onlara kar\u015f\u0131 delil de ortaya konulmu\u015f oldu. "},{"id":2246,"sura":12,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. Yusuf aleyhisselam \u00f6nceden onlara vaad etmi\u015f oldu\u011fu \u00fczere r\u00fcyalar\u0131n\u0131 tabir etmeye koyularak \u015f\u00f6yle dedi: \u201cEy zindan arkada\u015flar\u0131m, biriniz\u201d yani r\u00fcyada \u00fcz\u00fcm s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ki\u015fi hapisten \u00e7\u0131kacak ve daha \u00f6nce hizmetinde bulundu\u011fu \u201cefendisine \u015farap sunacak.\u201d Bu ise hapisten \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u201cDi\u011feri\u201d yani ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde ekmek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ku\u015flar\u0131n da ondan yedi\u011fini g\u00f6ren kimse \u201cise as\u0131lacak ve ku\u015flar ba\u015f\u0131ndan yiyecektir.\u201d Yusuf, ku\u015flar\u0131n yedi\u011fi ekme\u011fi delikanl\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki et ve beyni diye yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun kabre konulmayaca\u011f\u0131 ve ku\u015flara kar\u015f\u0131 korunmayaca\u011f\u0131 aksine as\u0131ld\u0131ktan sonra ku\u015flar\u0131n onu yiyebilecekleri bir yere konulaca\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlad\u0131. Daha sonra da onlara yapt\u0131\u011f\u0131 bu yorumun ger\u00e7ekle\u015fmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu belirterek: \u201cHakk\u0131nda bilgi istedi\u011finiz\u201d yorumunu ve a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz \u201ci\u015f (bu \u015fekilde) h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d dedi. "},{"id":2247,"sura":12,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"42- (Yusuf) o ikisinden kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi kimseye: \u201cEfendinin yan\u0131nda benden bahset.\u201d dedi. Fakat \u015feytan, ona (Yusuf\u2019u) efendisine hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131 unutturdu. Bu y\u00fczden o, birka\u00e7 y\u0131l daha zindanda kald\u0131."},{"id":2248,"sura":12,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. Yusuf aleyhisselam: \u201co ikisinden kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi kimseye\u201d bu ise r\u00fcyas\u0131nda \u00fcz\u00fcm s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ki\u015fi idi \u201cdedi ki: Efendinin yan\u0131nda benden bahset\u201d ona benim durumumu ve ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7enleri hat\u0131rlat. Belki bana kar\u015f\u0131 kalbi yumu\u015far ve beni i\u00e7inde bulundu\u011fum bu yerden \u00e7\u0131kart\u0131r. \u201cFakat \u015feytan, ona (Yusuf\u2019u) efendisine hat\u0131rlatmas\u0131n\u0131 unutturdu.\u201d Yani \u015feytan o kurtulan ki\u015fiye Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 anmay\u0131, kendisini Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131racak \u015feyleri hat\u0131rlamay\u0131 ve bu arada da en g\u00fczel \u015fekilde kendisine kar\u015f\u0131l\u0131k verilmeye lay\u0131k olan Yusuf\u2019u anmay\u0131 da unutturdu. Bu ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n emir ve kaderini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi, tamamlamas\u0131 i\u00e7indi. \u201cBu y\u00fczden o, birka\u00e7 y\u0131l daha zindanda kald\u0131.\u201d Buradaki \u201cbirka\u00e7\u201d ifadesi \u00fc\u00e7 ile dokuz aras\u0131 bir say\u0131y\u0131 ifade eder. O nedenle Yusuf\u2019un yedi y\u0131l daha zindanda kald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenmi\u015ftir.\nY\u00fcce Allah, onun bu durumunu sona erdirmeyi ve Yusuf\u2019un zindandan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na izin vermeyi murad edince Yusuf\u2019un \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131, \u015fan\u0131n\u0131n y\u00fccelmesi ve kadrinin y\u00fckselmesi i\u00e7in bir sebep takdir etti ki bu da h\u00fck\u00fcmdar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcya idi."},{"id":2249,"sura":12,"from_aya":43,"to_aya":49,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"43- (Bir g\u00fcn) h\u00fck\u00fcmdar dedi ki: \u201cR\u00fcyamda yedi semiz ine\u011fi yedi zay\u0131f ine\u011fin yedi\u011fini, bir de yedi ye\u015fil ba\u015fakla di\u011ferleri kuru olan (yedi ba\u015fak) g\u00f6rd\u00fcm. Ey ileri gelenler! E\u011fer r\u00fcya yorumunu biliyorsan\u0131z, \u015fu r\u00fcyam\u0131 bana a\u00e7\u0131klay\u0131n.\u201d\n44- Dediler ki: \u201cKarmakar\u0131\u015f\u0131k r\u00fcyalard\u0131r (bunlar); biz b\u00f6yle kar\u0131\u015f\u0131k r\u00fcyalar\u0131n yorumunu bilmeyiz.\u201d\n45- O ikisinden kurtulmu\u015f olan, uzun bir s\u00fcre sonra (Yusuf\u2019u o esnada) hat\u0131rlad\u0131 ve dedi ki: \u201cBen size bunun yorumunu haber verece\u011fim, (ama \u00f6nce) beni (zindana) g\u00f6nderin.\u201d\n46- \u201cYusuf, ey do\u011fru s\u00f6zl\u00fc! Bize s\u00f6yler misin, yedi semiz ine\u011fi yiyen yedi zay\u0131f inek ile yedi ye\u015fil ba\u015fak ve di\u011ferleri kuru olan (yedi ba\u015fak) ne demektir? \u00dcmidim o ki insanlara (isabetli yorumunla) d\u00f6nerim de belki onlar da (hem tabiri hem de senin durumunu) \u00f6\u011frenirler.\u201d\n47- Dedi ki: \u201cYedi y\u0131l \u00e2detiniz \u00fczere ekin. Yiyece\u011finiz az bir miktar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm bi\u00e7tiklerinizi de ba\u015fa\u011f\u0131nda b\u0131rak\u0131n. \n48- \u201cSonra bunlar\u0131n ard\u0131ndan yedi kurak y\u0131l gelecek ve saklayaca\u011f\u0131n\u0131z az bir miktar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda o y\u0131llar i\u00e7in \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015feyi yiyip bitirecek.\n49- \u201cSonra bunlar\u0131n ard\u0131ndan da bir y\u0131l gelecek ki insanlar o y\u0131lda ya\u011fmura kavu\u015fturulacak ve (meyve) s\u0131kacaklar.\u201d"},{"id":2250,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"Y\u00fcce Allah Yusuf\u2019u zindandan \u00e7\u0131kartmak isteyince h\u00fck\u00fcmdara yorumu, b\u00fct\u00fcn milleti ilgilendiren bu hayret verici r\u00fcyay\u0131 g\u00f6sterdi. Ki b\u00f6ylelikle Yusuf, bu r\u00fcyay\u0131 yorumlas\u0131n da onun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n ve onun her iki cihanda da y\u00fckselmesini sa\u011flayacak ilmi herkes\u00e7e ayan beyan g\u00f6r\u00fcls\u00fcn. Ne uygun bir il\u00e2hi takdirdir ki bu r\u00fcyay\u0131 g\u00f6ren kimse, halk\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015flerini elinde bulunduran ve b\u00fct\u00fcn maslahatlar\u0131 kendisine ba\u011fl\u0131 olan h\u00fck\u00fcmdar idi. \u0130\u015fte bu h\u00fck\u00fcmdar, kendisini deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren b\u00f6yle bir r\u00fcya g\u00f6rd\u00fc. Kavminin ilim adamlar\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f sahiplerini toplay\u0131p onlara \u015f\u00f6yle dedi:"},{"id":2251,"sura":12,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43.  \u201cR\u00fcyamda yedi semiz ine\u011fi yedi zay\u0131f ine\u011fin yedi\u011fini, bir de yedi ye\u015fil ba\u015fakla di\u011ferleri kuru olan (yedi ba\u015fak) g\u00f6rd\u00fcm.\u201d Olduk\u00e7a zay\u0131f d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, c\u0131l\u0131zla\u015fm\u0131\u015f, g\u00fc\u00e7leri bitip t\u00fckenmi\u015f yedi zay\u0131f ine\u011fin, olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc yedi ine\u011fi yemesi hayret edilecek bir \u015feydir. Di\u011fer taraftan yine kurumu\u015f yedi ba\u015fa\u011f\u0131n yedi ye\u015fil ba\u015fa\u011f\u0131 yedi\u011fini de g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. \u201cEy ileri gelenler, e\u011fer r\u00fcya yorumu biliyorsan\u0131z, \u015fu r\u00fcyam\u0131 bana a\u00e7\u0131klay\u0131n.\u201d G\u00f6rd\u00fcklerinin hepsi tek bir r\u00fcya idi ve yorumu tek bir tane olacakt\u0131."},{"id":2252,"sura":12,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. Ancak hepsi de hayrete d\u00fc\u015ft\u00fcler ve bunu nas\u0131l yorumlayacaklar\u0131n\u0131 bilemediler. Bunun \u00fczerine: \u201cDediler ki: Karmakar\u0131\u015f\u0131k r\u00fcyalard\u0131r\u201d yani bu r\u00fcyalar\u0131n herhangi bir sonucu veya herhangi bir yorumu olmaz. Yorumcular bilmedikleri bir \u015fey hakk\u0131nda kesin h\u00fck\u00fcm vermi\u015f oluyorlard\u0131. Kendileri i\u00e7in mazeret te\u015fkil etmeyecek bir \u00fcslupla da mazur g\u00f6r\u00fclmelerini istemi\u015flerdi. Daha sonra da: \u201cBiz b\u00f6yle kar\u0131\u015f\u0131k r\u00fcyalar\u0131n yorumunu bilmeyiz\u201d yani biz ancak yorumlanabilecek t\u00fcrden r\u00fcyalar\u0131 yorumlar\u0131z. \u015eeytandan olan yahut da nefsin telkinlerinden kaynaklanan r\u00fcyalar\u0131 ise yorumlayamay\u0131z, demi\u015flerdi. B\u00f6ylelikle onlar hem bilmediklerini, hem bunlar\u0131n yorumu yap\u0131lmayacak t\u00fcrden r\u00fcyalar olduklar\u0131 iddias\u0131n\u0131, hem de kendilerini be\u011fendiklerini ortaya koymu\u015f oluyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, biz bu r\u00fcyan\u0131n yorumunu bilmiyoruz, demediler. Bu ise dinine ba\u011fl\u0131 ve \u00fcst\u00fcn ak\u0131l sahibi kimselerin g\u00f6sterece\u011fi bir tav\u0131r de\u011fildir.\nYine bu durum, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf aleyhisselam\u2019a bir l\u00fctfudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00fck\u00fcmdar, bu r\u00fcyay\u0131 kavminin ileri gelenlerine ve bilginlerine anlat\u0131p da onlar\u0131n, onu yorumlamaktan aciz olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce Yusuf, en ba\u015fta onu yorumlam\u0131\u015f olsayd\u0131 bunun, o kadar \u00f6nemi ve etkisi olmazd\u0131. Ancak h\u00fck\u00fcmdar, bu r\u00fcyaya olduk\u00e7a \u00f6nem veriyordu. \u00d6b\u00fcrleri r\u00fcyay\u0131 yorumlamaktan acze d\u00fc\u015f\u00fcp Yusuf onu yorumlay\u0131nca bunun, onlar\u0131n nezdinde de \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir de\u011feri oldu. Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, \u00c2dem aleyhisselam\u2019\u0131n meleklere \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilim ile ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131na benzemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, \u00f6nce meleklere sormu\u015f, onlar sorunun cevab\u0131n\u0131 bilemeyince daha sonra Adem\u2019e sormu\u015f, Adem de onlara her \u015feyin ismini bildirince daha \u00fcst\u00fcn ve faziletli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.\nAyn\u0131 \u015fekilde Y\u00fcce Allah K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde yarat\u0131klar\u0131n en faziletlisi olan Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in faziletini de benzeri bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r. Y\u00fcce Allah insanlara Adem\u2019den kendilerine \u015fefaat\u00e7i olmas\u0131n\u0131 isteme ilham\u0131n\u0131 verecektir. Daha sonra Nuh\u2019dan, sonra \u0130brahim\u2019den, sonra Musa\u2019dan sonra da \u0130sa\u2019dan bu istekte bulunacaklard\u0131r. Her birisi de bu konuda ayr\u0131 bir mazeret bildirecek ve en sonda onlar Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e gelecekler. O da: \u201cBu, benim i\u015fimdir, bu, benim i\u015fimdir\u201d diyerek b\u00fct\u00fcn insanlara \u015fefaatte bulunacak ve b\u00f6ylelikle \u00f6ncekilerin de sonrakilerin de kendisine g\u0131pta ile bakacaklar\u0131 Makam-\u0131 Mahmud\u2019a nail olacakt\u0131r.[32] L\u00fctufk\u00e2rane takdirleri bize gizli kalan, iyilik ve ihsan\u0131 se\u00e7kin kullar\u0131na ve ger\u00e7ek dostlar\u0131na ula\u015ft\u0131rmas\u0131 ince hikmetlerle dolu olan Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir!"},{"id":2253,"sura":12,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. \u201cO ikisinden\u201d hapisteki o iki delikanl\u0131dan r\u00fcyas\u0131nda \u015farap s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ve Yusuf\u2019un, efendisinin yan\u0131nda kendisinden bahsetmesini istedi\u011fi \u201ckurtulmu\u015f olan, uzun bir s\u00fcre sonra\u201d Yusuf\u2019u, onun r\u00fcyalar\u0131n\u0131 yorumlamas\u0131n\u0131 ve kendisine yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiyeyi \u201chat\u0131rlad\u0131\u201d ve Yusuf\u2019un aradan ge\u00e7en uzun y\u0131llar sonra bu r\u00fcyay\u0131 yorumlayabilecek ki\u015fi oldu\u011funu bildi ve: \u201cdedi ki: Ben size bunun yorumunu haber verece\u011fim.\u201d O  bak\u0131mdan r\u00fcyan\u0131n yorumuna dair ona soru soray\u0131m diye \u201cbeni\u201d Yusuf\u2019a \u201cg\u00f6nderin.\u201d "},{"id":2254,"sura":12,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. Bunun \u00fczerine onu g\u00f6nderdiler. O da Yusuf\u2019un yan\u0131na geldi. Yusuf unutmas\u0131ndan dolay\u0131 onu azarlamad\u0131, aksine kendisine sordu\u011fu soruyu dinledi ve bu hususta ona cevab\u0131n\u0131 verdi. Arkada\u015f\u0131 ona \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cYusuf, ey do\u011fru s\u00f6zl\u00fc!\u201d yani ey s\u00f6zleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 do\u011fru ki\u015fi \u201cbize s\u00f6yler misin, yedi semiz ine\u011fi yiyen yedi zay\u0131f inek ile yedi ye\u015fil ba\u015fak ve di\u011ferleri kuru olan (yedi ba\u015fak) ne demektir? \u00dcmidim o ki insanlara (isabetli yorumunla) d\u00f6nerim de belki onlar da (hem tabiri hem de senin durumunu) \u00f6\u011frenirler.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bu r\u00fcyan\u0131n yorumunu \u015fevkle beklemektedirler. Zira bu, onlar\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmektedir. "},{"id":2255,"sura":12,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. Yusuf, yedi semiz inek ile yedi ye\u015fil ba\u015fa\u011f\u0131 olduk\u00e7a verimli yedi y\u0131l diye, yedi zay\u0131f inek ile yedi kuru ba\u015fa\u011f\u0131 da olduk\u00e7a kurak y\u0131llar diye yorumlad\u0131. Allah daha iyi bilir ama bu yorumun a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yledir: Ekin, bolluk ve kurakl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 bir \u015feydir. E\u011fer bolluk olursa ziraat ve ekinler bol ve g\u00fc\u00e7l\u00fc olur. Manzaras\u0131 g\u00fczel olur, verimi \u00e7ok olur. K\u0131tl\u0131k ise bunun tam aksi sonu\u00e7lar do\u011furur. Toprak da inekler vas\u0131tas\u0131 ile s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve \u00e7o\u011funlukla tarlalar da onlarla sulan\u0131rd\u0131. Ba\u015faklar ise g\u0131da maddelerinin en \u00f6nemlisi ve en de\u011ferlisidir. Aradaki bu ili\u015fki dolay\u0131s\u0131 ile r\u00fcyay\u0131 bu \u015fekilde yorumlad\u0131. Yusuf bir yandan r\u00fcyay\u0131 yorumlarken bir yandan da neler yapacaklar\u0131na ve b\u00f6ylelikle bolluk y\u0131llar\u0131ndan k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131 i\u00e7in nas\u0131l haz\u0131rlanacaklar\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc de a\u00e7\u0131klayarak \u201cDedi ki: Yedi y\u0131l \u00e2detiniz \u00fczere\u201d pe\u015f pe\u015fe \u201cekin.\u201d O ekinlerden \u201cyiyece\u011finiz az bir miktar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm bi\u00e7tiklerinizi ba\u015fa\u011f\u0131nda b\u0131rak\u0131n.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi ekinin daha uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar ve onun t\u00fcketilme iste\u011fi de daha az olur. Yiyece\u011finiz az bir miktar\u0131 bu saklayacaklar\u0131n\u0131zdan istisna edin. Ancak bu bolluk y\u0131llar\u0131nda yiyece\u011finiz m\u00fcmk\u00fcn mertebe az olsun ki, saklayaca\u011f\u0131n\u0131z miktar daha fazla olsun ve b\u00f6ylelikle faydas\u0131 ve etkisi de daha b\u00fcy\u00fck olsun."},{"id":2256,"sura":12,"from_aya":48,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. \u201cSonra bunlar\u0131n\u201d bu verimli bol yedi y\u0131l\u0131n \u201card\u0131ndan yedi kurak y\u0131l gelecek ve saklayaca\u011f\u0131n\u0131z\u201d yani bu y\u0131llarda t\u00fcketmeyece\u011finiz \u201caz bir miktar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda o y\u0131llar i\u00e7in \u00f6nceden haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u015feyi\u201d ne kadar \u00e7ok olursa olsun, b\u00fct\u00fcn saklad\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u201cyiyip bitirecek.\u201d"},{"id":2257,"sura":12,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. \u201cSonra bunlar\u0131n\u201d yedi k\u0131tl\u0131k y\u0131l\u0131n\u0131n \u201card\u0131ndan da bir y\u0131l gelecek ki insanlar o y\u0131lda ya\u011fmura kavu\u015fturalacak ve (meyve) s\u0131kacaklar.\u201d Bu y\u0131lda ise ya\u011fmurlar ve sular \u00e7o\u011falacak, mahsuller de artacakt\u0131r. O  kadar ki g\u0131da ihtiya\u00e7lar\u0131ndan fazla fazla artacak ve onlar yediklerinin yan\u0131 s\u0131ra bir de \u00fcz\u00fcm ve benzeri meyveleri s\u0131kacaklar. H\u00fck\u00fcmdar\u0131n r\u00fcyas\u0131nda b\u00f6yle bir y\u0131ldan a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6z edilmemekle birlikte Yusuf\u2019un bu \u015fekilde bir bolluk y\u0131l\u0131n\u0131n gelece\u011fini anlamas\u0131, k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131n\u0131n yedi ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131ndan hareketle olmas\u0131 muhtemeldir. Zira o bundan, bu k\u0131tl\u0131\u011f\u0131n ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 ve ondan sonraki y\u0131l\u0131n bolluk y\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bilindi\u011fi gibi pe\u015f pe\u015fe yedi y\u0131l devam eden bir k\u0131tl\u0131k ancak olduk\u00e7a bol ve verimli bir y\u0131l\u0131n geli\u015fi ile ortadan kalkar. Aksi takdirde bu \u015fekildeki yedi y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre belirlemenin herhangi bir faydas\u0131 olmazd\u0131. \nEl\u00e7i h\u00fck\u00fcmdara ve insanlar\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcp de Yusuf\u2019un r\u00fcyaya dair yorumunu onlara bildirince hayrete d\u00fc\u015ft\u00fcler ve \u00e7ok sevindiler. Y\u00fcce Allah bu konuda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2258,"sura":12,"from_aya":50,"to_aya":57,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"50- H\u00fck\u00fcmdar \u201cOnu bana getirin.\u201d dedi. Bunun \u00fczerine el\u00e7i yan\u0131na gelince (Yusuf) dedi ki: \u201cEfendine d\u00f6n de o ellerini kesen kad\u0131nlar\u0131n durumu neymi\u015f, diye sor. \u015e\u00fcphe yok ki benim Rabbim o kad\u0131nlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilendir.\u201d\n51- (H\u00fck\u00fcmdar onlar\u0131 toplay\u0131p) dedi ki: \u201cYusuf\u2019tan murad istedi\u011finiz zaman durumunuz ne idi?\u201d Kad\u0131nlar: \u201cAllah'\u0131 tenzih ederiz! Biz onun hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyoruz\u201d dediler. Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131 da \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015eimdi ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ben ona sahip olmak istemi\u015ftim. \u015e\u00fcphesiz ki o do\u011fru s\u00f6yleyenlerdendir.\u201d\n52- \u201cBu, g\u0131yab\u0131nda ona h\u0131yanet etmedi\u011fimi ve Allah\u2019\u0131n hainlerin tuza\u011f\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi i\u00e7indir.\u201d\n53- \u201cBununla beraber ben nefsimi de temize \u00e7\u0131karm\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefis, \u015f\u00fcphesiz var g\u00fcc\u00fcyle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreder. Ancak Rabbimin merhamet ettikleri m\u00fcstesn\u00e2d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbim \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir.\u201d\n54- H\u00fck\u00fcmdar: \u201cOnu bana getirin de kendime has (dan\u0131\u015fman) k\u0131lay\u0131m\u201d dedi. Onunla konu\u015funca da \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSen bug\u00fcn nezdimizde \u00f6nemli bir mevki sahibi ve g\u00fcvenilir birisin.\u201d\n55- Dedi ki: \u201cBeni \u00fclkenin hazine i\u015flerinin ba\u015f\u0131na tayin et. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben (bu konuda), olduk\u00e7a titiz ve bilgiliyim.\u201d\n56- \u0130\u015fte b\u00f6ylece o \u00fclkede Yusuf\u2019a iktidar imkan\u0131 verdik. O, orada diledi\u011fi yerde konaklard\u0131. Biz rahmetimizi diledi\u011fimize veririz. \u0130yilik sahiplerinin de ecrini zayi etmeyiz.