{"result":[{"id":2751,"sura":17,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"17- BEN\u00ce \u0130SR\u00c2\u00ceL\/\u0130SR\u00c2 S\u00dbRES\u0130"},{"id":2752,"sura":17,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir, 111 \u00e2yettir)"},{"id":2753,"sura":17,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0644\u0628\u0633\u0645\u0644\u0629","text":"Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile."},{"id":2754,"sura":17,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Kulunu geceleyin Mescid-i Haram\u2019dan \u00e7evresini m\u00fcbarek k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescid-i Aks\u00e2\u2019ya, kendisine delil ve mucizelerimizden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in g\u00f6t\u00fcren z\u00e2t (her t\u00fcrl\u00fc eksiklikten) m\u00fcnezzehtir. \u015e\u00fcphesiz ki O, her \u015feyi i\u015fiten ve bilendir."},{"id":2755,"sura":17,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, mukaddes zat\u0131n\u0131 tenzih ve ta\u2019zim etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun pek b\u00fcy\u00fck fiilleri ve muazzam l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131 vard\u0131r ki bunlardan birisi de: \u201cKulunu\u201d ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc, yani Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i \u201cgeceleyin\u201d kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak b\u00fct\u00fcn mescidlerin en de\u011ferlisi ve \u015fereflisi olan \u201cMescid-i Haram\u2019dan\u201d faziletli mescidlerden birisi ve peygamberlerin mek\u00e2n\u0131 olan \u201cMescid-i Aks\u00e2\u2019ya\u201d g\u00f6t\u00fcrmesidir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bir gecede olduk\u00e7a uzak bir mesafeye kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve ayn\u0131 gece geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. Y\u00fcce Allah, ona hid\u00e2yetine hid\u00e2yet, basiretine basiret, sebat\u0131na sebat, hakk\u0131 bat\u0131ldan ay\u0131rdedici furkan \u00f6zelli\u011fine furkan katan pek \u00e7ok \u00e2yetlerini, delil ve mucizelerini ona g\u00f6stermi\u015ftir. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Peygamber\u2019e g\u00f6sterdi\u011fi itina ve l\u00fctfunun bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn i\u015flerinde onu en kolay olana ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, ona kendisini \u00f6ncekilere de sonrakilere de \u00fcst\u00fcn k\u0131lacak pek \u00e7ok nimetler ihsan etmi\u015ftir. \nyet-i kerimenin zahirinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u0130sr\u00e2, gecenin ilk saatlerinde ve Mescid-i Haram\u2019\u0131n kendisinden ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ancak sahih bir hadiste sabit oldu\u011funa g\u00f6re Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Ummu Hani\u2019nin evinden g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re Mescid-i Haram\u2019daki fazilet, Harem b\u00f6lgesinin di\u011fer yerleri i\u00e7in de s\u00f6z konusudur. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn Harem b\u00f6lgesindeki ibadetler, bizzat Mescid-i Haram\u2019\u0131n kendisinde yap\u0131lm\u0131\u015f gibi kat kat m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131l\u0131r. Yine \u00e2yetin zahirinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u0130sra, Peygamber\u2019in hem ruhu hem de bedeniyle birlikte olmu\u015ftur. Aksi takdirde bu, b\u00fcy\u00fck bir \u00e2yet\/mucize ve \u00fcst\u00fcn bir menk\u0131be olmazd\u0131. \u0130sraya ve Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in onda g\u00f6rd\u00fcklerinin tafsiline dair pek \u00e7ok hadis sabit olmu\u015ftur. Bu hadislere g\u00f6re Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Beyt\u00fc\u2019l-Makdis\u2019e kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f (\u0130sra), sonra oradan da semav\u00e2ta y\u00fckseltilmi\u015ftir (Mi\u2019r\u00e2c). Nih\u00e2yet o, en y\u00fcksek sem\u00e2n\u0131n da \u00fcst\u00fcne ula\u015fm\u0131\u015f, cenneti ve cehennemi g\u00f6rm\u00fc\u015f, mertebelerine g\u00f6re peygamberlerle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve ona elli vakit namaz farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Kelim\u2019i olan Musa\u2019n\u0131n i\u015faretiyle Rabbine m\u00fcracaat\u0131n\u0131 birka\u00e7 defa tekrarlam\u0131\u015f ve en sonunda namaz, fiilen be\u015f vakit, ecir ve m\u00fck\u00e2faat itibariyle de elli vakit olmu\u015ftur. O gece Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ve de \u00fcmmeti, Allah\u2019tan ba\u015fka kimsenin bilemeyece\u011fi olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn l\u00fctuflara mazhar olmu\u015ftur. Burada y\u00fcce Allah, Peygamber\u2019den Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den bir ayet indirerek ve onun kullu\u011funu vurgulayarak bahsetmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, bu b\u00fcy\u00fck makamlara Rabbine olan kullu\u011funu tamamlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in nail olmu\u015ftur. \n\u201c\u00c7evresini m\u00fcbarek k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z...\u201d buyru\u011funa gelince bu, biz oray\u0131 a\u011fa\u00e7larla, \u0131rmaklarla ve s\u00fcrekli verimlilik ile bereketli k\u0131ld\u0131k, demektir. Bu mescidin, Mescid-i Haram ile Medine\u2019deki Mescid-i Nebevi d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer mescidlerden daha \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131nmas\u0131, orada ibadet edip namaz k\u0131lmak i\u00e7in yolculu\u011fa \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n dinen uygun g\u00f6r\u00fclmesi ve Allah'\u0131n oray\u0131 pek \u00e7ok peygamberi ile se\u00e7kin kulu i\u00e7in bir mekan olarak \u00f6zellikle se\u00e7mesi de bu berekete dahildir. "},{"id":2756,"sura":17,"from_aya":2,"to_aya":8,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"2- Biz, M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kitab\u0131 verdik ve onu \u0130srailo\u011fullar\u0131 i\u00e7in bir hid\u00e2yet kayna\u011f\u0131 k\u0131l\u0131p (onlara dedik ki): \u201cBenden ba\u015fka g\u00fcvenip dayanacak hi\u00e7bir (ilah) edinmeyin.\u201d\n3- Ey N\u00fbh ile beraber (kurtar\u0131p gemide) ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n soyundan gelenler! \u015e\u00fcphesiz o, \u00e7ok \u015f\u00fckreden bir kuldu.\n4- Biz o Kitapta \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u015fu h\u00fckm\u00fc bildirdik: \u201cSiz yery\u00fcz\u00fcnde iki defa fesat \u00e7\u0131karacak ve ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck zorbal\u0131klar yapacaks\u0131n\u0131z.\u201d\n5- Bu iki (fesattan) birincisinin vakti gelince \u00fczerinize \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kullar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6nderdik de onlar evlerin i\u00e7ine var\u0131ncaya kadar her yeri didik didik ettiler. Bu, yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir vaat idi.\n6- Sonra onlara kar\u015f\u0131 size tekrar \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdik, mallarla ve o\u011fullarla sizi g\u00fc\u00e7lendirdik ve say\u0131ca sizi daha \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k. \n7- E\u011fer iyilik ederseniz kendi yarar\u0131n\u0131za iyilik etmi\u015f olursunuz. K\u00f6t\u00fcl\u00fck ederseniz de kendi zarar\u0131n\u0131za etmi\u015f olursunuz. Nihayet (iki fesattan) sonuncusunun vakti gelince kederiniz y\u00fcz\u00fcn\u00fczden belli olsun, daha \u00f6nce girdikleri gibi Mescide tekrar girsinler ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flay\u0131p ele ge\u00e7irdikleri her \u015feyi mahvetsinler diye (onlar\u0131 yine \u00fcst\u00fcn\u00fcze sald\u0131k).\n8- Olur ki Rabbiniz size merhamet eder. Ama e\u011fer (yine fesada) d\u00f6nerseniz, biz de (ceza vermeye) d\u00f6neriz. Biz, cehennemi k\u00e2firlere bir zindan yapt\u0131k."},{"id":2757,"sura":17,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. Her \u015feyi yoktan var eden Allah, Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in peygamberli\u011fi ile Musa aleyhisselam\u2019\u0131n peygamberli\u011fini, onlar\u0131n kitablar\u0131 ile \u015feriatlerini \u00e7o\u011fu kere bir arada zikretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara verilen Kitaplar, il\u00e2hi kitaplar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, onlar\u0131n \u015feriatleri \u015feriatlerin en m\u00fckemmeli, onlar\u0131n risalet ve n\u00fcb\u00fcvvetleri de n\u00fcb\u00fcvvetlerin en y\u00fccesidir. Ayr\u0131ca onlara t\u00e2bi olanlar da m\u00fc\u2019minlerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu te\u015fkil etmektedir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah burada \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kitab\u0131\u201d yani Tevrat\u2019\u0131 \u201cverdik ve onu \u0130srailo\u011fullar\u0131 i\u00e7in\u201d cahilli\u011fin karanl\u0131klar\u0131nda hakk\u0131 bilmeye g\u00f6t\u00fcren yola ula\u015facaklar\u0131 \u201cbir hid\u00e2yet kayna\u011f\u0131 k\u0131l\u0131p (onlara dedik ki): \u201cBenden ba\u015fka g\u00fcvenip dayanacak hi\u00e7bir (ilah) edinmeyin.\u201d Yani biz, onlara bu Kitab\u2019\u0131 yaln\u0131zca Allah\u2019a ibadet etsinler, O\u2019na y\u00f6nelsinler, din ve d\u00fcnya i\u015flerinin idarecisi ve vekili olarak yaln\u0131zca O\u2019nu g\u00f6rs\u00fcnler, hi\u00e7bir \u015feye sahip olmayan ve kendilerine bile hi\u00e7bir fayda sa\u011flayamayan yarat\u0131lm\u0131\u015flara bel ba\u011flamas\u0131nlar diye indirdik. "},{"id":2758,"sura":17,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. \u201cEy N\u00fbh ile beraber (kurtar\u0131p gemide) ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n soyundan gelenler!\u201d Yani ey kendilerine l\u00fctuf ve ihsanda bulunup da N\u00fbh ile birlikte gemide ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimselerin soyundan gelenler! \u201c\u015e\u00fcphesiz o, \u00e7ok \u015f\u00fckreden bir kuldu.\u201d Bu buyrukta Nuh aleyhisselam\u2019\u0131n Allah\u2019a \u015f\u00fckr\u00fcn gere\u011fini yerine getiren, bu s\u0131fatla donanm\u0131\u015f biri oldu\u011funa apa\u00e7\u0131k bir delil ve bundan dolay\u0131 ona \u00f6vg\u00fc vard\u0131r. Ayr\u0131ca onun soyundan gelenlere de \u015f\u00fck\u00fcr konusunda ona uymalar\u0131 te\u015fvik edilmekte, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00fczerlerindeki nimetini hat\u0131rlamalar\u0131 istenmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, onlar\u0131 hayatta b\u0131rak\u0131p yery\u00fcz\u00fcnde halef k\u0131lm\u0131\u015f ve onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131 ise suda bo\u011fmu\u015ftu. "},{"id":2759,"sura":17,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. \u201cBiz o Kitapta \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u015fu h\u00fckm\u00fc bildirdik\u2026\u201d Yani daha \u00f6nceden onlara kitaplar\u0131nda \u015fu ger\u00e7e\u011fi haber vermi\u015ftik: Onlar, \u00e7e\u015fitli g\u00fcnahlar i\u015flemek, Allah\u2019\u0131n nimetlerine kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck etmek, yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslamay\u0131p zorbal\u0131k etmek suretiyle yurtlar\u0131nda iki defa fesat \u00e7\u0131karacaklard\u0131r. Bu fesatlardan birisini yapt\u0131klar\u0131 zaman Y\u00fcce Allah, onlara d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 musallat edecek ve onlardan intikam alacakt\u0131r. Bu, belki d\u00f6ner de ibret al\u0131rlar diye onlar i\u00e7in bir sak\u0131nd\u0131rma ve bir uyar\u0131 idi. "},{"id":2760,"sura":17,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. \u201cBu iki (fesattan) birincisinin vakti gelince\u201d yani fesat \u00e7\u0131karacaklar\u0131 iki kereden birincisinin vakti gelip s\u00f6z\u00fc edilen bu fesad\u0131 i\u015flediklerinde \u201c\u00fczerinize \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kullar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6nderdik.\u201d Olduk\u00e7a cesur, say\u0131lar\u0131 ve te\u00e7hizat\u0131 pek \u00e7ok olan kullar\u0131m\u0131z\u0131, kaderimizin gere\u011fi ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n cezas\u0131 olmak \u00fczere sizlere musallat k\u0131ld\u0131k. Allah, onlar\u0131 size muzaffer k\u0131ld\u0131 ve onlar sizi \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. \u00c7oluk \u00e7ocu\u011funuzu esir al\u0131p mallar\u0131n\u0131z\u0131 talan ettiler. Hatta \u201conlar evlerin i\u00e7ine var\u0131ncaya kadar her yeri didik didik ettiler\u201d Evlerin i\u00e7lerine kadar girdiler, sizin sayg\u0131 duyulmas\u0131 gereken Mescidinize bile girip oray\u0131 tahrip ettiler. \u201cBu, yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir vaad idi.\u201d Onu gerektiren sebebi i\u015flemeleri dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. \u0130srailo\u011fullar\u0131na musallat k\u0131l\u0131nan bu kimselerin kim oldu\u011fu hususunda m\u00fcfessirler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n k\u00e2fir bir topluluk oldu\u011funu ittifakla kabul ederler. Bunlar ya Irak, ya Mezopotamya ahalisinden idiler ya da ba\u015fkalar\u0131 idi. \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131nca, \u015feriatlerinin bir \u00e7o\u011funu terk edip yery\u00fcz\u00fcnde azg\u0131nl\u0131k edince Allah, bunlar\u0131 \u0130srailo\u011fullar\u0131na musallat k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131."},{"id":2761,"sura":17,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. \u201cSonra onlara\u201d size musallat k\u0131l\u0131nan bu kimselere \u201ckar\u015f\u0131 size tekrar \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdik.\u201d siz de onlar\u0131 yurtlar\u0131n\u0131zdan s\u00fcr\u00fcp uzakla\u015ft\u0131rd\u0131n\u0131z. \u201cmallarla ve o\u011fullarla sizi g\u00fc\u00e7lendirdik.\u201d R\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 da say\u0131n\u0131z\u0131 da \u00e7o\u011faltt\u0131k. Onlara kar\u015f\u0131 sizi g\u00fc\u00e7lendirdik. \u201cve say\u0131ca sizi\u201d onlara g\u00f6re \u201cdaha \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.\u201d Bu ise sizin iyi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z ve Allah\u2019a itaatle boyun e\u011fmeniz dolay\u0131s\u0131yla olmu\u015ftu. "},{"id":2762,"sura":17,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. \u201cE\u011fer iyilik ederseniz kendi yarar\u0131n\u0131za iyilik etmi\u015f olursunuz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun faydas\u0131 sizedir. Hatta d\u00fcnyada bile bu b\u00f6yledir. Nitekim d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131za kar\u015f\u0131 muzaffer olu\u015funuzda da bunu g\u00f6rm\u00fc\u015f bulunuyorsunuz. \u201cK\u00f6t\u00fcl\u00fck ederseniz de kendi zarar\u0131n\u0131za etmi\u015f olursunuz.\u201d Bunun da zarar\u0131 size aittir. Nitekim Y\u00fcce Allah d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 size musallat k\u0131lmak suretiyle bunu size g\u00f6stermi\u015ftir. \u201cNihayet (iki fesattan) sonuncusunun\u201d yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131kartaca\u011f\u0131n\u0131z di\u011fer fesad\u0131n \u201cvakti gelince\u201d yine d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131 size musallat k\u0131ld\u0131k. Size kar\u015f\u0131 zafer kazanmalar\u0131 ve sizi esir almalar\u0131 sebebiyle \u201ckederiniz y\u00fcz\u00fcn\u00fczden belli olsun, daha \u00f6nce girdikleri gibi Mescide\u201d yani Beyt\u00fc\u2019l-Makdis\u2019e \u201ctekrar girsinler ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flay\u0131p ele ge\u00e7irdikleri her \u015feyi mahvetsinler\u201d tahrip etsinler ve evlerinizi de mescidlerinizi de tarlalar\u0131n\u0131z\u0131 da y\u0131k\u0131p da\u011f\u0131ts\u0131nlar \u201cdiye\u201d bunu yapt\u0131k."},{"id":2763,"sura":17,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. \u201cOlur ki Rabbiniz size merhamet eder.\u201d ve b\u00f6ylelikle sizi onlara kar\u015f\u0131 muzaffer k\u0131lar. Nitekim Y\u00fcce Allah onlara merhamet etmi\u015f ve tekrar onlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck vermi\u015ftir. Ancak masiyet i\u015flemelerine kar\u015f\u0131 da onlar\u0131 tehdit ederek: \u201cAma e\u011fer\u201d yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karmaya \u201cd\u00f6nerseniz, biz de\u201d sizi cezaland\u0131rmaya \u201cd\u00f6neriz.\u201d buyurmu\u015ftur. Onlar ise fesat \u00e7\u0131karmaya geri d\u00f6nd\u00fcler, Y\u00fcce Allah da onlara Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i  musallat k\u0131ld\u0131. Onun vas\u0131tas\u0131yla Y\u00fcce Allah, onlardan intikam ald\u0131. Bu, d\u00fcnyadaki cezalar\u0131 idi. Allah\u2019\u0131n nezdindeki ibretlik cezalar\u0131 ise daha b\u00fcy\u00fck ve daha a\u011f\u0131rd\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz cehennemi k\u00e2firlere bir zindan yapt\u0131k.\u201d Onlar, oraya girecek, orada kalacak ve ebediyen oradan \u00e7\u0131kamayacaklard\u0131r. Bu \u00e2yet-i kerimelerde bu \u00fcmmet, masiyet i\u015flemekten sak\u0131nd\u0131r\u0131lmaktad\u0131r ki \u0130srailo\u011fullar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelen musibetler onlar\u0131n ba\u015f\u0131na da gelmesin. Zira Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kanunu birdir ve onda herhangi bir de\u011fi\u015fiklik olmaz. K\u00e2fir ve zalimlerin m\u00fcsl\u00fcmanlara musallat olmas\u0131n\u0131 dikkatle inceleyen bir kimse bunun, g\u00fcnahlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc onlara bir ceza olmak \u00fczere ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini anlar. Di\u011fer taraftan m\u00fcsl\u00fcmanlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131n\u0131 ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn s\u00fcnnetini uygulad\u0131klar\u0131nda Allah, yery\u00fcz\u00fcnde onlara imk\u00e2n ve iktidar vermi\u015f ve onlar\u0131 d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 muzaffer k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. "},{"id":2764,"sura":17,"from_aya":9,"to_aya":10,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"9- Ger\u00e7ekten bu Kur\u2019an, en do\u011fru olana iletir ve salih ameller i\u015fleyen m\u00fc\u2019minlere, onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir m\u00fck\u00e2fat oldu\u011funu m\u00fcjdeler. \n10- \u00c2hirete iman etmeyenler i\u00e7in de pek elemli bir azap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirir."},{"id":2765,"sura":17,"from_aya":9,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9-10. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in \u015feref ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc haber vermekte, onun \u201cen do\u011fru olana\u201d yani itikad, amel ve ahl\u00e2k bak\u0131m\u0131ndan en mutedil ve en y\u00fcce olana iletti\u011fini haber vermektedir. O nedenle Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in davetiyle hid\u00e2yet bulanlar, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz insanlar\u0131n en m\u00fckemmeli, en do\u011fru yol \u00fczere olanlar\u0131, b\u00fct\u00fcn i\u015flerde de en ileri derecede hid\u00e2yet bulanlar\u0131d\u0131r. Farz ve s\u00fcnnet kabilinden \u201csalih ameller i\u015fleyen m\u00fc\u2019minlere, onlar i\u00e7in\u201d Allah\u2019\u0131n, niteliklerini kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin bilmedi\u011fi l\u00fctuf ve ihsan yurdunda haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu \u201cb\u00fcy\u00fck bir m\u00fck\u00e2fat oldu\u011funu m\u00fcjdeler. \u00c2hirete iman etmeyenler i\u00e7in de pek elemli bir azap haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bildirir.\u201d Kur\u2019an-\u0131 Kerim, hem m\u00fcjde hem de uyar\u0131lar\u0131 ihtiva eder. Ayr\u0131ca kendileri vas\u0131tas\u0131yla m\u00fcjdelenen \u015feylere nail olunacak hususlar\u0131 da s\u00f6z konusu eder ki bunlar, iman ve salih ameldir. Yine kendileri sebebiyle uyar\u0131lan azaba m\u00fcstehak olunan \u015feyleri de s\u00f6z konusu eder ki bunlar da iman ve salih amelin z\u0131dd\u0131 olan \u015feylerdir. "},{"id":2766,"sura":17,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"11- \u0130nsan hayra dua etti\u011fi gibi \u015ferre de dua eder. \u0130nsan pek acelecidir. "},{"id":2767,"sura":17,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. Bu, insan\u0131n bilgisizli\u011finden ve acelecili\u011findendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, k\u0131zd\u0131\u011f\u0131 vakit kendisinin veya \u00e7oluk-\u00e7ocu\u011funun aleyhine olacak k\u00f6t\u00fc \u015feyler isteyerek beddua eder. Ve t\u0131pk\u0131 hay\u0131r duada acele etti\u011fi gibi bu konuda da acele eder. Fakat Y\u00fcce Allah, l\u00fctfu dolay\u0131s\u0131 ile hay\u0131r dualar\u0131 kabul etmekle birlikte bu t\u00fcr k\u00f6t\u00fcl\u00fck isteyen beddualar\u0131 hemen kabul etmez: \u201cE\u011fer Allah insanlara -hayr\u0131 \u00e7abucak istedikleri gibi- \u015ferri de \u00e7abucak verseydi, elbette onlar\u0131n ecellerine h\u00fckmedilirdi.\u201d (Yunus, 10\/11)"},{"id":2768,"sura":17,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"12- Biz, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc iki delil k\u0131ld\u0131k. Gecenin alameti (olan ay\u0131) sildik, g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn alameti (olan g\u00fcne\u015fi) de ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 k\u0131ld\u0131k ki Rabbinizin l\u00fctfunu arayas\u0131n\u0131z, y\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve hesab\u0131 bilesiniz. \u0130\u015fte biz, her \u015feyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131k. "},{"id":2769,"sura":17,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. \u201cBiz gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc iki delil k\u0131ld\u0131k.