\n57- \u0130man edip de takva \u00fczere olanlar i\u00e7in \u00e2hiret m\u00fck\u00e2fat\u0131 ise elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r."},{"id":2259,"sura":12,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. \u201cH\u00fck\u00fcmdar\u201d yan\u0131nda bulunanlara \u201cOnu bana getirin, dedi.\u201d Yani Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131n hapishaneden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131n\u0131 ve yan\u0131na getirilmesini emretti. \u201cBunun \u00fczerine el\u00e7i yan\u0131na gelince\u201d ve ona \u00e7\u0131k\u0131p h\u00fck\u00fcmdar\u0131n yan\u0131na gitmesini emredince Yusuf tam anlam\u0131 ile su\u00e7suzlu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a zindandan \u00e7\u0131kmak istemedi. Bu ise onun sabr\u0131, m\u00fckemmel ak\u0131l ve g\u00f6r\u00fc\u015f sahibi olu\u015funun bir neticesi idi. Gelen el\u00e7iye \u201cdedi ki: Efendine\u201d yani h\u00fck\u00fcmdara \u201cd\u00f6n de o ellerini kesen kad\u0131nlara durumu neymi\u015f, diye sor.\u201d Ona bu  kad\u0131nlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu, ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en olay\u0131n mahiyetini sor. Onlar\u0131n durumu g\u00e2yet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortadad\u0131r. \u201c\u015e\u00fcphe yok ki benim Rabbim o kad\u0131nlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilendir.\u201d"},{"id":2260,"sura":12,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. H\u00fck\u00fcmdar, bunun \u00fczerine o kad\u0131nlar\u0131 huzuruna getirtti: \u201cDedi ki: Yusuf\u2019tan murad almak istedi\u011finiz zaman durumunuz ne idi?\u201d Siz onda insan\u0131 \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcrecek bir hal g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? \u201cKad\u0131nlar\u201d hep birlikte onun bu i\u015flerden uzak oldu\u011funu belirttiler ve: \u201cAllah'\u0131 tenzih ederiz; biz onun hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyoruz, dediler.\u201d Az olsun, \u00e7ok olsun onun bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015fledi\u011fini bilmiyoruz. Art\u0131k Yusuf\u2019u itham etmeyi gerektiren sebep ortadan kalkm\u0131\u015f ve geriye sadece Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131n\u0131n durumu ve onun bu konudaki kanaati kalm\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine \u201cAziz\u2019in kar\u0131s\u0131 da \u015f\u00f6yle dedi: \u015eimdi ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.\u201d Daha \u00f6nce biz onu hapse at\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek \u015fekilde itham ederken, ona k\u00f6t\u00fcl\u00fck isnad ederken art\u0131k ger\u00e7ek a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunuyor. \u201cBen ona sahip olmak istemi\u015ftim. \u015e\u00fcphesiz ki o\u201d s\u00f6zlerinde ve su\u00e7suzluk iddias\u0131nda \u201cdo\u011fru s\u00f6yleyenlerdendir.\u201d"},{"id":2261,"sura":12,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u201cBu\u201d yani benim Yusuf\u2019tan murad almak istedi\u011fime dair bu ikrar\u0131m \u201cg\u0131yab\u0131nda ona h\u0131yanet etmedi\u011fimi\u2026\u201d Bu s\u00f6zleri ile kocas\u0131n\u0131 kasdetmi\u015f olma ihtimali vard\u0131r. Yani ben, bu ikrarda bulunup da Yusuf\u2019tan murad almak istedi\u011fimi s\u00f6yledim, ancak bu, onun g\u0131yab\u0131nda kendisine h\u0131yanet etmedi\u011fimi bilsin diyedir. Yani ben sadece ondan murad almak istedim, ama onun namusuna leke s\u00fcrmedim. Bu s\u00f6zleri ile \u015funu kasdetmi\u015f olma ihtimali de vard\u0131: Yusuf\u2019tan murad almak isteyenin ben oldu\u011fumu, onun da do\u011fru s\u00f6zl\u00fc oldu\u011funu ikrar etti\u011fimde onun, yan\u0131mda bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ona hainlik etmedi\u011fimi Yusuf\u2019un bilmesi i\u00e7indir. \u201cve Allah\u2019\u0131n hainlerin tuza\u011f\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmesi i\u00e7indir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc hainlik eden herkesin bu hainlik ve tuza\u011f\u0131n\u0131n kendi ba\u015f\u0131na d\u00f6nmesi ve i\u015finin mutlaka a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir."},{"id":2262,"sura":12,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. Kad\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi bu ifadelerde bir bak\u0131ma kendisini temize \u00e7\u0131karma anlam\u0131 bulundu\u011fundan ve Yusuf ile ilgili kendisinin herhangi bir g\u00fcnah\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r gibi oldu\u011fundan, bunu telafi etmek kast\u0131 ile \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201cBununla beraber ben nefsimi\u201d Yani ben kendimi Yusuf\u2019tan murad almak, bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, bunu \u015fiddetle arzulamak ve bunun i\u00e7in de gerekli plan\u0131 kurmaktan yana \u201ctemize \u00e7\u0131karm\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefis \u015f\u00fcphesiz var g\u00fcc\u00fcyle k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreder.\u201d Her nefis sahibine k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok\u00e7a emreder. Yani hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer g\u00fcnahlar\u0131 i\u015flemesini ister. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefis \u015feytan\u0131n bine\u011fidir. Onun vas\u0131tas\u0131 ile \u015feytan insan\u0131 sapt\u0131r\u0131r.\n\u201cAncak Rabbimin merhamet ettikleri\u201d Allah\u2019\u0131n, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreden nefsine kar\u015f\u0131 korudu\u011fu, b\u00f6ylece nefsi Rabbine do\u011fru huzurla giden, hid\u00e2yet davet\u00e7isine itaat eden ve helake \u00e7a\u011f\u0131rana kar\u015f\u0131 koyan kimseler \u201cm\u00fcstesn\u00e2d\u0131r.\u201d Bu ise nefsin kendisinden de\u011fil, aksine Allah'\u0131n kuluna olan l\u00fctuf ve rahmetindendir. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbim \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r,\u201d G\u00fcnah i\u015fleme cesaretini g\u00f6steren kimselere tevbe edip Allah\u2019a y\u00f6neldikleri takdirde g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar; \u201cpek merhametlidir.\u201d tevbesini kabul etmesi ve salih amelleri i\u015fleme muvaffakiyetini vermesi sureti ile de merhamet eder. \nBu ayetin tefsirinde do\u011fru olan, bu s\u00f6zlerin Yusuf\u2019un s\u00f6zleri de\u011fil de Aziz\u2019in han\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinden oldu\u011fudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifadeler, Aziz\u2019in han\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinin devam\u0131 niteli\u011findedir. Yusuf da o vakit hapishanede bulunuyordu, hen\u00fcz \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131."},{"id":2263,"sura":12,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. H\u00fck\u00fcmdar ve insanlar, Yusuf\u2019un tam anlam\u0131 ile masum oldu\u011funu anlay\u0131nca h\u00fck\u00fcmdar, Yusuf\u2019a haber g\u00f6nderdi: \u201cOnu bana getirin de onu kendime has (dan\u0131\u015fman) k\u0131lay\u0131m, dedi.\u201d Onu kendimin en has, en yak\u0131n adamlar\u0131mdan k\u0131lay\u0131m. Onlar da onu sayg\u0131 ve ihtiram ile getirdiler. \u201cOnunla konu\u015funca da\u201d h\u00fck\u00fcmdar onun s\u00f6zlerini be\u011fendi ve nezdindeki konumunu daha da y\u00fckselterek ona \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBug\u00fcn sen bizim nezdimizde \u00f6nemli bir mevki sahibi ve g\u00fcvenilir birisin.\u201d S\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131 sana g\u00fcvenerek teslim edebiliriz."},{"id":2264,"sura":12,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. Yusuf kamu menfaatine ait bir i\u015fe talip olarak \u201cdedi ki: beni \u00fclkenin hazine i\u015flerinin ba\u015f\u0131na tayin et.\u201d Arazilerden toplanacak gelirlerin ba\u015f\u0131na g\u00f6revli bir sorumlu ve idareci olarak ata. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc ben (bu konuda) olduk\u00e7a titiz ve bilgiliyim\u201d \u00fczerime ald\u0131\u011f\u0131m g\u00f6revi gere\u011fi gibi yerine getiririm. Ondan hi\u00e7bir \u015fey bo\u015fa gitmez ve olmas\u0131 gereken yerden ba\u015fkas\u0131na konmaz. Gireni, \u00e7\u0131kan\u0131 da iyi tespit ederim. Bu i\u015fin idare edili\u015f \u015feklini verme, vermeme ve her t\u00fcrl\u00fc tasarruf keyfiyetini \u00e7ok iyi bilenim. \nYusuf\u2019un bu talebi, kamu y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131na getirilmesi i\u00e7in bir h\u0131rstan kaynaklanm\u0131yordu. Aksine kamuya faydal\u0131 olmay\u0131 arzulad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bu talepte bulunmu\u015ftu. Ayr\u0131ca kendisinin bu konuda onlar\u0131n bilmedi\u011fi derecede bir yeterlili\u011fe, g\u00fcvenilirli\u011fe ve titizli\u011fe sahip oldu\u011funu biliyordu. Bundan dolay\u0131 h\u00fck\u00fcmdardan kendisini \u00fclkenin hazinelerinin ba\u015f\u0131na getirmesini istedi. H\u00fck\u00fcmdar da onu yery\u00fcz\u00fc hazinelerinin ba\u015f\u0131na getirdi ve bu g\u00f6revi ona verdi."},{"id":2265,"sura":12,"from_aya":56,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. Y\u00fcce Allah devamla \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte b\u00f6ylece\u201d yani s\u00f6z\u00fc edilen bu sebepler ve mukaddimelerle \u201co \u00fclkede Yusuf\u2019a iktidar imkan\u0131 verdik. O, orada diledi\u011fi yerde konaklard\u0131.\u201d Rahat bir ya\u015fay\u0131\u015f, bol nimetler ve olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck ve yetkili bir mevkide bulunuyordu. \u201cBiz rahmetimizi diledi\u011fimize veririz.\u201d Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf\u2019a ihsan etti\u011fi, onun i\u00e7in takdir etti\u011fi bir rahmetidir. Ayr\u0131ca onun bu rahmeti d\u00fcnya nimetiyle de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. \u201c\u0130yilik sahiplerinin de ecrini zayi etmeyiz.\u201d Yusuf aleyhisselam ise iyilik sahiplerinin efendileri aras\u0131nda yer al\u0131r. Bu y\u00fczden onun i\u00e7in d\u00fcnyada da iyilik, \u00e2hirette de iyilik vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n57. \u201c\u0130man edip de takv\u00e2 \u00fczere olanlar\u201d yani hem takv\u00e2 hem de iman\u0131 \u015fahs\u0131nda toplayanlar \u201ci\u00e7in \u00e2hiret m\u00fck\u00e2fat\u0131 ise\u201d d\u00fcnya m\u00fck\u00e2fat\u0131ndan \u201celbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc takva ile b\u00fcy\u00fck olsun, k\u00fc\u00e7\u00fck olsun haram olan b\u00fct\u00fcn i\u015fler terk edilir. Tam bir iman ile de kalp, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n tasdik edilmesini emretti\u011fi \u015feyleri tasdik eder. Bunun arkas\u0131ndan farz ve m\u00fcstehab olan kalb\u00ee ameller ve azalar ile yap\u0131lan ameller gelir. "},{"id":2266,"sura":12,"from_aya":58,"to_aya":68,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"58- Yusuf\u2019un karde\u015fleri gelip onun huzuruna girdiler. O kendilerini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 halde onlar onu tan\u0131mad\u0131lar.\n59- Yusuf (erzak) y\u00fcklerini haz\u0131rlay\u0131nca dedi ki: \u201cBana baba bir karde\u015finizi de getirin. G\u00f6r\u00fcyorsunuz ki ben \u00f6l\u00e7e\u011fi tam veriyorum ve ben mis\u00e2firperverlerin en iyisiyim.\u201d\n60- \u201cE\u011fer onu bana getirmezseniz art\u0131k benden size bir \u00f6l\u00e7ek bile (erzak) yok. Yan\u0131ma da yakla\u015fmay\u0131n.\u201d\n61- \u201cNe yap\u0131p edip onu babas\u0131ndan almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, bunu mutlaka yapaca\u011f\u0131z\u201d dediler.\n62- Yusuf u\u015faklar\u0131na: \u201cVerdikleri bedelleri y\u00fcklerinin i\u00e7ine geri koyun, belki ailelerine d\u00f6n\u00fcnce fark\u0131na var\u0131rlar da d\u00f6n\u00fcp yine gelirler\u201d dedi.\n63- Babalar\u0131na d\u00f6nd\u00fcklerinde: \u201cEy babam\u0131z, \u00f6l\u00e7ek (ile erzak almak) bize yasakland\u0131. Karde\u015fimizi de bizimle beraber g\u00f6nder de \u00f6l\u00e7ek (ile erzak) alabilelim. Biz muhakkak onu koruyaca\u011f\u0131z\u201d dediler.\n64- Dedi ki: \u201cDaha \u00f6nceden karde\u015fi hakk\u0131nda size ne kadar g\u00fcvendi isem bunun hakk\u0131nda da size ancak o kadar g\u00fcvenebilirim. Allah en hay\u0131rl\u0131 koruyucudur. O, merhametlilerin en merhametlisidir.\u201d\n65- (Erzak) y\u00fcklerini a\u00e7t\u0131klar\u0131 zaman \u00f6dedikleri bedellerin kendilerine iade edilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Dediler ki: \u201cEy babam\u0131z! Daha ne istiyoruz ki? \u0130\u015fte \u00f6dedi\u011fimiz bedeller de bize iade edilmi\u015f! (Art\u0131k karde\u015fimizi bizimle g\u00f6nder. B\u00f6ylece) ailemize erzak getiririz, karde\u015fimizi koruruz ve bir deve y\u00fck\u00fc de fazla erzak al\u0131r\u0131z. Bu, az bir \u00f6l\u00e7ektir.\u201d\n66- \u201cEtraf\u0131n\u0131z ku\u015fat\u0131lmad\u0131k\u00e7a onu bana kesin olarak geri getirece\u011finize dair Allah ad\u0131na (yeminle) bana sa\u011flam bir s\u00f6z vermedi\u011finiz s\u00fcrece onu sizinle beraber asla g\u00f6ndermem!\u201d dedi. Onlar da ona kesin s\u00f6z verince \u015f\u00f6yle dedi: \u201cAllah s\u00f6ylediklerimize \u015fahittir.\u201d \n67- \u201cEy o\u011fullar\u0131m! Hepiniz tek bir kap\u0131dan girmeyin. Ayr\u0131 ayr\u0131 kap\u0131lardan girin. Bununla beraber ben, Allah\u2019tan size gelecek hi\u00e7bir \u015feyi sizden savamam. H\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Ben yaln\u0131z O\u2019na tevekk\u00fcl ettim. Tevekk\u00fcl edecekler de yaln\u0131z O\u2019na g\u00fcvenip dayans\u0131nlar\u201d dedi.\n68- Onlar da babalar\u0131n\u0131n kendilerine emretti\u011fi \u015fekilde (ayr\u0131 kap\u0131lardan) girdiler. Bu (tedbir), Allah\u2019tan onlara gelecek hi\u00e7bir \u015feyi \u00f6nleyemezdi. O, sadece Yak\u00fbb\u2019un i\u00e7indeki bir dile\u011fi idi, o da bunu dile getirdi. \u015e\u00fcphesiz ki o, kendisine ilim \u00f6\u011fretti\u011fimiz i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ilim sahibi idi. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler."},{"id":2267,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"Yusuf aleyhisselam hazine i\u015flerinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7tikten sonra o i\u015fleri en g\u00fczel \u015fekilde d\u00fczenledi ve y\u00f6netti. B\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131r topraklar\u0131nda verimli y\u0131llar boyunca \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fclerde ziraat yapt\u0131 ve onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck mahzenler haz\u0131rlad\u0131. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck miktarda yiyecek toplad\u0131, onlar\u0131 muhafaza etti ve tam anlam\u0131 ile koruma alt\u0131na alt\u0131. K\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131 gelip de etrafta yayg\u0131n bir \u015fekilde kendisini hissettirince etkileri, Yakub ve o\u011fullar\u0131n\u0131n ikamet etti\u011fi Filistin topraklar\u0131na kadar vard\u0131. Yakub da M\u0131s\u0131r\u2019dan az\u0131k getirmek \u00fczere o\u011fullar\u0131n\u0131 oraya g\u00f6nderdi. "},{"id":2268,"sura":12,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. \u201cYusuf\u2019un karde\u015fleri gelip onun huzuruna girdiler. O kendilerini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 halde onlar onu tan\u0131mad\u0131lar.\u201d"},{"id":2269,"sura":12,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. \u201cYusuf (erzak) y\u00fcklerini haz\u0131rlay\u0131nca\u201d ba\u015fkalar\u0131na \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fc gibi onlar\u0131n da az\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcp verince... \u00c7\u00fcnk\u00fc onun bu konudaki g\u00fczel tedbirlerinden birisi de ki\u015fi ba\u015f\u0131na ancak bir deve y\u00fck\u00fc \u00f6l\u00e7ek vermesi idi. Onlara durumlar\u0131n\u0131 sormu\u015ftu, onlar da babalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda bir karde\u015flerinin daha oldu\u011funu haber verdiler ki bu da B\u00fcnyamin idi. Bunun \u00fczerine Yusuf da onlara: \u201cDedi ki: Bana baba bir karde\u015finizi de getirin.\u201d Arkas\u0131ndan onu getirme arzular\u0131n\u0131 art\u0131rmak kast\u0131 ile de s\u00f6zlerini \u015f\u00f6ylece s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc: \u201cG\u00f6r\u00fcyorsunuz ki ben \u00f6l\u00e7e\u011fi tam veriyorum ve ben\u201d ziyafet ve ikram bak\u0131m\u0131ndan \u201cmis\u00e2firperverlerin en iyisiyim.\u201d "},{"id":2270,"sura":12,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. Daha sonra onlar\u0131, getirmemeleri ihtimaline kar\u015f\u0131l\u0131k korkutarak \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cE\u011fer onu bana getirmezseniz art\u0131k benden size bir \u00f6l\u00e7ek bile (erzak) yok. Yan\u0131ma da yakla\u015fmay\u0131n.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf onlar\u0131n karde\u015flerini beraberlerinde getirmeye mecbur kalacaklar\u0131n\u0131 ve bunun da karde\u015flerini beraberlerinde al\u0131p getirmeye itece\u011fini biliyordu."},{"id":2271,"sura":12,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. \u201cNe yap\u0131p edip onu babas\u0131ndan almaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.\u201d Bu, Yakub\u2019un B\u00fcnyamin\u2019e \u00e7ok d\u00fc\u015fk\u00fcn olup, on dan ayr\u0131 kalamad\u0131\u011f\u0131na, Yusuf\u2019tan sonra onunla teselli buldu\u011funa delildir. Bu y\u00fczden B\u00fcnyamin\u2019i onunla birlikte g\u00f6ndermesi i\u00e7in ciddi bir gayret ve \u0131srar\u0131 gerektirmi\u015fti. \u201cBunu\u201d bize verdi\u011fin bu emir ve iste\u011fi \u201cmutlaka yapaca\u011f\u0131z, dediler.\u201d "},{"id":2272,"sura":12,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. \u201cYusuf\u201d hizmetini g\u00f6ren \u201cu\u015faklar\u0131na\u201d: Az\u0131k almak i\u00e7in \u201cverdikleri bedelleri y\u00fcklerinin i\u00e7ine geri koyun, belki ailelerine d\u00f6n\u00fcnce fark\u0131na var\u0131rlar\u201d art\u0131k bundan sonra bunu y\u00fckleri aras\u0131nda g\u00f6recek olurlarsa tan\u0131rlar \u201cda d\u00f6n\u00fcp yine gelirler, dedi.\u201d Denildi\u011fi \u00fczere onlar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri, bu bedelleri geri almaktan raz\u0131 olmamalar\u0131 i\u00e7in olacakt\u0131. Ancak anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131 ile Yusuf, bununla onlara tam ve eksiksiz \u00f6l\u00e7\u00fcp vermek sonra da onlara bedellerini fark edemeyecekleri bir \u015fekilde geri vermesi suretiyle onlara yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fe arzu ve \u015fevklerini uyand\u0131rmak istemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyilik, ki\u015finin iyilik yapana tam anlam\u0131 ile vefal\u0131 olmas\u0131n\u0131 gerektirir. "},{"id":2273,"sura":12,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. \u201cBabalar\u0131na d\u00f6nd\u00fcklerinde: Ey babam\u0131z\u201d e\u011fer karde\u015fimizi bizimle birlikte g\u00f6ndermeyecek olursan \u201c\u00f6l\u00e7ek (ile erzak almak) bize yasakland\u0131. Karde\u015fimizi de bizimle beraber g\u00f6nder de \u00f6l\u00e7ek (ile erzak) alabilelim.\u201d Bu, bize az\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcp verilmesine imkan sa\u011flayacak. Daha sonra da onu korumay\u0131 \u00fcstlenerek: \u201cBiz muhakkak onu\u201d ba\u015f\u0131na ho\u015flanmayaca\u011f\u0131 bir i\u015fin gelmesine kar\u015f\u0131 \u201ckoruyaca\u011f\u0131z, dediler.\u201d"},{"id":2274,"sura":12,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. Yakub aleyhisselam onlara \u201cdedi ki: Daha \u00f6nceden karde\u015fi hakk\u0131nda size ne kadar g\u00fcvendi isem bunun hakk\u0131nda da ancak o kadar g\u00fcvenebilirim?\u201d Yani siz bundan \u00f6nce Yusuf\u2019u korumak hususunda bundan daha a\u011f\u0131r bir taahh\u00fct alt\u0131na girmi\u015ftiniz, bununla birlikte siz bu konudaki taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcz\u00fc yerine getirmediniz. Bu y\u00fczden ben sizin taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcze de koruman\u0131za da g\u00fcvenmiyorum. Ben, ancak Y\u00fcce Allah\u2019a g\u00fcvenirim: \u201cAllah en hay\u0131rl\u0131 koruyucudur. O, merhametlilerin en merhametlisidir.