\u201d Bunlar\u0131 Allah\u2019\u0131n kudretinin kemaline, rahmetinin geni\u015fli\u011fine ve kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimseye ibadet olunmamas\u0131 gerekti\u011fine delil olan iki belge k\u0131ld\u0131k. \u201cGecenin alameti (olan ay\u0131) sildik\u201d Geceyi i\u00e7inde s\u00fck\u00fbn bulunsun, dinlenilsin diye karanl\u0131k k\u0131ld\u0131k. \u201cg\u00fcnd\u00fcz\u00fcn alameti (olan g\u00fcne\u015fi) de ayd\u0131nlat\u0131c\u0131\u201d ayd\u0131nl\u0131k \u201ck\u0131ld\u0131k ki\u201d ge\u00e7iminizi sa\u011flamak, sanat ve mesleklerinizi icra etmek, ticaretlerinizi ve yolculuklar\u0131n\u0131z\u0131 yapmak suretiyle \u201cRabbinizin l\u00fctfunu arayas\u0131n\u0131z ve\u201d gece ile g\u00fcnd\u00fcz arka arkaya gelmesi ve ay\u0131n de\u011fi\u015ferek farkl\u0131 farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi sayesinde \u201cy\u0131llar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 ve hesab\u0131 bilesiniz.\u201d Buna binaen istedi\u011finiz maslahatlar\u0131n\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiresiniz diye b\u00f6yle yapt\u0131k. \u201c\u0130\u015fte biz, her \u015feyi ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klad\u0131k.\u201d E\u015fyalar birbirinden ay\u0131rt edilsin, hak ile bat\u0131l a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n diye \u00e2yetleri geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klad\u0131k ve onlar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde sizlere anlatt\u0131k. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz o Kitapta hi\u00e7bir \u015feyi eksik b\u0131rakmad\u0131k.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/38)"},{"id":2770,"sura":17,"from_aya":13,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"13- Her insan\u0131n amelini, kendi boynuna ayr\u0131lmayacak \u015fekilde dolad\u0131k. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de ona, a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir halde kar\u015f\u0131s\u0131nda bulaca\u011f\u0131 bir kitap (amel defterini) \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. \n14- \u201c(Ve deriz ki:) Oku kitab\u0131n\u0131, bug\u00fcn hesap g\u00f6r\u00fcc\u00fc olarak sen, kendine yetersin.\u201d"},{"id":2771,"sura":17,"from_aya":13,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. Bu buyruk, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n adaletinin kemal derecesinde oldu\u011funu haber vermektedir. \u015e\u00f6yle ki her insan\u0131n, hay\u0131r ve \u015fer t\u00fcr\u00fcnden yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm amelleri, onun boynundad\u0131r. Y\u00fcce Allah onu, ondan ayr\u0131lmaz ve onu a\u015farak ba\u015fkas\u0131na ula\u015fmaz \u015fekilde k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle de ki\u015fi, ba\u015fkas\u0131n\u0131n amelinden dolay\u0131 hesaba \u00e7ekilmeyece\u011fi gibi ba\u015fkas\u0131 da onun ameli dolay\u0131s\u0131yla hesaba \u00e7ekilmeyecektir. \u201cK\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de ona, a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir halde kar\u015f\u0131s\u0131nda bulaca\u011f\u0131 bir kitap (amel defterini) \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z.\u201d Bu kitapta hay\u0131r ya da \u015fer t\u00fcr\u00fcnden onun b\u00fct\u00fcn ameli, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcyle b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcyle yaz\u0131l\u0131 olacakt\u0131r.\n14. Ona \u015f\u00f6yle denilecektir: \u201cOku kitab\u0131n\u0131, bug\u00fcn hesap g\u00f6r\u00fcc\u00fc olarak sen, kendine yetersin.\u201d Bir kula, cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren ne gibi su\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu bilmesi i\u00e7in: Kendi kendini sen hesaba \u00e7ek, denilmesi adalet ve insaf\u0131n en ileri derecesidir. "},{"id":2772,"sura":17,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- Kim hid\u00e2yet bulursa o, ancak kendi yarar\u0131na hid\u00e2yet bulmu\u015f olur. Kim de saparsa yaln\u0131z kendi zarar\u0131na sapm\u0131\u015f olur. Hi\u00e7bir (g\u00fcnahkar) kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n (g\u00fcnah) y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenmez. Biz, bir ras\u00fbl g\u00f6ndermedik\u00e7e de azap etmeyiz. "},{"id":2773,"sura":17,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. Yani herkesin hid\u00e2yet ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kendisinedir. Kimse kimsenin g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenmeyece\u011fi gibi kimse ba\u015fkas\u0131na gelecek zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de uzakla\u015ft\u0131ramaz. Allah adaletlilerin en adaletlisidir. Hi\u00e7bir kimseye risalet vas\u0131tas\u0131yla delil ortaya konulmad\u0131k\u00e7a ve o da bu delile kar\u015f\u0131 koymad\u0131k\u00e7a azap edilmez. Delile boyun e\u011fen yahut Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n delili kendisine ula\u015fmayan kimseye ise hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah azap etmez. Bu \u00e2yet-i kerime, fetret d\u00f6nemi insanlar\u0131 ile m\u00fc\u015friklerin \u00e7ocuklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere Allah\u2019\u0131n, kendilerine peygamber g\u00f6ndermedik\u00e7e hi\u00e7bir kavme azap etmeyece\u011fine delil g\u00f6sterilmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, zulmetmekten m\u00fcnezzehtir."},{"id":2774,"sura":17,"from_aya":16,"to_aya":17,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"16- Bir \u00fclkeyi hel\u00e2k etmek istedi\u011fimiz zaman, onun refahtan \u015f\u0131marm\u0131\u015f eleba\u015f\u0131lar\u0131na (Allah'a itaati) emrederiz, ancak onlar orada f\u00e2s\u0131kl\u0131k ederler. B\u00f6ylece \u00fczerlerine (azap) s\u00f6z\u00fc hak olur. Biz de oray\u0131 yerle bir ederiz. \n17- N\u00fbh\u2019tan sonra nice nesilleri helak ettik. Kullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 bilen ve g\u00f6ren olarak Rabbin yeter."},{"id":2775,"sura":17,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. Y\u00fcce Allah, bize \u015funu haber vermektedir: O, zalim \u00fclkelerden herhangi birisini helak etmeyi, azap ile k\u00f6kten yok etmeyi dilerse oran\u0131n nimet ve refahtan \u015f\u0131marm\u0131\u015f olanlar\u0131na kader\u00ee emrini verir, onlar da \u201corada f\u00e2s\u0131kl\u0131k ederler.\u201d Azg\u0131nl\u0131klar\u0131 artar durur. Sonunda \u201c\u00fczerlerine\u201d geri \u00e7evrilmesi imk\u00e2ns\u0131z olan azap \u201cs\u00f6z\u00fc hak olur. Biz de oray\u0131 yerle bir ederiz.\u201d "},{"id":2776,"sura":17,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. \u201cN\u00fbh\u2019tan sonra nice nesilleri helak ettik.\u201d Allah\u2019\u0131n N\u00fbh kavminden sonra Ad, Sem\u00fbd, L\u00fbt kavmi vb. gibi azap ile hel\u00e2k etti\u011fi pek \u00e7ok \u00fcmmet vard\u0131r. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n azg\u0131nl\u0131klar\u0131 art\u0131p k\u00fcf\u00fcrleri \u00e7o\u011fal\u0131nca \u00fczerlerine b\u00fcy\u00fck bir ceza ve azap indirmi\u015fti. \u201cKullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 bilen ve g\u00f6ren olarak Rabbin yeter.\u201d O nedenle O\u2019nun haks\u0131zl\u0131k edece\u011finden yana korkmas\u0131nlar. Zira O, onlar\u0131 ancak yapt\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k cezaland\u0131r\u0131r. "},{"id":2777,"sura":17,"from_aya":18,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"18- Her kim acele\/pe\u015fin olan (d\u00fcnya nimetlerini) isterse biz de ona orada diledi\u011fimiz kadar\u0131n\u0131 istedi\u011fimiz kimseye acele\/pe\u015fin olarak veririz. Sonra da cehennemi ona konak yapar\u0131z, o da k\u0131nanm\u0131\u015f ve kovulmu\u015f olarak oraya girer. \n19- Her kim de \u00e2hireti ister ve onun i\u00e7in m\u00fc\u2019min olarak gere\u011fi gibi \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa i\u015fte onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacakt\u0131r. \n20- (Bu iki gruptan) her birine, hem onlara hem de bunlara (d\u00fcnyada) Rabbinin ihsan\u0131ndan veririz. Zira Rabbinin ihsan\u0131 (d\u00fcnyada hi\u00e7 kimseye) k\u0131s\u0131tl\u0131 de\u011fildir. \n21- Onlar\u0131n kimini kiminden nas\u0131l \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir bak! Elbette \u00e2hiret, hem dereceleri itibari ile daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, hem de \u00fcst\u00fcnl\u00fck bak\u0131m\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr."},{"id":2778,"sura":17,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. Y\u00fcce Allah, bize \u015funu haber vermektedir: \u201cHer kim acele\/pe\u015fin olan\u0131\u201d yani yok olacak, ge\u00e7ip gidecek olan d\u00fcnyay\u0131 \u201cisterse\u201d ve onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalar da geldi\u011fi yeri yahut varaca\u011f\u0131 sonu unutursa Y\u00fcce Allah, bu d\u00fcnyan\u0131n de\u011fersiz ve fani nimetlerinden kendi diledi\u011fini -Levh-i Mahfuz\u2019da onun i\u00e7in yaz\u0131p takdir etmi\u015f oldu\u011fu kadar\u0131yla- ona acele taraf\u0131ndan hemen verir. Ancak bu, faydas\u0131 ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan fani bir nimettir. Daha sonra ise \u00e2hirette \u201ccehennemi ona konak\u201d yapar. \u201co da k\u0131nanm\u0131\u015f ve kovulmu\u015f olarak oraya girer.\u201d Yani rezil ve r\u00fcsvay olarak, hem Allah taraf\u0131ndan hem kullar\u0131 taraf\u0131ndan yerilmi\u015f ve Allah\u2019\u0131n rahmetinden kovulmu\u015f bir halde oraya girip azaba du\u00e7ar olur. B\u00f6ylelikle hem azaba u\u011frayacak, hem de rezil ve r\u00fcsvay olacakt\u0131r. "},{"id":2779,"sura":17,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. \u201cHer kim de \u00e2hireti ister\u201d ona raz\u0131 olur ve onu d\u00fcnya hayat\u0131na tercih eder \u201cve onun i\u00e7in\u201d Allah\u2019a, meleklerine, kitaplar\u0131na, peygamberlere ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne inanan bir \u201cm\u00fc\u2019min olarak gere\u011fi gibi\u201d yani semav\u00ee kitaplar\u0131n ve nebev\u00ee buyruklar\u0131n y\u00f6nlendirdi\u011fi \u015fekilde \u201c\u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa\u201d; imk\u00e2n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bu yolda amel ederse \u201ci\u015fte onlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacakt\u0131r.\u201d Yani kabul edilecek ve onlar i\u00e7in ecir ve m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 Rableri kat\u0131nda saklanacakt\u0131r. Bununla birlikte d\u00fcnya hayat\u0131ndaki paylar\u0131ndan da mahrum kalmayacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc:"},{"id":2780,"sura":17,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Y\u00fcce Allah, bu iki grubun her birine de d\u00fcnyadan nasibini verir. Zira onun ba\u011f\u0131\u015f ve ihsan\u0131 \u201ck\u0131s\u0131tl\u0131\u201d kimseden engellenmi\u015f \u201cde\u011fildir.\u201d Aksine b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar, O\u2019nun l\u00fctuf ve ihsan\u0131ndan yararlanmaktad\u0131rlar. "},{"id":2781,"sura":17,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. \u201cOnlar\u0131n kimini kiminden\u201d d\u00fcnya hayat\u0131nda bol yahut az r\u0131z\u0131k vermekle, zorluk ve kolayl\u0131kla, ilim ve bilgisizlikle, ak\u0131l ve ak\u0131ls\u0131zl\u0131kla vb. gibi Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisiyle kullar\u0131ndan kimini kimine \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerle \u201cnas\u0131l \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131za bir bak! Elbette \u00e2hiret hem dereceleri itibari ile daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, hem de \u00fcst\u00fcnl\u00fck bak\u0131m\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d D\u00fcnya nimet ve lezzetleri ile \u00e2hiretinkiler hi\u00e7bir bak\u0131mdan k\u0131yas kabul etmez. Cennetteki y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler, \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit lezzetler, sevin\u00e7ler ve pek \u00e7ok hay\u0131rlara kavu\u015fanlarla cehenneme giden, orada can yak\u0131c\u0131 u\u011frat\u0131lan ve Rah\u00eem olan Rabbin gazab\u0131na maruz kalanlar\u0131n hali aras\u0131nda o kadar b\u00fcy\u00fck fark vard\u0131r ki! Her iki yurdun ehli aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar\u0131n hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan nitelendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir."},{"id":2782,"sura":17,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- Allah ile beraber ba\u015fka bir il\u00e2h edinme yoksa k\u0131nanm\u0131\u015f ve kendi ba\u015f\u0131na terk edilmi\u015f bir halde kalakal\u0131rs\u0131n. "},{"id":2783,"sura":17,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. Yani yarat\u0131lm\u0131\u015flardan herhangi bir kimsenin, en ufak \u00e7apta bile ibadette hak sahibi oldu\u011funa inanma! Onlardan hi\u00e7birisini Allah\u2019a ortak ko\u015fma! \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir tutum, yerilmeye ve yard\u0131ms\u0131 kalmaya sebeptir. Allah, melekleri ve O\u2019nun peygamberleri \u015firki yasaklam\u0131\u015flar, \u015firk ko\u015fan\u0131 en ileri derecede yermi\u015fler, onlara yergi ifade eden isimleri ve \u00e7irkin s\u0131fatlar\u0131 lay\u0131k g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. O nedenle de \u015firk ko\u015fan kimse, yarat\u0131lm\u0131\u015flar aras\u0131nda en k\u00f6t\u00fc vasfa ve en \u00e7irkin niteli\u011fe sahiptir. O, Rabbine ba\u011flanmay\u0131 terk etti\u011finden dolay\u0131 dini ve d\u00fcnyas\u0131 ile ilgili hususlarda il\u00e2h\u00ee yard\u0131mdan mahrum kal\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na ba\u011flanan yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131r. Kime ba\u011flanm\u0131\u015fsa ona havale edilir. Allah izin vermedik\u00e7e de hi\u00e7bir yarat\u0131\u011f\u0131n bir ba\u015fkas\u0131na faydas\u0131 olamaz. Allah ile birlikte bir ba\u015fka il\u00e2h\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul eden nas\u0131l yerilir ve yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131l\u0131rsa Allah\u2019\u0131 tevhid edip dini O\u2019na halis k\u0131lan, Allah\u2019tan ba\u015fkalar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131p da O\u2019na ba\u011flanan kimseler de  \u00f6vg\u00fcye mazhar olur ve b\u00fct\u00fcn hallerinde Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na nail olur. "},{"id":2784,"sura":17,"from_aya":23,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"23- Rabbin, kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi ve ana-babaya da iyi davranman\u0131z\u0131 kesin olarak emretmi\u015ftir. E\u011fer onlardan biri veya her ikisi, yan\u0131nda ihtiyarl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131rsa onlara \u201c\u00d6f!\u201d (bile) deme ve onlar\u0131 azarlama! Onlara tatl\u0131 ve g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yle!\n24- Onlara merhamet dolu tevazu kanad\u0131n\u0131 ger ve de ki: \u201cRabbim! Onlar beni k\u00fc\u00e7\u00fckken nas\u0131l (merhametle) yeti\u015ftirdilerse sen de onlara \u00f6yle merhamet et!\u201d"},{"id":2785,"sura":17,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. Allah Te\u00e2l\u00e2, kendisine \u015firk ko\u015fulmas\u0131n\u0131 yasaklad\u0131ktan sonra tevhidi emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cRabbin\u201d yerdekilerden olsun, g\u00f6ktekilerden olsun, \u00f6l\u00fclerden olsun, dirilerden olsun \u201ckendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi\u2026\u201d din\u00ee bir h\u00fck\u00fcm ve \u015fer\u2019i birer emir olmak \u00fczere \u201ckesin olarak emretmi\u015ftir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc V\u00e2hid ve Ehad olan, bir tek ve Samed olan O\u2019dur. B\u00fct\u00fcn kemal s\u0131fatlar\u0131 yaln\u0131z O\u2019nundur. Her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fat\u0131n en azametlisi yaln\u0131z O\u2019nundur ve bu s\u0131fatlar\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015flardan hi\u00e7 kimseninkine benzemez. G\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00fct\u00fcn nimetleri ihsan eden, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nleyen, yaratan, r\u0131z\u0131k veren, b\u00fct\u00fcn i\u015fleri y\u00f6neten O\u2019dur. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na yapan O\u2019dur. O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir varl\u0131\u011f\u0131n bunlarda en ufak bir pay\u0131 bile yoktur. Y\u00fcce Allah kendi hakk\u0131ndan sonra anne-baba hakk\u0131n\u0131 yerine getirmeyi s\u00f6z konusu ederek: \u201cana-babaya da iyi davranman\u0131z\u0131\u2026\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani s\u00f6zl\u00fc ve fiil\u00ee b\u00fct\u00fcn iyilik \u015fekilleriyle onlara iyilikte bulunun. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, kulun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sebebidirler. Onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131na olan sevgileri, iyilikleri ve yak\u0131nl\u0131klar\u0131, haklar\u0131n\u0131n daha bir kuvvetli ve onlara kar\u015f\u0131 iyi davranman\u0131n da farz olmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u201cE\u011fer onlardan biri veya her ikisi yan\u0131nda ihtiyarl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131rsa\u201d g\u00fc\u00e7lerinin zay\u0131flayaca\u011f\u0131 b\u00f6yle bir ya\u015fa ula\u015f\u0131r da bilinen \u015fekilde l\u00fctuf ve ihsana ihtiya\u00e7lar\u0131 bulunursa \u201conlara \u201c\u00f6f\u201d (bile) deme.\u201d Bu, eziyet mertebelerinin en a\u015fa\u011f\u0131s\u0131d\u0131r. Bu ifadeyle onun d\u0131\u015f\u0131ndakilere de dikkat \u00e7ekilmektedir. Yani onlara en asgari bir \u015fekilde dahi eziyette bulunma! \u201cOnlar\u0131 azarlama!\u201d Onlara sert ve kaba s\u00f6zlerle konu\u015fma! \u201cOnlara tatl\u0131 ve g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yle!\u201d Sevdikleri laf\u0131zlarla, edeplice, kalplerini ne\u015felendirecek ve g\u00f6n\u00fcllerini rahatlatacak ifadelerle konu\u015f! Bu s\u00f6zler ise durumun, \u00e2detlerin ve zaman\u0131n de\u011fi\u015fmesine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik arzedebilir."},{"id":2786,"sura":17,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. \u201cOnlara merhamet dolu tevazu kanad\u0131n\u0131 ger.\u201d Onlardan korktu\u011fun yahut onlardan bir\u015feyler umdu\u011fun i\u00e7in vb. gibi ecir al\u0131nmayacak bir maksat dolay\u0131s\u0131yla de\u011fil de sevab\u0131n\u0131 umarak onlara kar\u015f\u0131 al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc ol ve onlara merhametinden dolay\u0131 bu \u015fekilde davran ve \u201cDe ki: Rabbim! Onlar beni k\u00fc\u00e7\u00fckken nas\u0131l (merhametle) yeti\u015ftirdilerse sen de onlara \u00f6yle merhamet et!\u201d Yani hayattayken de \u00f6ld\u00fckten sonra da onlara rahmete nail olmalar\u0131 i\u00e7in dua et! Bu da onlar\u0131n seni k\u00fc\u00e7\u00fckken terbiye edip b\u00fcy\u00fctmelerinin bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olsun. Bundan \u015fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r: Terbiye ve yeti\u015ftirme ne kadar ileri derecede olursa hak da o kadar \u00e7ok olur. Ayn\u0131 \u015fekilde bir ki\u015finin, din ve d\u00fcnyas\u0131 hususunda -anne babas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda- g\u00fczel bir \u015fekilde terbiyesini \u00fcstlenen kimselerin de terbiye ettikleri o ki\u015filer \u00fczerinde b\u00f6yle bir yeti\u015ftirme hakk\u0131 vard\u0131r. "},{"id":2787,"sura":17,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- Rabbiniz, i\u00e7inizdekileri en iyi bilendir. E\u011fer salih kimseler olursan\u0131z \u015f\u00fcphesiz ki O, kendine y\u00f6nelenlere kar\u015f\u0131 \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r. "},{"id":2788,"sura":17,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Yani Y\u00fcce Rabbiniz hay\u0131r olsun, \u015fer olsun i\u00e7inizde gizledi\u011finiz her \u015feyden haberdard\u0131r. O, sizin amellerinize ve bedenlerinize bakmaz. Aksine sizin kalplerinize, kalplerinizdeki hay\u0131r ve \u015ferre bakar. \u201cE\u011fer salih kimseler olursan\u0131z\u201d irade ve maksatlar\u0131n\u0131z, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde olur, sizi O\u2019na yak\u0131nla\u015ft\u0131racak \u015feylere ra\u011fbet edip kalplerinizde Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na y\u00f6nelik herhangi bir istek yer etmemi\u015f olursa \u201c\u015f\u00fcphesiz ki O, kendine y\u00f6nelenlere\u201d her vakit \u00e7ok\u00e7a kendisine y\u00f6nelen kimselere \u201ckar\u015f\u0131 \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.\u201d Y\u00fcce Allah, her kimin kalbine muttali olup da onun kalbinde kendisine y\u00f6neli\u015ften, kendisine sevgi duymaktan, kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u015feyleri sevmekten ba\u015fka bir\u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrse -baz\u0131 zamanlarda be\u015feri tabiat\u0131n gere\u011fi olarak farkl\u0131 \u015feyler olsa bile- Allah, b\u00f6ylesini affeder ve kalbinde yer etmeyen, gelip-ge\u00e7ici bu gibi \u00e2r\u0131z\u00ee hususlar\u0131 da ba\u011f\u0131\u015flar. "},{"id":2789,"sura":17,"from_aya":26,"to_aya":30,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"26- Yak\u0131nlara hakk\u0131n\u0131 ver, yoksula ve yolda kalm\u0131\u015fa da. Ama sa\u00e7\u0131p savurma! \n27- \u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u00e7\u0131p savuranlar, \u015feytanlar\u0131n karde\u015fleridir. \u015eeytansa Rabbine kar\u015f\u0131 \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr. \n28- E\u011fer Rabbinden gelmesini umdu\u011fun bir rahmeti beklerken bu (say\u0131lanlardan) y\u00fcz \u00e7evirir (de bir \u015fey veremez)sen o halde (hi\u00e7 olmazsa) onlara g\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yle. \n29- Elini boynuna ba\u011flama! Onu b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de a\u00e7ma! Yoksa k\u0131nanm\u0131\u015f ve pi\u015fman bir halde kalakal\u0131rs\u0131n.