\u201d Benim halimi bilir, bana merhamette bulunaca\u011f\u0131n\u0131 ve onu koruyup bana geri d\u00f6nd\u00fcrece\u011fini \u00fcmid ederim. Bu ifadeleri ile sanki onu karde\u015fleri ile birlikte g\u00f6nderme hususunda yumu\u015fam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir."},{"id":2275,"sura":12,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. Sonra onlar \u201c(erzak) y\u00fcklerini a\u00e7t\u0131klar\u0131 zaman \u00f6dedikleri bedellerin kendilerine iade edilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler.\u201d Bu, onlar\u0131n Yusuf\u2019un bu bedelleri kendilerine kasten geri verdi\u011fini ve b\u00f6ylelikle bu bedelleri onlara temlik etmek istedi\u011fini anlad\u0131klar\u0131na bir delildir. Bunun \u00fczerine babalar\u0131na karde\u015flerini beraberlerinde g\u00f6ndermesini te\u015fvik etmek \u00fczere: \u201cEy babam\u0131z, dediler. Daha ne istiyoruz ki?\u201d Bize tam \u00f6l\u00e7ek vermi\u015fken, samimiyeti ve \u00fcst\u00fcn bir ahlak\u0131 g\u00f6sterecek tarzda en g\u00fczel \u015fekilde bedellerimizi bize geri vermi\u015fken, bize yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bu g\u00fczel ikram\u0131n \u00f6tesinde daha ne isteyebiliriz ki?\n\u201c\u0130\u015fte \u00f6dedi\u011fimiz bedeller de bize iade edilmi\u015f! (Art\u0131k karde\u015fimizi bizimle g\u00f6nder. B\u00f6ylece) ailemize erzak getiririz.\u201d Yani karde\u015fimizle birlikte gidecek olursak bu, onun bize \u00f6l\u00e7ekle erzak vermesine imkan sa\u011flar. B\u00f6ylelikle ailemize erzak getiririz, onlar i\u00e7in zorunlu ihtiya\u00e7 olan g\u0131dalar\u0131 da yan\u0131m\u0131za al\u0131p gelebiliriz. \u201cKarde\u015fimizi koruruz\u201d, onun bizimle birlikte g\u00f6nderilmesi sureti ile \u201cbir deve y\u00fck\u00fc de fazla erzak al\u0131r\u0131z.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc o, her bir ki\u015fi i\u00e7in bir deve y\u00fck\u00fc erzak verir. \u201cBu, az bir \u00f6l\u00e7ektir.\u201d Dolay\u0131s\u0131yla senin bu i\u015ften hi\u00e7bir zarar\u0131n yok. S\u00fcre de uzun de\u011fil ve bu i\u015fteki maslahat da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r."},{"id":2276,"sura":12,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66. Yakub onlara: \u201cEtraf\u0131n\u0131z ku\u015fat\u0131lmad\u0131k\u00e7a\u201d yani kar\u015f\u0131 koyamayaca\u011f\u0131n\u0131z ve \u00f6nleyemeyece\u011finiz bir durum ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmad\u0131k\u00e7a \u201conu bana kesin olarak geri getirece\u011finize dair Allah ad\u0131na (yeminle) bana sa\u011flam bir s\u00f6z\u201d Allah ad\u0131na yemin ederek olduk\u00e7a sa\u011flam bir s\u00f6z ve teminat \u201cvermedi\u011finiz s\u00fcrece, onu sizinle beraber asla g\u00f6ndermem, dedi. Onlar da ona\u201d s\u00f6yledi\u011fi ve istedi\u011fi \u015fekilde \u201ckesin s\u00f6z verince \u015f\u00f6yle dedi: Allah s\u00f6ylediklerimize \u015fahittir.\u201d O\u2019nun hakk\u0131m\u0131zdaki \u015fahitli\u011fi, O\u2019nun vekilli\u011fi ve taahh\u00fcd\u00fcm\u00fcze kefil olu\u015fu bize yeterlidir."},{"id":2277,"sura":12,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. Daha sonra Yakub aleyhisselam karde\u015flerini onlarla beraber g\u00f6nderdi\u011finde M\u0131s\u0131r\u2019a vard\u0131klar\u0131 takdirde nas\u0131l hareket edeceklerine dair \u015fu tavsiyede bulundu: \u201cEy o\u011fullar\u0131m! Hepiniz tek bir kap\u0131dan girmeyin. Ayr\u0131 ayr\u0131 kap\u0131lardan girin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc hem say\u0131ca \u00e7okluklar\u0131 hem de ayn\u0131 adam\u0131n evlatlar\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in etkileyici g\u00f6r\u00fcn\u00fcmleri dolay\u0131s\u0131 ile onlara nazar de\u011fmesinden korkmu\u015ftu ki bu, ona kar\u015f\u0131 bir sebebe sar\u0131lmakt\u0131r. \u201cBununla beraber ben, Allah\u2019tan size gelecek hi\u00e7bir \u015feyi sizden savamam.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah taraf\u0131ndan takdir olunmu\u015f ne ise o, mutlaka ger\u00e7ekle\u015fir. \u201cH\u00fck\u00fcm ancak Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d H\u00fck\u00fcm O\u2019nun h\u00fckm\u00fc, emir O\u2019nun emridir. O\u2019nun, h\u00fckme ba\u011flay\u0131p takdir etmi\u015f oldu\u011fu bir \u015feyin ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \u201cBen yaln\u0131z O\u2019na tevekk\u00fcl ettim.\u201d G\u00fcvencim sadece Allah\u2019ad\u0131r, yoksa size yerine getirmenizi tavsiye etti\u011fim sebebe de\u011fil. \u201cTevekk\u00fcl edecekler de yaln\u0131zca O\u2019na g\u00fcvenip dayans\u0131nlar.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc tevekk\u00fcl ile her t\u00fcrl\u00fc istek ger\u00e7ekle\u015fir ve korkulan her bir \u015feyden uzak kal\u0131nabilir."},{"id":2278,"sura":12,"from_aya":68,"to_aya":68,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68. Ayr\u0131l\u0131p gidince \u201cbabalar\u0131n\u0131n kendilerine emretti\u011fi \u015fekilde (ayr\u0131 kap\u0131lardan) girdiler. Bu (tedbir)\u201d b\u00f6yle yapmalar\u0131 \u201cAllah\u2019tan onlara gelecek hi\u00e7bir \u015feyi \u00f6nleyemezdi. O, sadece Yak\u00fbb\u2019un i\u00e7indeki\u201d \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fefkat ve muhabbetinin gere\u011fi olan \u201cbir dile\u011fi idi, o da bunu dile getirdi.\u201d Bu yolla bir bak\u0131ma kalben huzura kavu\u015ftu ve i\u00e7indeki arzusu ger\u00e7ekle\u015fti. Esasen bu, onun bilgisindeki bir kusurdan kaynaklanm\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u015ferefli ras\u00fbllerden ve rabb\u00e2n\u00ee alimlerden idi. Bu y\u00fczden Y\u00fcce Allah onun hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphesiz ki o, kendisine ilim \u00f6\u011fretti\u011fimiz i\u00e7in\u201d yani kendi g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2nlar\u0131 ile elde etti\u011finden dolay\u0131 de\u011fil de Allah\u2019\u0131n l\u00fctfu ve \u00f6\u011fretmesi sayesinde \u201cb\u00fcy\u00fck bir ilim sahibi idi. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu\u201d i\u015flerin ak\u0131betini ve inceliklerini \u201cbilmezler.\u201d Ayn\u0131 \u015fekilde ilim ehli olan kimseler aras\u0131nda da baz\u0131 kimselere ilmin pek \u00e7ok y\u00f6nleri, h\u00fckm\u00fc ve gere\u011fi gizli kalabilir."},{"id":2279,"sura":12,"from_aya":69,"to_aya":79,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"69- Yusuf\u2019un huzuruna girdiklerinde o, karde\u015fini yan\u0131na ald\u0131. \u201cBen, senin karde\u015finim. Art\u0131k onlar\u0131n yapm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcz\u00fclme\u201d dedi.\n70- Onlar\u0131n (erzak) y\u00fcklerini haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda bir tas\u0131 karde\u015finin y\u00fck\u00fcn\u00fcn i\u00e7ine koydu. Sonra bir m\u00fcn\u00e2d\u00ee: \u201cEy kafile! Siz h\u0131rs\u0131zs\u0131n\u0131z!\u201d diye seslendi.\n71- Onlara y\u00f6nelerek: \u201cNe kaybettiniz?\u201d dediler.\n72- Dediler ki: \u201cH\u00fck\u00fcmdar\u0131n tas\u0131n\u0131 kaybettik, onu getirene bir deve y\u00fck\u00fc (erzak \u00f6d\u00fcl\u00fc) var. Ben de buna kefilim.\u201d \n73- \u201cAllah\u2019a and olsun siz de biliyorsunuz ki biz, bu \u00fclkeye fesat \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gelmedik, biz h\u0131rs\u0131z da de\u011filiz!\u201d dediler.\n74- \u201cE\u011fer yalanc\u0131 iseniz (size g\u00f6re h\u0131rs\u0131z\u0131n) cezas\u0131 nedir?\u201d dediler.\n75- \u201cCezas\u0131, (\u00e7al\u0131nan mal) kimin y\u00fck\u00fcnde bulunursa o ki\u015finin (\u00e7al\u0131nan mala) kar\u015f\u0131l\u0131k (esir) al\u0131nmas\u0131d\u0131r. Biz zalimleri b\u00f6ylece cezaland\u0131r\u0131r\u0131z\u201d dediler.\n76- Bunun \u00fczerine karde\u015finin y\u00fck\u00fcnden \u00f6nce onlar\u0131n y\u00fcklerini aramaya ba\u015flad\u0131. Sonra da kab\u0131 karde\u015finin y\u00fck\u00fc aras\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131. \u0130\u015fte biz, Yusuf i\u00e7in b\u00f6yle bir plan kurmu\u015ftuk. Yoksa Allah\u2019\u0131n dilemesi hari\u00e7, h\u00fck\u00fcmdar\u0131n dinine g\u00f6re karde\u015fini (yan\u0131nda) al\u0131koymas\u0131na imkan yoktu. Biz, diledi\u011fimizi derecelerle y\u00fckseltiriz. Her bilgi sahibi \u00fcst\u00fcnde daha iyi bir bilen vard\u0131r.\n77- \u201cE\u011fer o \u00e7alm\u0131\u015fsa \u015fu bir ger\u00e7ek ki daha \u00f6nce onun bir karde\u015fi de \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131\u201d dediler. Yusuf bunu i\u00e7inde gizleyip onlara a\u00e7\u0131klamad\u0131 ve (kendi kendine) dedi ki: \u201cSizin durumunuz daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Allah sizin anlatt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc en iyi bilendir.\u201d\n78- \u201cEy Aziz, onun \u00e7ok ihtiyar bir babas\u0131 var. O nednele onun yerine bizden birini al\u0131koy. Biz senin ger\u00e7ekten iyi kimselerden oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d dediler.\n79- \u201cE\u015fyam\u0131z\u0131 yan\u0131nda buldu\u011fumuz kimseden ba\u015fkas\u0131n\u0131 al\u0131koymaktan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z. O takdirde biz elbette zalimlerden oluruz\u201d dedi."},{"id":2280,"sura":12,"from_aya":69,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"69. Yusuf\u2019un karde\u015fleri, Yusuf\u2019un huzuruna girdiklerinde \u201co\u201d anne-baba bir karde\u015fi olan ve beraberinde getirmelerini emretmi\u015f oldu\u011fu B\u00fcnyamin adl\u0131 \u201ckarde\u015fini yan\u0131na ald\u0131.\u201d Karde\u015fleri aras\u0131ndan onu al\u0131p ba\u011fr\u0131na bast\u0131 ve i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ona haber verdi: \u201cBen senin karde\u015finim, art\u0131k onlar\u0131n yapm\u0131\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcz\u00fclme, dedi.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7 bizim i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r. Daha sonra yapmak istedi\u011fini ve karde\u015finin i\u015f sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar yan\u0131nda kalmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurmak istedi\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunu da ona haber verdi. "},{"id":2281,"sura":12,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. \u201cOnlar\u0131n (erzak) y\u00fcklerini haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda\u201d yani karde\u015flerinden her birisi i\u00e7in ve bu arada bu \u00f6z karde\u015fine de paylar\u0131n\u0131 verdi\u011finde hem su hem de \u00f6l\u00e7\u00fc kab\u0131 olarak kullan\u0131lan \u201cbir tas\u0131 karde\u015finin y\u00fck\u00fc aras\u0131na koydu. Sonra\u201d e\u015fyalar\u0131n\u0131 kapatt\u0131lar. Gitmek \u00fczere yola koyulduklar\u0131nda \u201cbir m\u00fcn\u00e2d\u00ee: Ey kafile, siz h\u0131rs\u0131zs\u0131n\u0131z, diye seslendi.\u201d Bu \u015fekilde seslenen ki\u015fi, herhalde i\u015fin ger\u00e7e\u011fini bilmiyordu."},{"id":2282,"sura":12,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. \u201cOnlara y\u00f6nelerek: Ne kaybettiniz?, dediler.\u201d Yusuf\u2019un karde\u015fleri bu itham\u0131 kendilerinden uzakla\u015ft\u0131rmak kast\u0131 ile onlara do\u011fru y\u00f6neldiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan bir kimsenin b\u00fct\u00fcn maksad\u0131 o yerden uzakla\u015f\u0131p gitmek, kendisinden bir \u015feyler \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 kimsenin yan\u0131ndan uzakla\u015fmakt\u0131r. B\u00f6ylelikle \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyi kurtarabilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunlar ise b\u00fct\u00fcn maksatlar\u0131 kendilerine y\u00f6neltilen itham\u0131 ortadan kald\u0131rmak oldu\u011fu ve ba\u015fka bir maksatlar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onlara do\u011fru geldiler ve: \u201cNe kaybettiniz?\u201d dediler. \u201cNe \u00e7alm\u0131\u015f\u0131z?\u201d diye sormad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir \u015fekilde h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmad\u0131klar\u0131ndan kesinlikle emin idiler."},{"id":2283,"sura":12,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. \u201cDediler ki: H\u00fck\u00fcmdar\u0131n tas\u0131n\u0131 kaybettik. Onu getirene\u201d onu bulmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k bir m\u00fck\u00e2faat olmak \u00fczere \u201cbir deve y\u00fck\u00fc\u201d erzak \u201cvar. Ben de buna kefilim.\u201d Bu s\u00f6zleri, e\u015fyalar\u0131 ara\u015ft\u0131ran ki\u015fi s\u00f6ylemi\u015fti."},{"id":2284,"sura":12,"from_aya":73,"to_aya":73,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. \u201cAllah\u2019a and olsun siz de biliyorsunuz ki biz, bu \u00fclkeye\u201d \u00e7e\u015fitli g\u00fcnahlar i\u015flemek sureti ile \u201cfesat \u00e7\u0131karmak i\u00e7in gelmedik, biz h\u0131rs\u0131z da de\u011filiz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u0131rs\u0131zl\u0131k yery\u00fcz\u00fcndeki fesad t\u00fcrlerinin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.\nYusuf\u2019un karde\u015fleri, kar\u015f\u0131 taraf\u0131n kendilerinin yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131kartan ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan kimseler olmad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmelerini delil getirip buna dair yemin ettiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n, kendi hallerini inceleyip iffetli ve takval\u0131 kimseler olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorlar idi. Bununla da kendilerini itham edenlerin de bildi\u011fi gibi, b\u00f6yle bir i\u015fin kendilerinden sad\u0131r olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f oluyorlard\u0131. B\u00f6yle bir ifade, kendilerine yap\u0131lan itham\u0131 reddetme hususunda mesela: \u201cAllah\u2019a andolsun ki biz yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karmad\u0131k ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmad\u0131k\u201d demelerinden daha uygun ve etkilidir."},{"id":2285,"sura":12,"from_aya":74,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"74. \u201cE\u011fer yalanc\u0131 iseniz\u201d tas sizin yan\u0131n\u0131zda bulunursa, bu fiilin \u201c(size g\u00f6re) cezas\u0131 nedir? dediler."},{"id":2286,"sura":12,"from_aya":75,"to_aya":75,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75. \u201cCezas\u0131, (\u00e7al\u0131nan mal)\u201d tas \u201ckimin y\u00fck\u00fcnde bulunursa o ki\u015finin (\u00e7al\u0131nan mala) kar\u015f\u0131l\u0131k\u201d \u00e7al\u0131nt\u0131 mal\u0131n sahibinin h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan\u0131 m\u00fclkiyeti alt\u0131na almas\u0131 sureti ile k\u00f6le \u201cal\u0131nmas\u0131d\u0131r.\u201d Onlar\u0131n \u015feriatlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm bu \u015fekilde idi. H\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan kimsenin h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 sabit oldu mu o, \u00e7al\u0131nan mal\u0131n sahibinin m\u00fclkiyetine girerdi. Bu y\u00fczden onlar: \u201cBiz zalimleri b\u00f6ylece cezaland\u0131r\u0131r\u0131z, dediler.\u201d"},{"id":2287,"sura":12,"from_aya":76,"to_aya":76,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"76. \u201cBunun \u00fczerine\u201d e\u015fyalar\u0131 aras\u0131nda tas\u0131 ara\u015ft\u0131ran ki\u015fi \u201ckarde\u015finin y\u00fck\u00fcnden \u00f6nce onlar\u0131n y\u00fcklerini aramaya ba\u015flad\u0131.\u201d B\u00f6ylelikle bunun kasten yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zann\u0131n\u0131 uyand\u0131racak \u015f\u00fcphe ortadan kalkm\u0131\u015f oluyordu. Onlar\u0131n e\u015fyalar\u0131 aras\u0131nda herhangi bir \u015fey bulamay\u0131nca \u201csonra kab\u0131 karde\u015finin y\u00fck\u00fc aras\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131.\u201d Burada \u201cy\u00fck\u00fc aras\u0131nda buldu\u201d yahut \u201ckarde\u015fi onu \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131\u201d denilmeyerek ger\u00e7e\u011fe ve vak\u0131aya uygun bir ifade kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \n\u0130\u015fte bu \u015fekilde Yusuf, karde\u015flerinin fark etmeyece\u011fi bir \u015fekilde \u00f6z karde\u015finin yan\u0131nda kalmas\u0131 iste\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oluyordu. O nedenle Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte biz Yusuf i\u00e7in b\u00f6yle bir plan kurmu\u015ftuk.\u201d Yani onun, k\u00f6t\u00fc olmayan bir sonuca ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak b\u00f6yle bir tedbiri ona kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olduk. \u201cYoksa Allah\u2019\u0131n dilemesi hari\u00e7, h\u00fck\u00fcmdar\u0131n dinine g\u00f6re karde\u015fini (yan\u0131nda) al\u0131koymas\u0131na imkan yoktu.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00fck\u00fcmdar\u0131n dininde h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan\u0131n m\u00fclkiyet alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 diye bir h\u00fck\u00fcm yoktu. Onlar h\u0131rs\u0131za ba\u015fka bir ceza uyguluyorlard\u0131. E\u011fer bu konuda h\u00fck\u00fcm vermek h\u00fck\u00fcmdar\u0131n dinine havale edilmi\u015f olsayd\u0131, Yusuf karde\u015fini yan\u0131nda al\u0131koyma imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulamayacakt\u0131. Ancak Yusuf, iste\u011finin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in konu ile ilgili onlar\u0131n h\u00fck\u00fcm vermelerini istemi\u015fti. \n\u201cBiz\u201d faydal\u0131 ilimle ve maksatlara ula\u015ft\u0131ran yollar\u0131n bilgisiyle \u201cdiledi\u011fimizi derecelerle y\u00fckseltiriz.\u201d Nitekim Yusuf\u2019un derecelerini de b\u00f6yle y\u00fckseltmi\u015ftik. \u201cHer ilim sahibi \u00fcst\u00fcnde daha iyi bir bilen vard\u0131r.\u201d Her bilenin \u00fcst\u00fcnde kendisinden daha iyi bilen birisi vard\u0131r. Sonsuz ilim sahibi ise gizliyi de a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da bilen Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r."},{"id":2288,"sura":12,"from_aya":77,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"77. Yusuf\u2019un karde\u015fleri bu durumu g\u00f6r\u00fcnce: \u201cE\u011fer o\u201d yani bu karde\u015f \u201c\u00e7alm\u0131\u015fsa\u201d bu, onun i\u00e7in garipsenecek bir durum de\u011fildir; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cdaha \u00f6nce onun bir karde\u015fi de \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131, dediler.\u201d Bununla Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131 kastediyorlard\u0131. Bundan maksatlar\u0131 ise kendilerini temize \u00e7\u0131karmak; \u201cBu ve karde\u015fi -bizim \u00f6z karde\u015flerimiz olmamalar\u0131 hasebi ile- bazen h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapabilirler\u201d, demekti. Bu ifade ile iki karde\u015fin de\u011ferini d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f oluyorlard\u0131. Bundan dolay\u0131 Yusuf aleyhisselam bunu i\u00e7inde gizleyip \u201conlara a\u00e7\u0131klamad\u0131.\u201d Yani s\u00f6ylediklerine kar\u015f\u0131l\u0131k ho\u015flanmayacaklar\u0131 bir \u015fey s\u00f6ylemedi. Aksine \u00f6fkesini yuttu ve i\u00e7inde saklad\u0131. Kendi kendisine de \u201cdedi ki: Sizin durumunuz daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc siz, bizi yermekle birlikte sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fler bunlardan \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u201cAllah sizin\u201d bizi h\u0131rs\u0131zl\u0131kla nitelemeye dair \u201canlatt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc en iyi bilendir.\u201d Bizden de daha iyi bilir ki, biz bu i\u015ften uza\u011f\u0131z. "},{"id":2289,"sura":12,"from_aya":78,"to_aya":78,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"78. Daha sonra karde\u015flerini kendilerine verir \u00fcmidiyle Yusuf\u2019a dil d\u00f6kerek ve ona yak\u0131nla\u015fma yolunu izleyerek: \u201cEy aziz, onun \u00e7ok ihtiyar bir babas\u0131 var.\u201d Onsuz duram\u0131yor. Ondan ayr\u0131lmak ona \u00e7ok a\u011f\u0131r gelecektir. \u201cO nedenle onun yerine bizden birini al\u0131koy. Biz senin ger\u00e7ekten iyi kimselerden oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\u201d B\u00f6ylelikle hem bize hem de babam\u0131za bir iyilikte bulun \u201cdediler.