\n30- \u015e\u00fcphesiz ki Rabbin, diledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 geni\u015fletir ve daralt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz O, kullar\u0131ndan haberdard\u0131r, onlar\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6rendir."},{"id":2790,"sura":17,"from_aya":26,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. \u201cYak\u0131nlara\u201d iyilik ve ikram\u0131n farz ve s\u00fcnnet t\u00fcr\u00fcnden hak etti\u011fi \u201chakk\u0131n\u0131 ver.\u201d Bu hak durumlar\u0131n ve yak\u0131nl\u0131klar\u0131n farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na, ihtiya\u00e7 duyup duymamaya ve zamana g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik arz eder. \u201cyoksula\u201d yoksullu\u011funun ortadan kalkmas\u0131 i\u00e7in zek\u00e2t ve onun d\u0131\u015f\u0131ndaki haklar\u0131n\u0131 ver; \u201cve yolda kalm\u0131\u015fa da.\u201d memleketinden uzaklarda ve kendisini oraya ula\u015ft\u0131racak kadar imkan\u0131 bulunmayan yabanc\u0131 kimselere de hakk\u0131n\u0131 ver. \u201cAma sa\u00e7\u0131p savurma!\u201d Bunlar\u0131n hepsine maldan, verene zarar vermeyecek \u015fekilde verilir ve verilecek miktar, uygun olandan fazla olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu aksi, savurganl\u0131kt\u0131r. Y\u00fcce Allah da bunu yasaklam\u0131\u015f ve ard\u0131ndan \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:\n27. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u00e7\u0131p savuranlar \u015feytanlar\u0131n karde\u015fleridir.\u201d Zira \u015feytan, yerilmeyi gerektirmeyen hi\u00e7bir \u015feye \u00e7a\u011f\u0131rmaz. O, insan\u0131 cimrili\u011fe ve eli s\u0131k\u0131l\u0131\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu konuda ki\u015fi \u015feytana itaat etmezse bu sefer de onu sa\u00e7\u0131p savurmaya ve israfa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Y\u00fcce Allah ise en adaletli ve en dengeli olan i\u015fi emreder ve bundan dolay\u0131 da ki\u015fiyi \u00f6ver. Nitekim Y\u00fcce Allah, Rahman\u2019\u0131n has kullar\u0131ndan s\u00f6z ederken \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar ki infak ettiklerinde israf da etmezler, cimrilik de etmezler. Bunun aras\u0131nda orta bir yol tutarlar.\u201d (el-Furk\u00e2n, 25\/67) Burada da Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2791,"sura":17,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cElini boynuna ba\u011flama!\u201d Bu, a\u015f\u0131r\u0131 cimrilikten ve pintilikten kinayedir. (Eli s\u0131k\u0131 olma, demektir). \u201cOnu b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de a\u00e7ma!\u201d Uygun olmayan yerlere ve gerekenden fazla harcamada bulunma! \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle yapacak olursan, yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 \u201ck\u0131nanm\u0131\u015f ve pi\u015fman bir halde kalakal\u0131rs\u0131n.\u201d Yani mal\u0131n elden gider de elin bombo\u015f kal\u0131r. B\u00f6ylece elinde ne mal nam\u0131na bir \u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6vg\u00fcye de nail olamazs\u0131n."},{"id":2792,"sura":17,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. Bu emir, g\u00fc\u00e7 yetirebilme ve varl\u0131k halinde yak\u0131nlara bir \u015feyler vermeyi i\u00e7ermektedir. E\u011fer verecek bir yoksa yahut da mevcut \u015fartlarda infak etmekte zorluk s\u00f6z konusu ise Y\u00fcce Allah, onlara g\u00fczel bir \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verilmesini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer Rabbinden gelmesini umdu\u011fun bir rahmeti beklerken bu (say\u0131lanlardan) y\u00fcz \u00e7evirir (de bir \u015fey veremez)sen\u201d yani Allah\u2019tan kolayl\u0131k sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 umdu\u011fun bir ba\u015fka zaman onlara vermek \u00fczere onlardan y\u00fcz \u00e7evirecek olursan \u201co halde (hi\u00e7 olmazsa) onlara\u201d yumu\u015fak bir s\u00f6z s\u00f6ylemek, ilk f\u0131rsatta bir \u015feyler verme vaadinde bulunmak ve mevcut durumda da imk\u00e2n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u00f6z\u00fcr dilemek suretiyle \u201cg\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 bir s\u00f6z s\u00f6yle!\u201d B\u00f6ylelikle yan\u0131ndan g\u00f6n\u00fclleri ho\u015f bir \u015fekilde ayr\u0131l\u0131p gitsinler. Nitekim Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cG\u00fczel bir s\u00f6z ve ba\u011f\u0131\u015flama, arkas\u0131ndan eziyet gelen bir sadakadan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d (el-Bakara, 2\/263) Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na l\u00fctfunun bir tecellisidir ki kullar\u0131na nezdinden gelecek rahmet ve r\u0131zk\u0131 beklemelerini emretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu beklemek de bir ibadettir. Ayn\u0131 \u015fekilde insanlara imk\u00e2n olmas\u0131 halinde sadaka verece\u011fine ve iyilikte bulunaca\u011f\u0131na dair vaatte bulunmak da bir ibadettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir iyili\u011fi yapmay\u0131 kararla\u015ft\u0131rmak da bir iyiliktir. Bundan dolay\u0131 insan\u0131n elinden gelen, g\u00fc\u00e7 yetirebildi\u011fi hayr\u0131 yapmas\u0131, g\u00fc\u00e7 yetiremediklerini de yapmaya niyet etmesi gerekir ki ondan da sevap als\u0131n ve hatta Y\u00fcce Allah, onun umudunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi kolayla\u015ft\u0131racak bir sebebi var etsin. Daha sonra Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":2793,"sura":17,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. \u201c\u015e\u00fcphesiz ki Rabbin\u201d kullar\u0131ndan \u201cdiledi\u011finin r\u0131zk\u0131n\u0131 geni\u015fletir ve\u201d hikmetinin bir gere\u011fi olarak da diledi\u011fi kimsenin r\u0131zk\u0131n\u0131 \u201cdaralt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz O, kullar\u0131ndan ger\u00e7ekten haberdard\u0131r, onlar\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6rendir.\u201d Onlara onlar i\u00e7in elveri\u015fli ve uygun bildi\u011fi \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k verir, i\u015flerini de l\u00fctuf ve keremiyle \u00e7ekip \u00e7evirir. "},{"id":2794,"sura":17,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"31- Evlatlar\u0131n\u0131z\u0131 fakirlik korkusu ile \u00f6ld\u00fcrmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin de onlar\u0131n da r\u0131zk\u0131n\u0131 biz veririz. Onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek, ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaht\u0131r. "},{"id":2795,"sura":17,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na rahmetinin bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, kullar\u0131na kendi anne-babalar\u0131ndan daha merhametlidir. Bu sebepten anne-babaya, fakirlik ve r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 temin edememe korkusu ile \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi yasaklam\u0131\u015f ve herkesin r\u0131zk\u0131n\u0131 vermeyi kendisi \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmenin de \u201cger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah\u201d oldu\u011funu haber vermi\u015ftir. Yani bu, kalpten merhametin silindi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fi ve b\u00fcy\u00fck bir isyan oldu\u011fu i\u00e7in, ayr\u0131ca herhangi bir su\u00e7 ve g\u00fcnah\u0131 olmayan \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6ld\u00fcrme gibi b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fcnahlar\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerindendir. "},{"id":2796,"sura":17,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":" 32- Zinaya da yakla\u015fmay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, \u00e7irkin bir hayas\u0131zl\u0131k ve \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir yoldur."},{"id":2797,"sura":17,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Zinaya yakla\u015fman\u0131n yasak k\u0131l\u0131nmas\u0131, sadece onun i\u015flenmesinin yasaklanmas\u0131ndan daha beli\u011f ve kapsaml\u0131 bir yasaklamad\u0131r. Zira b\u00f6yle bir yasak, ayn\u0131 zamanda zinaya s\u00fcr\u00fckleyen b\u00fct\u00fcn sebep ve yollar\u0131 da yasak kapsam\u0131na al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cHer kim yasak bir b\u00f6lgenin \u00e7evresinde dola\u015facak olursa, \u00e7ok ge\u00e7meden o yasa\u011f\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015fer.\u201d \u00d6zellikle de nefsin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde davet etti\u011fi bu g\u00fcnah i\u00e7in durum b\u00f6yledir. Y\u00fcce Allah zinay\u0131 ve \u00e7irkinli\u011fini: \u201co, \u00e7irkin bir hayas\u0131zl\u0131k\u201d diyerek nitelendirmektedir. Yani bu, hem dine hem akla hem de f\u0131trata g\u00f6re olduk\u00e7a \u00e7irkin bir i\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu fiil, hem Allah\u2019a isyand\u0131r; hem kad\u0131n\u0131n, hem de ahalisinin veya kocas\u0131n\u0131n hakk\u0131na y\u00f6nelik bir sald\u0131r\u0131d\u0131r; aile hayat\u0131n\u0131n bozulmas\u0131, neseplerin kar\u0131\u015fmas\u0131 vb. pek \u00e7ok fesad\u0131n da sebebidir. \u201c\u00c7ok k\u00f6t\u00fc bir yoldur\u201d B\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah\u0131 i\u015fleme cesaretini g\u00f6sterenin yolu, ger\u00e7ekten k\u00f6t\u00fc bir yoldur. "},{"id":2798,"sura":17,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"33- Hakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmeyin. Kim zulmen \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse biz, onun velisine bir yetki vermi\u015fizdir. O halde o da (k\u0131sas yoluyla) \u00f6ld\u00fcrmekte a\u015f\u0131r\u0131ya gitmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, zaten yard\u0131ma mazhar olmu\u015ftur. "},{"id":2799,"sura":17,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. \u201cHakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmeyin.\u201d Bu k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, b\u00fcy\u00fck olsun, erkek olsun, kad\u0131n olsun, h\u00fcr olsun, k\u00f6le olsun, m\u00fcsl\u00fcman olsun, anla\u015fmal\u0131 k\u00e2fir olsun herkesi kapsam\u0131na al\u0131r. Ancak bundan cana k\u0131yan, muhsan oldu\u011fu halde zina eden, dinini terk edip \u0130slam cemaatinden ayr\u0131lan ve devlet ba\u015fkan\u0131na ba\u015f kald\u0131r\u0131p da ancak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek suretiyle zarar\u0131 bertaraf edilebilen kimseler hari\u00e7tir. Bunlar, bu su\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrler. \u201cKim zulmen\u201d yani haks\u0131z yere \u201c\u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrse biz, onun velisine\u201d asabe ve miras\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda ona en yak\u0131n olan kimseye \u201cbir yetki\u201d yani hem katile k\u0131sas uygulamak hususunda ona apa\u00e7\u0131k bir delil hem de bu konuda il\u00e2h\u00ee takdir gere\u011fi bir g\u00fc\u00e7 ve tasallut \u201cvermi\u015fizdir.\u201d Bu, k\u0131sas\u0131 gerektiren haks\u0131z yere ve kasten \u00f6ld\u00fcrme, denklik vb. gibi \u015fartlar\u0131n bir arada bulunmas\u0131 halinde s\u00f6z konusudur. \u201cO halde o da\u201d veli olan \u015fah\u0131s da \u201c(k\u0131sas yoluyla) \u00f6ld\u00fcrmekte a\u015f\u0131r\u0131ya gitmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaten yard\u0131ma mazhar olmu\u015ftur.\u201d A\u015f\u0131r\u0131ya gitmek, ya katilin baz\u0131 azalar\u0131n\u0131 da kesmek (m\u00fcsle yapmak) veya katilin makt\u00fcl\u00fc \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilden ba\u015fka bir \u015fekilde \u00f6ld\u00fcrmek yahut da katilden ba\u015fkas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek suretiyle haddi a\u015fmakt\u0131r.  Bu \u00e2yette katilin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi hakk\u0131n\u0131n, veliye ait oldu\u011funa delil vard\u0131r. Onun izni olmaks\u0131z\u0131n k\u0131sas uygulanmaz. Affedecek olursa da k\u0131sas d\u00fc\u015fer. Ayn\u0131 \u015fekilde maktul\u00fcn velisine Allah, katile kar\u015f\u0131 ve katile yard\u0131mc\u0131 olanlara kar\u015f\u0131 onu \u00f6ld\u00fcrme imk\u00e2n\u0131n\u0131 buluncaya kadar yard\u0131mc\u0131 olur. "},{"id":2800,"sura":17,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"34- Yetimin mal\u0131na r\u00fc\u015fd\u00fcne erinceye kadar en g\u00fczel olandan ba\u015fka bir \u015fekilde yakla\u015fmay\u0131n. Ahdi de yerine getirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahitten dolay\u0131 sorgu vard\u0131r. "},{"id":2801,"sura":17,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. K\u00fc\u00e7\u00fckken babas\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, kendi maslahat\u0131n\u0131 bilemeyen ve onu yerine getiremeyen yetimin velilerine, onun mal\u0131n\u0131 korumalar\u0131n\u0131, \u0131slah etmelerini emretmi\u015f olmas\u0131 ve yetimin mal\u0131n\u0131 ticarette kullanmak, onu tehlikelere maruz b\u0131rakmamak ve onu art\u0131r\u0131p geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6zel gayret harcamak gibi \u201cen g\u00fczel olandan ba\u015fka bir \u015fekilde\u201d yetimin mal\u0131na yakla\u015fmamalar\u0131n\u0131 emretmesi, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yetime olan l\u00fctuf ve rahmetinin bir tecellisidir. Bu da yetim \u201cr\u00fc\u015fd\u00fcne erinceye kadar\u201d yani b\u00fclu\u011fa ve akli olgunlu\u011fa eri\u015fip re\u015fit olaca\u011f\u0131 vakte kadar devam eder. Bu vakte ula\u015ft\u0131 m\u0131 art\u0131k vel\u00e2yet alt\u0131nda olmas\u0131 sona erer ve kendi kendisinin velisi olur, mal\u0131 da ona teslim edilir. Nitekim Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer onlarda bir r\u00fc\u015fd\/re\u015fitlik g\u00f6r\u00fcrseniz, mallar\u0131n\u0131 kendilerine teslim edin.\u201d (en-Nis\u00e2, 4\/6) \u201cAhdi de\u201d Y\u00fcce Allah\u2019a ve insanlara vermi\u015f oldu\u011funuz s\u00f6zleri de \u201cyerine getirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ahitten dolay\u0131 sorgu vard\u0131r.\u201d Yani onu gere\u011fi gibi yerine getirip getirmemekten sorumlu tutulacaks\u0131n\u0131z. Gere\u011fi gibi yerine getirirseniz pek \u00e7ok m\u00fck\u00e2fat vard\u0131r. Getirmeyecek olursan\u0131z, bundan dolay\u0131 da pek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah kazan\u0131rs\u0131n\u0131z. "},{"id":2802,"sura":17,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"35- \u00d6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz vakit tam \u00f6l\u00e7\u00fcn ve dosdo\u011fru terazi ile tart\u0131n. Bu, hem daha hay\u0131rl\u0131 hem de sonu\u00e7 itibariyle daha g\u00fczeldir. "},{"id":2803,"sura":17,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. Bu buyrukta adalet, \u00f6l\u00e7\u00fclerin d\u00fcr\u00fcst\u00e7e eksiksiz ve tam, terazilerin de herhangi bir eksiltme ve kand\u0131rma s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n dosdo\u011fru olmas\u0131 gerekti\u011fine dair bir emirdir. Manan\u0131n umumili\u011finden gerek mala kar\u015f\u0131l\u0131k verilen bedelde, gerek mal\u0131n kendisinde, gerekse de \u00fczerinde akit yap\u0131lan hususta her t\u00fcrl\u00fc aldatman\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131, buna kar\u015f\u0131l\u0131k muamelelerde do\u011fru, samimi ve iyili\u011fin g\u00f6zetilmesinin emredildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u201cBu\u201d b\u00f6yle yap\u0131lmamas\u0131ndan \u201chem daha hay\u0131rl\u0131, hem sonu\u00e7 itibariyle daha g\u00fczeldir.\u201d Ak\u0131beti daha iyidir. Bu yolla kul, sorumluluktan kurtulur ve bereket iner. "},{"id":2804,"sura":17,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"36- Bilmedi\u011fin bir \u015feyin ard\u0131na d\u00fc\u015fme! \u00c7\u00fcnk\u00fc kulak, g\u00f6z ve kalbin her biri ondan sorumludur. "},{"id":2805,"sura":17,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Yani hakk\u0131nda bilgin olmayan \u015feyin arkas\u0131ndan gitme! Aksine her ne s\u00f6yler ve her ne yaparsan o konuda sa\u011flam bilgin olsun. B\u00f6yle yapmad\u0131\u011f\u0131n takdirde bu, lehine de aleyhine de de\u011fildir sanma. Aksine \u201ckulak, g\u00f6z ve kalbin her biri ondan sorumludur.\u201d S\u00f6ylediklerinden, yapt\u0131klar\u0131ndan ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisine ibadet etsin diye vermi\u015f oldu\u011fu azalar\u0131n\u0131 nerede kulland\u0131\u011f\u0131ndan sorguya \u00e7ekilece\u011fini bilen bir kula yak\u0131\u015fan, bu sorguya cevap haz\u0131rlamas\u0131d\u0131r ki bu da ancak onlar\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019a kullukta kullanmakla, dini yaln\u0131zca O\u2019na halis k\u0131lmakla ve Allah\u2019\u0131n ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden de onlar\u0131 uzak tutmakla m\u00fcmk\u00fcn olabilir. "},{"id":2806,"sura":17,"from_aya":37,"to_aya":39,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"37- Yery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6b\u00fcrlenerek y\u00fcr\u00fcme! \u00c7\u00fcnk\u00fc sen ne yeri yarabilirsin, ne de boyca da\u011flara eri\u015febilirsin. \n38- B\u00fct\u00fcn bunlar k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ve Rabbinin kat\u0131nda ho\u015flan\u0131lmayan \u015feylerdir.\n39- Bunlar, Rabbinin sana vahyetti\u011fi hikmetlerdendir. Allah ile beraber ba\u015fka bir il\u00e2h edinme! Sonra k\u0131nanm\u0131\u015f ve (ilahi rahmetten) kovulmu\u015f olarak cehenneme at\u0131l\u0131rs\u0131n. "},{"id":2807,"sura":17,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. \u201cYery\u00fcz\u00fcnde b\u00f6b\u00fcrlenerek\u201d \u015f\u0131mar\u0131k\u00e7a, insanlara kar\u015f\u0131 hava atarak, kibirle, hakka kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenerek \u201cy\u00fcr\u00fcme! \u00c7\u00fcnk\u00fc sen\u201d bu \u015fekilde yapmakla \u201cne yeri yarabilirsin, ne de boyca da\u011flara eri\u015febilirsin.\u201d Aksine Allah nezdinde hakir, insanlar nezdinde de k\u00fc\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f olursun. Sana bu\u011fze ve gazab edilir. En k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2k\u0131 kazanm\u0131\u015f, arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 dahi elde edemeksizin de en k\u00f6t\u00fc huya b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f olursun."},{"id":2808,"sura":17,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. \u201cB\u00fct\u00fcn bunlar\u201d yani daha \u00f6nce \u201cRabbin, kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet etmemenizi...\u201d buyru\u011fu ile ba\u015flayan ve anne-babaya k\u00f6t\u00fc davranman\u0131n yasaklanmas\u0131 ile devam eden ve bunlara atfedilen di\u011fer b\u00fct\u00fcn yasaklar. \u201ck\u00f6t\u00fcd\u00fcr ve Rabbinin kat\u0131nda ho\u015flan\u0131lmayan \u015feylerdir.\u201d B\u00fct\u00fcn bunlar i\u015fleyene zararl\u0131d\u0131r ve onlar hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. Y\u00fcce Allah da bunlardan ho\u015flanmaz ve onlar\u0131 reddeder."},{"id":2809,"sura":17,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. \u201cBunlar\u201d yani a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fumuz bu y\u00fcce h\u00fck\u00fcmler \u201cRabbinin sana vahyetti\u011fi hikmetlerdendir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc hikmet, g\u00fczel amellerin ve \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferlerin emredilmesi, k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flarla al\u00e7ak huylar\u0131n da yasak k\u0131l\u0131nmas\u0131 demektir. Bu \u00e2yet-i kerimelerde s\u00f6z\u00fc edilen ameller de \u00e2lemlerin Rabbinin, peygamberlerin efendisine, \u00fcmmetlerin en faziletlisine emretmesi i\u00e7in kitaplar\u0131n en \u015fereflisi dahilinde vahyetmi\u015f oldu\u011fu en \u00fcst\u00fcn hikmetlerdendir. O halde bunlar, kendisine ihsan edilen kimseye pek \u00e7ok hay\u0131r verilmi\u015f olaca\u011f\u0131 belirtilen (bk. el-Bakara, 2\/269) \u201chikmet\u201d kapsam\u0131 i\u00e7erisindedir. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu hikmetleri -en ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu gibi-  Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na ibadeti yasaklayarak sona erdirmekte ve \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah ile beraber ba\u015fka bir il\u00e2h edinme. Sonra k\u0131nanm\u0131\u015f ve (ilahi rahmetten) kovulmu\u015f\u201d yani Y\u00fcce Allah, melekler ve b\u00fct\u00fcn insanlar taraf\u0131ndan yerilmi\u015f, lanete u\u011fram\u0131\u015f ve k\u0131nanm\u0131\u015f \u201colarak cehenneme at\u0131l\u0131rs\u0131n.\u201d Orada da ebedi kal\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisine ortak ko\u015fana Y\u00fcce Allah, cenneti haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, onun bar\u0131na\u011f\u0131 cehennemdir. "},{"id":2810,"sura":17,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"40- Rabbiniz size ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131yarak o\u011fullar\u0131 size ay\u0131rd\u0131 da kendisi meleklerden k\u0131zlar edindi, \u00f6yle mi!? Ger\u00e7ekten siz, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u00f6z s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. "},{"id":2811,"sura":17,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. Bu buyruk, Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 aras\u0131ndan k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 edindi\u011fini iddia eden m\u00fc\u015friklerin kanaatlerini, \u015fiddetli bir \u015fekilde reddetmektedir. \u201cRabbiniz size ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131yarak o\u011fullar\u0131 size ay\u0131rd\u0131\u201d Yani O, se\u00e7kin ve kamil kabul etti\u011finiz o\u011fullar\u0131 sizin i\u00e7in se\u00e7ip ay\u0131rd\u0131 \u201ckendisi meleklerden k\u0131zlar edindi\u201d kendisi i\u00e7in de melekleri k\u0131z \u00e7ocuklar olarak ay\u0131rm\u0131\u015f, \u00f6yle mi?! \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frikler, meleklerin Allah\u2019\u0131n k\u0131zlar\u0131 oldu\u011funu iddia ediyorlard\u0131. \u201cGer\u00e7ekten siz \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir s\u00f6z s\u00f6yl\u00fcyorsunuz.\u201d Bu s\u00f6z, Allah\u2019a kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck k\u00fcstahl\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc siz, \u00f6nce sizi yaratan O oldu\u011fu halde, baz\u0131 yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n bile ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 ve muhta\u00e7l\u0131k anlam\u0131n\u0131 i\u00e7eren evlat sahibi olmay\u0131 O\u2019na nispet ettiniz. Sonra bir de evlatlar i\u00e7inden bu iki s\u0131n\u0131f\u0131n -sizce- daha k\u00f6t\u00fc olan\u0131n\u0131 yani k\u0131zlar\u0131 O\u2019na, erkek \u00e7ocuklar\u0131 da kendinize ay\u0131rd\u0131n\u0131z. Y\u00fcce Allah, zalimlerin s\u00f6ylediklerinden \u00e7ok y\u00fcce ve m\u00fcnezzehtir."},{"id":2812,"sura":17,"from_aya":41,"to_aya":44,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"41- Andolsun ki biz, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar diye \u015fu Kur\u2019an\u2019da (ayetleri) t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131k. Fakat bu, onlar\u0131n nefretle uzakla\u015fmalar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feylerini artt\u0131rm\u0131yor. \n42- De ki: \u201cE\u011fer Allah ile beraber -dedikleri gibi- ba\u015fka ilahlar da olsayd\u0131, o zaman hepsi de Ar\u015f\u0131n sahibine do\u011fru bir yol ararlard\u0131.\u201d\n43- O, (bundan) m\u00fcnezzehtir, onlar\u0131n dediklerinden de pek y\u00fcce ve pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\n44- Yedi g\u00f6k, yer ve bunlar\u0131n i\u00e7indekiler hep O\u2019nu tesbih ederler. Hi\u00e7bir \u015fey yoktur ki O\u2019nu hamd ile tesbih etmesin. Fakat siz, onlar\u0131n tesbihlerini anlamazs\u0131n\u0131z. \u015e\u00fcphesiz ki O Hal\u00eemdir, \u011eaf\u00fbrdur."},{"id":2813,"sura":17,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. Y\u00fcce Allah, bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de h\u00fck\u00fcmleri kullar\u0131na \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. Yani O, h\u00fck\u00fcmleri t\u00fcrl\u00fc \u015fekillerde a\u00e7\u0131klay\u0131p, vuzuha kavu\u015fturmu\u015ftur. Kendisine davet etti\u011fi \u015feylere dair pek \u00e7ok delil ve belge ortaya koymu\u015ftur. \u00d6\u011f\u00fct vermi\u015f, hat\u0131rlatmalarda bulunmu\u015ftur. Bundan maksat da insanlar\u0131n kendilerine faydal\u0131 olacak \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp o yolu izlemeleri, zararl\u0131 olacak \u015feyleri de \u00f6\u011frenip onlar\u0131 terk etmeleridir. Ama insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden ka\u00e7\u0131p uzakla\u015fmakta direttiler. Buna sebepse hakka kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 nefret, izlemekte olduklar\u0131 bat\u0131la kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 sevgidir. \u00d6yle ki tuttuklar\u0131 bat\u0131l yola taassupla ba\u011fland\u0131lar, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine kulak vermediler ve onlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nemsemediler. "},{"id":2814,"sura":17,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. \u00c2yet ve delillerin Kur'\u00e2n\u2019da \u00e7e\u015fitli \u015fekilleriyle a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck konulardan birisi de her \u015feyin esas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden tevhiddir. Y\u00fcce Allah, tevhidi emredip onun aksini yasaklad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu konu ile ilgili pek \u00e7ok akl\u00ee ve nakl\u00ee deliller de ortaya koymu\u015ftur. Hatta bunlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne bile kulak veren bir kimsenin bu konuda kalbinde en ufak bir \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct kalmaz. Buna dair delillerden birisi, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyrukta s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi akl\u00ee delildir: Y\u00fcce Allah ile birlikte ba\u015fka bir il\u00e2h kabul eden o m\u00fc\u015friklere \u201cde ki: E\u011fer Allah ile beraber dedikleri gibi\u201d onlar\u0131n iddia ve iftiralar\u0131na uygun olarak \u201cba\u015fka il\u00e2hlar da olsayd\u0131 o zaman hepsi de Ar\u015f\u0131n sahibine do\u011fru bir yol ararlard\u0131.\u201d Yani Y\u00fcce Allah\u2019a g\u00f6t\u00fcren ibadet, O\u2019na y\u00f6nelme, O\u2019na yak\u0131nla\u015fma ve bunun i\u00e7in gerekli yollar\u0131 arama \u015feklinde bir yol ara\u015ft\u0131r\u0131rlar ve o yolu tutarlard\u0131. O halde Rabbine kullu\u011fa son derece muhta\u00e7 oldu\u011funu bilen aciz bir kul, nas\u0131l Allah ile birlikte il\u00e2h kabul edilebilir? B\u00f6yle bir \u015fey zulm\u00fcn en ileri derecesi ve ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en u\u00e7 noktas\u0131 de\u011fil de nedir?! Bu a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re bu \u00e2yet-i kerime Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu \u00e2yetlerini and\u0131rmaktad\u0131r: \u201cOnlar\u0131n o tap\u0131nd\u0131klar\u0131... Rablerine hangisi daha yak\u0131n olacak diye yol ararlar.\u201d (el-\u0130sr\u00e2, 17\/57); \u201cOnlar\u0131 ve Allah\u2019tan ba\u015fka ibadet ettiklerini ha\u015fredip toplayaca\u011f\u0131 g\u00fcn der ki: Benim bu kullar\u0131m\u0131 siz mi sapt\u0131rd\u0131n\u0131z yoksa kendileri mi yoldan sapt\u0131lar? Derler ki: Seni tenzih ederiz, senden ba\u015fkalar\u0131n\u0131 veliler edinmek bize yara\u015fmaz...\u201d (el-Furkan, 25\/17-18)\n\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u201co zaman hepsi de Ar\u015f\u0131n sahibine do\u011fru bir yol ararlard\u0131.\u201d buyru\u011funun \u015fu anlama gelme ihtimali de vard\u0131r: Yani onlar, Allah'\u0131 yenmek i\u00e7in bir yol arar, bunun i\u00e7in gayret eder ve O\u2019na kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Bu durumda da \u00fcst\u00fcn gelen ve galip olan kimse, mutlak Rab ve il\u00e2h o olurdu. Onlar da Allah\u2019tan ba\u015fka kendilerine ibadet ettikleri il\u00e2hlar\u0131n\u0131n ma\u011flup ve boyun e\u011fmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 kabul ve ikrar etmekte ve bu uydurma il\u00e2hlar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir yetkiye sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 itiraf etmektedirler. O halde uydurma il\u00e2hlar\u0131n durumu bu oldu\u011fu halde ne diye onlar\u0131 il\u00e2h edindiler!? Bu a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re de bu buyruk, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funu and\u0131rmaktad\u0131r: \u201cAllah hi\u00e7bir evlat edinmedi. O\u2019nunla birlikte ba\u015fka hi\u00e7bir il\u00e2h da yoktur. E\u011fer olsayd\u0131 elbette her il\u00e2h kendi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yan\u0131na al\u0131r ve kimisi kimisine \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flard\u0131.\u201d (el-M\u00fc\u2019min\u00fbn, 23\/91) "},{"id":2815,"sura":17,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. \u201cO, (bundan) m\u00fcnezzehtir, onlar\u0131n\u201d ortak ko\u015fmak ve O\u2019nunla birlikte e\u015fler edinmekle ilgili \u201cdediklerinden de\u201d Bu iddialar\u0131ndan da m\u00fcnezzehtir ve s\u0131fatlar\u0131 ile bunlardan \u00e7ok y\u00fcksektedir. \u201cpek y\u00fcce ve pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d O\u2019nun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hi\u00e7 bir \u015fekilde takdir edilemez, kadir ve azameti pek y\u00fcksektir. \u00d6yle ki O\u2019nunla beraber ba\u015fka bir il\u00e2h bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6yleyen, a\u00e7\u0131k\u00e7a sap\u0131tm\u0131\u015f ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir haks\u0131zl\u0131k etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc muaazam yarat\u0131lm\u0131\u015flar b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine ra\u011fmen O\u2019nun azameti \u00f6n\u00fcnde alabildi\u011fine k\u00fc\u00e7\u00fck, O\u2019nun kibriy\u00e2s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda yedi g\u00f6k ve onlarda bulunanlar, yedi arz ve onlarda bulunanlar da \u00f6nemsiz kal\u0131r. \u201cK\u0131yamet g\u00fcn\u00fc yery\u00fcz\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle O\u2019nun kabzas\u0131ndad\u0131r. G\u00f6kler de O\u2019nun sa\u011f elinde d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u201d (ez-Z\u00fcmer, 39\/67) Ulvi alem de s\u00fcfli alem de \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla O\u2019na muhta\u00e7t\u0131r. Bu ihtiya\u00e7, onlar\u0131n hi\u00e7birisinden hi\u00e7 bir an uzak de\u011fildir. Her bir halde O\u2019na s\u0131\u011f\u0131nmaya ve yak\u0131nla\u015fmaya ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak hem yaratma, r\u0131z\u0131k verme ve idare y\u00f6n\u00fcnden O\u2019na muhta\u00e7t\u0131rlar, hem de O\u2019nu sevmeye, O\u2019na ibadet etmeye, O\u2019na yak\u0131nla\u015fmaya ve O\u2019na s\u0131\u011f\u0131nmaya muhta\u00e7t\u0131rlar. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah bir sonraki \u00e2yet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2816,"sura":17,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. \u201cYedi g\u00f6k, yer ve bunlar\u0131n i\u00e7indekiler\u201d konu\u015fan ve konu\u015fmayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, a\u011fa\u00e7lar, bitkiler, cans\u0131z varl\u0131klar, diri olan ve olmayan her bir \u015fey \u201cO\u2019nu tesbih ederler. Hi\u00e7bir \u015fey yoktur ki\u201d gerek hal lisan\u0131 ile gerekse de konu\u015fan dilleri ile \u201cO\u2019nu hamd ile tesbih etmesin. Fakat siz, onlar\u0131n tesbihlerini anlamazs\u0131n\u0131z.\u201d Yani siz, sizin dilinizi konu\u015fmayan di\u011fer yarat\u0131klar\u0131n tesbihlerini anlamazs\u0131n\u0131z. Ama b\u00fct\u00fcn gayblar\u0131 en iyi bilen Y\u00fcce Allah, bunlar\u0131n hepsini ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. \u201c\u015e\u00fcphesiz ki O\u201d kendisi hakk\u0131nda g\u00f6klerin ve yerin adeta \u00e7atlay\u0131p par\u00e7alanmalar\u0131na, da\u011flar\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131p gitmelerine sebep olacak derece b\u00fcy\u00fck s\u00f6zleri s\u00f6yleyenleri \u00e7abucak cezaland\u0131rmayan, aksine onlara m\u00fchlet veren, nimetini ihsan eden, afiyet ve r\u0131z\u0131k veren \u201cHal\u00eemdir.\u201d Onlar\u0131 pek b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2faatlar verip g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamak i\u00e7in ve bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131ndan tevbe etmeleri i\u00e7in kap\u0131s\u0131na \u00e7a\u011f\u0131ran \u201c\u011eaf\u00fbrdur.\u201d E\u011fer O\u2019nun hilmi ve ma\u011ffiret edicili\u011fi olmasayd\u0131 g\u00f6kler, yer \u00fczerine y\u0131k\u0131l\u0131r ve Y\u00fcce Allah yery\u00fcz\u00fcnde canl\u0131 hi\u00e7bir varl\u0131k b\u0131rakmazd\u0131."},{"id":2817,"sura":17,"from_aya":45,"to_aya":48,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"45- Kur\u2019an\u2019\u0131 okudu\u011fun zaman seninle \u00e2hirete iman etmeyenlerin aras\u0131na gizli bir perde \u00e7ekeriz.\n46- Kalpleri \u00fczerine de onu iyi anlamalar\u0131na engel olan \u00f6rt\u00fcler ge\u00e7irir, kulaklar\u0131na da bir a\u011f\u0131rl\u0131k veririz. Rabbini Kur\u2019an\u2019da tek (ilah) olarak and\u0131\u011f\u0131n zaman nefretle arkalar\u0131na d\u00f6n\u00fcp uzakla\u015f\u0131rlar. \n47- Onlar, seni dinlediklerinde ne ama\u00e7la dinlediklerini ve gizlice konu\u015furlarken de o zalimlerin: \u201cSiz, ancak b\u00fcy\u00fclenmi\u015f bir adama uyuyorsunuz\u201d dediklerini pek iyi biliyoruz.\n48- Senin i\u00e7in nas\u0131l misaller verdiklerine bir bak! Art\u0131k onlar dal\u00e2lete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir de do\u011fru yolu bulam\u0131yorlar. "},{"id":2818,"sura":17,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. Y\u00fcce Allah, hakk\u0131 reddeden ve onu yalanlay\u0131p y\u00fcz \u00e7eviren yalanlay\u0131c\u0131lara verdi\u011fi cezas\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmekte ve onlar ile iman aras\u0131nda engel oldu\u011funu belirterek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u0130\u00e7erisinde \u00f6\u011f\u00fct, hat\u0131rlatma, hid\u00e2yet, iman, hay\u0131r ve pek b\u00fcy\u00fck iim bulunan \u201cKur\u2019an\u2019\u0131 okudu\u011fun zaman, seninle \u00e2hirete iman etmeyenlerin aras\u0131na\u201d Kur\u2019an\u2019\u0131 hakk\u0131yla anlamalar\u0131n\u0131, onun ihtiva etti\u011fi ger\u00e7eklerin kesinli\u011fini kavramalar\u0131n\u0131 ve onun kendisine davet etti\u011fi hayra itaat edip boyun e\u011fmelerini engelleyen \u201cgizli bir perde \u00e7ekeriz.\u201d "},{"id":2819,"sura":17,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. \u201cKalpleri \u00fczerine de onu iyi anlamalar\u0131na engel olan \u00f6rt\u00fcler ge\u00e7iririz\u201d b\u00f6ylelikle Kur\u2019an\u2019\u0131 kavrayamazlar. \u201cKulaklar\u0131na da\u201d onu i\u015fitmelerine engel olacak t\u00fcrden \u201cbir a\u011f\u0131rl\u0131k\u201d yani sa\u011f\u0131rl\u0131k \u201cveririz.\u201d B\u00f6ylelikle Kur\u2019an\u2019\u0131, \u00f6\u011f\u00fct ve ibret alacak ve sonu\u00e7ta amel edecek \u015fekilde de\u011fil de sadece aleyhlerine delilin ortaya konmu\u015f olaca\u011f\u0131 bir \u015fekilde i\u015fitmi\u015f olurlar. (Manalar\u0131n\u0131 anlarlar ama inkarlar\u0131ndan dolay\u0131 faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rmezler.) \u201cRabbini Kur\u2019an\u2019da tek (ilah) olarak and\u0131\u011f\u0131n zaman\u201d yani tevhide davet edip O\u2019na ortak ko\u015fmay\u0131 yasaklayacak olursan, tevh\u00eede olan a\u015f\u0131r\u0131 kinleri ve izlemekte olduklar\u0131 bat\u0131l\u0131 ileri derecede sevmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u201cnefretle arkalar\u0131na d\u00f6n\u00fcp uzakla\u015f\u0131rlar.\u201d Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funu and\u0131rmaktad\u0131r: \u201cAllah bir olarak an\u0131lsa \u00e2hirete inanmayanlar\u0131n kalpleri tiksinir. O\u2019ndan ba\u015fkas\u0131 an\u0131lsa hemen y\u00fczleri g\u00fcler.\u201d (ez-Z\u00fcmer, 39\/45)"},{"id":2820,"sura":17,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. \u201cOnlar, seni dinlediklerinde ne ama\u00e7la dinlediklerini\u2026\u201d Yani biz, Kur\u2019an\u2019\u0131 dinlediklerinde ondan yararlanmalar\u0131n\u0131 engelledik, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n maksatlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu, ona dil uzatmak i\u00e7in en basit bir \u015feyi dahi f\u0131rsat kollad\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Onlar\u0131n Kur\u2019an\u2019\u0131 dinlemeleri, do\u011fru yolu bulmak ve hakk\u0131 kabul etmek i\u00e7in de\u011fildir. Aksine onlar ona t\u00e2bi olmamaya niyetlidirler. Bu durumda olan bir kimsenin ise dinledi\u011fi \u015feyden faydalanmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cve\u201d kendi aralar\u0131nda \u201cgizlice konu\u015furlarken de o zalimlerin\u201d bu gizli konu\u015fmalar\u0131 esnas\u0131nda: \u201cSiz ancak b\u00fcy\u00fclenmi\u015f bir adama uyuyorsunuz, dediklerini pek iyi biliyoruz.\u201d Onlar\u0131n kendi aralar\u0131nda f\u0131s\u0131lda\u015f\u0131p konu\u015fmalar\u0131n\u0131n mahiyeti, bu oldu\u011funa ve bu konu\u015fmalar\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131 onun b\u00fcy\u00fclenmi\u015f oldu\u011fu temeli \u00fczerine kurduklar\u0131na g\u00f6re bu, onun s\u00f6ylediklerine itibar etmeyeceklerini, onun hezeyanda bulundu\u011funa ve neler s\u00f6yledi\u011fini bilmedi\u011fine i\u00e7lerinde karar vermi\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. "},{"id":2821,"sura":17,"from_aya":48,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. \u201cSenin i\u00e7in nas\u0131l misaller verdiklerine\u201d ki bunlar misallerin en sap\u0131k ve haktan en uzak olan\u0131d\u0131r, hayretle \u201cbir bak!\u201d Bu konuda \u201conlar dal\u00e2lete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdir\u201d ya da bu verdikleri misaller onlar\u0131n sapmalar\u0131na sebep olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131nda esas ald\u0131klar\u0131 \u015fey, bu misallerdir. Tutars\u0131z ve bozuk bir temel \u00fczerinde y\u00fckselen bir tav\u0131r ve tutum ise temelinden daha bozuktur. \u201cdo\u011fru yolu bulam\u0131yorlar.\u201d Yani hi\u00e7bir \u015fekilde do\u011fruyu, hid\u00e2yeti bulmamaktad\u0131rlar. Onlar\u0131n paylar\u0131na d\u00fc\u015fen ancak kat\u0131ks\u0131z sap\u0131kl\u0131k ve sadece zul\u00fcmd\u00fcr. "},{"id":2822,"sura":17,"from_aya":49,"to_aya":52,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"49- Dediler ki: \u201cBiz bir y\u0131\u011f\u0131n kemik ve \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp toprak oldu\u011fumuz zaman m\u0131, evet biz (bu haldeyken) mi yeniden yarat\u0131l\u0131p diriltilece\u011fiz!?\u201d\n50- De ki: \u201cEvet, ister ta\u015f ister demir olun;\n51- \u201c\u0130sterse de g\u00f6z\u00fcn\u00fczde b\u00fcy\u00fck (diriltilmesi daha imkans\u0131z) kabul etti\u011finiz ba\u015fka bir varl\u0131k (olun yine de diriltileceksiniz).\u201d Bu sefer: \u201cBizi kim diriltecek?\u201d diyecekler. De ki: \u201c\u0130lk defa sizi yoktan yaratm\u0131\u015f olan!\u201d Sana (alayl\u0131 bir tav\u0131rla) ba\u015flar\u0131n\u0131 sallayacaklar ve \u201cO ne zamanm\u0131\u015f?\u201d diyecekler. De ki: \u201cBelki de \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r.\u201d\n52- (Zira) sizi \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131 g\u00fcn O\u2019na hamdederek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyup (mah\u015ferde toplanacaks\u0131n\u0131z) ve (d\u00fcnyada) ancak \u00e7ok az bir s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zannedeceksiniz. "},{"id":2823,"sura":17,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. Allah \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi ink\u00e2r edenlerin s\u00f6zlerini, onlar\u0131n dirili\u015fi ink\u00e2r edip bunu uzak bir ihtimal g\u00f6rd\u00fcklerini ve \u015f\u00f6yle dediklerini \u015f\u00f6yle haber vermektedir: \u201cBiz bir y\u0131\u011f\u0131n kemik ve \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp toprak\u201d \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f cesetler \u201coldu\u011fumuz zaman m\u0131, evet biz (bu haldeyken) mi yeniden yarat\u0131l\u0131p diriltilece\u011fiz!?\u201d Yani b\u00f6yle bir \u015fey olmayacakt\u0131r. Onlar\u0131n kanaatlar\u0131na g\u00f6re bu imk\u00e2ns\u0131z bir \u015feydir. B\u00f6ylece Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlad\u0131klar\u0131 ve Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini ink\u00e2r ettikleri, g\u00f6kleri ve yeri yaratan\u0131n kudretini kendilerinin zay\u0131f ve aciz g\u00fc\u00e7leriyle k\u0131yas ettikleri i\u00e7in en ileri derecede bilgisizlik i\u00e7erisinde olduklar\u0131n\u0131 ortaya koydular. Kendilerinin b\u00f6yle bir \u015feyi yapmalar\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu ve buna g\u00fc\u00e7 yetiremediklerini g\u00f6r\u00fcnce Allah\u2019\u0131n kudretinin de b\u00f6yle oldu\u011funu zannettiler. Yaratt\u0131klar\u0131 i\u00e7inden kendilerinin \u00fcst\u00fcn ak\u0131llara sahip olduklar\u0131n\u0131 iddia eden bir toplulu\u011fu, cehalette \u00f6rnek k\u0131lan Allah ne y\u00fccedir! Zira onlar olabilecek en a\u00e7\u0131k, en kolay anla\u015f\u0131l\u0131r, delilleri en \u00fcst\u00fcn ve en belirgin bir konuda hakk\u0131nda cahil kalm\u0131\u015flard\u0131. B\u00f6ylece Allah, kullar\u0131 i\u00e7in ya tevfikinin ve yard\u0131m\u0131n\u0131n oldu\u011funu ya da helak ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u201cRabbimiz, bizi do\u011fru yola ilettikten sonra kalplerimizi sapt\u0131rma! Bize kat\u0131ndan bir rahmet ba\u011f\u0131\u015fla! Muhakkak sen, bol bol ba\u011f\u0131\u015flayans\u0131n.\u201d (\u00c2l-i \u0130mran, 3\/8)"},{"id":2824,"sura":17,"from_aya":50,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50-51. Devamla Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi uzak g\u00f6rerek ink\u00e2r eden bu kimselere \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemesini emretmektedir: \u201cDe ki: \u201cEvet, ister ta\u015f ister demir olun, isterse de g\u00f6z\u00fcn\u00fczde b\u00fcy\u00fck (diriltilmesi daha imkans\u0131z) kabul etti\u011finiz ba\u015fka bir varl\u0131k olun.