\u201d"},{"id":2290,"sura":12,"from_aya":79,"to_aya":79,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"79. Yusuf dedi ki: \u201cE\u015fyam\u0131z\u0131 yan\u0131nda buldu\u011fumuz kimseden ba\u015fkas\u0131n\u0131 al\u0131koymaktan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015f\u00e2yet bizler su\u00e7suz bir kimseyi e\u015fyam\u0131z\u0131 yan\u0131nda buldu\u011fumuz kimsenin su\u00e7u kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda al\u0131koyacak olursak \u201co takdirde biz\u201d hakka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde cezaland\u0131rmada bulunaca\u011f\u0131m\u0131zdan \u201celbette zalimlerden oluruz.\u201d Burada Yusuf\u2019un \u201ce\u015fyam\u0131z\u0131 yan\u0131nda buldu\u011fumuz kimse\u201d tabirini kullan\u0131p da \u201ch\u0131rs\u0131zl\u0131k yapan kimse\u201d \u015feklinde bir ifade kullanmamas\u0131, yalan s\u00f6ylemekten ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7indir."},{"id":2291,"sura":12,"from_aya":80,"to_aya":83,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"80- Art\u0131k ondan \u00fcmitlerini kesince (meseleyi) gizlice konu\u015fmak \u00fczere bir kenara \u00e7ekildiler. B\u00fcy\u00fckleri dedi ki: \u201cBaban\u0131z\u0131n sizden Allah ad\u0131na (yeminle) sa\u011flam bir s\u00f6z alm\u0131\u015f oldu\u011funu, daha \u00f6nce de Yusuf hakk\u0131nda i\u015fledi\u011fimiz kusuru bilmez misiniz? O nedenle ben, ya babam izin verinceye yahut da Allah hakk\u0131mda h\u00fckmedinceye kadar bu yerden asla ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131m. O, h\u00fckmedenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d\n81- \u201cSiz baban\u0131za d\u00f6n\u00fcn ve deyin ki: Ey babam\u0131z, ger\u00e7ek \u015fu ki o\u011flun h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131. Biz ancak kesin bildi\u011fimize g\u00f6re \u015fahitlik ediyoruz. Biz gayb\u0131n g\u00f6zc\u00fcleri de\u011filiz ki!\u201d\n82- \u201c(\u0130stersen) i\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fehir (halk\u0131na) ve beraber geldi\u011fimiz kafileye de sor! Biz ger\u00e7ekten do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyoruz.\u201d\n83- Dedi ki: Hay\u0131r, nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f. Art\u0131k (bana d\u00fc\u015fen) g\u00fczel bir sab\u0131rd\u0131r. \u00dcmit ederim ki Allah, onlar\u0131 hep birlikte bana getirecektir. Her \u015feyi bilen ve hikmet sahibi olan \u015f\u00fcphesiz ki O\u2019dur.\u201d "},{"id":2292,"sura":12,"from_aya":80,"to_aya":80,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"80. Karde\u015fleri, art\u0131k Yusuf\u2019un, karde\u015fleri B\u00fcnyamin\u2019i yanlar\u0131na almalar\u0131na m\u00fcsamaha edece\u011finden yana \u201c\u00fcmitlerini kesince (meseleyi) gizlice konu\u015fmak \u00fczere bir kenara \u00e7ekildiler.\u201d Yani ba\u015fka bir kimse beraberlerinde olmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca kendileri bir araya geldiler, kendi aralar\u0131nda f\u0131s\u0131lda\u015farak konu\u015fmaya koyuldular. \u201cB\u00fcy\u00fckleri dedi ki: Baban\u0131z\u0131n sizden\u201d onu koruyaca\u011f\u0131n\u0131za ve sizin etraf\u0131n\u0131z ku\u015fat\u0131lmad\u0131k\u00e7a onu geri getirece\u011finize dair \u201cAllah ad\u0131na (yeminle) sa\u011flam bir s\u00f6z alm\u0131\u015f oldu\u011funu, daha \u00f6nce de Yusuf hakk\u0131nda i\u015fledi\u011finiz kusuru bilmez misiniz?\u201d B\u00f6ylelikle sizler \u015fu iki i\u015fi bir arada yapm\u0131\u015f oldunuz: \u00d6nceden Yusuf hakk\u0131nda kusurlu davranman\u0131z ve \u015fimdi de k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fini geri g\u00f6t\u00fcrmeyi\u015finiz. Benim babama bakacak y\u00fcz\u00fcm yok. \u201cO nedenle ben, ya babam bana izin verinceye yahut da Allah hakk\u0131mda h\u00fckmedinceye\u201d ya tek ba\u015f\u0131ma yahut da karde\u015fimle birlikte d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc takdir buyuruncaya \u201ckadar bu yerden asla ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131m.\u201d Burada kalmaya devam edece\u011fim ve buradan ba\u015fka bir yere gitmeyece\u011fim. \u201cO, h\u00fckmedenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d"},{"id":2293,"sura":12,"from_aya":81,"to_aya":81,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"81. Daha sonra onlara babalar\u0131na neler s\u00f6yleyeceklerini tavsiye ederek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cSiz baban\u0131za d\u00f6n\u00fcn ve  deyin ki: Ey babam\u0131z, ger\u00e7ek \u015fu ki o\u011flun h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131.\u201d Yani h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131 ve bu nedenle al\u0131konuldu. Biz bu konuda b\u00fct\u00fcn gayretimizi harcamam\u0131za ra\u011fmen onu sana getiremedik. Durum da \u015fudur: Biz bilmedi\u011fimiz bir \u015feye tan\u0131kl\u0131k etmiyoruz. Aksine \u201cBiz ancak kesin bildi\u011fimize g\u00f6re \u015fahitlik ediyoruz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bizler tas\u0131n, onun y\u00fck\u00fc aras\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. \u201cBiz gayb\u0131n g\u00f6zc\u00fcleri de\u011filiz ki!\u201d Yani e\u011fer bizler gayb\u0131 bilen kimseler olsayd\u0131k elbette onu beraberimizde al\u0131p g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in gayret g\u00f6stermez ve sana da bu konuda s\u00f6z vermezdik. Biz i\u015fin buralara kadar varaca\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorduk. "},{"id":2294,"sura":12,"from_aya":82,"to_aya":82,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"82. E\u011fer bu s\u00f6zlerimizde \u015f\u00fcphe ediyor isen \u201ci\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u015fehir (halk\u0131na) ve beraber geldi\u011fimiz kafileye de sor!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar da bizim sana haber verdi\u011fimiz bu hususlar\u0131 bilirler. \u201cBiz ger\u00e7ekten do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyoruz.\u201d Asla yalan s\u00f6ylemiyoruz, ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015ftirmiyoruz. Herhangi bir tahrifatta da bulunmuyoruz. Aksine ger\u00e7ek budur."},{"id":2295,"sura":12,"from_aya":83,"to_aya":83,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"83. Babalar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcp ona bu haberi bildirdiklerinde babalar\u0131n\u0131n kederi daha da artt\u0131, \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc kat kat \u00e7o\u011fald\u0131. Yine birincisinde de onlar\u0131 itham etti\u011fi gibi bunda da onlar\u0131 itham etti ve \u201cDedi ki: Hay\u0131r, nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f. Art\u0131k (bana d\u00fc\u015fen) g\u00fczel bir sab\u0131rd\u0131r.\u201d Ben, bu konuda hi\u00e7bir rahats\u0131zl\u0131k ve \u00f6fke duymadan, insanlara da \u015fikayet etmeden g\u00fczel bir \u015fekilde sabretmeye s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131m. Daha sonra da i\u015fin daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n son haddine vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce kurtulu\u015fun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi \u00fcmidiyle \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u00dcmit ederim ki Allah, onlar\u0131 hep birlikte\u201d Yusuf\u2019u da, B\u00fcnyamin\u2019i de M\u0131s\u0131r\u2019da kalan b\u00fcy\u00fck karde\u015flerini de \u201cbana getirecektir. Her \u015feyi bilen yegane ve hikmet sahibi olan \u015f\u00fcphesiz ki O\u2019dur.\u201d Benim durumumu, art\u0131k bu s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131n sona ermesi i\u00e7in l\u00fctfuna ihtiyac\u0131m\u0131, ihsan\u0131na olan zorunlu muhta\u00e7l\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilen de O\u2019dur, her bir \u015feye bir kader tayin eden ve her bir i\u015fe Rabbani hikmetinin gerektirdi\u011fi \u015fekilde nihai bir nokta tespit eden ve hikmeti sonsuz olan da O\u2019dur."},{"id":2296,"sura":12,"from_aya":84,"to_aya":86,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"84- Onlardan y\u00fcz \u00e7evirdi ve: \u201c\u00c2h Yusuf\u2019um \u00e2h!\u201d dedi. Kederinden g\u00f6zlerine perde indi. Ancak h\u00fczn\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamay\u0131p i\u00e7inde sakl\u0131yordu.\n85- Dediler ki: \u201cH\u00e2l\u00e2 Yusuf\u2019u an\u0131p duruyorsun, Allah\u2019a andolsun ki sonunda ya kederinden hastalan\u0131p eriyeceksin yahut da \u00f6l\u00fcp gideceksin.\u201d\n86- \u201cBen, keder ve h\u00fczn\u00fcm\u00fc ancak Allah\u2019a \u015fikayet ederim. Ve ben, Allah taraf\u0131ndan (gelen vahiyle) sizin bilmedi\u011finiz \u015feyleri bilirim\u201d dedi."},{"id":2297,"sura":12,"from_aya":84,"to_aya":84,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"84. \u201cOnlardan y\u00fcz \u00e7evirdi.\u201d Yani o\u011fullar\u0131 ona bu haberi verdikten sonra Yakub aleyhisselam onlardan y\u00fcz \u00e7evirip bir kenara \u00e7ekildi. \u00dcz\u00fcnt\u00fc ve kederi katmerle\u015fti. Kalbindeki kederden dolay\u0131 da g\u00f6zlerine perde indi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kalbindeki keder dolay\u0131s\u0131 ile \u00e7ok\u00e7a a\u011fl\u0131yordu. Nih\u00e2yet g\u00f6zlerine bundan dolay\u0131 ak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. \u201cAncak h\u00fczn\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamay\u0131p i\u00e7inde sakl\u0131yordu.\u201d Yani kalbi olduk\u00e7a ileri derecedeki kederle dolup ta\u015f\u0131yordu.\n\u201c\u00c2h Yusuf\u2019um \u00e2h!, dedi.\u201d Yani onun eskiden beri sakl\u0131 bulunan \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fc, kederi, kalbinden ayr\u0131lmayan \u00f6zlemi bir daha ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Birincisine g\u00f6re nispeten hafif olan bu musibet, ona birincisini hat\u0131rlatt\u0131. O\u011fullar\u0131 ise durumundan hayrete d\u00fc\u015ferek \u015f\u00f6yle dediler:"},{"id":2298,"sura":12,"from_aya":85,"to_aya":85,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"85. \u201cH\u00e2l\u00e2 Yusuf\u2019u an\u0131p duruyorsun.\u201d Her halinde Yusuf\u2019u anmaya devam ediyorsun. \u201cAllah\u2019a andolsun ki sonunda ya kederinden hastalan\u0131p eriyeceksin\u201d art\u0131k hareket edemeyecek, konu\u015fmaya dahi g\u00fcc\u00fcn kalmayacakt\u0131r \u201cyahut da \u00f6l\u00fcp gideceksin.\u201d Yani sen onu anma imkan\u0131n oldu\u011fu s\u00fcrece onu anmaktan geri durmayacaks\u0131n."},{"id":2299,"sura":12,"from_aya":86,"to_aya":86,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"86. Yakub onlara: \u201cBen keder ve h\u00fczn\u00fcm\u00fc ancak Allah\u2019a \u015fikayet ederim.\u201d Kalbimdeki kederi de ona dair s\u00f6yleyece\u011fimi de ancak Allah'a a\u00e7ar\u0131m. Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na da hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeyece\u011fim; ne size ne de sizin d\u0131\u015f\u0131n\u0131zdaki herhangi bir insana. Siz istedi\u011finizi s\u00f6yleyin. \u201cVe ben, Allah taraf\u0131ndan (gelen vahiyle) sizin bilmedi\u011finiz \u015feyleri\u201d o\u011fullar\u0131m\u0131 bana geri gtirece\u011fini ve onlarla biraraya gelmekle g\u00f6z\u00fcm\u00fcn ayd\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 \u201cbilirim, dedi.\u201d"},{"id":2300,"sura":12,"from_aya":87,"to_aya":92,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"87- \u201cO\u011fullar\u0131m gidin de Yusuf\u2019u ve karde\u015fini sorup soru\u015fturun. Allah\u2019\u0131n rahmetinden de \u00fcmit kesmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2firler toplulu\u011fundan ba\u015fkas\u0131 Allah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmez.\u201d\n88- Bunun \u00fczerine (M\u0131s\u0131r\u2019a gidip Yusuf\u2019un) huzuruna vard\u0131klar\u0131nda dediler ki: \u201cEy Aziz! Bizi de ailemizi de darl\u0131k sard\u0131. Pek de\u011ferli olmayan bir bedel ile geldik. Bize (yine) tam \u00f6l\u00e7ek(le erzak) ver ve bize tasaddukta bulun. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, sadaka verenleri m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r.\u201d\n89- Dedi ki: \u201cSiz, cahiller iken Yusuf\u2019a ve karde\u015fine neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musunuz?\u201d\n90- \u201cYoksa sen! Evet, sen Yusuf\u2019sun, de\u011fil mi?\u201d dediler. O da: \u201cBen Yusuf\u2019um, bu da karde\u015fimdir. Allah bize l\u00fctufta bulundu. Ger\u00e7ek \u015fu ki kim korkup sak\u0131n\u0131r ve sabrederse elbette Allah iyilik edenlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 zayi etmez\u201d dedi.\n91- \u201cAllah\u2019a yemin ederiz ki, ger\u00e7ekten Allah seni bizden \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011frusu biz kesinlikle g\u00fcnahkar olduk\u201d dediler.\n92- Dedi ki: \u201cBug\u00fcn size k\u0131nama yok! Allah size ma\u011ffiret buyursun. O, merhamet edenlerin en merhametlisidir.\u201d"},{"id":2301,"sura":12,"from_aya":87,"to_aya":87,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"87. Yakub aleyhisselam o\u011fullar\u0131na dedi ki: \u201cO\u011fullar\u0131m gidin de Yusuf\u2019u ve karde\u015fini sorup soru\u015fturun.\u201d Onlar\u0131 aramak hususunda b\u00fct\u00fcn gayretinizi ortaya koyun. \u201cAllah\u2019\u0131n rahmetinden de \u00fcmit kesmeyin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcmitli olmak, kulun umdu\u011fu \u015fey do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131p gayret g\u00f6stermesini gerektirir. \u00dcmitsizlik ise tembelli\u011fi ve a\u011f\u0131rdan almaya yol a\u00e7ar. Kullar\u0131n \u00f6ncelikle ummalar\u0131 gereken \u015fey ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n l\u00fctfu, ihsan\u0131, rahmeti ve bereketi olmal\u0131d\u0131r.\n\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00e2firler toplulu\u011fundan ba\u015fkas\u0131 Allah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmit kesmez.\u201d Zira onlar k\u00fcf\u00fcrleri sebebi ile Allah\u2019\u0131n rahmetini uzak g\u00f6r\u00fcrler. Esasen onun rahmeti de k\u00e2firlerden uzakt\u0131r. O bak\u0131mdan siz de k\u00e2firlere benzemeyin. Bu buyruk, kulun iman\u0131 oran\u0131nda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmet ve l\u00fctfunu \u00fcmit edece\u011fine delildir."},{"id":2302,"sura":12,"from_aya":88,"to_aya":88,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"88. \u201cBunun \u00fczerine\u201d kalk\u0131p gittiler. Yusuf\u2019un \u201chuzuruna vard\u0131klar\u0131nda\u201d yalvar\u0131rcas\u0131na \u201cdediler ki: Ey Aziz, bizi de ailemizi de darl\u0131k sard\u0131.\u201d Biz de aile halk\u0131m\u0131z da olduk\u00e7a s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7erisinde bulunuyoruz. \u201cPek de\u011ferli olmayan\u201d yani azl\u0131\u011f\u0131 ve pek bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in be\u011fenilmeyen, istenilmeyen \u201cbir bedel ile geldik. Bize (yine) tam \u00f6l\u00e7ek(le erzak) ver\u201d Bu bedel maksada kafi gelmiyor ise de \u00f6l\u00e7e\u011fin bize tam olsun \u201cve bize\u201d gerekenden fazlas\u0131n\u0131 vermek sureti ile \u201ctasadduk bulun. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, sadaka verenleri\u201d d\u00fcnya ve \u00e2hiret m\u00fck\u00e2faat\u0131 ile \u201cm\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r.\u201d"},{"id":2303,"sura":12,"from_aya":89,"to_aya":89,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"89. Durum bu dereceye var\u0131p art\u0131k gelebilece\u011fi en ileri noktaya gelince Yusuf, onlara kar\u015f\u0131 olduk\u00e7a yumu\u015fad\u0131 ve kendisini onlara tan\u0131t\u0131p sitem ederek \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSiz, cahiller iken Yusuf\u2019a ve karde\u015fine neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musunuz?\u201d Yusuf\u2019a yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r. Karde\u015fine gelince -do\u011frusunu en iyi Allah bilir ama- bununla: \u201cE\u011fer o \u00e7alm\u0131\u015f ise ger\u00e7ek \u015fu ki daha \u00f6nce onun karde\u015fi de \u00e7alm\u0131\u015ft\u0131\u201d s\u00f6zlerini yahut da karde\u015fini ve babas\u0131n\u0131 ay\u0131rmaya sebep olan bu olay\u0131n as\u0131l m\u00fcsebbiblerinin kendileri oldu\u011funu kastetmi\u015f olabilir.\n\u201cSiz cahiller iken\u201d ifadesi de bir bak\u0131ma cahilliklerini onlara mazeret olarak g\u00f6stermek anlam\u0131ndad\u0131r. Yahut da b\u00f6yle bir \u015feyi yapmamalar\u0131 gerekti\u011fi ve bu i\u015f onlara yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 halde cahillerin i\u015fini yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlara bir azard\u0131r. "},{"id":2304,"sura":12,"from_aya":90,"to_aya":90,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"90. Kendilerine hitap edenin Yusuf oldu\u011funu anlay\u0131nca: \u201cYoksa sen! Evet sen Yusuf\u2019sun, de\u011fil mi? dediler. O da: \u201cBen Yusuf\u2019um, bu da karde\u015fimdir. Allah bize\u201d iman, takva, d\u00fcnyada g\u00fc\u00e7 ve iktidar vermek sureti ile \u201cl\u00fctufta bulundu.\u201d bu da sab\u0131r ve takva sayesindedir. Zira \u201cger\u00e7ek \u015fu ki kim korkup sak\u0131n\u0131r ve sabrederse\u201d Allah\u2019\u0131n haram k\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 i\u015flemekten korunup sak\u0131n\u0131r, ac\u0131lara ve musibetlere tahamm\u00fcl eder, emirleri yerine getirmeye sab\u0131rla devam ederse \u201celbette Allah iyilik edenlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 zayi etmez, dedi.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fekilde davranmak, bir iyilik (ihsan)d\u0131r. Allah ise g\u00fczel ve iyi amellerde bulunanlar\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmaz."},{"id":2305,"sura":12,"from_aya":91,"to_aya":91,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"91. \u201cAllah\u2019a yemin ederiz ki, ger\u00e7ekten Allah seni bizden \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d G\u00fczel ahl\u00e2k ve g\u00fczel \u00f6zellikler dolay\u0131s\u0131 ile Allah, seni bizden daha \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Biz sana son derece k\u00f6t\u00fcl\u00fck ettik. Sana eziyet etmek, seni babandan ay\u0131rmak i\u00e7in elimizden ne geldiyse yapt\u0131k. Y\u00fcce Allah ise seni bize \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131 ve diledi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 sana bah\u015fetti. \u201cDo\u011frusu biz kesinlikle g\u00fcnahkar olduk, dediler.\u201d B\u00f6ylece onlar, Yusuf\u2019a kar\u015f\u0131 i\u015fledikleri su\u00e7u tamamen itiraf etmi\u015f oldular.  "},{"id":2306,"sura":12,"from_aya":92,"to_aya":92,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"92. Yusuf aleyhisselam ise onlara alicenap bir \u00fcslupla \u201cdedi ki: Bug\u00fcn size k\u0131nama yok!\u201d Yani sizi ay\u0131plamayaca\u011f\u0131m ve k\u0131namayaca\u011f\u0131m. \u201cAllah size ma\u011ffiret buyursun. O, merhamet edenlerin en merhametlisidir.\u201d B\u00f6ylelikle Yusuf, onlar\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmeyerek ve onlar\u0131 ay\u0131plamayarak onlara tam bir m\u00fcsamaha g\u00f6sterdi. Onlara ma\u011ffiret ve rahmet ile dua etti. Bu ise ancak has ve se\u00e7kin kullardan beklenebilecek bir davran\u0131\u015f olup iyil\u011fin en ileri derecesidir."},{"id":2307,"sura":12,"from_aya":93,"to_aya":98,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"93- \u201c\u015eu g\u00f6mle\u011fimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcn de babam\u0131n y\u00fcz\u00fcne s\u00fcr\u00fcn, hemen g\u00f6rmeye ba\u015flayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca b\u00fct\u00fcn ailenizi de al\u0131p bana getirin.\u201d\n94- Kafile ayr\u0131l\u0131nca babalar\u0131 dedi ki: \u201cBana bunak demeyecekseniz, inan\u0131n ki Yusuf\u2019un kokusunu al\u0131yorum.\u201d\n95- Dediler ki: \u201cAllah\u2019a yemin ederiz ki, sen h\u00e2l\u00e2 eski \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndas\u0131n.\u201d \n96- M\u00fcjdeci gelince g\u00f6mle\u011fini y\u00fcz\u00fcne s\u00fcrd\u00fc ve Yakub tekrar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Dedi ki: \u201cBen size; Allah taraf\u0131ndan (gelen vahiyle) sizin bilmedi\u011finiz \u015feyleri bilirim, dememi\u015f miydim?\u201d\n97- Dediler ki: \u201cEy babam\u0131z, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dile. Biz ger\u00e7ekten g\u00fcnahkar olduk\u201d dediler.