\u201d Belki bu sayede o bat\u0131l zann\u0131n\u0131za g\u00f6re Allah\u2019\u0131n kudretini kendinizden uzak tutmu\u015f yahut Allah\u2019\u0131n iradesinin \u00fczerinizde ge\u00e7erli olmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemi\u015f ve dirilmekten kurtulmu\u015f olursunuz!? Hay\u0131r, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz sizler hangi durumda olursan\u0131z olun, hangi niteli\u011fe sahip bir varl\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrseniz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn, Allah\u2019\u0131 \u00e2ciz b\u0131rakamazs\u0131n\u0131z. Ne hayatta, ne de \u00f6l\u00fcmden sonra kendi idareniz \u00fczerinde hi\u00e7bir yetkiniz yoktur. \u00d6yleyse tedbir ve tasarrufu, her \u015feye yeten ve her \u015feyi ku\u015fatana b\u0131rak\u0131n! \u00d6ld\u00fckten sonra dirili\u015fe dair onlara kar\u015f\u0131 delil ortaya kondu\u011fu vakit de \u201cBizi kim diriltecek? diyecekler. De ki: \u0130lk defa sizi yoktan yaratan!\u201d Siz kendisinden s\u00f6z edilmeye de\u011fer bir \u015fey de\u011filken, nas\u0131l sizi yoktan var ettiyse yeni bir hilkat ile tekrar yaratacakt\u0131r: \u201c\u0130lk yaratmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi onu tekrar iade ederiz.\u201d (el-Enbiy\u00e2, 21\/104) \u201cSana (alayl\u0131 bir tav\u0131rla) ba\u015flar\u0131n\u0131 sallayacaklar.\u201d S\u00f6ylediklerinden dolay\u0131 hayrete d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olarak ve ink\u00e2r ederek ba\u015flar\u0131n\u0131 sallayacaklar: \u201cO ne zamanm\u0131\u015f? diyecekler.\u201d Senin iddiana g\u00f6re \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015f ne zaman olacak? Onlar bu s\u00f6z\u00fc \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi kabul ettikleri i\u00e7in s\u00f6ylemiyorlard\u0131. Aksine onlar, bu s\u00f6z\u00fc Peygamber\u2019i \u00e2ciz b\u0131rakmak i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. \u201cDe ki: Belki de \u00e7ok yak\u0131nd\u0131r.\u201d Onun vaktini tayin etmenin bir faydas\u0131 yoktur. Faydas\u0131 olan \u015fey ve esas ama\u00e7, onu kabul etmek, kabul etti\u011fini ifade etmek ve ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine inanmakt\u0131r. Yoksa ilerde kesin olarak gelecek olan her \u015fey, pek yak\u0131n say\u0131l\u0131r. "},{"id":2825,"sura":17,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u201cSizi\u201d \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015f ve amel defterlerinizin verilmesi i\u00e7in \u201c\u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131\u201d ve s\u00fbra \u00fcf\u00fcr\u00fclece\u011fi \u201cg\u00fcn O\u2019na hamdederek \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyup (mah\u015ferde toplanacaks\u0131n\u0131z).\u201d O\u2019nun emrine uyacak, O\u2019na kar\u015f\u0131 gelemeyeceksiniz. \u201cO\u2019na hamdederek\u201d buyru\u011funun anlam\u0131 \u015fudur: Y\u00fcce Allah, yapt\u0131klar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla hamde, \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k oland\u0131r. O, \u00e7a\u011fr\u0131\u015fma ve seslenme g\u00fcn\u00fc olan k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlar\u0131 bir araya getirmesinde ve kullar\u0131na buna uygun olarak amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermesinde \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131kt\u0131r. \u201cVe\u201d o g\u00fcn\u00fcn s\u00fcratle ger\u00e7ekle\u015fmesinden ve kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f oldu\u011funuz nimetlerle hi\u00e7 kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015f gibi olaca\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131 \u201c(d\u00fcnyada) ancak \u00e7ok az bir s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 zannedeceksiniz.\u201d \u0130\u015fte ink\u00e2rc\u0131lar\u0131n kendisi hakk\u0131nda: \u201cO ne zamanm\u0131\u015f?\u201d dedikleri g\u00fcn, bu g\u00fcnd\u00fcr. O g\u00fcnde bunu g\u00f6recekleri vakit son derece pi\u015fman olacaklar ve kendilerine: \u201c\u0130\u015fte kendisini yalanlamakta oldu\u011funuz g\u00fcn, bug\u00fcnd\u00fcr?\u201d (el-Mutaffifin, 83\/17) denilecektir. "},{"id":2826,"sura":17,"from_aya":53,"to_aya":55,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"53- Kullar\u0131ma s\u00f6yle de en g\u00fczel olan (s\u00f6zleri) s\u00f6ylesinler. (Aksi halde) \u015feytan, aralar\u0131n\u0131 bozar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feytan, insan\u0131n apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r.\u201d\n54- Rabbiniz sizi en iyi bilendir. Dilerse size merhamet eder, dilerse de size azap eder. Biz, seni onlara vekil g\u00f6ndermedik.\n55- Rabbin, g\u00f6klerde ve yerde kim varsa hepsini en iyi bilendir. Andolsun ki biz, peygamberlerin kimini kiminden \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k. D\u00e2v\u00fbd\u2019a da Zeb\u00fbr\u2019u verdik."},{"id":2827,"sura":17,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na olan l\u00fctfunun bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara d\u00fcnyada da \u00e2hirette de mutlulu\u011fu sa\u011flayacak olan en g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131, en g\u00fczel s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131 emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cKullar\u0131ma s\u00f6yle de en g\u00fczel olan (s\u00f6zleri) s\u00f6ylesinler.\u201d Bu, Y\u00fcce Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131ran her bir s\u00f6z\u00fc i\u00e7eren bir emirdir. Kur\u2019an okumak, zikir, ilim, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koymak, insanlar\u0131n mertebe ve konumlar\u0131na uygun \u015fekilde onlara g\u00fczel ve nazik s\u00f6zler s\u00f6ylemek vb. gibi. Di\u011fer taraftan e\u011fer yap\u0131lacak olan iki i\u015f de g\u00fczelse ve bunlar\u0131n ikisinin bir arada yap\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n yoksa en g\u00fczel olan\u0131n\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fi de bu buyrukta emredilmektedir. G\u00fczel s\u00f6z, her t\u00fcrl\u00fc g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131 ve salih ameli de beraberinde getirir. Esasen diline hakim olan, b\u00fct\u00fcn i\u015flerine hakim olur. \u201c(Aksi halde) \u015feytan, aralar\u0131n\u0131 bozar.\u201d O, kullar\u0131n din ve d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 bozacak \u015fekilde kullar aras\u0131nda fesat \u00e7\u0131kartmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunun ilac\u0131 ise \u015feytan\u0131n kendilerini davet etti\u011fi g\u00fczel olmayan s\u00f6zleri s\u00f6ylemekte ona itaat etmemek ve aralar\u0131n\u0131 bozmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u015feytan\u0131n uzakla\u015fmas\u0131 i\u00e7in birbirlerine yumu\u015fak davranmalar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 sava\u015fmalar\u0131 gereken ger\u00e7ek d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u015feytand\u0131r. Zira \u015feytan onlar\u0131 alevli ate\u015fe gireceklerden olmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. \u015eeytan aralar\u0131na ayr\u0131l\u0131k soksa ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 k\u00f6r\u00fcklemek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fsa bile onlar\u0131n, d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leriyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u015feytan\u0131n kendisine bir giri\u015f arac\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emreden nefislerine mani olmalar\u0131 gerekir. B\u00f6ylelikle Rablerine itaat etmi\u015f, i\u015fleri istikamet bulmu\u015f ve do\u011fruya iletilmi\u015f olurlar. "},{"id":2828,"sura":17,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. \u201cRabbiniz sizi en iyi\u201d sizden de daha iyi \u201cbilendir.\u201d O bak\u0131mdan O, sizin i\u00e7in hay\u0131rdan ba\u015fka bir \u015fey dilemez. Sizlere sizin faydan\u0131za olmayan \u015feyleri emretmez. Halbuki siz bazen bir \u015feyi yapmak istersiniz ama hay\u0131r, onun aksi olabilir. \u201cDilerse size merhamet eder\u201d ve diledi\u011fi kimseleri rahmete g\u00f6t\u00fcren yollara muvaffak k\u0131lar, \u201cdilerse de size azap eder\u201d ve diledi\u011fi kimselere rahmete g\u00f6t\u00fcren yollar\u0131 izleme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ihsan etmez. B\u00f6ylelikle onlar da o yollar\u0131 kaybedip azab\u0131 hak eder. \u201cBiz seni onlara\u201d i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7eviren ve onlar\u0131 cezaland\u0131rma i\u015fini yerine getiren \u201cvekil g\u00f6ndermedik.\u201d Ger\u00e7ek vekil, ancak Allah\u2019t\u0131r. Sen ancak tebli\u011f eden ve dosdo\u011fru yola ileten bir kimsesin. "},{"id":2829,"sura":17,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. \u201cRabbin g\u00f6klerde ve yerde kim varsa hepsini\u201d b\u00fct\u00fcn mahlukat t\u00fcrlerini \u201cen iyi bilendir.\u201d Onlardan her birisine hak etti\u011fini, hikmetinin gerektirdi\u011fi \u015fekilde verir. Maddi ve manevi b\u00fct\u00fcn hususlarda kimini kimine \u00fcst\u00fcn k\u0131lar. Nitekim vahyine mazhar olmak gibi ortak bir \u00f6zelli\u011fe sahip olan peygamberlerin kimini kiminden \u00e7e\u015fitli faziletlerle ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine ihsan etmi\u015f oldu\u011fu \u00f6v\u00fclmeye de\u011fer vas\u0131flarla, \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2kla, salih amelle, t\u00e2bilerinin \u00e7oklu\u011fuyla, \u015fer\u2019\u00ee ve itikadi h\u00fck\u00fcmleri kapsayan kitaplar vermek suretiyle ba\u015fkalar\u0131ndan \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Davud aleyhisselam\u2019a da bilinen bir kitap olan Zeb\u00fbr\u2019u indirmi\u015ftir. Allah, bu peygamberlerin kimini kimine \u00fcst\u00fcn k\u0131l\u0131p bir k\u0131sm\u0131na Kitap verdi\u011fine g\u00f6re Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayanlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ona indirdiklerinini, ona \u00fcst\u00fcnl\u00fck olmak \u00fczere peygamberlik verip Kitap indirmesini ne diye ink\u00e2r etmektedirler?! "},{"id":2830,"sura":17,"from_aya":56,"to_aya":57,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"56- De ki: \u201cAllah'\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (ilah oldu\u011funu) iddia ettiklerinize yalvar\u0131n bakal\u0131m! Ama onlar, ba\u015f\u0131n\u0131zdaki s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ne kald\u0131rabilirler ne de de\u011fi\u015ftirebilirler.\u201d\n57- \u0130\u015fte onlar\u0131n bu yalvard\u0131klar\u0131, Rablerine hangisi daha yak\u0131n olacak diye yol ararlar, O\u2019nun rahmetini umar ve azab\u0131ndan korkarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbinin azab\u0131, ger\u00e7ekten sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken bir azapt\u0131r."},{"id":2831,"sura":17,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. Allah\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra birtak\u0131m ortaklar edinen ve Allah\u2019a ibadet ettikleri gibi onlara ibadet eden, Allah\u2019a dua ettikleri gibi onlara da dua eden m\u00fc\u015friklere -e\u011fer do\u011fru ve samimi iseler- inan\u0131p iddia ettikleri bu hususun do\u011frulu\u011funu ortaya koymaya \u00e7a\u011f\u0131rarak \u201cDe ki: Allah'\u0131n yan\u0131 s\u0131ra\u201d il\u00e2h oldu\u011funu \u201ciddia ettiklerinize yalvar\u0131n bakal\u0131m!\u201d Bak\u0131n bakal\u0131m, size herhangi bir fayda sa\u011flayabilecekler mi yahut size gelebilecek herhangi bir zarar\u0131 \u00f6nleyebilecekler mi? \u201cAma onlar, ba\u015f\u0131n\u0131zdaki\u201d hastal\u0131k, fakirlik, darl\u0131k vb. bir \u201cs\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ne\u201d tamamen \u201ckald\u0131rabilirler ne de\u201d onu bir ba\u015fka s\u0131k\u0131nt\u0131yla veya daha hafifi ile yahut da onu ba\u015fka birisine vermek suretiyle \u201cde\u011fi\u015ftirebilirler.\u201d Onlar\u0131n nitelikleri, bu oldu\u011funa g\u00f6re Allah\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra onlara ne diye ibadet ve dua ediyorsunuz? Bunlar\u0131n herhangi bir kemal s\u0131fatlar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi faydal\u0131 bir i\u015fleri de yoktur. O halde onlar\u0131 ilah edinmek, din ve ak\u0131l a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir eksiklik ve sa\u00e7ma sapan bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. Hayret edilecek durum \u015fu ki b\u00f6yle sa\u00e7ma bir g\u00f6r\u00fc\u015f, adet haline gelip de ard\u0131 arkas\u0131na i\u015flendi\u011finde ve sap\u0131k atalardan al\u0131n\u0131p kabul ile kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131nda o sa\u00e7ma g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip olanlar, as\u0131l do\u011fru ve yararl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn o oldu\u011funu zannederler. B\u00fct\u00fcn g\u00f6r\u00fcnen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen nimetleri ihsan eden bir ve tek olan Allah\u2019a dini halis k\u0131lmay\u0131 ise sa\u00e7mal\u0131k ve hayret edilecek bir i\u015f g\u00f6r\u00fcrler. Nitekim m\u00fc\u015frikler \u015f\u00f6yle demi\u015flerdir: \u201cO, bunca il\u00e2h\u0131 tek bir ilah m\u0131 yapt\u0131? Muhakkak bu, \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015feydir.\u201d (S\u00e2d, 38\/5)"},{"id":2832,"sura":17,"from_aya":57,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"57. Daha sonra Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n Allah\u2019\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ibadet ettikleri varl\u0131klar\u0131n da Allah\u2019a muhta\u00e7 olduklar\u0131n\u0131 ve O\u2019na yak\u0131n olman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arad\u0131klar\u0131n\u0131, o nedenle de kendilerine ibadet edenlerle ilgilenmediklerini bildirmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte onlar\u0131n bu yalvard\u0131klar\u0131\u201d peygamberler, salihler ve melekler \u201cRablerine hangisi daha yak\u0131n olacak diye yol ararlar.\u201d Rablerine yak\u0131n olmak i\u00e7in birbirleriyle yar\u0131\u015f\u0131r, ellerinden geldi\u011fi kadar\u0131yla Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 salih amelleri i\u015flerler. \u201cO\u2019nun rahmetini umar ve azab\u0131ndan korkarlar.\u201d ve azaba ula\u015ft\u0131ran her \u015feyden de uzak dururlar. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbinin azab\u0131 ger\u00e7ekten ger\u00e7ekten sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken bir azapt\u0131r.\u201d Kendisinden alabildi\u011fine sak\u0131n\u0131lmas\u0131 ve ona g\u00f6t\u00fcrecek hususlardan uzak durulmas\u0131 gereken azap, i\u015fte budur. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n; nezdinde yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan bu kimseleri nitelendirdi\u011fi sevgi, korku ve \u00fcmit, b\u00fct\u00fcn hay\u0131rlar\u0131n esas\u0131 ve temelidir. Bunlar\u0131 tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftiren bir kimsenin din\u00ee hayat\u0131 tamam olur. Bunlar kalpte yer etmeyecek olurlarsa hay\u0131rlar ondan uzakla\u015f\u0131r ve onun etraf\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckler ku\u015fat\u0131r. Allah sevgisinin al\u00e2meti ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi \u00fczere kulun, kendisini Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 her bir hususta gayretini ortaya koymas\u0131 ve Allah\u2019a yak\u0131n olmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn amellerini O\u2019nun i\u00e7in halis k\u0131lmak ve bunlar\u0131 samimiyetle yap\u0131p g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi en m\u00fckemmel \u015fekliyle ger\u00e7ekle\u015ftirme hususunda yar\u0131\u015fmakt\u0131r. Bunlar\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n Allah\u2019\u0131 sevdi\u011fini iddia eden kimse, yalanc\u0131d\u0131r. "},{"id":2833,"sura":17,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"58- K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce helak etmeyece\u011fimiz yahut olduk\u00e7a a\u011f\u0131r bir azapla azap etmeyece\u011fimiz hi\u00e7 bir \u00fclke yoktur. Bu, Kitapta (Levh-i Mahfuz\u2019da) yaz\u0131l\u0131d\u0131r. "},{"id":2834,"sura":17,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. Yani peygamberleri yalanlayan her bir \u00fclke ahalisini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnden \u00f6nce mutlaka ya hel\u00e2k ederiz yahut da \u015fiddetli bir azaba u\u011frat\u0131r\u0131z. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yaz\u0131p takdir etti\u011fi ve kesin h\u00fckme ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir kaderidir. Onun ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. O halde yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n Y\u00fcce Allah\u2019a d\u00f6nmek ve peygamberlerini tasdik etmek i\u00e7in ellerini \u00e7abuk tutmalar\u0131, onlar hakk\u0131nda azap s\u00f6z\u00fc tamamlanmadan ve azaplar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6nce bunu yapmalar\u0131 gerekir. "},{"id":2835,"sura":17,"from_aya":59,"to_aya":60,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"59- Bizi mucizeleri g\u00f6ndermekten al\u0131koyan tek sebep, \u00f6ncekilerin onlar\u0131 yalanlam\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Nitekim Sem\u00fbd kavmine apa\u00e7\u0131k bir mucize olmak \u00fczere di\u015fi deveyi vermi\u015ftik ama onlar (onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp) zalim oldular. Biz mucizeleri ancak korkutmak i\u00e7in g\u00f6ndeririz.\n60- Hani sana: \u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbin insanlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r\u201d demi\u015ftik. Sana (\u0130sra gecesi) g\u00f6sterdi\u011fimiz \u015feyleri ve Kur\u2019an\u2019da lanet edilen a\u011fac\u0131 biz, ancak insanlara bir imtihan sebebi k\u0131ld\u0131k. Biz, onlar\u0131 korkutuyoruz; fakat bu, b\u00fcy\u00fck bir azg\u0131nl\u0131ktan ba\u015fka bir \u015feylerini art\u0131rm\u0131yor. "},{"id":2836,"sura":17,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. Y\u00fcce Allah, yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00f6sterilmesini istedikleri mucizelerin indirilmemesindeki rahmetini s\u00f6z konusu etmekte ve bu mucizeleri g\u00f6ndermeye mani olan sebebin, onlar\u0131n bu mucizeleri yalanlamalar\u0131n\u0131n kuvvetle muhtemel olmas\u0131 oldu\u011funu zikretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu mucizeleri yalanlayacak olurlarsa d\u00fcnyevi ceza derhal gelir ve herhangi bir erteleme s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n azap ba\u015flar\u0131na iner. Nitekim \u00f6nceden de getirilmesini teklif ettikleri mucizeleri yalanlam\u0131\u015f olan kavimlere de b\u00f6yle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Nitekim, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Sem\u00fbd kavmine g\u00f6nderdi\u011fi mucize, en b\u00fcy\u00fck mucizelerden biridir. Zira bu mucize, b\u00fct\u00fcn kabilenin s\u00fct\u00fcnden i\u00e7tikleri, g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve muazzam di\u015fi deve idi. Buna ra\u011fmen onlar, onu yalanlad\u0131lar. Bunun \u00fczerine ba\u015flar\u0131na Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bizlere Kitab\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131 azap gelip \u00e7att\u0131. \u0130\u015fte bunlar\u0131n durumu da ayn\u0131d\u0131r. E\u011fer kendilerine b\u00fcy\u00fck mucizeler gelecek olsa yine de iman etmeyeceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n iman etmelerine engel olan \u015fey, Peygamber\u2019in getirdi\u011finin a\u00e7\u0131k se\u00e7ik olmamas\u0131 ve hak m\u0131d\u0131r, bat\u0131l m\u0131d\u0131r apa\u00e7\u0131k belli olmamas\u0131 de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber, getirdiklerinin do\u011frulu\u011funa delil olacak pek \u00e7ok delil ve belgeleri de beraberinde getirmi\u015ftir. Bunlar da hid\u00e2yeti arayan kimselerin hid\u00e2yet bulmalar\u0131 i\u00e7in yeterlidir. Bu delillerle mucizeler ama\u00e7 itibariyle ayn\u0131d\u0131r. O halde bu delillere kar\u015f\u0131 tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tavr\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131 mucizeler geldi\u011fi takdirde onlara kar\u015f\u0131 tak\u0131nmalar\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Durum b\u00f6yle oldu\u011funa g\u00f6re bu mucizelerin indirilmeyi\u015fi onlar i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131 ve daha faydal\u0131d\u0131r. \u201cBiz mucizeleri ancak korkutmak i\u00e7in g\u00f6ndeririz.\u201d Yani mucizenin g\u00f6nderilmesinde ama\u00e7, insanlar\u0131n imana davet edilmeleri ve imana girmelerini sa\u011flamak de\u011fildir. Mucizeler olmaks\u0131z\u0131n iman olmaz diye bir \u015fey de yoktur. Mucizelerin g\u00f6nderilmesindeki esas ama\u00e7, insanlar\u0131n izlemekte olduklar\u0131 yanl\u0131\u015f yoldan vazge\u00e7meleri i\u00e7in uyar\u0131l\u0131p sak\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131d\u0131r."},{"id":2837,"sura":17,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. \u201cHani sana: \u015e\u00fcphesiz Rabbin insanlar\u0131\u201d ilim ve kudretiyle \u201c\u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r, demi\u015ftik.\u201d Onlar\u0131n O\u2019ndan ba\u015fka s\u0131\u011f\u0131nacaklar\u0131 bir yer ve O\u2019na kar\u015f\u0131 kendilerini koruyacaklar\u0131 bir bar\u0131nak da yoktur. Bu da akl\u0131 olan kimseler i\u00e7in insanlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015f olan Allah\u2019\u0131n ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri terk etme konusunda yeterli bir nedendir. \u201cSana g\u00f6sterdi\u011fimiz \u015feyleri\u201d m\u00fcfessirlerin \u00e7o\u011funlu\u011funa g\u00f6re bundan kas\u0131t \u0130sra gecesinde ger\u00e7ekle\u015fen hadiselerdir \u201cve Kur\u2019an\u2019da\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u201clanet edilen a\u011fac\u0131\u201d ki bu, cehennemin dibinde yeti\u015fen Zakk\u00fbm a\u011fac\u0131d\u0131r \u201cbiz, insanlara ancak bir imtihan sebebi k\u0131ld\u0131k.\u201d Yani bu iki husus, insanlar i\u00e7in birer s\u0131nanma arac\u0131 olmu\u015ftu. Bu sebeple k\u00e2firler k\u00fcf\u00fcrlerinde daha da \u0131srar ettiler, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini daha bir art\u0131rd\u0131lar. \u0130man\u0131 zay\u0131f baz\u0131 kimseler de Peygamber\u2019in \u0130sr\u00e2 gecesi meydana gelen ola\u011fan\u00fcst\u00fc olaylara ve Mescid-i Haram\u2019dan Mescid-i Aks\u00e2\u2019ya gece vakti gisi\u015fine dair anlatt\u0131klar\u0131 sebebiyle imandan vazge\u00e7tiler. Cehennemin dibinde yeti\u015fen bir a\u011fac\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermek de bu t\u00fcrden ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir haldir. \u0130\u015fte onlar\u0131n yalanlamalar\u0131na sebep, bunlar olmu\u015ftu. Peki, ya \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck mucizeleri ve muazzam ola\u011fan\u00fcst\u00fc hadiseleri g\u00f6recek olsalard\u0131, tutumlar\u0131 ne olurdu? O zaman bu gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u015feyler dolay\u0131s\u0131yla k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri daha da artmayacak m\u0131yd\u0131? \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Allah, onlara merhamet buyurmu\u015f ve bunlar\u0131 onlara g\u00f6stermemi\u015ftir. Buradan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r ki Kitap ve S\u00fcnnette sonraki d\u00f6nemlerde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck hususlardan a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6z edilmemi\u015f olmas\u0131, daha uygun ve daha yerindedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131, benzerini g\u00f6rmedikleri i\u015fleri kabul etmeyebilir. O vakit bu, baz\u0131 m\u00fc\u2019minlerin kalplerinde bir \u015f\u00fcphe unsuru ve \u0130sl\u00e2m\u2019a girmemi\u015f olan kimseler i\u00e7in de imana gelmelerine bir engel ve ondan uzakla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir sebep olabilir. Bunun yerine Y\u00fcce Allah, ileride olabilecek \u015feylerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc de kapsayacak \u015fekilde umumi laf\u0131zlar\u0131 s\u00f6z konusu etmi\u015ftir. Do\u011frusunu en iyi bilen Allah\u2019t\u0131r. \n\u201cBiz onlar\u0131\u201d \u00e2yetlerle ve mucizelerle \u201ckorkutuyoruz. Fakat bu\u201d korkutma \u201cb\u00fcy\u00fck azg\u0131nl\u0131klar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feylerini art\u0131rm\u0131yor.\u201d Bu da k\u00f6t\u00fcl\u00fckler i\u00e7li-d\u0131\u015fl\u0131 olman\u0131n, onlar\u0131 sevmenin, buna kar\u015f\u0131l\u0131k hay\u0131rdan nefret edip ona boyun e\u011fmemenin en ileri derecesidir. "},{"id":2838,"sura":17,"from_aya":61,"to_aya":65,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"61- Bir vakit meleklere: \u201c\u00c2dem\u2019e secde edin\u201d demi\u015ftik. Onlar da hemen secde ettiler. Ancak \u0130blis hari\u00e7. O: \u201cBen \u00e7amurdan yaratt\u0131\u011f\u0131n birine secde eder miyim hi\u00e7!\u201d dedi. \n62- \u201c\u015eu bana \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bir baksana! Yemin ederim ki e\u011fer beni k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar ertelersen, pek az\u0131 hari\u00e7 onun soyunu mutlaka emrim alt\u0131na al\u0131r\u0131m\u201d dedi. \n63- Buyurdu ki: \u201cHaydi git! Art\u0131k onlardan kim sana uyarsa, \u015f\u00fcphesiz ki hepinizin cezas\u0131 cehennemdir. Hem de tam bir ceza!\u201d\n64- \u201cOnlardan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi kimseleri sesinle yoldan \u00e7\u0131kar; atl\u0131lar\u0131nla ve piyadelerinle onlar\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fc; mal ve evl\u00e2tlarda onlara ortak ol ve onlara vaatlerde bulun!\u201d Fakat \u015feytan onlara aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey vaat etmez.\n65- \u201cBenim ger\u00e7ek kullar\u0131m \u00fczerinde senin hi\u00e7bir hakimiyetin yoktur.\u201d Vekil olarak Rabbin yeter."},{"id":2839,"sura":17,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. Y\u00fcce Allah; \u015feytan\u0131n, kullar\u0131na olan ileri derecedeki d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na, onlar\u0131 sapt\u0131rmaktaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmekte, \u00c2dem\u2019i yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ona secde etmeyi kabul etmeyip b\u00fcy\u00fcklenerek: \u201cBen \u00e7amurdan yaratt\u0131\u011f\u0131n birine secde eder miyim hi\u00e7!\u201d dedi\u011fine dikkatimizi \u00e7ekmektedir. Yani \u015feytan kendi iddias\u0131na g\u00f6re \u00c2dem\u2019den \u00fcst\u00fcn idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisi ate\u015ften yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle bir k\u0131yas\u0131n bir \u00e7ok y\u00f6nden bat\u0131l ve tutars\u0131z oldu\u011funa dair a\u00e7\u0131klamalar daha \u00f6nceden ge\u00e7mi\u015fti."},{"id":2840,"sura":17,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. \u0130blis, Allah\u2019\u0131n \u00c2dem\u2019i \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131nca Y\u00fcce Allah\u2019a hitaben \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u015eu bana \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bir baksana! Yemin ederim ki e\u011fer beni k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar ertelersen, pek az\u0131 hari\u00e7 onun soyunu mutlaka emrim alt\u0131na al\u0131r\u0131m.\u201d Onlar\u0131 sapt\u0131rmak ve azd\u0131rmak suretiyle t\u00fcmden helake s\u00fcr\u00fcklerim. Ancak aralar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kendisine d\u00fc\u015fmanl\u0131k edece\u011fini, ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p itaat etmeyeceklerini de anlam\u0131\u015ft\u0131."},{"id":2841,"sura":17,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. Bunun \u00fczerine Y\u00fcce Allah ona \u201cbuyurdu ki: Haydi git! Art\u0131k onlardan kim sana uyarsa\u201d Rabbini ve ger\u00e7ek dostunu b\u0131rak\u0131p da seni tercih ederse \u201c\u015f\u00fcphesiz ki hepinizin cesas\u0131 cehennemdir. Hem de tam bir ceza!\u201d Yani cehennem, amellerinize tam ve eksiksiz bir ceza olmak \u00fczere sizin i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":2842,"sura":17,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. Daha sonra Allah, onlar\u0131 sapt\u0131rmak i\u00e7in g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi her \u015feyi yapmas\u0131n\u0131 ona emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlardan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi kimseleri sesinle yoldan \u00e7\u0131kar\u201d Bunun kapsam\u0131na her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnah davet\u00e7isi girer. \u201catl\u0131lar\u0131nla ve piyadelerinle onlar\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fc.\u201d Bunun kapsam\u0131na da Y\u00fcce Allah\u2019a isyan i\u00e7in bir bine\u011fin s\u0131rt\u0131nda olan ve y\u00fcr\u00fcyen herkes girer. B\u00f6yleleri, \u015feytan\u0131n atl\u0131lar\u0131 ve piyadeleri aras\u0131nda yer al\u0131r. Bundan maksat da \u015fudur: \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, s\u00f6z ve fiilleriyle kendisine isyana davet eden \u015feytan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullar\u0131 imtihan etmektedir. \u201cmal ve evl\u00e2tlarda onlara ortak ol.\u201d Bu, kullar\u0131n mal ve evlatlar\u0131 ile ilgili her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnah\u0131 kapsar. Zek\u00e2t vermemek, yemin keff\u00e2retlerini \u00f6dememek, farz olan mal\u00ee haklar\u0131 yerine getirmemek, \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fu hay\u0131r \u00fczere yeti\u015ftirip \u015firki terk \u00fczere terbiye etmeyi ihmal etmek, mallar\u0131 haks\u0131zca almak yahut hakk\u0131 olmayan yere harcamak veya adi kazan\u00e7 yollar\u0131n\u0131 kullanmak vb. gibi. Hatta \u00e7o\u011fu m\u00fcfessirler, \u015feytan\u0131n mal ve evlada ortak olmas\u0131n\u0131n kapsam\u0131na yeme, i\u00e7me ve cim\u00e2 esnas\u0131nda besmeleyi terk etmenin de girdi\u011fini s\u00f6z konusu ederler. Bu gibi hallerde ki\u015fi, Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 anmayacak olursa -bu konudaki bir hadiste de geldi\u011fi \u00fczere- \u015feytan ona ortak olur. \u201cOnlara\u201d asl\u0131 olmayan s\u00fcsl\u00fc \u201cvaatlerde bulun. Fakat \u015feytan onlara aldatmacadan ba\u015fka bir \u015fey vaat etmez.\u201d Onun vaad etti\u011fi asl\u0131 astar\u0131 olmayan bir bat\u0131ldan ibarettir. Mesela \u015feytan\u0131n onlara g\u00fcnahlar\u0131 ve bozuk inan\u00e7lar\u0131 s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermesi ve -kendilerinin hak \u00fczere sanmalar\u0131 i\u00e7in- bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k m\u00fck\u00e2fat alacaklar\u0131n\u0131 vaat etmesi bu kabildendir. Ancak Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015eeytan sizi fakirlikle korkutur ve size hayas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 emreder. Allah ise size kendi kat\u0131ndan bir ma\u011ffiret ve bolluk vaat eder.\u201d (el-Bakara, 2\/268) "},{"id":2843,"sura":17,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. Y\u00fcce Allah, \u015feytan\u0131n kullara neler yapmak istedi\u011fini haber verdikten ve onun fitnesinden ne ile korunulabilece\u011fini -ki bu, Allah\u2019a kulluk, iman ve tevekk\u00fcl sahibi olmakt\u0131r- s\u00f6z konusu ettikten sonra \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBenim ger\u00e7ek kullar\u0131m \u00fczerinde senin hi\u00e7bir hakimiyetin yoktur.\u201d Onlara kar\u015f\u0131 bir egemenli\u011fin ve onlar\u0131 azd\u0131rman s\u00f6z konusu de\u011fildir. Aksine Allah, kulluklar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile her t\u00fcrl\u00fc \u015ferri onlardan bertaraf eder, kovulmu\u015f \u015feytana kar\u015f\u0131 onlar\u0131 korur ve bu konuda O, onlara yeter. Kendisine tevekk\u00fcl edip emrolundu\u011fu \u015feyleri eksiksiz yerine getiren kimselere \u201cvekil olarak Rabbin yeter.\u201d "},{"id":2844,"sura":17,"from_aya":66,"to_aya":69,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"66- L\u00fctfundan (r\u0131zk\u0131n\u0131z\u0131) arayas\u0131n\u0131z diye sizin i\u00e7in denizde gemileri y\u00fcr\u00fcten, Rabbinizdir. \u015e\u00fcphesiz ki O, size kar\u015f\u0131 \u00e7ok merhametlidir. \n67- Denizde size bir s\u0131k\u0131nt\u0131 dokundu\u011fu zaman O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131klar\u0131n\u0131z kaybolur gider (de yaln\u0131z Allah'a yalvar\u0131rs\u0131n\u0131z). Ama O, sizi kurtar\u0131p karaya \u00e7\u0131kar\u0131nca da yine y\u00fcz \u00e7evirirsiniz. Zaten insan \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr. \n68- Yoksa siz, Allah'\u0131n sizi karada yere ge\u00e7irmeyece\u011finden yahut da \u00fczerinize ta\u015f ya\u011fd\u0131ran bir kas\u0131rga g\u00f6ndermeyece\u011finden emin mi oldunuz? Sonra kendinize hi\u00e7bir koruyucu da bulamazs\u0131n\u0131z.\n69- Yoksa sizi tekrar o (denize) d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp de \u00fcst\u00fcn\u00fcze k\u0131r\u0131p ge\u00e7iren bir f\u0131rt\u0131na g\u00f6ndermeyece\u011finden ve k\u00fcfr\u00fcn\u00fcz\/nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz y\u00fcz\u00fcnden sizi bo\u011fmayaca\u011f\u0131ndan emin mi oldunuz? Sonra bize kar\u015f\u0131 bunun \u00f6c\u00fcn\u00fc alacak kimse de bulamazs\u0131n\u0131z. "},{"id":2845,"sura":17,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66. Y\u00fcce Allah, denizde seyreden gemi ve benzeri ara\u00e7lar\u0131 kullar\u0131n emrine verip bunlar\u0131 nas\u0131l yapacaklar\u0131n\u0131 ilham etmek suretiyle ihsan etmi\u015f oldu\u011fu nimetini hat\u0131rlatmaktad\u0131r. O, bu deniz ara\u00e7lar\u0131na da dalgal\u0131 denizi elveri\u015fli k\u0131lm\u0131\u015f ve bu ara\u00e7lar\u0131n deniz \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmesini, b\u00f6ylelikle de kullar\u0131n, gerek yolculuk, gerekse de e\u015fyalar\u0131n\u0131 ve ticaret mallar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak suretiyle onlardan yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu da O\u2019nun kullar\u0131na olan rahmetinin bir tecellisidir. Zira O\u2019nun, kullar\u0131na olan rahmet ve \u015fefkati s\u00fcreklidir. Onlar\u0131n istekleri ve faydalar\u0131 do\u011frultusunda olan her bir \u015feyi onlara ihsan eder. "},{"id":2846,"sura":17,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. O\u2019nun yaln\u0131zca kendisinin hak mabud oldu\u011funa delil te\u015fkil eden rahmetinin bir tecellisi de \u015fudur: Denizde olduklar\u0131 s\u0131rada kullar\u0131na herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 isabet edip de dalgalar\u0131n ardarda gelmesi dolay\u0131s\u0131yla yok olmaktan korkacak olurlarsa, rahatl\u0131k zamanlar\u0131nda \u00f6l\u00fc ya da diri Allah\u2019tan ba\u015fka yalvard\u0131klar\u0131 her bir varl\u0131k, kaybolup gider. Sanki hi\u00e7bir vakit onlara yalvarmam\u0131\u015f gibi olurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o varl\u0131klar\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz, zay\u0131f ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 gidermekten yana aciz olduklar\u0131n\u0131 bilirler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k zorlu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 hallerde b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n, yard\u0131m\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131 g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131c\u0131s\u0131na dua ederler. Bu hallerinde ihlasla yalvar\u0131p yakararak O\u2019na y\u00f6nelirler. Ancak Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 giderecek ve onlar\u0131 kurtar\u0131p karaya \u00e7\u0131karacak olursa daha \u00f6nce Y\u00fcce Allah\u2019a dua ettiklerini unutuverir ve faydas\u0131 olmayan, zarar veremeyen, ne bir \u015fey verebilen, ne de bir \u015feyi engelleyebilen varl\u0131klar\u0131 yine O\u2019na ortak ko\u015farlar. Rablerine, mutlak malik ve h\u00fck\u00fcmdarlar\u0131na ihlasla dua etmekten ve ibadetten y\u00fcz \u00e7evirirler. Bu, insan\u0131n cahilli\u011finden ve nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, nimetlere kar\u015f\u0131 \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisine hid\u00e2yet verip de akl-\u0131 selim ihsan ve dosdo\u011fru yola hid\u00e2yet etti\u011fi kimseler bundan m\u00fcstesnad\u0131r. B\u00f6yleleri bilirler ki zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7an, deh\u015fetli hallerden kurtaran kim ise darl\u0131kta da bollukta da kolayl\u0131kta da zorlukta da b\u00fct\u00fcn amellerin yaln\u0131zca kendisine halis k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 hak eden de yaln\u0131zca O\u2019dur. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na mazhar olmay\u0131p kendi zay\u0131f akl\u0131yla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131lana gelince b\u00f6yle bir kimse, zorluk esnas\u0131nda ancak o anki menfaatini ve sadece o halden kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Kurtulu\u015fu ger\u00e7ekle\u015fip de zorlu\u011fu ortadan kalkt\u0131 m\u0131 cahilli\u011fi sebebiyle Allah\u2019\u0131 aciz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zanneder ve kalbine \u00e2hiret ahvali bir tarafa, d\u00fcnyevi ak\u0131betlerle bile ilgili hi\u00e7bir \u015fey gelmez. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylelerine \u015fu buyru\u011fu ile hat\u0131rlatmada bulunup \u00f6\u011f\u00fct vermektedir:"},{"id":2847,"sura":17,"from_aya":68,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68-69. \u201cYoksa siz, Allah'\u0131n sizi karada yere ge\u00e7irmeyece\u011finden yahut da \u00fczerinize ta\u015f ya\u011fd\u0131ran bir kas\u0131rga g\u00f6ndermeyece\u011finden emin mi oldunuz?\u201d Yani O, her\u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir. Dilerse alt\u0131n\u0131zdan kara par\u00e7as\u0131n\u0131 yere ge\u00e7irmek suretiyle yahut da \u00fcst taraf\u0131n\u0131zdan beraberinde \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131 getiren bir f\u0131rt\u0131na g\u00f6ndermek suretiyle \u00fczerinize azap indirebilir ve \u00e7ak\u0131l ta\u015f\u0131 ya\u011fd\u0131ran bu azab ile sizi hel\u00e2k edebilir. Zannetmeyin ki helak yaln\u0131zca denizdedir! E\u011fer b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z da o zaman \u201csizi tekrar o (denize) d\u00f6nd\u00fcr\u00fcp de \u00fcst\u00fcn\u00fcze k\u0131r\u0131p ge\u00e7iren bir f\u0131rt\u0131na g\u00f6ndermeyece\u011finden\u201d yani \u00f6n\u00fcne gelen her bir \u015feyi k\u0131r\u0131p par\u00e7alayan olduk\u00e7a \u015fiddetli bir r\u00fczgar g\u00f6ndermeyece\u011finden \u201cve k\u00fcfr\u00fcn\u00fcz\/nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz y\u00fcz\u00fcnden sizi bo\u011fmayaca\u011f\u0131ndan emin mi oldunuz? Sonra bize kar\u015f\u0131 bunun \u00f6c\u00fcn\u00fc alacak kimse de bulamazs\u0131n\u0131z.\u201d Yani bundan dolay\u0131 herhangi bir hak talebinde bulunamazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu yapt\u0131\u011f\u0131nda sizlere zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar dahi zulmetmemi\u015ftir. "},{"id":2848,"sura":17,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"70- Andolsun ki biz \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131 \u015ferefli k\u0131ld\u0131k, onlar\u0131 karada ve denizde ta\u015f\u0131d\u0131k, onlara ho\u015f ve temiz r\u0131z\u0131klardan verdik ve onlar\u0131 ger\u00e7ekten yaratt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7o\u011fundan olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k."},{"id":2849,"sura":17,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, de\u011feri \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck olan l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Allah, \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle de\u011ferli ve \u015ferefli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onlara ilim ve ak\u0131l vererek, peygamberler g\u00f6ndererek, kitaplar indirerek \u00fcst\u00fcn bir \u015feref ihsan etti\u011fi gibi i\u00e7lerinden veliler ve se\u00e7kin kullar da \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Onlara gizli ve a\u00e7\u0131k pek \u00e7ok nimetler ihsan etmi\u015ftir. Deve, kat\u0131r, e\u015fek ve di\u011fer kara vas\u0131talar\u0131 \u00fczerinde \u201ckarada ve\u201d gemi ile di\u011fer deniz ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde \u201cdenizde ta\u015f\u0131d\u0131k, onlara ho\u015f ve temiz\u201d yiyecek, i\u00e7ecek, giyecek ve kendileriyle evlenilecek \u201cr\u0131z\u0131klar verdik.\u201d Gerek duyduklar\u0131 ne kadar ho\u015f ve temiz \u015feyler varsa mutlaka Allah onlar\u0131 kendilerine ihsan etmi\u015f ve onu elde etmeyi onlara kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cve onlar\u0131 ger\u00e7ekten yaratt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7o\u011fundan\u201d onlara tahsis etmi\u015f oldu\u011fu \u00fcst\u00fcn meziyetlerle ve di\u011fer yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n sahip olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn faziletlerle \u201colduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k.\u201d Peki, kendilerine bunca nimetleri ihsan eden ve \u00fczerlerinden bunca s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131p gideren y\u00fcce Z\u00e2t\u2019a gere\u011fi gibi \u015f\u00fckretmeyecekler mi? \u0130\u00e7inde bulunduklar\u0131 nimetler, o nimetleri ihsan edeni g\u00f6rmelerine engel olmas\u0131n yoksa onlarla me\u015fgul olmalar\u0131ndan dolay\u0131 Rablerine ibadetten gafil kal\u0131rlar hatta o nimetleri O\u2019na isyanlarda kullan\u0131rlar."},{"id":2850,"sura":17,"from_aya":71,"to_aya":72,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"71- O g\u00fcn, her insan grubunu \u00f6nderleri ile \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131z. Kimin kitab\u0131 sa\u011f eline verilirse i\u015fte onlar kitaplar\u0131n\u0131\/amel defterlerini (sevin\u00e7 i\u00e7inde) okurlar ve onlara hurma \u00e7ekirde\u011finin ortas\u0131ndaki ip kadar bile zulmedilmez. \n72- Kim de bu d\u00fcnyada k\u00f6r idiyse o, \u00e2hirette de k\u00f6rd\u00fcr ve yolunu daha da \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. "},{"id":2851,"sura":17,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki hallerini haber vermekte ve her bir insan grubunu beraberlerinde do\u011fruya ileten hid\u00e2yet\u00e7ileri ve \u00f6nderleri ile \u00e7a\u011f\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir ki bunlar da peygamberler ve onlar\u0131n vekili durumundaki kimselerdir. Her bir \u00fcmmet, Allah\u2019a arz edilece\u011finde kendilerini hid\u00e2yete davet eden ras\u00fblleri de haz\u0131r bulunacakt\u0131r. Amelleri, peygamberlerinin kendisine davet etti\u011fi kitaba arzedilecek, o kitaba uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilecek ve b\u00f6ylece insanlar iki k\u0131sma ayr\u0131lacaklar: \u201cKimin kitab\u0131\u201d dosdo\u011fru yola ileten \u00f6nderine uydu\u011fu, onun kitab\u0131yla hid\u00e2yet buldu\u011fu, buna ba\u011fl\u0131 olarak da iyilikleri \u00e7o\u011fal\u0131p k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201csa\u011f eline verilirse i\u015fte onlar kitaplar\u0131n\u0131\u201d onda g\u00f6recekleri ve kendilerini sevindirecek \u015feylerden \u00f6t\u00fcr\u00fc sevin\u00e7li ve ne\u015f\u2019eli bir \u015fekilde \u201cokurlar.