\n98- \u201cSizin i\u00e7in Rabbimden ma\u011ffiret dileyece\u011fim. O, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir, dedi."},{"id":2308,"sura":12,"from_aya":93,"to_aya":93,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"93. Daha sonra Yusuf aleyhisselam karde\u015flerine \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015eu g\u00f6mle\u011fimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcn de babam\u0131n y\u00fcz\u00fcne s\u00fcr\u00fcn, hemen g\u00f6rmeye ba\u015flayacakt\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc her bir hastal\u0131k onun z\u0131dd\u0131 ile tedavi edilir. Babas\u0131n\u0131n kalbine ancak Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bildi\u011fi derecedeki \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u00f6zlemi b\u0131rakmaya sebep olan bu g\u00f6mlekte Yusuf\u2019un kokusu bulundu\u011fundan, babas\u0131n\u0131n bu g\u00f6mle\u011fi koklamas\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylelikle tekrar canlanmas\u0131n\u0131, kendisine gelmesini ve tekrar g\u00f6zlerinin eskisi gibi g\u00f6rmesini istemi\u015fti. \u015e\u00fcphesiz bunda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, kullar\u0131n bilemeyece\u011fi kadar \u00e7ok hikmet ve s\u0131rlar\u0131 vard\u0131r. Yusuf aleyhisselam ise bu hususa muttali olmu\u015ftu. \u201cB\u00fct\u00fcn ailenizi de al\u0131p bana getirin.\u201d \u00c7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131, a\u015firetinizi, size uyanlar\u0131n hepsini getirin. B\u00f6ylelikle tam bir kavu\u015fma ger\u00e7ekle\u015fsin, sizin de ge\u00e7im darl\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve r\u0131z\u0131k s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131z ortadan kalks\u0131n. "},{"id":2309,"sura":12,"from_aya":94,"to_aya":94,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"94. \u201cKafile\u201d M\u0131s\u0131r topraklar\u0131ndan \u201cayr\u0131l\u0131nca\u201d ve Filistin topraklar\u0131na do\u011fru yola koyulunca Yakub g\u00f6mle\u011fin kokusunu alarak \u201cdedi ki: Bana bunak demeyecekseniz\u201d benimle alay etmeyecek ve benim bu s\u00f6zlerimin \u015fuursuzca s\u00f6ylendi\u011fini s\u00f6ylemeyecekseniz \u201cinan\u0131n ki Yusuf\u2019un kokusunu al\u0131yorum.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakub \u00e7evresindekilerin bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemesini gerektirecek derecede hayret ettiklerini tespit etmi\u015fti. Nitekim onlar hakk\u0131ndaki kanaati gibi de oldu ve onlar \u015f\u00f6yle dediler: "},{"id":2310,"sura":12,"from_aya":95,"to_aya":95,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"95. \u201cAllah\u2019a yemin ederiz ki, sen h\u00e2l\u00e2 eski \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndas\u0131n, dediler.\u201d H\u00e2l\u00e2 sen u\u00e7suz bucaks\u0131z bir denizdeymi\u015f gibi \u015fa\u015fk\u0131n haldesin. Ne s\u00f6yledi\u011fini bilmiyorsun."},{"id":2311,"sura":12,"from_aya":96,"to_aya":96,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"96. \u201cM\u00fcjdeci\u201d art\u0131k Yusuf\u2019un karde\u015flerinin ve babalar\u0131n\u0131n bir araya gelmelerinin yak\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmek \u00fczere gelince \u201cg\u00f6mle\u011fini y\u00fcz\u00fcne s\u00fcrd\u00fc ve Yakub tekrar g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.\u201d Kederden g\u00f6zlerine ak d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fken bu sefer \u00f6nceki hali gibi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. Etraf\u0131nda haz\u0131r bulunan \u00e7ocuklar\u0131na ve onun bunad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenlere ve hayret edenlere kar\u015f\u0131 zafer kazanm\u0131\u015f ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00fczerindeki nimetini de dile getiren bir \u00fcslupla dedi ki: \u201cBen size; Allah taraf\u0131ndan (gelen vahiyle) sizin bilmedi\u011finiz \u015feyleri bilirim, dememi\u015f miydim?\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc ben Yusuf\u2019a kavu\u015faca\u011f\u0131m\u0131 umuyor; keder, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve \u0131st\u0131rab\u0131m\u0131n son bulaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zleyip duruyordum."},{"id":2312,"sura":12,"from_aya":97,"to_aya":97,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"97. G\u00fcnahlar\u0131n\u0131 itiraf ettiler ve: \u201cEy babam\u0131z, g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 dile. Biz ger\u00e7ekten\u201d sana kar\u015f\u0131 bu yapt\u0131klar\u0131m\u0131z dolay\u0131s\u0131 ile \u201cg\u00fcnahkar olduk, dediler.\u201d"},{"id":2313,"sura":12,"from_aya":98,"to_aya":98,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"98. O da onlar\u0131n bu isteklerine cevap vermek ve isteklerini \u00e7abucak kabul etti\u011fini bildirmek \u00fczere: \u201cSizin i\u00e7in Rabbimden ma\u011ffiret dileyece\u011fim. O, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir, dedi.\u201d O\u2019nun sizi ma\u011ffiret edece\u011fini, size merhamet buyurup sizi rahmeti ile ku\u015fataca\u011f\u0131n\u0131 \u00fcmit ederim. Denildi\u011fine g\u00f6re Yakub aleyhisselam onlara ma\u011ffiret dilemeyi faziletli olan seher vaktine ertelemi\u015fti ki ma\u011ffiret dilemesi, daha m\u00fckemmel ve kabul edilme ihtimali daha y\u00fcksek olsun."},{"id":2314,"sura":12,"from_aya":99,"to_aya":100,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"99- Onlar Yusuf\u2019un huzuruna vard\u0131klar\u0131nda o, babas\u0131n\u0131 ve annesini ba\u011fr\u0131na bast\u0131 ve: \u201cAllah\u2019\u0131n iradesi ile hepiniz g\u00fcven i\u00e7inde M\u0131s\u0131r\u2019a girin\u201d dedi.\n100- Babas\u0131n\u0131 ve annesini taht\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kart\u0131p oturttu. Hepsi de onun i\u00e7in secde ettiler. O zaman dedi ki: \u201cBabac\u0131\u011f\u0131m! \u0130\u015fte bu, \u00f6nceleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm r\u00fcyan\u0131n yorumudur. Rabbim onu do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131. O, bana iyilikte bulundu. \u00c7\u00fcnk\u00fc beni zindandan \u00e7\u0131kard\u0131 ve \u015feytan, karde\u015flerimle aram\u0131 bozmu\u015fken sizi \u00e7\u00f6lden getirdi. \u015e\u00fcphesiz Rabbim, diledi\u011fini l\u00fctfeder. Ger\u00e7ekten O, her \u015feyi bilendir, hikmet sahibidir.\u201d"},{"id":2315,"sura":12,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"99. Yakub, \u00e7ocuklar\u0131 ve onlar\u0131n aileleri hep birlikte haz\u0131rlan\u0131p kendi beldelerinden yola \u00e7\u0131karak M\u0131s\u0131r\u2019a Yusuf\u2019un yan\u0131na do\u011fru yola koyuldular. Onun yan\u0131na ula\u015f\u0131p da \u201cYusuf\u2019un huzuruna vard\u0131klar\u0131nda o, babas\u0131n\u0131 ve annesini ba\u011fr\u0131na bast\u0131.\u201d Onlar\u0131 kucaklad\u0131, onlar\u0131 kendisine yakla\u015ft\u0131rd\u0131. A\u00e7\u0131k bir \u015fekilde onlara iyi davrand\u0131 ve en g\u00fczel \u015fekilde davrand\u0131. Onlar\u0131 \u00e7ok ileri derecede tazim etti. B\u00fct\u00fcn yak\u0131nlar\u0131na da: \u201cAllah\u2019\u0131n iradesi ile hepiniz g\u00fcven i\u00e7inde M\u0131s\u0131r\u2019a girin, dedi.\u201d Her t\u00fcrl\u00fc ho\u015flan\u0131lmayan ve korkulacak \u015feylerden yana g\u00fcvenlik i\u00e7inde girin. Onlar da bu sevindirici halde girdiler. Art\u0131k hayat\u0131n zorlu\u011fundan ve ge\u00e7im darl\u0131\u011f\u0131ndan kurtulmu\u015f, sevince gark olmu\u015flard\u0131."},{"id":2316,"sura":12,"from_aya":100,"to_aya":100,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"100. \u201cBabas\u0131n\u0131 ve annesini taht\u0131n \u00fczerine\u201d h\u00fck\u00fcmdarl\u0131k taht\u0131na ve Aziz\u2019in makam\u0131na \u201c\u00e7\u0131kart\u0131p oturttu. Hepsi de onun i\u00e7in secde ettiler.\u201d Babas\u0131, annesi ve karde\u015fleri onu tazim, sayg\u0131 ve ikram olmak \u00fczere secdeye kapand\u0131lar. Bu durumu ve onlar\u0131n kendisine secde ettiklerini g\u00f6ren Yusuf \u201cdedi ki: Babac\u0131\u011f\u0131m, i\u015fte bu \u00f6nceleri g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm r\u00fcyan\u0131n yorumudur.\u201d Daha \u00f6nce on bir y\u0131ld\u0131z ile g\u00fcne\u015fin ve ay\u0131n bana secde ettiklerini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130\u015fte bu r\u00fcyan\u0131n yorumu ve ger\u00e7ekle\u015fip ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta budur. \u201cRabbim onu do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131.\u201d Bunu ger\u00e7ekle ilgisi olmayan karmakar\u0131\u015f\u0131k r\u00fcyalardan biri k\u0131lmad\u0131. \n\u201cO, bana\u201d tam anlam\u0131 ile \u201ciyilikte bulundu. \u00c7\u00fcnk\u00fc beni zindandan \u00e7\u0131kard\u0131 ve \u015feytan, karde\u015flerimle aram\u0131 bozmu\u015f iken sizi \u00e7\u00f6lden getirdi.\u201d Bu, Yusuf\u2019un inceli\u011finin ve g\u00fczel hitab\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, zindandaki halini s\u00f6z konusu etmekle birlikte karde\u015flerini tam anlam\u0131 ile affetmi\u015f oldu\u011fundan kuyudaki durumunu a\u011fz\u0131na bile almam\u0131\u015f ve bu g\u00fcnah\u0131 s\u00f6z konusu dahi etmemi\u015ftir. Yine \u201cSizin \u00e7\u00f6lden geli\u015finiz, Allah\u2019\u0131n bana bir l\u00fctuf ve ihsan\u0131d\u0131r.\u201d demi\u015f, bunu bu \u015fekilde ifade etmekle birlikte \u201cO, a\u00e7l\u0131ktan ve yorgunluktan sonra sizi buraya getirdi\u201d demedi\u011fi gibi \u201cSize iyilikte bulundu\u201d da dememi\u015f, aksine \u201cbana iyilikte bulundu\u201d demi\u015f ve bu iyili\u011fin kendisine yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Rahmeti ile kullar\u0131ndan diledi\u011fine l\u00fctuf ve ihsanda bulunan, onlara kendi nezdinden rahmet ba\u011f\u0131\u015flayan Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir! Ger\u00e7ekten O, b\u00fcy\u00fck ba\u011f\u0131\u015f sahibidir. Di\u011fer taraftan Yusuf: \u201c\u015eeytan karde\u015flerimle aram\u0131 bozmu\u015f iken\u201d demi\u015f \u201c\u015feytan karde\u015flerimi sapt\u0131rm\u0131\u015fken\u201d dememi\u015ftir. Aksine o g\u00fcnah ve cahilli\u011fin her iki kesimden de sad\u0131r oldu\u011funu hissettirecek ilk ifadeyi kullanm\u0131\u015f, ve \u201c\u015eeytan\u0131 rezil ve r\u00fcsvay ederek uzakla\u015ft\u0131ran ve bu zorlu ayr\u0131l\u0131ktan sonra bizi bir araya getiren Allah\u2019a hamd olsun.\u201d demi\u015ftir. \n\u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbim, diledi\u011fini l\u00fctfeder.\u201d O, l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131 kuluna fark edemeyece\u011fi bir \u015fekilde ula\u015ft\u0131r\u0131r. Yine kulunu ho\u015funa gitmeyecek yollarla olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn mevkilere kavu\u015fturur. \u201cO, her \u015feyi\u201d b\u00fct\u00fcn i\u015flerin a\u00e7\u0131k k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 da gizliliklerini de, kullar\u0131n gizlediklerini de kalplerindekini de \u201cbilendir\u201d; her \u015feyi yerli yerine koymas\u0131 ve i\u015fleri onlar i\u00e7in takdir etmi\u015f oldu\u011fu vakitlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp ula\u015ft\u0131ran \u201chikmet sahibidir.\u201d"},{"id":2317,"sura":12,"from_aya":101,"to_aya":101,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"101- \u201cEy Rabbim, sen bana h\u00fck\u00fcmranl\u0131k verdin ve bana r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011frettin. Ey g\u00f6kleri ve yeri yaratan! Sen d\u00fcnyada da \u00e2hirette de benim dost ve yard\u0131mc\u0131ms\u0131n. Benim can\u0131m\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olarak al ve beni salihlere kat.\u201d"},{"id":2318,"sura":12,"from_aya":101,"to_aya":101,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"101. Y\u00fcce Allah Yusuf\u2019a yery\u00fcz\u00fcnde verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 kemal noktas\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131p annesi, babas\u0131 ve karde\u015fleri ile g\u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n ettikten, ona olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir ilmi l\u00fctfettikten sonra o, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n nimetini ikrar ederek, bu nimete \u015f\u00fckrederek ve \u0130sl\u00e2m \u00fczere sebat i\u00e7in dua ederek dedi ki: \u201cEy Rabbim, sen bana h\u00fck\u00fcmranl\u0131k verdin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf, hazine i\u015flerinin ba\u015f\u0131nda idi. Onlar\u0131n idaresinden sorumluydu ve h\u00fck\u00fcmdar\u0131n pek b\u00fcy\u00fck bir veziri idi.\n\u201cVe bana r\u00fcya yorumunu.\u201d Hem indirmi\u015f oldu\u011fun kitaplar\u0131n yorumunu hem r\u00fcya yorumunu hem de ba\u015fka \u00e7e\u015fitli bilgileri \u201c\u00f6\u011frettin. Ey g\u00f6kleri ve yeri yaratan! Sen d\u00fcnyada da \u00e2hirette de benim dost ve yard\u0131mc\u0131ms\u0131n. Benim can\u0131m\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olarak al\u201d Yani m\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00fcrekli k\u0131l ve m\u00fcsl\u00fcman olarak can\u0131m\u0131 al\u0131ncaya kadar \u0130sl\u00e2m \u00fczere bana sebat ver. Bu, Yusuf\u2019un erken \u00f6lmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 bir dua de\u011fildir. \u201cve beni\u201d \u00fcst\u00fcn peygamberler ve se\u00e7kin kullar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u201csalihlere kat!\u201d"},{"id":2319,"sura":12,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"102- \u0130\u015fte bu, sana vahyetti\u011fimiz gayb haberlerindendir. Yoksa onlar, tuzak kurup i\u015flerini kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 zaman sen onlar\u0131n yanlar\u0131nda de\u011fildin."},{"id":2320,"sura":12,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"102. Y\u00fcce Allah, bu k\u0131ssay\u0131 Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e anlatt\u0131ktan sonra ona \u015f\u00f6yle hitap etmektedir: \u201c\u0130\u015fte bu\u201d sana bildirdi\u011fimiz haber \u201csana vahy etti\u011fimiz gayb haberlerindendir.\u201d E\u011fer bizim sana vahyimiz olmasayd\u0131 bu, olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn haber sana ula\u015fmazd\u0131. \u201cYoksa onlar\u201d Yusuf\u2019un karde\u015fleri ona \u201ctuzak kurup i\u015flerini kararla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 zaman sen onlar\u0131n yanlar\u0131nda de\u011fildin.\u201d Orada haz\u0131r bulunmuyordun. Onlar, Yusuf\u2019u babas\u0131ndan ay\u0131rmak \u00fczere karar verdiklerinde buna Y\u00fcce Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7 kimse muttali de\u011fildi. Allah, buna dair bilgiyi \u00f6\u011fretmedik\u00e7e hi\u00e7bir kimsenin bunu bilmesine imk\u00e2n yoktur. Nitekim Y\u00fcce Allah Musa\u2019n\u0131n k\u0131ssas\u0131n\u0131 ve onun ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri de anlatt\u0131ktan sonra O\u2019nun vahyi olmaks\u0131z\u0131n insanlar\u0131n bilmeleri imk\u00e2n dahilinde olmayan bu durumu s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz Musa\u2019ya o buyru\u011fu vahyetti\u011fimizde sen bat\u0131 taraf\u0131nda de\u011fildin. Sen (orada) bulunanlardan da de\u011fildin.\u201d (el-Kasas, 28\/44) \u0130\u015fte bu, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn getirdiklerinin do\u011fru ve ger\u00e7ek oldu\u011funun en a\u00e7\u0131k delilidir."},{"id":2321,"sura":12,"from_aya":103,"to_aya":107,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"103- Sen ne kadar arzulasan da insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu iman etmezler. \n104- Halbuki sen, bu (Kur'\u00e2n\u2019a) kar\u015f\u0131l\u0131k onlardan hi\u00e7bir \u00fccret de istemiyorsun. O, ancak \u00e2lemlere bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.\n105- G\u00f6klerde ve yerde nice \u00e2yetler vard\u0131r ki onlar, bunlar\u0131n yan\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirerek ge\u00e7er giderler.\n106- Onlar\u0131n \u00e7o\u011fu Allah'a ancak \u015firk ko\u015farak iman ederler.\n107- Onlar, Allah\u2019\u0131n ku\u015fat\u0131c\u0131 bir azab\u0131n\u0131n kendilerine gelip \u00e7atmas\u0131ndan veya onlar fark\u0131nda olmadan k\u0131yametin ans\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na kopuvermesinden kendilerini g\u00fcvende mi g\u00f6rd\u00fcler?"},{"id":2322,"sura":12,"from_aya":103,"to_aya":103,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"103. Y\u00fcce Allah peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSen\u201d insanlar\u0131n iman etmelerini i\u00e7in \u201cne kadar arzulasan da insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu iman etmezler.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n elde etmek istedikleri \u015feyler de maksatlar\u0131 da bozuktur. Onlara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekten samimi olup iyiliklerini isteyenlerin bu konudaki gayretlerinin onlara faydas\u0131 olmaz. \u0130sterse bunlar, onlar\u0131 kendilerinin hayr\u0131na olan \u015feylere \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar, onlara \u00f6\u011fretsinler, onlardan k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri uzakla\u015ft\u0131rmak istesinler, herhangi bir \u00fccret ve kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeksizin b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yaps\u0131nlar ve do\u011fruluklar\u0131na delil olacak bunca \u00e2yet, belge ve delili ortaya koysunlar ve b\u00f6ylelikle iman etmelerine engel olan her \u015fey ortadan kalkm\u0131\u015f olsun; fark etmez, yine de durum de\u011fi\u015fmez. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmakdad\u0131r:"},{"id":2323,"sura":12,"from_aya":104,"to_aya":104,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"104. \u201cHalbuki sen bu (Kur'\u00e2n\u2019a) kar\u015f\u0131l\u0131k onlardan hi\u00e7bir \u00fccret de istemiyorsun. O, ancak alemlere bir \u00f6\u011f\u00fctt\u00fcr.\u201d Ondan kendilerine faydal\u0131 olacak \u00f6\u011f\u00fctler al\u0131rlar. Ki bu, faydal\u0131 \u015feyleri yaps\u0131nlar ve zararlar\u0131na olacak \u015feyleri de terk etsinler diyedir."},{"id":2324,"sura":12,"from_aya":105,"to_aya":105,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"105-106. \u201cG\u00f6klerde ve yerde\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n birli\u011fine delil te\u015fkil eden \u201cnice \u00e2yetler vard\u0131r ki, onlar bunlar\u0131n yan\u0131ndan y\u00fcz \u00e7evirerek\u201d hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden, tefekk\u00fcr etmeden \u201cge\u00e7er giderler.\u201d Bununla birlikte k\u0131smen imana sahip olsalar da \u201conlar\u0131n \u00e7o\u011fu Allah'a ancak \u015firk ko\u015farak iman ederler.\u201d Bunlar Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Rab, yaratan, r\u0131z\u0131k veren, b\u00fct\u00fcn i\u015fleri \u00e7ekip \u00e7eviren oldu\u011funu itiraf etseler dahi Allah\u2019\u0131n ul\u00fbhiyetinde ve rub\u00fbbiyetinde O\u2019na \u015firk ko\u015farlar. \u0130\u015fte bu duruma gelenler i\u00e7in art\u0131k geriye il\u00e2hi azab\u0131n gelip \u00e7atmas\u0131ndan ve onlar kendilerini emniyet i\u00e7inde hissettikleri bir s\u0131rada azab\u0131n ans\u0131z\u0131n onlar\u0131 bulmas\u0131ndan ba\u015fka bir se\u00e7enek kalmaz. O bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2325,"sura":12,"from_aya":106,"to_aya":106,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":""},{"id":2326,"sura":12,"from_aya":107,"to_aya":107,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"107. \u201cOnlar\u201d bu i\u015fleri yapan ve Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden y\u00fcz \u00e7eviren bu kimseler \u201cAllah\u2019\u0131n ku\u015fat\u0131c\u0131 bir azab\u0131n\u0131n\u201d onlar\u0131n hepsini ku\u015fatacak ve onlar\u0131 k\u00f6kten imha edecek bir azab\u0131n \u201ckendilerine gelip \u00e7atmas\u0131ndan veya onlar fark\u0131nda olmadan k\u0131yametin ans\u0131z\u0131n ba\u015flar\u0131na kopuvermesinden kendilerini g\u00fcvende mi g\u00f6rd\u00fcler?\u201d Halbuki onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131, ba\u015flar\u0131na bunlar\u0131n gelmesini gerektirmektedir. O halde Allah\u2019a tevbe etsinler ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na sebep olacak \u015feyleri terk etsinler."