\u201d Ve i\u015fledikleri iyiliklerden herhangi birisinin m\u00fck\u00e2fat\u0131 eksik verilmemek suretiyle \u201conlara hurma \u00e7ekirde\u011finin ortas\u0131ndaki ip kadar bile zulmedilmez.\u201d "},{"id":2852,"sura":17,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. \u201cKim de bu d\u00fcnyada\u201d hakk\u0131 g\u00f6rmeyen, onu kabul etmeyen, ona itaatle boyun e\u011fmeyen, aksine sap\u0131kl\u0131\u011fa uyan bir \u201ck\u00f6r idiyise o\u201d d\u00fcnyada cennete g\u00f6t\u00fcren yolu izlemedi\u011fi gibi \u201c\u00e2hirette de\u201d cennete g\u00f6t\u00fcren yolu g\u00f6remeyecek bir \u201ck\u00f6rd\u00fcr ve yolunu daha da \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc amelin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, onun t\u00fcr\u00fcnden olacakt\u0131r. Ki\u015fi ne \u015fekilde amel ederse ona o \u015fekilde muamele edilecektir. Bu \u00e2yet-i kerimede her bir \u00fcmmetin dinine ve kitab\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na, gere\u011fince amel edip etmedi\u011fine bak\u0131laca\u011f\u0131na, onlar\u0131n kendisine uymakla emrolunmad\u0131klar\u0131 ba\u015fka bir peygamberin \u015feriatinden sorumlu tutulmayacaklar\u0131na, hi\u00e7bir kimseye kar\u015f\u0131 delil ortaya konulup da ona muhalefet etmesi s\u00f6z konusu olmad\u0131k\u00e7a azap edilmeyece\u011fine, hay\u0131r sahibi kimselere kitaplar\u0131n\u0131n sa\u011flar\u0131ndan verilip \u00e7ok sevineceklerine, buna kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00f6t\u00fcl\u00fck ehli kimselerin bunun tam aksi durumda olacaklar\u0131na, yani a\u015f\u0131r\u0131 gam, keder ve hel\u00e2ke marzu kal\u0131\u015flar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla kendi kitaplar\u0131n\u0131 okuyamayacaklar\u0131na dair delil vard\u0131r. "},{"id":2853,"sura":17,"from_aya":73,"to_aya":77,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"73- (M\u00fc\u015frikler) neredeyse sana vahyetti\u011fimizden ba\u015fkas\u0131n\u0131 uydurup bize isnat edesin diye seni vahyimizden sapt\u0131r\u0131p fitneye d\u00fc\u015f\u00fcreceklerdi. (E\u011fer bunu yapsayd\u0131n) o takdirde seni dost edineceklerdi. \n74- E\u011fer biz sana sebat vermemi\u015f olsayd\u0131k az kals\u0131n onlara biraz da olsa meyledecektin. \n75- (E\u011fer bunu yapsayd\u0131n) o zaman biz de sana hayat\u0131n da \u00f6l\u00fcm\u00fcn de azab\u0131n\u0131 kat kat tatt\u0131r\u0131rd\u0131k. Sonra bize kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 da bulamazd\u0131n. \n76- Seni s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p neredeyse yurdundan \u00e7\u0131karacaklard\u0131. (E\u011fer \u00e7\u0131karsalard\u0131) o zaman kendileri de senin ard\u0131nda ancak \u00e7ok az bir s\u00fcre kal\u0131rlard\u0131. \n77- Senden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fimiz peygamberler hakk\u0131ndaki s\u00fcnnet\/kanun da budur. Sen bizim s\u00fcnnetimizde\/kanunumuzda hi\u00e7bir de\u011fi\u015fiklik bulamazs\u0131n."},{"id":2854,"sura":17,"from_aya":73,"to_aya":73,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. Y\u00fcce Allah, ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131, onu her yolla fitneye d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi \u015fiddetle arzu eden d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 korudu\u011funu s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c(M\u00fc\u015frikler) neredeyse sana vahyetti\u011fimizden ba\u015fkas\u0131n\u0131 uydurup bize isnat edesin diye seni vahyimizden sapt\u0131r\u0131p fitneye d\u00fc\u015f\u00fcreceklerdi.\u201d Yani onlar, ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri bir tuzak kurmu\u015flard\u0131. Sana indirdi\u011fimizden ba\u015fkas\u0131n\u0131 uydurup Allah\u2019a iftira edesin diye hileler haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131. B\u00f6ylelikle sen onlar\u0131n hev\u00e2lar\u0131na uyacak \u015feyleri getirecek ve Allah\u2019\u0131n sana indirdiklerini terk edecektin. \u201cO taktirde\u201d onlar\u0131n arzular\u0131n\u0131 yerine getirmi\u015f olsayd\u0131n \u201cseni dost edineceklerdi.\u201d Sen, o zaman onlar\u0131n candan sevdikleri, se\u00e7kin bir kimse olurdun. Onlar i\u00e7in en sevdiklerinden bile daha de\u011ferli olurdun. Allah\u2019\u0131n sana ihsan etmi\u015f oldu\u011fu \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferler, yak\u0131ndan da uzaktan da, dost taraf\u0131ndan da d\u00fc\u015fman taraf\u0131ndan da sevilen g\u00fczel edebin dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131n kalbinde yer ederdin. Fakat \u015funu bil ki sana bu \u015fekilde d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmeleri ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131, bizatihi sen sen oldu\u011fun i\u00e7in de\u011fil, getirdi\u011fin haktan dolay\u0131d\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar\u0131n s\u00f6ylediklerinin seni \u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc elbette biliyoruz. Ancak onlar\u0131n yalanlad\u0131\u011f\u0131 sen de\u011filsin. Bilakis o zalimler bile bile Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini ink\u00e2r ediyorlar.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/33)"},{"id":2855,"sura":17,"from_aya":74,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"74. Bununla beraber \u201ce\u011fer biz sana\u201d hak \u00fczere \u201csebat vermemi\u015f\u201d ve sana onlar\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 reddetmeyi ihsan etmemi\u015f \u201colsayd\u0131k\u201d \u00e7ok\u00e7a \u0131srarlar\u0131 ve senin onlar\u0131n hid\u00e2yet bulmalar\u0131n\u0131 arzulaman dolay\u0131s\u0131 ile \u201caz kals\u0131n onlara biraz da olsa meyledecektin.\u201d "},{"id":2856,"sura":17,"from_aya":75,"to_aya":75,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75. E\u011fer onlar\u0131n arzular\u0131na meyletmi\u015f olsayd\u0131n \u201co zaman biz de sana hayat\u0131n da \u00f6l\u00fcm\u00fcn de azab\u0131n\u0131 kat kat\u201d d\u00fcnyada da \u00e2hirette de azab\u0131 kat kat fazlas\u0131yla \u201ctatt\u0131r\u0131rd\u0131k.\u201d Bunun sebebi, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n senin \u00fczerindeki kemal derecesindeki nimeti ve senin bilginin kemal derecesinde olu\u015fudur. \u201cSonra bize kar\u015f\u0131\u201d ba\u015f\u0131na gelecek olan bu azaptan seni kurtaracak \u201chi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 da bulamazd\u0131n.\u201d Fakat Y\u00fcce Allah, seni \u015ferre g\u00f6t\u00fcren sebeplere kar\u015f\u0131 korumu\u015f ve \u015ferden muhafaza etmi\u015ftir. Sana sebat vermi\u015f ve seni dosdo\u011fru yola iletmi\u015ftir. B\u00f6ylece hi\u00e7bir \u015fekilde onlara meyletmedin. O\u2019nun senin \u00fczerindeki nimeti m\u00fckemmeldir, sana olan ihsan\u0131 en ileri derecededir. "},{"id":2857,"sura":17,"from_aya":76,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"76-77. \u201cSeni s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p neredeyse yurdundan \u00e7\u0131karacaklard\u0131.\u201d Yani aralar\u0131nda kalman\u0131 istemediklerinden dolay\u0131 seni az kals\u0131n yurdundan (Mekke\u2019den) \u00e7\u0131kartma ve oradan s\u00fcrme noktas\u0131na geldiler. E\u011fer bunu yapacak olsalard\u0131, senden sonra aradan fazla bir zaman ge\u00e7meden il\u00e2hi ceza gelip onlar\u0131 bulurdu. Nitekim Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, b\u00fct\u00fcn \u00fcmmetler hakk\u0131nda ge\u00e7erli, hi\u00e7bir \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilemeyen ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lamayan s\u00fcnneti\/kanunu budur: Bir \u00fcmmet ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlay\u0131p onu aras\u0131ndan \u00e7\u0131kartm\u0131\u015fsa Allah onlar\u0131 d\u00fcnyada mutlaka cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00e2firler de Peygamber\u2019e tuzak haz\u0131rlay\u0131p O\u2019nu yurdundan \u00e7\u0131kar\u0131nca aradan k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7mi\u015fti ki Allah, Bedir\u2019de onlar\u0131 bozguna u\u011fratt\u0131, ileri gelenleri katledildi ve g\u00fc\u00e7leri darmada\u011f\u0131n oldu. Allah\u2019a hamd-u sen\u00e2lar olsun. \nu \u00e2yet-i kerimelerde kulun, Allah\u2019\u0131n sebat\u0131na \u00e7ok ileri derecede muhta\u00e7 oldu\u011funa delil vard\u0131r. O nedenle kulun, kendisine iman \u00fczere sebat vermesi i\u00e7in Rabbine \u00e7ok\u00e7a yalvar\u0131p yakarmas\u0131, bunu ger\u00e7ekle\u015ftirecek her bir sebebe sar\u0131lmas\u0131 ve bu u\u011furda gayretini ortaya koymas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem insanlar\u0131n en m\u00fckemmeli oldu\u011fu halde Allah kendisine: \u201cE\u011fer biz sana sebat vermemi\u015f olsayd\u0131k az kals\u0131n onlara biraz da olsa meyledecektin\u201d buyurdu\u011funa g\u00f6re, onun d\u0131\u015f\u0131ndakilerin durumunu var sen d\u00fc\u015f\u00fcn!\nine bu buyruklarda Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne, ona olan l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131, onu k\u00f6t\u00fcl\u00fckten korumas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Bu da Allah\u2019\u0131n, k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sebepleri haz\u0131r iken kendi l\u00fctfuyla kullar\u0131n\u0131 korumas\u0131 ve iman \u00fczere onlara sebat vermesi \u015feklindeki l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131n onlar taraf\u0131ndan fark\u0131na var\u0131lmas\u0131ndan ho\u015fnut oldu\u011funa delildir. Yine bu buyruklarda \u015funa da delil vard\u0131r: Kulun mertebesi ne kadar y\u00fcksek olur ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onun \u00fczerindeki ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen nimetleri ne kadar \u00e7ok olursa -o, k\u0131nanmay\u0131 gerektirecek bir i\u015f yapt\u0131\u011f\u0131 taldirde- g\u00fcnah\u0131 da o oranda b\u00fcy\u00fck olur ve su\u00e7u da kat kat fazla olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne \u015f\u00e2yet b\u00f6yle bir i\u015f yapacak olsa idi -h\u00e2\u015f\u00e2- ona azab\u0131n kat kat tatt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Bu buyruklardaki di\u011fer bir husus da \u015fudur: Allah bir \u00fcmmeti hel\u00e2k etmeyi murad etti mi o \u00fcmmetin su\u00e7lar\u0131 artar, b\u00fcy\u00fcr ve \u00e7o\u011fal\u0131r. Bundan dolay\u0131 Allah\u2019\u0131n o \u00fcmmet hakk\u0131ndaki azap s\u00f6z\u00fc hak olur ve o \u00fcmmete azab\u0131n\u0131 g\u00f6nderir. Nitekim peygamberini aralar\u0131ndan \u00e7\u0131karan \u00fcmmetler hakk\u0131nda uygulayageldi\u011fi s\u00fcnneti\/kanunu da bu \u015fekildedir. "},{"id":2858,"sura":17,"from_aya":78,"to_aya":81,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"78- G\u00fcne\u015fin (bat\u0131ya) kaymas\u0131ndan gecenin kararmas\u0131na kadar (olan vakitlerde) namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131l! Bir de sabah Kur\u2019an\u2019\u0131n\u0131\/namaz\u0131n\u0131... \u00c7\u00fcnk\u00fc sabah Kur\u2019an\u2019\u0131\/namaz\u0131 \u015fahitlidir. \n79- Gecenin bir k\u0131sm\u0131nda da sana mahsus fazladan Kur'\u00e2n\u2019la tehecc\u00fcd k\u0131l! Umulur ki Rabbin seni \u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f bir makama \u00e7\u0131kar\u0131r.\n80- Ve de ki: \u201cRabbim, beni girece\u011fim yere do\u011frulukla girdir, \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m yerden de do\u011frulukla \u00e7\u0131kar ve taraf\u0131ndan bana destekleyici bir delil ver.\u201d\n81- De ki: \u201cHak geldi, bat\u0131l yok olup gitti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l, yok olmaya mahkumdur.\u201d"},{"id":2859,"sura":17,"from_aya":78,"to_aya":78,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"78. Y\u00fcce Allah, peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e \u015f\u00f6yle emretmektedir: \u201cG\u00fcne\u015fin (bat\u0131ya) kaymas\u0131ndan\u201d yani tam tepeye gelmesinden sonra bat\u0131ya do\u011fru kaymas\u0131ndan... bunun kapsam\u0131na \u00f6\u011fle ve ikindi namazlar\u0131 girer. \u201cGecenin kararmas\u0131na kadar\u201d bunun da kapsam\u0131na ak\u015fam ve yats\u0131 namazlar\u0131 girer \u201cnamaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131l\u201d zahiren ve bat\u0131nen, vakitleri i\u00e7erisinde, eksiksiz ve dosdo\u011fru k\u0131l.  \u201cBir de sabah Kur\u2019an\u2019\u0131n\u0131\/namaz\u0131n\u0131\u201d yani sabah namaz\u0131n\u0131, onun \u201cKur\u2019an\u201d diye adland\u0131r\u0131lmas\u0131, bu namazda di\u011ferlerine g\u00f6re daha uzun miktarda Kur\u2019an okuman\u0131n me\u015fru olu\u015fu ve bu namazdaki k\u0131raatin fazileti dolay\u0131s\u0131ylad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu namazda gece ve g\u00fcnd\u00fcz meleklerini haz\u0131r bulundurur ve onlarda buna \u015fahit olurlar. Bu \u00e2yet-i kerimede farz olan be\u015f vakit namaz\u0131n vakitleri s\u00f6z konusu edildi\u011fi gibi bu vakitlerdeki namazlar\u0131n da farz olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc namazlar\u0131n \u00f6zellikle bu vakitlerde k\u0131l\u0131nmas\u0131 emredilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca vaktin, namaz\u0131n s\u0131hhati\/kabul\u00fc i\u00e7in \u015fart oldu\u011fu ve namaz\u0131n farz olmas\u0131n\u0131n sebebi oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu vakitlerin giri\u015fi sebebiyle namaz\u0131n k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 emretmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00f6z\u00fcr halinde \u00f6\u011fle ile ikindi namazlar\u0131n\u0131n, ak\u015fam ve yats\u0131 namazlar\u0131n\u0131n cem edilece\u011fini (bir arada k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131n\u0131) da g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu namazlar\u0131n vakitlerini bir arada zikretmi\u015ftir. Yine sabah namaz\u0131n\u0131n ve bu namazda uzunca Kur\u2019an okuman\u0131n fazileti ayr\u0131ca namazda Kur\u2019an k\u0131raatinin bir r\u00fck\u00fcn oldu\u011fu da bu ayetten anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ibadet, onun b\u00f6l\u00fcmlerinin birisinin ad\u0131n\u0131 alacak olursa bu, o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn farz oldu\u011funa delildir."},{"id":2860,"sura":17,"from_aya":79,"to_aya":79,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"79. \u201cGecenin bir k\u0131sm\u0131nda da\u201d yani gecenin di\u011fer vakitlerinde de \u201csana mahsus fazladan Kur'\u00e2n\u2019la tehecc\u00fcd k\u0131l!\u201d B\u00f6ylelikle gece namaz\u0131 -di\u011ferlerinden farkl\u0131 olarak- senin kadrinin ve derecelerinin daha \u00e7ok y\u00fckselmesine sebep olsun. Ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7inse b\u00f6yle bir namaz, g\u00fcnahlar\u0131na kefarettir. Bu buyru\u011fun \u015fu anlamda olma ihtimali de vard\u0131r: Be\u015f vakit namaz, sana da m\u00fc\u2019minlere de farzd\u0131r. Gece namaz\u0131 ise b\u00f6yle de\u011fildir. Bu, sadece \u00f6zel olarak sana farzd\u0131r. Senin Allah nezdindeki de\u011ferin dolay\u0131s\u0131yla, sevab\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131 ve b\u00f6ylece Makam-\u0131 Mahmud\u2019a ula\u015fman i\u00e7in Y\u00fcce Allah senin vazifelerini daha da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Makam-\u0131 Mahmud ise b\u00fcy\u00fck \u015fefaat makam\u0131 olan, evvelkilerin de sonrakilerin de kendisi dolay\u0131s\u0131yla senden \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z edecekleri bir makamd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o s\u0131rada insanlar, \u00f6nce \u00c2dem\u2019den, daha sonra da s\u0131ras\u0131yla N\u00fbh, \u0130brahim, M\u00fbs\u00e2 ve \u0130s\u00e2\u2019dan -hepsine sel\u00e2m olsun- \u015fefaat etmelerini isteyecekler, onlar\u0131n her biri bunu yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek \u00f6z\u00fcr beyan edip bu iste\u011fi geri \u00e7evirecektir. Nih\u00e2yet b\u00fct\u00fcn insanlar, \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131n efendisinin \u015fefaat etmesini isteyecekler ki Y\u00fcce Allah, o konumun deh\u015fet ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131ndan kendilerine merhamet etsin. Peygamber de Rabbi nezdinde \u015fefaat\u00e7\u0131 olacak, Allah onun \u015fefaat\u0131n\u0131 kabul edecek ve \u00f6ncekilerin de sonrakilerin de imrenecekleri bir konuma onu y\u00fckseltecektir. B\u00f6ylelikle Peygamber\u2019in b\u00fct\u00fcn insanlara b\u00fcy\u00fck bir iyili\u011fi ve l\u00fctfu olacakt\u0131r. "},{"id":2861,"sura":17,"from_aya":80,"to_aya":80,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"80. \u201cVe de ki: \u201cRabbim, beni girece\u011fim yere do\u011frulukla girdir, \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m yerden de do\u011frulukla \u00e7\u0131kar.\u201d Yani benim b\u00fct\u00fcn giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131m senin itaatine ve r\u0131zana uygun olsun. Bu, onlar\u0131n ihl\u00e2s\u0131 ve emre uygunlu\u011funu da i\u00e7erir. \u201cTaraf\u0131ndan bana destekleyici bir delil ver.\u201d Yani yapt\u0131\u011f\u0131m ve yapmad\u0131\u011f\u0131m her \u015feye dair a\u00e7\u0131k, kesin ve kati bir delilim olsun. Bu, Allah\u2019\u0131n kulunu y\u00fckseltti\u011fi en \u00fcst\u00fcn haldir. B\u00f6ylesinin b\u00fct\u00fcn halleri hay\u0131r olur ve b\u00fct\u00fcn halleri onu Rabbine yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131r. Her bir durumda o durumuna dair a\u00e7\u0131k bir delili bulunur. Bu da faydal\u0131 ilmi, salih ameli, b\u00fct\u00fcn meseleleri ve bunlara dair delilleri bilmeyi i\u00e7erir. "},{"id":2862,"sura":17,"from_aya":81,"to_aya":81,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"81. \u201cDe ki: Hak geldi, bat\u0131l yok olup gitti.\u201d Hak, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e vahyetti\u011fi her \u015feydir. \u0130\u015fte alla ona \u015funu ilan etmesini emretmektedir: Art\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyin duramayaca\u011f\u0131 hak gelmi\u015f, bat\u0131l ise yok olup gitmi\u015f, sona ermi\u015ftir. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l, yok olmaya mahkumdur.\u201d Bat\u0131l\u0131n s\u0131fat\u0131, niteli\u011fi budur. Fakat bazen hak, onun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmay\u0131nca bat\u0131l\u0131n bir g\u00fcc\u00fc olur ve o ra\u011fbet g\u00f6r\u00fcr. Ancak hak geldi mi bat\u0131l yok olup gider ve onun k\u0131p\u0131rdamaya bile mecali kalmaz. Bundan dolay\u0131 bat\u0131l, ancak Allah\u2019\u0131n \u00e2yet ve delillerinin bilinmedi\u011fi zaman ve mek\u00e2nlarda reva\u00e7 bulur. "},{"id":2863,"sura":17,"from_aya":82,"to_aya":82,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"82- Biz, Kur\u2019an\u2019dan m\u00fc\u2019minler i\u00e7in \u015fifa ve rahmet olan \u015feyler indiriyoruz. Bunlar, zalimlerin ise ancak h\u00fcsr\u00e2n\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. "},{"id":2864,"sura":17,"from_aya":82,"to_aya":82,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"82. Kur\u2019an, \u015fifa ve rahmeti i\u00e7erir. Ancak bu, herkes i\u00e7in de\u011fil, sadece O\u2019na iman eden, \u00e2yetlerini tasdik eden ve gere\u011fince amel edenler i\u00e7indir. Onu tasdik etmemek yahut gere\u011fince amel etmemek suretiyle zalim olanlara gelince, onun \u00e2yetleri onlar\u0131n ancak h\u00fcsranlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Zira bu Kur\u2019an ile onlara kar\u015f\u0131 il\u00e2hi delil ortaya konulmu\u015f olur. Kur\u2019an i\u00e7erdi\u011fi \u015fifa; \u015f\u00fcphe, cehalet, bozuk g\u00f6r\u00fc\u015f, sapmalar, k\u00f6t\u00fc maksatlar gibi kalb\u00ee hastal\u0131klar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7in ge\u00e7erlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an, kendisi vas\u0131tas\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcphe ve cehaletin ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 ilm-i yak\u00eeni\/kesin bilgiyi, ayr\u0131ca Allah\u2019\u0131n emrine ayk\u0131r\u0131 her t\u00fcrl\u00fc arzu ve isteklerin giderilmesi i\u00e7in de \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatmalar i\u00e7erir. Kur\u2019an ayn\u0131 zamanda bedeni hastal\u0131k ve a\u011fr\u0131lara da \u015fifad\u0131r. Rahmet olu\u015funa gelince Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de kulun i\u015flemeye te\u015fvik edildi\u011fi ve onu rahmete ula\u015ft\u0131ran pek \u00e7ok sebep ve vesileler yer alar. Kul, bunlar\u0131 yerine getirirse ebed\u00ee rahmet ve mutlulu\u011fa, d\u00fcnyev\u00ee ve uhrev\u00ee m\u00fck\u00e2fata nail olur. "},{"id":2865,"sura":17,"from_aya":83,"to_aya":83,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"83- \u0130nsana nimet verdi\u011fimiz zaman (itaatten) y\u00fcz \u00e7evirir ve yan \u00e7izer. Ona k\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundu\u011fu zaman da b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015fer. "},{"id":2866,"sura":17,"from_aya":83,"to_aya":83,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"83. Allah\u2019\u0131n kendisine hid\u00e2yet verdikleri m\u00fcstesn\u00e2 insan\u0131n insan olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tabiat\u0131 budur. \u015e\u00f6yle ki Y\u00fcce Allah, insana bir nimet ihsan edecek olursa o, bu nimetlerden dolay\u0131 sevinir, hatta \u015f\u0131mar\u0131r. Rabbine kar\u015f\u0131 gelir, yan \u00e7izer, O\u2019na \u015f\u00fckretmez ve O\u2019nu anmaz. \u201cOna\u201d hastal\u0131k ve benzeri bir \u201ck\u00f6t\u00fcl\u00fck dokundu\u011fu zaman da\u201d hay\u0131rdan yana \u201cb\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015fer.