},{"id":2327,"sura":12,"from_aya":108,"to_aya":109,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"108- De ki: \u201c\u0130\u015fte bu, benim yolumdur. Ben basiret \u00fczere Allah\u2019a davet ederim. Ben de bana uyanlar da. Allah\u2019\u0131 tenzih ederim. Ben m\u00fc\u015friklerden de de\u011filim.\u201d\n109- Senden \u00f6nce (peygamber olarak) g\u00f6nderdiklerimiz de \u015fehir halk\u0131ndan kendilerine vahyetti\u011fimiz birtak\u0131m erkeklerden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi. Hi\u00e7 yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131p da kendilerinden \u00f6ncekilerin nas\u0131l bir \u00e2k\u0131bete u\u011frad\u0131\u011f\u0131na bakmad\u0131lar m\u0131? \u00c2hiret yurdu takva sahipleri i\u00e7in elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Siz h\u00e2l\u00e2 ak\u0131llanmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?"},{"id":2328,"sura":12,"from_aya":108,"to_aya":108,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"108. Y\u00fcce Allah peygamberi Muhammed\u2019e sallallahu aleyhi ve sellem hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u0130nsanlara \u201cde ki: \u0130\u015fte bu, benim yolumdur.\u201d Benim kendisine davet etti\u011fim yol i\u015fte budur. Bu, Allah\u2019a, O\u2019nun l\u00fctuf ve ihsan yurduna ula\u015ft\u0131ran, hakk\u0131 bilip gere\u011fince amel etmeyi, onu ba\u015fkalar\u0131na tercih etmeyi, dini yaln\u0131zca Allah\u2019a, O\u2019na hi\u00e7bir kimseyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n, halis k\u0131lmay\u0131 i\u00e7eren bir yoldur. \u201cBen basiret \u00fczere Allah\u2019a davet ederim.\u201d \u0130nsanlar\u0131, Rablerine ula\u015fmaya te\u015fvik ediyorum. Onlar\u0131 bundan uzakla\u015ft\u0131racak \u015feylerden de sak\u0131nd\u0131r\u0131yorum. Bununla birlikte ben, dinimden yana bir basiret \u00fczereyim. Yani bu konuda herhangi bir \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct olmaks\u0131z\u0131n kesin bir bilgiye sahibim. \u201cBen de\u201d b\u00f6yleyim \u201cbana uyanlar da.\u201d Ben basiret \u00fczere davet etti\u011fim gibi onlar da basiret \u00fczere Allah\u2019\u0131n yoluna davet ederler. \u201cAllah\u2019\u0131\u201d O\u2019nun cel\u00e2line yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yahut da kemaline ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc halde O\u2019na nispet edilen her \u015feyden \u201ctenzih ederim. Ben\u201d hi\u00e7bir amelimde \u015firk ko\u015fan \u201cm\u00fc\u015friklerden de\u011filim.\u201d Aksine dini yaln\u0131zca O\u2019na halis k\u0131larak ibadet ederim. Daha sonra Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2329,"sura":12,"from_aya":109,"to_aya":109,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"109. \u201cSenden \u00f6nce (peygamber olarak) g\u00f6nderdiklerimiz de \u015fehir halk\u0131ndan kendilerine vahyetti\u011fimiz birtak\u0131m erkeklerden ba\u015fkas\u0131 de\u011fildi.\u201d Yani biz senden \u00f6nce peygamber olarak melekleri g\u00f6ndermedi\u011fimiz gibi insan d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fi\u015fik varl\u0131klar\u0131 da g\u00f6ndermedik. O halde senin kavmin ne diye senin peygamberli\u011fini garip kar\u015f\u0131l\u0131yor ve senin kendilerinden \u00fcst\u00fcn bir taraf\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131nda bulunuyor? Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu konuda senden \u00f6nceki peygamberler senin i\u00e7in g\u00fczel bir \u00f6rnektir. Bunlar \u201c\u015fehir halk\u0131ndan\u201d idiler, \u00e7\u00f6lde ya\u015fayanlardan de\u011fildiler. Aksine onlar, ak\u0131llar\u0131 daha olgun, g\u00f6r\u00fc\u015fleri daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fehir ahalisindendiler. Bu da onlar\u0131n durumlar\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n ve halleri belirgin bir \u015fekilde anla\u015f\u0131ls\u0131n diyedir.\nBunlar, madem senin s\u00f6zlerini do\u011frulam\u0131yorlar o zaman \u201chi\u00e7 yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015f\u0131p da kendilerinden \u00f6ncekilerin nas\u0131l bir \u00e2k\u0131bete u\u011frad\u0131\u011f\u0131na\u201d yalanlamalar\u0131 sebebi ile Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 nas\u0131l helak etti\u011fine \u201cbakmad\u0131lar m\u0131?\u201d O halde siz de onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yapmaktan sak\u0131n\u0131n. Yoksa onlara isabet eden size de isabet edecektir.\n\u201c\u00c2hiret yurdu\u201d yani cennet ve i\u00e7indeki ebed\u00ee nimetler, Allah\u2019\u0131n emirlerini yerine getirmek, yasaklar\u0131ndan ka\u00e7\u0131nmak sureti ile takval\u0131 hareket eden \u201ctakva sahipleri i\u00e7in elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya nimetleri insan\u0131n hevesini kursa\u011f\u0131nda b\u0131rak\u0131r, eksiktir ve t\u00fckenir. \u00c2hiret nimeti ise tam ve k\u00e2mildir. Ebediyyen son bulmaz. Aksine kesintisiz bir art\u0131\u015f i\u00e7erisindedir, s\u00fcreklidir. O \u201card\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen bir ba\u011f\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (H\u00fbd, 11\/108) \u201cSiz h\u00e2l\u00e2 ak\u0131llanmayacak m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d Hay\u0131rl\u0131 ve \u00fcst\u00fcn olan\u0131, daha a\u015fa\u011f\u0131 ve de\u011fersiz olana tercih etmenizi sa\u011flayacak ak\u0131llar\u0131n\u0131z yok mu?"},{"id":2330,"sura":12,"from_aya":110,"to_aya":111,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"110- Nih\u00e2yet o peygamberler \u00fcmitlerini kesip de (k\u00e2firler) onlar\u0131n yalan s\u00f6ylediklerinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada onlara yard\u0131m\u0131m\u0131z gelmi\u015f ve diledi\u011fimiz kimseler kurtulu\u015fa erdirilmi\u015fti. K\u00e2firler toplulu\u011fundan azab\u0131m\u0131z geri \u00e7evrilmez.\n111- Andolsun ki onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131nda olgun ak\u0131l sahipleri i\u00e7in bir ibret vard\u0131r. O (Kur'\u00e2n) uydurulan bir s\u00f6z de\u011fildir. Aksine kendisinden \u00f6nce olan (kitaplar\u0131) do\u011frulayan, (insanlara gerekli) her \u015feyi a\u00e7\u0131klayan, iman eden bir topluluk i\u00e7in de hid\u00e2yet ve rahmet (olan bir kitapt\u0131r)."},{"id":2331,"sura":12,"from_aya":110,"to_aya":110,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"110. Y\u00fcce Allah, \u015ferefli peygamberler g\u00f6nderdi\u011fini, g\u00fcnahk\u00e2r ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kavimlerinin de onlar\u0131 yalanlad\u0131klar\u0131n\u0131 bize haber vermektedir. Y\u00fcce Allah, hakka d\u00f6ns\u00fcnler diye onlara m\u00fchlet verir. Allah onlara verdi\u011fi m\u00fchletini o kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr ki nihayet peygamberlere olan bask\u0131lar\u0131 en ileri dereceye ula\u015f\u0131r. Peygamberler kesin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n kemaline, Allah\u2019\u0131n vaadine ve tehditlerine olan nihai tasdiklerine ra\u011fmen kalplerinden bir t\u00fcr \u00fcmitsizlik hali ge\u00e7er ve ilim ve tasdikleri zay\u0131flar gibi olur. \u0130\u015fte i\u015f bu noktaya gelince \u201conlara yard\u0131m\u0131m\u0131z gelmi\u015f ve diledi\u011fimiz kimseler kurtulu\u015fa erdirilmi\u015fti.\u201d Kurtulu\u015fa erdirilenler ise peygamberler ve onlara t\u00e2bi olanlard\u0131r. \u201cK\u00e2firler toplulu\u011fundan azab\u0131m\u0131z geri \u00e7evrilmez.\u201d Yani bizim azab\u0131m\u0131z, Allah\u2019a kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015fleyen ve k\u00fcstahl\u0131k edenlerden geri \u00e7evrilmez. Azap geldi\u011fi zaman art\u0131k onlar\u0131n ne g\u00fcc\u00fc ne de yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olur."},{"id":2332,"sura":12,"from_aya":111,"to_aya":111,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"111. \u201cAndolsun ki onlar\u0131n\u201d yani peygamberlerin, kavimleri ile olan \u201ck\u0131ssalar\u0131nda olgun ak\u0131l sahipleri i\u00e7in bir ibret vard\u0131r.\u201d Hay\u0131r ehli de \u015fer ehli de bunlardan ibret al\u0131rlar. Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yapanlar, onlar gibi ya l\u00fctfa nail olur veya al\u00e7alt\u0131l\u0131rlar. Yine onlardan Allah\u2019\u0131n kemal s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fck hikmetini ibretle kavrarlar. Y\u00fcce Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemek ve O\u2019na hi\u00e7bir kimseyi ortak ko\u015fmamak gerekti\u011fini de anlarlar. \n\u201cO (Kur'\u00e2n) uydurulan bir s\u00f6z de\u011fildir.\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, muhtevas\u0131 aras\u0131nda sizlere anlatm\u0131\u015f oldu\u011fu gayba dair haberlerin bulundu\u011fu bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim, uydurulmu\u015f s\u00f6zlerden de\u011fildir. \u201cAksine kendisinden \u00f6nce olan (kitaplar\u0131)\u201d kendisinden \u00f6nce indirilmi\u015f kitaplar\u0131 \u201cdo\u011frulayan\u201d onlara uygun ve do\u011fruluklar\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden, kullar\u0131n gerek duyacaklar\u0131 dinin itikad\u00ee h\u00fck\u00fcmlerini, fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmlerini ve pek \u00e7ok delilleri \u201ca\u00e7\u0131klayan, iman eden bir topluluk i\u00e7in de hid\u00e2yet ve rahmet (olan bir kitapt\u0131r).\u201d Onlar hakka dair bilgiyi ve onun tercih edilmesi gerekti\u011fini kabul ettiklerinden dolay\u0131 hid\u00e2yete ererler. Nail olduklar\u0131 d\u00fcnyevi ve uhrevi sevap dolay\u0131s\u0131 ile de ilah\u00ee rahmete mazhar olurlar."},{"id":2333,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0641\u0635\u0644","text":"[Bu K\u0131ssan\u0131n \u0130htiva Etti\u011fi Baz\u0131 \u0130bretler ve Faydal\u0131 Bilgiler]\nY\u00fcce Allah, bu k\u0131ssan\u0131n ba\u015f taraf\u0131nda: \u201cBiz sana bu Kur\u2019an\u2019\u0131 vahyetmekle k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczelini sana anlat\u0131yoruz\u201d buyurdu\u011fu gibi yine bu k\u0131ssan\u0131n ba\u015f taraflar\u0131nda: \u201cAndolsun ki Yusuf ve karde\u015flerinde soranlar i\u00e7in nice ibretler vard\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Surenin son taraflar\u0131nda da: \u201cAndolsun ki onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131nda olgun ak\u0131l sahipleri i\u00e7in bir ibret vard\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. K\u0131ssada, daha \u00f6nce \u00e7e\u015fitli yerlerinde ifade edilenlerin d\u0131\u015f\u0131nda daha pek \u00e7ok faydal\u0131 hususlar vard\u0131r. \u0130\u015fte bu \u00f6nemli k\u0131ssan\u0131n ihtiva etti\u011fi ibretlerin ve faydal\u0131 hususlar\u0131n baz\u0131lar\u0131:\n1. Bu k\u0131ssa, k\u0131ssalar\u0131n en g\u00fczellerinden, en a\u00e7\u0131k ve se\u00e7iklerindendir. Zira bu k\u0131ssada halden hale t\u00fcrl\u00fc ge\u00e7i\u015fler s\u00f6z konusudur: imtihandan imtihana, s\u0131k\u0131nt\u0131dan s\u0131k\u0131nt\u0131ya, s\u0131k\u0131nt\u0131dan m\u00fck\u00e2fata ve l\u00fctfa, g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten izzete, k\u00f6lelikten h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011fa, da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k ve ayr\u0131l\u0131ktan bir araya geli\u015fe ve kayna\u015fmaya, h\u00fcz\u00fcnden sevince, bolluktan k\u0131tl\u0131\u011fa, k\u0131tl\u0131ktan bollu\u011fa, darl\u0131ktan geni\u015fli\u011fe, huzursuzluktan huzur ve s\u00fck\u00fbna, inkardan ikrara ge\u00e7i\u015fler vard\u0131r. Bunu bize en g\u00fczel \u015fekilde anlat\u0131p geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klayan\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir!\n2. Bu k\u0131ssada r\u00fcya tabirinin asli dayanaklar\u0131 vard\u0131r. R\u00fcya tabiri ilmi Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131ndan diledi\u011fi kimselere vermi\u015f oldu\u011fu \u00f6nemli ilimlerdendir. R\u00fcya yorumu ilminin temeli, \u00e7o\u011funlukla isim ve niteliklerdeki ili\u015fkiler ve benzerlikler \u00fczerine kuruludur. \u015e\u00f6yle ki:\nYusuf\u2019un g\u00fcne\u015fi, ay\u0131 ve on bir y\u0131ld\u0131z\u0131 kendilerine secde eder halde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcyadaki ili\u015fki y\u00f6n\u00fc \u015fudur: Bu ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an cisimler seman\u0131n s\u00fcs\u00fc ve g\u00fczelli\u011fidir. Bunlar\u0131n birtak\u0131m faydalar\u0131 vard\u0131r. Peygamberler ve ilimler de ayn\u0131 \u015fekilde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn s\u00fcs\u00fc ve g\u00fczelli\u011fidirler. Nas\u0131l ki bu ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an cisimlerle karanl\u0131klarda yol bulunuyor ise peygambeler ve ilim adamlar\u0131 ile de karanl\u0131klardan \u00e7\u0131k\u0131p hid\u00e2yete yol bulunur. Di\u011fer taraftan Yusuf\u2019un babas\u0131 ve annesi as\u0131l, onun karde\u015fleri ise bu as\u0131ldan gelen kollard\u0131r. O halde asl\u0131n, nurunun da cisminin de kollara g\u00f6re daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 uygun d\u00fc\u015fmektedir. Bundan dolay\u0131 Yusuf\u2019un annesi g\u00fcne\u015f, babas\u0131 ay, karde\u015fleri de y\u0131ld\u0131zlard\u0131r. Yine bu konudaki ili\u015fkilerden birisi de \u015fudur: \u201cG\u00fcne\u015f\u201d lafz\u0131n\u0131n (Arap\u00e7ada) m\u00fcennes\/di\u015fil olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla annesine, ay ve y\u0131ld\u0131zlar ise m\u00fczekker\/eril olduklar\u0131ndan dolay\u0131 babas\u0131na ve karde\u015flerine i\u015farettir. Yine r\u00fcyadaki ili\u015fki y\u00f6nlerinden birisi de \u015fudur: Secde eden ki\u015fi, secde etti\u011fi kimseyi ta\u2019zim eder, ona ihtiram g\u00f6sterir. Kendisine secde edilen ki\u015fi ise ta\u2019zim edilen ve sayg\u0131 duyulan ki\u015fidir. Bundan dolay\u0131 bu, Yusuf\u2019un, babas\u0131 ve karde\u015fleri taraf\u0131ndan ta\u2019zim edilecek ve sayg\u0131 duyulacak birisi olaca\u011f\u0131na delildi. Buna ba\u011fl\u0131 olarak ta\u2019zim edilen, sayg\u0131 duyulan ki\u015fi bu ta\u2019zim ve sayg\u0131y\u0131 gerektirecek \u015fekilde ilim ve fazilet\u00e7e \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f ve se\u00e7kin bir kimse olmas\u0131n\u0131 gerektirir. O bak\u0131mdan babas\u0131n\u0131n ona: \u201cRabbin b\u00f6ylece seni se\u00e7ecek ve sana r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011fretecek...\u201d (6. \u00e2yet) dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.\nR\u00fcya ile yorumu aras\u0131ndaki ili\u015fki y\u00f6nlerine bir \u00f6rnek de hapisteki delikanl\u0131lar\u0131n g\u00f6rd\u00fckleri r\u00fcyada tespit edilebilir. Efendisine \u015farap i\u00e7in \u00fcz\u00fcm s\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren birinci r\u00fcya sahibini ele alal\u0131m. Genelde \u015farap s\u0131kan kimse ba\u015fkas\u0131na hizmet eden bir kimsedir ve s\u0131kma i\u015fini ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in yapar. O bak\u0131mdan Yusuf, bu r\u00fcyay\u0131 varaca\u011f\u0131 sonucu nazar\u0131 itibara alarak yorumlam\u0131\u015f ve onun, efendisine \u015farap s\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Bu ise hapisten \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da ihtiva eder. Di\u011ferinin yani ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinde ekmek ta\u015f\u0131yan ve ku\u015flar\u0131n o ekmekten yedi\u011fini g\u00f6ren kimsenin r\u00fcyas\u0131n\u0131 da \u015f\u00f6ylece yorumlam\u0131\u015ft\u0131r: Onun ba\u015f\u0131n\u0131n eti ve derisi ile ba\u015f\u0131ndaki beyni, ta\u015f\u0131nan \u015fey yani ekmek yerindedir ve bu, ku\u015flar\u0131n ba\u015f\u0131ndan yemeleri m\u00fcmk\u00fcn olacak bir yerde bulunacakt\u0131r. O bak\u0131mdan onun r\u00fcyas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclece\u011fi, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra as\u0131laca\u011f\u0131 ve ku\u015flar\u0131n g\u00f6rece\u011fi bri yerde kalarak ku\u015flar\u0131n onun ba\u015f\u0131ndan yiyece\u011fi \u015feklinde yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ise \u00f6ld\u00fcr\u00fclmekten sonra as\u0131lmak halinde s\u00f6z konusu olur.\nYusuf aleyhisselam h\u00fck\u00fcmdar\u0131n r\u00fcyas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc inekleri ve ba\u015faklar\u0131 da verimli y\u0131llarla k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131 \u015feklinde yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. Aradaki ili\u015fkiye gelince; halk\u0131n halleri ve maslahatlar\u0131 h\u00fck\u00fcmdar ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. H\u00fck\u00fcmdar\u0131n d\u00fczelmesi ile onlar\u0131n i\u015fleri d\u00fczelir, bozulmas\u0131 ile bozulur. Halk\u0131n halleri ve ge\u00e7imlerinin uygun \u015fekilde devam etmesi de ayn\u0131 \u015fekilde kurakl\u0131k ve verimlilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u0131llar\u0131n durumuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130neklere gelince onlar, vas\u0131tas\u0131 ile tarlalar s\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve sulama yap\u0131l\u0131r. Bolluk ve verimli y\u0131llarda inekler semiz olur, kurakl\u0131k oldu\u011fu takdirde de zay\u0131flar, c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131rlar. Ba\u015faklar da b\u00f6yledir. Verimli y\u0131llarda \u00e7o\u011fal\u0131r ve yemye\u015fil olurlar. K\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131nda ise azal\u0131r ve kururlar. Ayr\u0131ca bu\u011fday ba\u015faklar\u0131, yerden al\u0131nan mahsullerin en de\u011ferlileridir.\n3. Bu k\u0131ssada Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in peygamberli\u011finin do\u011frulu\u011funa dair deliller de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bu uzunca k\u0131ssay\u0131 kavmine anlatm\u0131\u015ft\u0131. Halbuki o, \u00f6ncekilerin kitaplar\u0131n\u0131 okumad\u0131\u011f\u0131 gibi kimseden de ders alm\u0131\u015f de\u011fildir. Kavmi onu sabah ak\u015fam kendi aralar\u0131nda g\u00f6r\u00fcyordu, yani ders almak i\u00e7in bir yere seyahat etmemi\u015fti. Ayr\u0131ca o \u00fcmmi idi, ne yaz\u0131 yazar ne de okurdu. Ayr\u0131ca bu k\u0131ssa, \u00f6nceki kitaplarda bulunan bilgilere de b\u00fcy\u00fck oranda uygun d\u00fc\u015fmektedir. Ancak Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem Yusuf\u2019un karde\u015fleri, planlar\u0131n\u0131 kurup kararlar\u0131n\u0131 verdiklerinde onlar\u0131n yanlar\u0131nda de\u011fildi.\n4. K\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sebeplerinden uzak kalmak ve a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n zarar verece\u011finden korkulan \u015feylerin gizlenmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakub\u2019un, Yusuf\u2019a: \u201cR\u00fcyan\u0131 karde\u015flerine anlatma, sonra sana bir tuzak kurarlar.\u201d (5. \u00e2yet) dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.\n5. \u0130nsan\u0131n ho\u015f olmayan birtak\u0131m \u015feyleri ba\u015fkas\u0131na nasihat olmak \u00fczere s\u00f6z konusu etmesi caizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakub\u2019un, o\u011fluna: \u201cSonra sana bir tuzak kurarlar\u201d dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.\n6. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bir kulu \u00fczerindeki nimeti, ayn\u0131 zamanda onunla ili\u015fkisi bulunan aile halk\u0131, akrabas\u0131 ve arkada\u015flar\u0131na da bir nimet say\u0131l\u0131r. Bazen bu nimet, onlar\u0131 da kapsar ve ki\u015finin o nimeti sebebi ile onlar da bu nimetten istifade ederler. Nitekim Yakub, Yusuf\u2019un r\u00fcyas\u0131n\u0131 yorumlarken \u015f\u00f6yle demektedir: \u201cRabbin seni b\u00f6ylece se\u00e7ecek, sana r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011fretecek, nimetini daha \u00f6nce atalar\u0131n \u0130brahim ve \u0130shak\u2019a tamamlad\u0131\u011f\u0131 gibi sana ve Yakub ailesine de tamamlayacakt\u0131r.\u201d (6. \u00e2yet) Yusuf\u2019un \u00fczerindeki nimet tamamlan\u0131nca Yakub\u2019un ailesi de yery\u00fcz\u00fcnde g\u00fc\u00e7, imk\u00e2n ve iktidara, sevin\u00e7 ve \u00fcst\u00fcn \u00f6zelliklere nail oldular. Bunlar ise Yusuf\u2019un elde etti\u011fi nimetler sebebi ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti.\n7. Adalet, yaln\u0131zca y\u00f6netimin, halk\u0131na kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f\u0131nda ve bundan daha alt durumlarda de\u011fil, b\u00fct\u00fcn i\u015flerde istenen bir \u015feydir. Hatta baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na sevgi g\u00f6sterme, birini di\u011ferine \u00fcst\u00fcn tutma vb. di\u011fer hususlardaki muamelesinde de ge\u00e7erlidir. Bunun ihlal edilmesi ile i\u015fler bozulur, durumlar \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kar. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki Yakub aleyhisselam sevgide Yusuf\u2019a \u00f6ncelik tan\u0131y\u0131p onu di\u011fer karde\u015flerine tercih edince, onlar hem kendileri aleyhine, hem de babalar\u0131 ve karde\u015fleri aleyhine cereyan eden bunca olumsuz i\u015flere ba\u015f vurmu\u015flard\u0131r.\n8. G\u00fcnahlar\u0131n u\u011fursuzlu\u011fundan \u00e7ekinmek gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir tek g\u00fcnah, daha pek \u00e7ok g\u00fcnah\u0131 arkas\u0131ndan getirebilir ve ki\u015finin bir g\u00fcnah\u0131 i\u015flemesi, pek \u00e7ok su\u00e7u da i\u015flemesini gerektirebilir. Nitekim Yusuf\u2019un karde\u015fleri onu babas\u0131ndan ay\u0131rmak isteyince \u00e7e\u015fitli hilelere ba\u015fvurdular, defalarca yalan s\u00f6ylediler, ona yalandan kanl\u0131 bir g\u00f6mlek g\u00f6nderdiler. Ak\u015fam vakti babalar\u0131na a\u011flayarak gitmeleri de yalandand\u0131. Yusuf\u2019un bu s\u00fcre zarf\u0131nda \u00e7ok\u00e7a arand\u0131\u011f\u0131 da uzak bir ihtimal olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Hatta belki de bu durumda Yusuf\u2019a kadar ula\u015ft\u0131klar\u0131 da olmu\u015ftur. Ancak ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 her seferinde yeni birtak\u0131m yalan ve iftiralar da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olabilir. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, bir g\u00fcnah\u0131n u\u011fursuzlu\u011fu ve sonras\u0131nda ona ba\u011fl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kan olumsuz etkileridir.\n9. Kulun durumu konusunda g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken, ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6nemlerindeki eksikli\u011fi de\u011fil, sonundaki kemalidir. Yakub aleyhisselam\u2019\u0131n \u00e7ocuklar\u0131, i\u015fin ba\u015f\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 o k\u00f6t\u00fc i\u015fleri yapt\u0131lar ki bunlar, eksikli\u011fi ve k\u0131nanmay\u0131 gerektiren sebeplerin en b\u00fcy\u00fckleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Fakat sonunda samimi olarak tevbe ettiler, Yusuf ve babalar\u0131 onlar\u0131 tam anlam\u0131yla ba\u011f\u0131\u015flad\u0131 ve onlara ma\u011ffiret ve rahmet ile dua ettiler. Kul, kendi hakk\u0131n\u0131 affedip ba\u011f\u0131\u015flayacak olursa \u015f\u00fcphesiz ki Allah da merhamet edenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 konu ile ilgili en do\u011fru g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re onlar, peygamber olmu\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130brahim\u2019e, \u0130smail\u2019e, \u0130shak\u2019a, Yakub\u2019a ve Esbat\u2019a... vahyettik.\u201d (en-Nisa, 4\/163) \u201cEsbat\u201d, Yakub aleyhisselam\u2019\u0131n on iki o\u011flu ve onlar\u0131n z\u00fcrriyetleridir. Buna delil olan hususlardan birisi de Yusuf\u2019un, r\u00fcyas\u0131nda onlar\u0131 ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an y\u0131ld\u0131zlar olarak g\u00f6rmesidir. Y\u0131ld\u0131zlarda ise nur ve hid\u00e2yet vard\u0131r. Bu ise peygamberlerin s\u0131fatlar\u0131ndand\u0131r. Onlar peygamber olmasalar bile en az\u0131ndan hid\u00e2yete ileten ilim adamlar\u0131 idiler.\n10. S\u00fbrede Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf aleyhisselam\u2019a lutfetti\u011fi ilim, hilm, \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferler, Allah\u2019a davet, hata i\u015fleyen karde\u015flerini \u00e7abucak affetmesi ve bunu onlar\u0131 k\u0131nay\u0131p ay\u0131plamadan yapmas\u0131, di\u011fer taraftan anne babas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok iyi davranmas\u0131, karde\u015flerine hatta b\u00fct\u00fcn insanlara kar\u015f\u0131 iyi davranmas\u0131 dile getirilmektedir ki bunlar, Allah'\u0131n ona olan l\u00fctuflar\u0131d\u0131r.\n11. Kimi k\u00f6t\u00fcl\u00fckler, kimi k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden daha hafiftir. \u0130ki zarardan daha hafif olan\u0131n\u0131 i\u015flemek, onlar\u0131n b\u00fcy\u00fck olan\u0131n\u0131 i\u015flemekten daha uygundur. Yusuf\u2019un karde\u015fleri, Yusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcrmeye veya onu uzak\u00e7a bir yere atmaya ittifakla karar verdiklerinde aralar\u0131ndan bir tanesi: \u201cYusuf\u2019u \u00f6ld\u00fcrmeyin, e\u011fer ille de yapacaksan\u0131z onu kuyunun dibine at\u0131n.\u201d (10. \u00e2yet) demi\u015fti. Onun bu teklifi, \u00f6tekilerinkinden daha iyi ve daha az zararl\u0131 idi. Bundan dolay\u0131 da karde\u015fleri, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah i\u015felmekten kurtulmu\u015flard\u0131. \n12. Herhangi bir \u015fey elden ele dola\u015f\u0131p da mal durumuna d\u00fc\u015fer, ancak onun i\u015fin ba\u015f\u0131nda \u015fer\u2019\u00ee olmayan bir yolla bu hale geldi\u011fi bilinmeyecek olursa onu alan, satan yahut hizmet ve benzeri herhangi bir yolla ondan yararlanan kimse bundan dolay\u0131 g\u00fcnahk\u00e2r olmaz. Nitekim Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131 karde\u015fleri haram ve caiz olmayan bir \u015fekilde satt\u0131lar. Daha sonra yolcu kafilesi onu al\u0131p M\u0131s\u0131r\u2019a g\u00f6t\u00fcrd\u00fc ve onu orada satt\u0131. Yusuf, efendisinin yan\u0131nda k\u00f6le olarak kald\u0131 ve Y\u00fcce Allah da o alan ki\u015fiden \u201cefendi\u201d diye s\u00f6z etti. Yusuf da onlar\u0131n yan\u0131nda kendisine iyi davran\u0131lan, ikramda bulunulan bir k\u00f6le durumunda idi. \n13. Fitnelerinden korkulan kad\u0131nlar ile halvette kalmaktan ve yine zararl\u0131 olaca\u011f\u0131ndan korkulan sevgiden ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Zira Aziz\u2019in han\u0131m\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131 Yusuf ile tek ba\u015f\u0131na kalmas\u0131ndan ve onu ileri derecede sevmesinden dolay\u0131 yapt\u0131. Onun Yusuf\u2019a kar\u015f\u0131 duydu\u011fu sevgi, kendisini b\u00f6yle bir tuzak haz\u0131rlama noktas\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Arkas\u0131ndan da ona iftirada bulundu ve bundan dolay\u0131 o, uzunca bir s\u00fcre zindanda kald\u0131.\n14. Yusuf\u2019un kad\u0131na kar\u015f\u0131 duydu\u011fu ve sonradan Allah i\u00e7in terk etti\u011fi meyil, onu Y\u00fcce Allah\u2019a do\u011fru daha da yak\u0131nla\u015ft\u0131ran davran\u0131\u015flar\u0131ndan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir meyil, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreden nefsin istekleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Ve bu, insanlar\u0131n tabiat\u0131nda olan do\u011fal bir \u015feydir. O, bu meyil ile Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sevgisi ve korkusu aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131nca Allah\u2019a olan sevgisi ve korkusu, nefsin ve hev\u00e2n\u0131n arzusuna daha bask\u0131n geldi. Bu y\u00fczden Yusuf: \u201cRabbinin huzuruna varmaktan korkup nefsini hev\u00e2dan al\u0131koyan\u201d (en-N\u00e2zi\u00e2t, 79\/40) kimselerdendi. Ayn\u0131 \u015fekilde o, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, Ar\u015f\u2019\u0131n\u0131n g\u00f6lgesinden ba\u015fka hi\u00e7bir g\u00f6lgenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcnde g\u00f6lgesinde bar\u0131nd\u0131raca\u011f\u0131 yedi s\u0131n\u0131f insandan birisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yedi ki\u015fiden biri, mevki sahibi ve g\u00fczel bir kad\u0131n\u0131n kendisini zinaya davet etmesine kar\u015f\u0131n: \u201cBen Allah\u2019tan korkar\u0131m\u201d diyerek bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 kabul etmeyen ki\u015fidir.[33] Kulun k\u0131nanmas\u0131n\u0131 gerektiren meyil ise onun kalbinde yerle\u015fip karar haline gelen hatta fiile d\u00f6k\u00fclen meyildir.\n15. Kalbine iman giren ve b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde Y\u00fcce Allah\u2019a ihlasla ba\u011flanan bir kimseyi \u015f\u00fcphesiz Y\u00fcce Allah, iman\u0131n\u0131n burh\u00e2n\u0131, ihl\u00e2s\u0131n\u0131n samimiyeti sayesinde \u00e7e\u015fitli k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden, hayas\u0131zl\u0131klardan ve masiyete ula\u015ft\u0131ran sebeplerden korur ve bu, onun i\u00e7in iman ve ihlas\u0131n\u0131n bir m\u00fck\u00e2faat\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAndolsun ki o kad\u0131n ona meyletmi\u015fti. O da o kad\u0131na meyletmi\u015fti. E\u011fer Rabbinin burhan\u0131n\u0131 g\u00f6rmemi\u015f olsayd\u0131... Ondan fenal\u0131\u011f\u0131 ve fuh\u015fu giderelim diye b\u00f6yle yapt\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ihlasa erdirilmi\u015f kullar\u0131m\u0131zdand\u0131.\u201d (24. \u00e2yet) \u0130\u015fte bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf\u2019u kurtarmas\u0131 ve ihl\u00e2sa erdirmesinden dolay\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 zamanda bu, bizatihi Yusuf\u2019un ihlasl\u0131 olmas\u0131n\u0131 da i\u00e7erir. Zira o, amelini ihlasla Allah i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Allah da onu ihlasa erdirmi\u015f, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden ve hayas\u0131zl\u0131ktan kurtarm\u0131\u015ft\u0131r.\n16. Kul, herhangi bir fitne veya masiyet sebeplerinin bulundu\u011fu bir yeri g\u00f6recek olursa oradan elinden gelen b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlarla uzakla\u015f\u0131p ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r ki o masiyetten kurtulma imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulabilsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf aleyhisselam evinde bulundu\u011fu kad\u0131n, kendisiyle olmak isteyince onun k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulabilmek i\u00e7in kap\u0131ya do\u011fru ko\u015fup ka\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.\n17. Durumun \u015f\u00fcpheli olmas\u0131 halinde karineler gere\u011fince uygulama yap\u0131l\u0131r. Bir koca ve han\u0131m\u0131 evin kap kaca\u011f\u0131ndan, e\u015fyalar\u0131ndan herhangi birisi hususunda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fecek olurlarsa erkek i\u00e7in elveri\u015fli olan e\u015fya erke\u011fe, kad\u0131n i\u00e7in elveri\u015fli olan e\u015fyada kad\u0131na ait kabul edilir. Tabi bu, herhangi bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde b\u00f6yledir. Ayn\u0131 \u015fekilde bir marangoz ve bir demirci kendi mesleklerinde kulland\u0131klar\u0131 bir alet hususunda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp de bu konuda herhangi bir delilleri yoksa yine karine ile amel edilir. Benzerlikler ve izler hususundaki k\u0131yafet ilmi (kimin kimin nesebinden oldu\u011funu tespite dair eski bir ilim) de bu kabildendir. Yusuf\u2019un hakk\u0131nda \u015fahitlikte bulunan ki\u015fi de karineye dayanarak \u015fahitlikte bulunmu\u015f ve g\u00f6mlekteki karineye g\u00f6re h\u00fck\u00fcm vererek g\u00f6mle\u011fin arka taraf\u0131ndan y\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 Yusuf\u2019un do\u011frulu\u011funa, kad\u0131n\u0131n da yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131na delil g\u00f6stermi\u015ftir. Bu kaidenin kullan\u0131labilece\u011fine delil olabilecek hususlardan birisi de \u015fudur: Yusuf, Aziz\u2019in tas\u0131n\u0131n karde\u015finin e\u015fyalar\u0131 aras\u0131nda bulunmas\u0131n\u0131, onun herhangi bir delil, ikrar ve \u015fahitlik olmaks\u0131z\u0131n h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na dair h\u00fck\u00fcm verebilmek i\u00e7in yeterli bir delil kabul etmi\u015ftir. Buna g\u00f6re \u00e7al\u0131nan bir mal, h\u0131rs\u0131z\u0131n elinde -\u00f6zellikle de h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapmakla tan\u0131nan bir kimse ise- bulunacak olursa, onun h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmedilir. Bu da \u015fahitlikten daha ileri bir delildir. Ayn\u0131 \u015fekilde bir kimsenin \u015farap i\u00e7mekten dolay\u0131 kustu\u011fu yahut da kocas\u0131 da efendisi de bulunmayan bir kad\u0131n\u0131n hamile oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131karsa -buna mani herhangi bir durum bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde- ona had uygulan\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah b\u00f6yle bir durumda h\u00fck\u00fcm vermeyi \u201c\u015fahitlik\u201d diye adland\u0131rarak: \u201cKad\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131ndan biri de \u015f\u00f6yle \u015fahitlik etti\u2026\u201d (26. \u00e2yet) buyurmu\u015ftur.\n18. Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131n d\u0131\u015f ve i\u00e7 g\u00fczelli\u011fi de bu k\u0131ssadan anla\u015f\u0131lan hususlar aras\u0131ndad\u0131r. Onun g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki g\u00fczelli\u011fi, evinde bulundu\u011fu kad\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yapmas\u0131na sebep olmu\u015ftu. Ayn\u0131 \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile kendisini k\u0131nayan kad\u0131nlar\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131n ellerini kesmesi ve: \u201cAllah\u2019\u0131 tenzih ederiz, bu insan de\u011fil, bu ancak \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir melektir.\u201d (31. \u00e2yet) demesi de bunu ortaya koymaktad\u0131r.\nOnun i\u00e7 g\u00fczelli\u011fi ise b\u00f6yle bir g\u00fcnah\u0131 i\u015flemeye \u00e7a\u011f\u0131ran pek \u00e7ok sebebin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen bu g\u00fcnaha kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi son derece b\u00fcy\u00fck iffetinden, yine Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131 ile di\u011fer kad\u0131nlar\u0131n daha sonralar\u0131 onun g\u00fcnahs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmelerinden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 Aziz\u2019in kar\u0131s\u0131: \u201cEvet, andolsun ben ona sahip olmak istedim. Fakat o \u015fiddetle sak\u0131nd\u0131.\u201d (32. \u00e2yet) dedi\u011fi gibi daha sonralar\u0131 da: \u201c\u015eimdi ger\u00e7ek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ben ona sahip olmak istemi\u015ftim. \u015e\u00fcphesiz o do\u011fru s\u00f6yleyenlerdendir.\u201d (51. \u00e2yet) demi\u015f, di\u011fer kad\u0131nlar ise: \u201cAllah'\u0131 tenzih ederiz; biz onun hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilmiyoruz.\u201d (51. \u00e2yet) demi\u015flerdi.\n19. Yusuf, zindana at\u0131lmay\u0131 g\u00fcnah i\u015flemeye tercih etmi\u015ftir. \u0130\u015fte Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ek kulu, bir g\u00fcnah i\u015flemek ile d\u00fcnyev\u00ee herhangi bir cezaya maruz b\u0131rak\u0131lma aras\u0131nda kalacak olursa d\u00fcnyevi cezay\u0131, d\u00fcnya ve \u00e2hirette a\u011f\u0131r bir cezay\u0131 gerektiren g\u00fcnah\u0131 i\u015flemeye tercih etmelidir. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 kulun, Y\u00fcce Allah taraf\u0131ndan k\u00fcf\u00fcrden kurtar\u0131ld\u0131ktan sonra tekrar k\u00fcfre d\u00f6nmeyi, cehenneme at\u0131lmak gibi \u00e7irkin g\u00f6rmesi, iman\u0131n alametleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.[34]\n20. G\u00fcnah i\u015flemeye iten sebeplerin var olmas\u0131 halinde kulun, Y\u00fcce Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131, O\u2019nun himayesine girmesi ve kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcne dayan\u0131p g\u00fcvenmemesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf aleyhisselam: \u201cE\u011fer Sen bunlar\u0131n tuzaklar\u0131n\u0131 benden savmazsan onlara meyleder ve cahillerden olurum.\u201d (33. \u00e2yet) demi\u015ftir.\n21. \u0130lim ve ak\u0131l, ki\u015fiyi hayra \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ve onu k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar. Cahillik ise ki\u015fiyi nefsin hev\u00e2s\u0131na uygun hareket etmeye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u0130sterse bu, ki\u015fiye zarar veren bir g\u00fcnah olsun.\n22. Kul, rahatl\u0131k zamanlar\u0131nda Allah\u2019a kulluk ile y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu gibi zorluk ve darl\u0131k zaman\u0131nda da Allah\u2019a kullukla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. O nedenle Yusuf aleyhisselam Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yoluna daveti hi\u00e7 b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r. Zindana girdi\u011fi vakit de bu tutumunu s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f, r\u00fcyalar\u0131n\u0131 yorumlad\u0131\u011f\u0131 iki delikanl\u0131y\u0131 tevhidi kabule davet etmi\u015f ve \u015firkten uzak durmalar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Yusuf aleyhisselam olduk\u00e7a kavray\u0131\u015fl\u0131 biri olmas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak bu delikanl\u0131lar\u0131n kendisi hakk\u0131nda h\u00fcsn\u00fc zanda bulunup \u201cBiz senin iyi kimselerden oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz\u201d demeleri ve g\u00f6rd\u00fckleri r\u00fcyay\u0131 yorumlamas\u0131 i\u00e7in yan\u0131na gelmeleri \u00fczeri\u011fne davetini kabul etme kabiliyetini onlarda g\u00f6r\u00fcp r\u00fcyalar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 i\u00e7in bir \u015fevklerinin oldu\u011funu anlay\u0131nca bunu bir f\u0131rsat bilip de\u011ferlendirdi ve r\u00fcyalar\u0131n\u0131 yorumlamadan \u00f6nce onlar\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yoluna davet etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, maksad\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha ba\u015far\u0131l\u0131, iste\u011fini elde etme a\u00e7\u0131s\u0131ndan da daha elveri\u015fli idi. Yusuf onlara, kendisinde g\u00f6rd\u00fckleri kemal ve ilim seviyesine kendisini ula\u015ft\u0131ran \u015feyin, sahip oldu\u011fu iman, tevhid ve Allah\u2019a ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne iman etmeyenlerin dinlerini terk etmesi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015fti. Bu ise hal dili ile onlar\u0131 davet etmektir. Daha sonra s\u00f6zl\u00fc olarak da onlar\u0131 davet edip \u015firkin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayarak buna dair delil g\u00f6stermi\u015f, tevhidin de ger\u00e7ek mahiyetini a\u00e7\u0131klay\u0131p bunun delilini ortaya koymu\u015ftur. \n23. Davete daha \u00f6nemli olandan ba\u015flamak gerekir. M\u00fcft\u00fcye bir soru sorulur da o, soru soran ki\u015finin sordu\u011fu konudan ba\u015fka bir \u015feye daha \u00e7ok ihtiyac\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrse o kimseye sorusunun cevab\u0131n\u0131 vermeden \u00f6nce muhta\u00e7 oldu\u011fu \u015feyi \u00f6\u011fretmesi gerekir. Bu, ba\u015fkas\u0131na \u00f6\u011fretmek durumunda olan kimsenin ger\u00e7ekten samimi oldu\u011funa, meseleleri iyi kavrad\u0131\u011f\u0131na, g\u00fczel bir \u015fekilde ir\u015fad ve \u00f6\u011fretimde bulundu\u011funa bir alamettir. Yusuf da gen\u00e7 delikanl\u0131lar\u0131n kendisine r\u00fcyalar\u0131 hakk\u0131nda soru sormalar\u0131 \u00fczerine r\u00fcyalar\u0131n\u0131 yorumlamadan \u00f6nce onlar\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019a, yaln\u0131zca O\u2019na ibadet etmeye ve O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmamaya davet etti.\n24. Ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 bir duruma veya bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fen kimsenin, kendisini kurtarabilme g\u00fcc\u00fc olan yahut da durumunu bildirebilme imk\u00e2n\u0131na sahip kimselerin yard\u0131m\u0131n\u0131 istemesinde bir mahzur yoktur. B\u00f6yle bir davran\u0131\u015f da hi\u00e7bir zaman Allah yerine mahluka \u015fik\u00e2yet etmek olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, \u00f6rfen insanlar\u0131n birbirleri ile yard\u0131mla\u015ft\u0131klar\u0131 normal i\u015flerdendir. Bundan dolay\u0131 Yusuf, delikanl\u0131lar aras\u0131ndan kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131 kimseye \u201cEfendinin yan\u0131nda benden bahset!\u201d (42. \u00e2yet) demi\u015fti.\n25. \u00d6\u011fretme konumunda olan bir kimsenin, \u00f6\u011fretiminde tam ihlasl\u0131 davranmas\u0131, \u00f6\u011fretimini ba\u015fka bir kimseden mal, mevki yahut \u00e7\u0131kar gibi herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131k almaya vesile olarak kullanmamas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca e\u011fer \u00f6\u011freten kimse, soru soran\u0131n yerine getirmesini istedi\u011fi \u015feyi yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrse ona tekrar \u00f6\u011fretmekten veya bu konuda ona samimiyetle \u00f6\u011f\u00fct vermekten uzak durmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf, delikanl\u0131lardan birisine tavsiyede bulunarak kendisini efendisinin yan\u0131nda anmas\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi halde o, bunu unutmu\u015ftu. Yusuf\u2019a soru sorma ihtiya\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca da bu gen\u00e7 delikanl\u0131y\u0131 g\u00f6nderdiler, o da Yusuf\u2019a o r\u00fcya hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenmek \u00fczere geldi. Yusuf da kendisini anmas\u0131n\u0131 terk etmesi ve unutmas\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile o delikanl\u0131y\u0131 azarlamam\u0131\u015f, her a\u00e7\u0131dan m\u00fckemmel bir \u015fekilde sordu\u011fu sorunun cevab\u0131n\u0131 vermi\u015fti.\n26. Kendisine soru sorulan kimse, soru sorana sorusu ile ilgili kendisine faydal\u0131 olacak \u015feyleri de g\u00f6stermeli, din ve d\u00fcnyas\u0131nda kendisinden yararlanaca\u011f\u0131 yolu \u00f6\u011fretmelidir. Bu, onun nasihat\u0131n\u0131n da kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131n da m\u00fckemmel ve yol g\u00f6stermesinin de g\u00fczel oldu\u011funa delildir. Zira Yusuf aleyhisselam h\u00fck\u00fcmdar\u0131n r\u00fcyas\u0131n\u0131 yorumlamakla kalmam\u0131\u015f, ayr\u0131ca onlara verimli y\u0131llarda \u00e7ok ekin ekip biriktirmelerini de tavsiye etmi\u015fti.\n27. Ki\u015fi, maruz kald\u0131\u011f\u0131 itham\u0131 bertaraf etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaktan ve bu ithamdan kurtulmay\u0131 istemekten dolay\u0131 k\u0131nanmaz. Aksine bundan dolay\u0131 \u00f6v\u00fclmesi dahi s\u00f6z konusudur. Nitekim Yusuf aleyhisselam, ellerini kesen kad\u0131nlar\u0131n durumunun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 sureti ile kendisinin de g\u00fcnahs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131k\u00e7a zindandan \u00e7\u0131kmay\u0131 kabul etmemi\u015fti.\n28. Bu k\u0131ssadan ilmin fazileti de anla\u015f\u0131lmakdad\u0131r. Hem ahk\u00e2ma ve \u015feriata dair ilmin, hem r\u00fcya tabiri ilminin, hem idare ve e\u011fitim ilminin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anl\u0131yoruz. Ayn\u0131 \u015fekilde ilmin, Yusuf\u2019un g\u00fczelli\u011fi derecesine ula\u015facak olsa dahi maddi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015ften daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011fu da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf\u2019un kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 imtihan ve zindana at\u0131lma musibeti, g\u00fczelli\u011finden dolay\u0131 idi. \u0130lmi sayesinde ise izzet, \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve yery\u00fcz\u00fcnde imk\u00e2n ve iktidar sahibi olma derecesine ula\u015ft\u0131. E\u011fer d\u00fcnya ve \u00e2hirette hay\u0131r nam\u0131na bir \u015fey varsa bu, hep ilmin etkilerinden ve onun sonu\u00e7lar\u0131ndand\u0131r.\n29. R\u00fcya yorumu ilmi, dini ilimler aras\u0131nda yer al\u0131r ve ki\u015fi, bu ilmi \u00f6\u011frenip \u00f6\u011fretmek kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da ecir al\u0131r. Yine r\u00fcya yorumu, fetva \u00e7er\u00e7evesine girmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf, r\u00fcyalar\u0131n\u0131n tabir edilmesini isteyen delikanl\u0131lara: \u201c\u0130\u015fte hakk\u0131nda sordu\u011funuz (fetvas\u0131n\u0131 istedi\u011finiz) i\u015f b\u00f6ylece h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (42. \u00e2yet) dedi\u011fi gibi, h\u00fck\u00fcmdar da: \u201c\u015eu r\u00fcyam\u0131 bana a\u00e7\u0131klay\u0131n (hakk\u0131nda bana fetva verin)\u201d (43. \u00e2yet) demi\u015ftir. Yusuf\u2019a h\u00fck\u00fcmdar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc r\u00fcyan\u0131n yorumunu \u00f6\u011frenmek \u00fczere gelen delikanl\u0131 da: \u201cYedi semiz ine\u011fi yiyen... ne demektir (bunun fetvas\u0131 nedir?)\u201d (46. \u00e2yet) demi\u015ftir. O halde bilgi sahibi olmaks\u0131z\u0131n r\u00fcya yorumuna kalk\u0131\u015fmak caiz de\u011fildir.\n30. E\u011fer bir maslahat bulunursa ve riyak\u00e2rl\u0131k ya da yalan s\u00f6yleme s\u00f6z konusu olmazsa ki\u015finin, sahip oldu\u011fu ilim veya amel t\u00fcr\u00fcnden \u00fcst\u00fcn niteliklerini bildirmesinde bir mahzur yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf: \u201cBeni \u00fclkenin hazine i\u015flerine tayin et. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben bu konuda olduk\u00e7a titiz ve bilgiliyim.\u201d (55. \u00e2yet) demi\u015fti. Ayn\u0131 \u015fekilde bir g\u00f6rev ba\u015f\u0131na getirilen kimse, Allah\u2019\u0131n haklar\u0131n\u0131 ve kullar\u0131n haklar\u0131n\u0131 yerine getirme g\u00fcc\u00fcne sahipse bu g\u00f6revi \u00fcstlenmesi, k\u00f6t\u00fc bir \u015fey de\u011fildir. Yine kendisi bu konuda ba\u015fkalar\u0131na g\u00f6re daha yeterli ise b\u00f6yle bir g\u00f6revi istemesinde de bir mahzur yoktur. Bu konuda yerilense, ki\u015finin yeterli olmamas\u0131 yahut ona denk ya da ondan daha \u00fcst\u00fcn birinin bulunmas\u0131 yahut da bu g\u00f6revi istemekle Allah\u2019\u0131n emrini uygulamay\u0131 ama\u00e7lamas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu gibi sebepler dolay\u0131s\u0131 ile y\u00f6netimle ilgili bir g\u00f6reve talip olmak yasak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.\n31. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n l\u00fctfu ve ihsan\u0131 olduk\u00e7a geni\u015ftir. O, kullar\u0131na d\u00fcnya ve \u00e2hiret hay\u0131rlar\u0131n\u0131 c\u00f6mert\u00e7e ihsan eder. \u00c2hiret hayr\u0131n\u0131n ise iki sebebi vard\u0131r: \u0130man ve takv\u00e2. Bu hay\u0131r ise d\u00fcnya m\u00fck\u00e2fat\u0131ndan ve d\u00fcnya m\u00fclk\u00fcnden hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Kulun nefsini Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ve buna te\u015fvik etmesi gerekir. D\u00fcnya ehlinin zinet ve lezzetlerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc vakit -onlara sahip olma imkan\u0131 yoksa- nefsini \u00fcz\u00fcnt\u00fcye gark etmemeli, aksine Allah\u2019\u0131n uhrev\u00ee m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 ve pek b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf ve ihsan\u0131 ile kendisini teselli etmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130man edip de takva \u00fczere olanlar i\u00e7in \u00e2hiret m\u00fck\u00e2fat\u0131 ise elbette daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d (57. \u00e2yet)\n32. \u0130nsanlar\u0131n rahat\u0131 i\u00e7in ve onlara zarar vermemek \u015fart\u0131 ile erzak toplamakta mahzur yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf, k\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131na haz\u0131rl\u0131k olmak \u00fczere verimli y\u0131llarda erzak ve yiyecek toplay\u0131p biriktirmeyi onlara emretmi\u015f idi. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019a tevekk\u00fcle de ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tevekk\u00fcl, kulun, din ve d\u00fcnyas\u0131nda kendisine yararl\u0131 olacak sebepleri yapmakla birlikte Allah\u2019a g\u00fcvenmesidir.\n33. Yusuf aleyhisselam yery\u00fcz\u00fc hazinelerinin ba\u015f\u0131na getirildikten sonra \u00e7ok g\u00fczel bir idare ortaya koymu\u015ftu. Bunun sonucunda ellerindeki mahs\u00fcller \u00e7o\u011fald\u0131 ve sonunda \u00e7evre \u00fclkelerden insanlar oradan erzak almak i\u00e7in M\u0131s\u0131r\u2019a gelmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada erzak\u0131n \u00e7ok oldu\u011funu biliyorlard\u0131. Yine o, herkese ancak kendi ihtiyac\u0131 miktar\u0131 yahut ondan daha az\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyor ve gelen hi\u00e7bir kimseye de bir deve y\u00fck\u00fcnden fazla vermiyordu.\n34. Mis\u00e2fir a\u011f\u0131rlamak me\u015fr\u00fbdur ve bu, peygamberlerin s\u00fcnnetlerindendir. Nitekim Yusuf\u2019un da karde\u015flerine: \u201cG\u00f6r\u00fcyorsunuz ki ben \u00f6l\u00e7e\u011fi tam veriyorum ve ben mis\u00e2firperverlerin en iyisiyim.\u201d (59. \u00e2yet) dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.\n35. Karineler s\u00f6z konusu oldu\u011funda su-i zan (k\u00f6t\u00fc zanda bulunmak) yasak ya da haram de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakub aleyhisselam \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte Yusuf\u2019u g\u00f6ndermek istememi\u015fti. Ancak onlar, bu konuda olduk\u00e7a \u0131srar ettiler. Daha sonra yan\u0131na d\u00f6n\u00fcp de onu kurdun yedi\u011fini s\u00f6yledikleri vakit onlara: \u201cHay\u0131r, nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f.\u201d (18. \u00e2yet) demi\u015fti. Di\u011fer karde\u015fleri hakk\u0131nda da: \u201cDaha \u00f6nce karde\u015fi hakk\u0131nda size ne kadar g\u00fcvendi isem bunun hakk\u0131nda da ancak size o kadar g\u00fcvenebilirim!\u201d (64. \u00e2yet) demi\u015fti. Daha sonra Yusuf karde\u015fini al\u0131koydu\u011funda karde\u015fleri, babalar\u0131na gelip mazeret sununca da onlara: \u201cHay\u0131r, nefisleriniz sizi aldat\u0131p b\u00f6yle (\u00e7irkin) bir i\u015fe s\u00fcr\u00fcklemi\u015f.\u201d (83. \u00e2yet) demi\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc seferinde karde\u015fleri, her ne kadar kusurlu hareket etmemi\u015f iseler de daha \u00f6nceden onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131, babalar\u0131n\u0131n bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemesine sebep olmu\u015ftu. \u0130\u015fte bunda herhangi bir g\u00fcnah veya bir vebal s\u00f6z konusu de\u011fildir.\n36. Nazar de\u011fmesini ve buna benzer ho\u015f olmayan \u015feyleri def etmek i\u00e7in birtak\u0131m sebeplere ba\u015fvurmak yahut da bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinden sonra onlar\u0131 ortadan kald\u0131racak yollara ba\u015fvurmak yasak de\u011fildir. Aksine caizdir. Her \u015fey kaza ve kader dahilinde meydana geliyor olsa da bu, b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sebepler de kaza ve kaderin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Nitekim Yakub aleyhisselam da o\u011fullar\u0131na: \u201cEy o\u011fullar\u0131m, hepiniz tek bir kap\u0131dan girmeyin, ayr\u0131 ayr\u0131 kap\u0131lardan girin\u201d (67. \u00e2yet) demi\u015fti.\n37. Hakk\u0131n\u0131 almak i\u00e7in ki\u015finin plan yapmas\u0131 caizdir. Kulun, maksatlara ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bilmedi\u011fi birtak\u0131m gizli yollar\u0131 bilmesi de \u00f6v\u00fclmesini gerektiren hususlardand\u0131r. Yasak k\u0131l\u0131nan \u015fey ise bunu, herhangi bir farz\u0131 ortadan kald\u0131rmak yahut haram bir fiili i\u015flemek i\u00e7in yapmak, hileye ba\u015fvurmakt\u0131r.\n38. Bir kimse, ba\u015fkas\u0131n\u0131n haberdar olmas\u0131n\u0131 istemedi\u011fi herhangi bir hususta onun ba\u015fka bir kanaate sahip olmas\u0131n\u0131 istiyor ise yalana g\u00f6t\u00fcrmeyen, s\u00f6zl\u00fc ya da fiil\u00ee birtak\u0131m \u00fcst\u00fc kapal\u0131 yollar kullanmas\u0131 gerekir. Nitekim Yusuf da tas\u0131 karde\u015finin y\u00fck\u00fc aras\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f sonra da onun h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 izlenimini uyand\u0131racak \u015fekilde tas\u0131 yine karde\u015finin y\u00fck\u00fc aras\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle bir fiilde sadece karde\u015flerine b\u00f6yle bir durumu vehmettirici bir karineden ba\u015fka bir \u015fey yoktur. Daha sonra ise Yusuf: \u201cE\u015fyam\u0131z\u0131 yan\u0131nda buldu\u011fumuz kimseden ba\u015fkas\u0131n\u0131 al\u0131koymaktan Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z\u201d (79. \u00e2yet) demi\u015f; \u201ce\u015fyam\u0131z\u0131 \u00e7alan\u201d ifadesini kullanmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u201cBiz e\u015fyam\u0131z\u0131 onun yan\u0131nda bulduk\u201d da dememi\u015ftir. Aksine hem buna hem ba\u015fka bir manaya elveri\u015fli olabilecek t\u00fcrden genel bir ifade kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunda ise bir sak\u0131nca yoktur. Bunda sadece bir maksad\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in karde\u015finin h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 izlenimini uyand\u0131rmak ve b\u00f6ylelikle onun, yan\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flama amac\u0131 vard\u0131. Daha sonra ise durumun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fmas\u0131 ile karde\u015fi hakk\u0131ndaki bu yanl\u0131\u015f izlenim de kaybolmu\u015ftu.\n39. Ki\u015finin ya m\u00fc\u015fahade yoluyla ya da g\u00fcvendi\u011fi ve s\u00f6ylediklerinden emin olunan kimselerin haberi ile kesin olarak bildi\u011fi ve g\u00f6nl\u00fc tatmin oldu\u011fu hususlardan ba\u015fkas\u0131 hakk\u0131nda \u015fahitlikte bulunmas\u0131 caiz de\u011fildir. Nitekim Yusuf\u2019un karde\u015fleri de: \u201cBiz ancak kesin bildi\u011fimize g\u00f6re \u015fahitlik ediyoruz.\u201d (81. \u00e2yet) demi\u015flerdi. \n40. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n peygamberi ve se\u00e7kin kulu Yakub aleyhisselam\u2019\u0131 kendisi ile imtihan etti\u011fi mihnet ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, onu o\u011flu Yusuf\u2019tan ay\u0131rmaya h\u00fckmetmi\u015fti. Halbuki Yakub, bir an dahi o\u011flundan ayr\u0131lam\u0131yordu. Ondan ayr\u0131 kalmak onu son derece kedere bo\u011fuyordu. Otuz y\u0131ldan a\u015fa\u011f\u0131 olmayan uzunca bir s\u00fcrelik ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 boyunca Yakub\u2019un kalbinden keder de asla ayr\u0131lmad\u0131 ve \u201cKederinden g\u00f6zlerine perde indi. Ama o, h\u00fczn\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klamay\u0131p i\u00e7inde sakl\u0131yordu.\u201d (84. \u00e2yet) Daha sonra ikinci o\u011flu, Yusuf\u2019un anne-baba bir karde\u015finden de ayr\u0131l\u0131nca imtihan\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131. O yine de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n emrine sab\u0131rla tahamm\u00fcl g\u00f6steriyor ve ecrini Allah\u2019tan bekliyordu. O, kendi kendisine g\u00fczel bir \u015fekilde sabredece\u011fine s\u00f6z vermi\u015fti. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu verdi\u011fi s\u00f6zde de durmu\u015ftu. Ancak onun \u201cBen keder ve h\u00fczn\u00fcm\u00fc ancak Allah\u2019a \u015fikayet ederim.\u201d (86. \u00e2yet) demesi buna ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019a \u015fik\u00e2yet etmek, sabra ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Sabra ayk\u0131r\u0131 olan, yarat\u0131lm\u0131\u015flara \u015fik\u00e2yette bulunmakt\u0131r.\n41. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz kurtulu\u015f, s\u0131k\u0131nt\u0131larla beraberdir ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz kolayl\u0131k da zorlukla beraberdir. Yakub\u2019un \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve kederi uzay\u0131p kederi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek en ileri dereceye ula\u015f\u0131nca ayr\u0131ca Yakub\u2019un \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ailelerinin de darl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp muhta\u00e7 d\u00fc\u015fmeleri \u00fczerine Y\u00fcce Allah, kurtulu\u015flar\u0131na izin verdi. B\u00f6ylelikle kavu\u015fmalar\u0131, en \u00e7ok muhta\u00e7 olunan bir zamanda ger\u00e7ekle\u015fti. B\u00f6ylelikle hem ecir tamam oldu, hem de sevin\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fti. \u0130\u015fte bundan \u015funu da anl\u0131yoruz: Y\u00fcce Allah, ger\u00e7ek dostlar\u0131n\u0131 hem s\u0131k\u0131nt\u0131larla, hem rahatl\u0131kla, hem zorlukla, hem kolayl\u0131kla imtihan eder. B\u00f6ylelikle hem sab\u0131rlar\u0131n\u0131, hem de \u015f\u00fck\u00fcrlerini ortaya \u00e7\u0131kart\u0131r ve bu yolla da imanlar\u0131, yakin ve irfanlar\u0131 daha da artar.\n42. \u0130nsan, i\u00e7inde bulundu\u011fu durumu ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu hastal\u0131k, fakirlik ve benzeri hallerini -bu i\u015flerden dolay\u0131 k\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek suretinde olmamak \u015fart\u0131 ile- haber verebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf\u2019un karde\u015fleri: \u201cEy Aziz, bizi de ailemizi de darl\u0131k sard\u0131.\u201d (88. \u00e2yet) demi\u015fler, Yusuf da b\u00f6yle demelerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131.\n43. Takv\u00e2n\u0131n ve sabr\u0131n \u00fcst\u00fcn bir fazileti vard\u0131r. D\u00fcnya ve \u00e2hiretteki b\u00fct\u00fcn hay\u0131rlar takva ve sabr\u0131n bir sonucudur. Takv\u00e2l\u0131 ve sab\u0131rl\u0131 olanlar\u0131n ak\u0131beti ise \u00e2k\u0131betlerin en g\u00fczelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cGer\u00e7ek \u015fu ki kim korkup sak\u0131n\u0131r ve sabrederse elbette Allah iyilik edenlerin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 zayi etmez.\u201d (90. \u00e2yet)\n44. Allah\u2019\u0131n zorluk, s\u0131k\u0131nt\u0131, fakirlik ve k\u00f6t\u00fc halden sonra kendisine nimet ihsan etti\u011fi bir kimsenin, Allah\u2019\u0131n onun \u00fczerindeki bu nimeti itiraf etmesi ve ilk halini hat\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131karmamas\u0131 gerekir ki bu sayede o halini hat\u0131rlad\u0131k\u00e7a Allah\u2019a yeniden \u015f\u00fckretme imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf aleyhisselam\u2019\u0131n \u015f\u00f6yle dedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc beni zindandan \u00e7\u0131kard\u0131 ve \u015feytan karde\u015flerimle aram\u0131 bozmu\u015fken sizi \u00e7\u00f6lden getirdi.\u201d (100. \u00e2yet)\n45. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Yusuf\u2019u bu hallerden ge\u00e7irmesi, onu en ileri noktaya ve en y\u00fcksek dereceye ula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve mihnetlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmas\u0131, Allah\u2019\u0131n Yusuf\u2019a b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuf ve ihsan\u0131d\u0131r.\n46. Kulun her zaman i\u00e7in Y\u00fcce Allah\u2019a iman\u0131na sebat vermesi i\u00e7in niyazda bulunmas\u0131, bunun i\u00e7in gerekli sebepleri yerine getirmesi ve Allah\u2019tan g\u00fczel bir \u00f6l\u00fcm ile \u00fczerindeki nimetin tamamlanmas\u0131n\u0131 dilemesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf\u2019un \u015f\u00f6yle dua etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz: \u201cEy Rabbim, sen bana h\u00fck\u00fcmranl\u0131k verdin ve bana r\u00fcya yorumunu \u00f6\u011frettin. Ey g\u00f6kleri ve yeri yaratan! Sen d\u00fcnyada da \u00e2hirette de benim dost ve yard\u0131mc\u0131ms\u0131n. Benim can\u0131m\u0131 m\u00fcsl\u00fcman olarak al ve beni salihlere kat!\u201d (101. \u00e2yet)\n\u0130\u015fte bunlar, bu m\u00fcbarek k\u0131ssada Allah\u2019\u0131n bize aktarmay\u0131 m\u00fcyesser k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m faydal\u0131 hususlar ve ibretlerdir. Elbetteki bu k\u0131ssa \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnen ve tefekk\u00fcr eden kimselerin daha ba\u015fka hususlar\u0131 tesbit etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Y\u00fcce Allah\u2019dan faydal\u0131 ilim ve kabul olunan amel dileriz. \u015e\u00fcphesiz ki O, l\u00fctufk\u00e2rd\u0131r ve ihsan\u0131 bol oland\u0131r.\nYusuf S\u00fbresinin tefsiri burada sona ermektedir. \u00c2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019a hamd olsun."},{"id":2334,"sura":12,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}