\u201d Art\u0131k Rabbinden umudunu keser ve i\u00e7inde bulundu\u011fu halin ebediyen devam edece\u011fini zanneder. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet verdi\u011fi kimselere gelince onlar, nimetlere erdiklerinde Rabbe itaatle boyun e\u011ferler ve nimetlerine \u015f\u00fckrederler. Darl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131 zamanlar\u0131nda da Allah\u2019a yalvar\u0131p yakar\u0131rlar, O\u2019ndan esenlik diler, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumun sona erdirilmesini umarlar. B\u00f6ylelikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 bela ve musibet hafifler. "},{"id":2867,"sura":17,"from_aya":84,"to_aya":84,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"84- De ki: \u201cHerkes kendi karakterine g\u00f6re amel eder. Rabbiniz, kimin daha do\u011fru yolda oldu\u011funu en iyi bilir.\u201d"},{"id":2868,"sura":17,"from_aya":84,"to_aya":84,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"84. \u201cDe ki: Herkes\u201d her bir insan \u201ckendi karakterine g\u00f6re amel eder.\u201d Yani kendisine uygun d\u00fc\u015fen \u015fekilde i\u015f yapar. E\u011fer o, iyi ve se\u00e7kin kimselerden ise onlara ancak alemlerin Rabbinin r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lacak ameller yak\u0131\u015f\u0131r. E\u011fer ilahi yard\u0131mdan mahrum olan bir kimse ise onlara da ancak yarat\u0131lm\u0131\u015flar i\u00e7in amel etmek ve ancak \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun d\u00fc\u015fen \u015feyleri yapmak yak\u0131\u015f\u0131r. \u201cRabbiniz, kimin daha do\u011fru yolda oldu\u011funu en iyi bilendir.\u201d Kimin hid\u00e2yete elveri\u015fli oldu\u011funu bilir ve ona hid\u00e2yet ihsan eder. Hid\u00e2yete elveri\u015fli olmayan kimselere ise yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6ndermez ve onlar\u0131 hid\u00e2yet etmez. "},{"id":2869,"sura":17,"from_aya":85,"to_aya":85,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"85- Sana r\u00fbhu soruyorlar. De ki: \u201cR\u00fbh, Rabbimin emrindendir. Size ilimden ancak pek az bir \u015fey verilmi\u015ftir.\u201d "},{"id":2870,"sura":17,"from_aya":85,"to_aya":85,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"85. Bu buyruk, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek, inatla\u015fmak, muhatab\u0131 zora sokmak maksad\u0131yla soru sorup daha \u00f6nemli \u015feylere dair soru sormayan kimselerin, bu i\u015flerinden vazge\u00e7meleri gerekti\u011fi emrini i\u00e7ermektedir. Hi\u00e7bir kimsenin do\u011fru d\u00fcr\u00fcst niteli\u011fini s\u00f6yleyemeyece\u011fi, keyfiyetini anlatamayaca\u011f\u0131 kapal\u0131 hususlardan birisi olan ruha dair soru sorumalar\u0131 da b\u00f6yledir. Halbuki onlar, kullar i\u00e7in gerekli olan bilgide bile yetersizdirler. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne, bu sorular\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u015f\u00f6yle demesini emretmektedir: \u201cR\u00fbh, Rabbimin emrindendir.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n kendilerine \u201cOl\u201d emrini vermesi sonucu var olan yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131ndand\u0131r. Bilmedi\u011finiz ba\u015fka bir\u00e7ok \u015fey varken ona dair soru sorman\u0131n size faydas\u0131 yoktur. Bu \u00e2yette kendisine herhangi bir konuda soru sorulan\u0131n; sorana, ba\u015fka bir hususu \u00f6\u011frenmesi daha uygun ise o soruya cevap vermeyerek, soran i\u00e7in gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve ona daha faydal\u0131 olacak \u015feyi \u00f6\u011fretmesinin daha uygun ve yerinde oldu\u011funa delil vard\u0131r. "},{"id":2871,"sura":17,"from_aya":86,"to_aya":87,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"86- Andolsun ki e\u011fer dilersek sana vahyetti\u011fimizi (kalbinden) silip al\u0131r\u0131z. Sonra bize kar\u015f\u0131 bir yard\u0131mca da bulamazs\u0131n. \n87- Ancak Rabbinden bir rahmet olarak (b\u00f6yle yapmad\u0131k). Ger\u00e7ekten O\u2019nun, senin \u00fczerindeki l\u00fctfu pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. "},{"id":2872,"sura":17,"from_aya":86,"to_aya":87,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"86-87. Allah, Kur\u2019an\u2019\u0131n ve Ras\u00fbl\u00fcne vahyetti\u011fi vahyin hem ona hem de kullar\u0131na bir rahmet oldu\u011funu, Rasul\u00fcn\u00fcn \u00fczerindeki kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z en b\u00fcy\u00fck nimetin de bu vahiy oldu\u011funu haber vermektedir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n ona olan bu l\u00fctfu, takdir edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. O halde sana bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i l\u00fctfeden O Y\u00fcce Zat, onu senden almaya da kadirdir. Sonra sen, onu sana geri \u00e7evirecek bir kimse de bulamazs\u0131n, bu hususta Allah nezdinde iltimas edecek birini de bulamazs\u0131n. O halde sen, bu Kur\u2019an dolay\u0131s\u0131yla sevin. O Kur\u2019an sayesinde g\u00f6z\u00fcn ayd\u0131n olsun. Yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n yalanmalar\u0131 ve sap\u0131klar\u0131n alaylar\u0131 da seni \u00fczmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara nimetlerin en \u00fcst\u00fcn\u00fcn\u00fc arz etti\u011fin halde Allah nezdindeki de\u011fersizlikleri ve Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 yard\u0131m\u0131ndan mahrum b\u0131rakmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla onlar bu nimeti reddettiler. "},{"id":2873,"sura":17,"from_aya":88,"to_aya":88,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"88- De ki: \u201cAndolsun bu Kur\u2019an\u2019\u0131n bir benzerini getirmek i\u00e7in insanlar ve cinler bir araya toplansalar, birbirlerine yard\u0131mc\u0131 olsalar dahi yine de onun benzerini getiremezler.\u201d"},{"id":2874,"sura":17,"from_aya":88,"to_aya":88,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"88. Bu buyruk, Ras\u00fbl\u2019\u00fcn getirdi\u011finin do\u011frulu\u011funa ve ger\u00e7ekli\u011fine dair kesin bir delil ve apa\u00e7\u0131k bir belgedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu buyruk ile insanlara da cinlere de onun benzerini getirmeleri i\u00e7in meydan okumakta, hepsi bu konuda birbirlerine yard\u0131mc\u0131 olsalar dahi buna asla g\u00fc\u00e7lerinin yetemeyece\u011fini ve onun benzerini meydana getiremeyeceklerini haber vermektedir. Nitekim haber verdi\u011fi gibi de olmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an\u2019\u0131 yalanlayan Kur\u2019an d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n, Peygamberin getirdi\u011fi bu vahyi hangi yolla olursa olsun reddetmelerini gerektirecek pek \u00e7ok sebep vard\u0131. \u00dcstelik onlar Arap dilini \u00e7ok iyi bilen, fasih kimseler idiler. E\u011fer onlar, buna g\u00fc\u00e7 yetirip b\u00f6yle bir \u015fey yapma imk\u00e2nlar\u0131 olsayd\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bunu yaparlard\u0131. Ama ister istemez bu meydan okumaya kar\u015f\u0131 boyun e\u011fdiler ve ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktan acze d\u00fc\u015ft\u00fcler. Hem topraktan yarat\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle eksik, do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bilgisi, kudreti, iradesi, me\u015f\u00eeeti, kel\u00e2m\u0131 ve kemali -Rabbinin ihsan ettikleri m\u00fcstesn\u00e2- bulunmayan bir yarat\u0131lm\u0131\u015f, nas\u0131l olur da yerin ve g\u00f6klerin Rabbi, b\u00fct\u00fcn gizliliklere muttali olan, mutlak kemal, mutlak hamd, pek b\u00fcy\u00fck \u015fan ve \u015feref sahibi, e\u011fer denizler -yedi deniz daha kat\u0131larak- m\u00fcrekkep olsa, a\u011fa\u00e7lar\u0131n t\u00fcm\u00fc de kalem olsa kendisinin kelimeleri t\u00fckenmeden bu m\u00fcrekkebin bitece\u011fi ve kalemlerin t\u00fckenece\u011fi o y\u00fcce Zat\u0131n s\u00f6z\u00fcne benzer bir s\u00f6z ortaya koyabilir? Bu nas\u0131l olabilir?! Zira hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015f, s\u0131fatlar\u0131nda Allah\u2019a benzemiyor ise O\u2019nun kel\u00e2m\u0131 da hi\u00e7bir kimseninkine benzerlik arzetmeyen s\u0131fatlar\u0131ndan biridir. Zat\u0131nda, isimlerinde, s\u0131fatlar\u0131nda ve fiillerinde O\u2019nun bir benzeri yoktur. O\u2019nun \u015fan\u0131 y\u00fcce ve m\u00fcbarektir. O halde Allah\u2019\u0131n kel\u00e2m\u0131 ile yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n kel\u00e2m\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rt edemeyene, Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in bu Kur\u2019an\u2019\u0131 iftira ile Allah\u2019a isnat etti\u011fini ve onu kendili\u011finden ortaya koydu\u011funu iddia edene yaz\u0131klar olsun! "},{"id":2875,"sura":17,"from_aya":89,"to_aya":96,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"89- Andolsun biz, bu Kur\u2019an\u2019da insanlara her misalden t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131k. Yine de insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu k\u00fcf\u00fcrde diretmi\u015flerdir. \n90- Dediler ki: \u201cBize yery\u00fcz\u00fcnden bir p\u0131nar f\u0131\u015fk\u0131rtmad\u0131k\u00e7a asla sana inanmayaca\u011f\u0131z.\u201d\n91- \u201cYahut senin hurmal\u0131klardan ve asmalardan bir bah\u00e7en olmal\u0131 ve aralar\u0131ndan \u015far\u0131l \u015far\u0131l \u0131rmaklar ak\u0131tmal\u0131s\u0131n.\u201d\n92- \u201cYa da iddia etti\u011fin gibi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00fczerimize par\u00e7a par\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcrmelisin veya Allah\u2019\u0131 ve melekleri topluca kar\u015f\u0131m\u0131za getirmelisin.\u201d\n93- \u201cYahut alt\u0131ndan bir evin olmal\u0131 veya g\u00f6\u011fe \u00e7\u0131kmal\u0131s\u0131n ki bize (g\u00f6kten) okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bir kitap indirmedik\u00e7e oraya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na da inanmay\u0131z.\u201d De ki: \u201cRabbimi tenzih ederim! Ben ancak peygamber olarak g\u00f6nderilmi\u015f bir insan\u0131m!\u201d\n94- Kendilerine hid\u00e2yet geldi\u011fi zaman insanlar\u0131 iman etmekten al\u0131koyan tek \u015fey, onlar\u0131n: \u201cAllah bir insan\u0131 m\u0131 peygamber g\u00f6ndermi\u015f?\u201d demeleri olmu\u015ftur. \n95- De ki: \u201cE\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde (insanlar yerine) yerle\u015fip y\u00fcr\u00fcyenler melekler olsayd\u0131 biz de onlara g\u00f6kten melek bir peygamber g\u00f6nderirdik.\u201d\n96- De ki: \u201cBenim ve sizin aran\u0131zda \u015fahid olarak Allah yeter. \u015e\u00fcphesiz ki O, kullar\u0131ndan haberdard\u0131r ve onlar\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6rendir.\u201d"},{"id":2876,"sura":17,"from_aya":89,"to_aya":93,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"89. \u201cAndolsun biz, bu Kur\u2019an\u2019da insanlara her misalden t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131k.\u201d Yani biz, bu Kur\u2019an\u2019da \u00f6\u011f\u00fctleri ve misalleri \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit anlatt\u0131k. Kullar\u0131n ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 anlamlar\u0131 da tekrar tekrar beyan ettik ki insanlar \u00f6\u011f\u00fct als\u0131n ve sak\u0131ns\u0131nlar. Ancak Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerini mutlu kimseler aras\u0131nda takdir etmi\u015f oldu\u011fu ve tevfiki ile kendilerine yard\u0131m\u0131n\u0131 esirgemedi\u011fi pek az kimse d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6\u011f\u00fct ve ibret alan olmad\u0131. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu ise b\u00fct\u00fcn nimetlerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan bu nimeti nank\u00f6rl\u00fckle kar\u015f\u0131lamaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmad\u0131 ve bu nimet kar\u015f\u0131s\u0131nda zalim ve cahil nefislerinin arzu etti\u011fi, Kur\u2019an\u2019\u0131n \u00e2yetleri d\u0131\u015f\u0131nda birtak\u0131m mucizeler g\u00f6sterilmesini teklif ettiler ve ona kar\u015f\u0131 inatla\u015fmaya koyuldular. Her t\u00fcrl\u00fc delil ve belgeyi ihtiva eden bu Kur\u2019an\u2019\u0131 getiren Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fcne \u015f\u00f6yle dediler:\n90-93. \u201cBize yery\u00fcz\u00fcnden bir p\u0131nar\u201d ak\u0131p duran \u0131rmaklar \u201cf\u0131\u015fk\u0131rtmad\u0131k\u00e7a asla sana inanmayaca\u011f\u0131z. Yahut senin hurmal\u0131klardan ve asmalardan bir bah\u00e7en olmal\u0131\u201d t\u00e2 ki pazarlarda dola\u015fma, gidip gelmek ihtiyac\u0131ndan kurtulas\u0131n \u201cve aralar\u0131ndan \u015far\u0131l \u015far\u0131l \u0131rmaklar ak\u0131tmal\u0131s\u0131n. Yahut iddia etti\u011fin gibi g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00fczerimize par\u00e7a par\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcrmelisin\u201d G\u00f6kten \u00fczerimize azap getirmelisin. \u201cAllah\u2019\u0131 ve melekleri topluca kar\u015f\u0131m\u0131za getirmelisin.\u201d Onlar\u0131 hep birlikte getir yahut da kar\u015f\u0131m\u0131za g\u00f6rece\u011fimiz \u015fekilde gelsinler ve senin getirdiklerinin lehine \u015fahitlik etsinler. \u201cYa da alt\u0131ndan\u201d alt\u0131n ve ba\u015fka de\u011ferli \u015feylerle s\u00fcslenmi\u015f \u201cbir evin olmal\u0131 veya g\u00f6\u011fe\u201d g\u00f6r\u00fcp fark edece\u011fimiz bir \u015fekilde \u201c\u00e7\u0131kmal\u0131s\u0131n\u201d bununla birlikte \u201cbize (g\u00f6kten) okuyaca\u011f\u0131m\u0131z bir kitap indirmedik\u00e7e oraya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na da inanmay\u0131z.\u201d B\u00fct\u00fcn bunlar, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek ve muhatab\u0131 zora sokmak maksad\u0131yla ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, insanlar\u0131n en ak\u0131ls\u0131zlar\u0131n\u0131n ve zalimlerinin hakk\u0131 reddetmeyi ve Allah\u2019a kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eren s\u00f6zleri oldu\u011fu i\u00e7in Allah Ras\u00fbl\u00fc de bu \u00e2yetleri getiren el\u00e7i oldu\u011fundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, ona kendi zat\u0131n\u0131 tenzih etmesini emrederek: \u201cRabbimi tenzih ederim!\u201d demesini emretmektedir. Yani benim Rabbim sizin s\u00f6ylediklerinizden pek y\u00fcce ve m\u00fcnezzehtir. O, h\u00fck\u00fcm ve mucizelerinin, onlar\u0131n bozuk heva ve sap\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015flerine tabi olmas\u0131ndan m\u00fcnezzehtir. \u201cBen, ancak peygamber olarak g\u00f6nderilmi\u015f bir insan\u0131m!\u201d Bu s\u00f6yledi\u011finiz hususlarda elimden hi\u00e7bir \u015fey gelmez. "},{"id":2877,"sura":17,"from_aya":94,"to_aya":94,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"94. \u0130\u015fte insanlar\u0131n pek \u00e7o\u011funu iman etmekten al\u0131koyan sebep de budur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara g\u00f6nderilen peygamberler kendi cinslerinden birer insan idi. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerinden bir insan\u0131 peygamber olarak g\u00f6ndermi\u015f olmas\u0131, insanlara rahmetinin bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar, bu vahiyleri meleklerden direkt olarak alamazlar."},{"id":2878,"sura":17,"from_aya":95,"to_aya":95,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"95. \u201cDe ki: E\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde (insanlar yerine) yerle\u015fmi\u015f y\u00fcr\u00fcyen\u201d melekleri g\u00f6rmeye ve onlardan vahyi almaya tahamm\u00fcl g\u00f6sterebilecek \u201cmelekler olsayd\u0131 biz de onlara g\u00f6kten\u201d ondan vahyi alma imk\u00e2nlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u201cmelek bir peygamber g\u00f6nderirdik.\u201d "},{"id":2879,"sura":17,"from_aya":96,"to_aya":96,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"96. \u201cDe ki: Benim ve sizin aran\u0131zda \u015fahit olarak Allah yeter.\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, ras\u00fbl\u00fcne olan tan\u0131kl\u0131klar\u0131ndan birisi onu mucizelerle ve indirmi\u015f oldu\u011fu \u00e2yetlerle desteklemesi, ayr\u0131ca ona d\u00fc\u015fman olan ve onunla m\u00fccadeleye giri\u015fenlere kar\u015f\u0131 da ona yard\u0131m etmesidir. E\u011fer Y\u00fcce Allah\u2019a birtak\u0131m s\u00f6zleri uydurup ya\u015flan d\u00fczm\u00fc\u015f olsayd\u0131 \u015f\u00fcphesiz Allah, ona ilah\u00ee azab\u0131n\u0131 g\u00f6ndererek \u015fahdamar\u0131n\u0131 kopart\u0131rd\u0131. \u201c\u015e\u00fcphesiz ki O, haberdard\u0131r ve onlar\u0131 hakk\u0131yla g\u00f6rendir.\u201d O, her \u015feyden haberdar olan ve her \u015feyi g\u00f6rendir. Kullar\u0131n\u0131n da hi\u00e7bir hali O\u2019na asla gizli kalmaz. "},{"id":2880,"sura":17,"from_aya":97,"to_aya":100,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"97- Allah kimi hid\u00e2yete erdirirse i\u015fte do\u011fru yolu bulan odur. Kimi de sapt\u0131r\u0131rsa art\u0131k onlar i\u00e7in O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir dost bulamazs\u0131n. Biz onlar\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc k\u00f6r, dilsiz ve sa\u011f\u0131r olarak y\u00fcz\u00fckoyun ha\u015fredece\u011fiz. Varacaklar\u0131 yer de cehennemdir. Onun ate\u015fi zay\u0131flad\u0131k\u00e7a biz onlara alevi art\u0131r\u0131r\u0131z. \n98- Bu, onlar\u0131n cezas\u0131d\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar, \u00e2yetlerimizi inkar ettiler ve: \u201cBiz bir y\u0131\u011f\u0131n kemik ve \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp toprak oldu\u011fumuz zaman m\u0131, evet biz (bu haldeyken) mi yeniden yarat\u0131l\u0131p diriltilece\u011fiz?\u201d dediler. \n99- Onlar, g\u00f6kleri ve yeri yaratm\u0131\u015f olan Allah\u2019\u0131n, (\u00f6l\u00fcmlerinden sonra) onlar\u0131n bir benzerini yaratmaya kadir oldu\u011funu g\u00f6rmediler mi? O, onlar i\u00e7in bir ecel tayin etmi\u015ftir ki onda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur. Fakat zalimler k\u00fcf\u00fcrde diretmektedirler. \n100- De ki: \u201cE\u011fer Rabbimin rahmet hazinelerine siz sahip olsayd\u0131n\u0131z, t\u00fckenir korkusuyla muhakkak cimrilik ederdiniz.\u201d Zaten insan pek cimridir. "},{"id":2881,"sura":17,"from_aya":97,"to_aya":97,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"97. Y\u00fcce Allah, hid\u00e2yet verenin ve sapt\u0131ran\u0131n yaln\u0131zca kendisi oldu\u011funu haber vermektedir. Allah kime hid\u00e2yet verir, ona kolay olan bu yolu haz\u0131rlar ve onu zor olan sap\u0131kl\u0131k yolundan da uzak tutarsa i\u015fte ger\u00e7ekten hid\u00e2yet bulan ki\u015fi odur. Allah kimi de sapt\u0131racak olur, ona yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6ndermez ve onu kendi haline b\u0131rak\u0131rsa i\u015fte Allah\u2019tan ba\u015fka onu hid\u00e2yete iletecek hi\u00e7bir kimse olamaz. Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylelerini rezil ve r\u00fcsvay etmek i\u00e7in onlar\u0131 y\u00fczleri \u00fczere k\u00f6r, sa\u011f\u0131r ve dilsiz olarak ha\u015fredecektir. G\u00f6remeyecekleri, konu\u015famayacaklar\u0131 ve hi\u00e7bir \u015fey i\u015fitemeyecekleri bir halde diriltecek ve o vakit Allah\u2019\u0131n azab\u0131na kar\u015f\u0131 onlara yard\u0131mc\u0131 olacak hi\u00e7bir dost ve yard\u0131mc\u0131 da olmayacakt\u0131r. \u201cVaracaklar\u0131 yer de\u201d yani karar k\u0131l\u0131p yerle\u015fecekleri bar\u0131naklar\u0131 da \u201ccehennemdir.\u201d Her t\u00fcrl\u00fc \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc, gam, keder ve azab\u0131 bar\u0131nd\u0131ran cehennem. \u201cOnun ate\u015fi zay\u0131flad\u0131k\u00e7a\u201d yani s\u00f6nmeye do\u011fru gittik\u00e7e \u201cbiz onlara alevi art\u0131r\u0131r\u0131z.\u201d Yani o i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ate\u015fin alevini daha da \u00e7o\u011falt\u0131r\u0131z. B\u00f6ylece azaplar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde dinmeyecektir. Onlar hakk\u0131nda \u00f6l\u00fcm h\u00fckm\u00fc de verilmeyecek ki \u00f6ls\u00fcnler. Azaplar\u0131 da hi\u00e7 hafifletilmeyecektir."},{"id":2882,"sura":17,"from_aya":98,"to_aya":98,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"98. Y\u00fcce Allah, bu \u015fekilde onlara azap etmekle onlara zulmetmez. Aksine O\u2019nun \u00e2yetlerini kabul etmedikleri, peygamberlerin haber verdi\u011fi ve il\u00e2hi kitaplar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etti\u011fi \u00f6l\u00fcmden sonra dirili\u015fi ve Rablerinin m\u00fckemmel kudretini ink\u00e2r ederek O\u2019nun aciz oldu\u011funu s\u00f6ylemelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak cezaland\u0131r\u0131lacaklard\u0131r. Nitekim onlar \u201cBiz bir y\u0131\u011f\u0131n kemik ve \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp toprak oldu\u011fumuz zaman m\u0131, evet biz (bu haldeyken) mi yeniden yarat\u0131l\u0131p diriltilece\u011fiz? dediler.\u201d Yani b\u00f6yle bir \u015fey olamaz, dediler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, onlar\u0131n do\u011fru d\u00fcr\u00fcst \u00e7al\u0131\u015fmayan ak\u0131llar\u0131na g\u00f6re son derece uzak bir ihtimaldir. "},{"id":2883,"sura":17,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"99. \u201cOnlar\u201d insanlar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck olan \u201cg\u00f6kleri ve yeri yaratm\u0131\u015f olan Allah\u2019\u0131n, (\u00f6l\u00fcmlerinden sonra) onlar\u0131n bir benzerini yaratmaya kadir oldu\u011funu g\u00f6rmediler mi?\u201d Evet, O elbette ki buna kadirdir, g\u00fc\u00e7 yetirir. Fakat O, \u201conlar i\u00e7in bir ecel tayin etmi\u015ftir ki onda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur.\u201d Bu ecelde en ufak bir teredd\u00fct yoktur. Yoksa e\u011fer O dileyecek olursa bu ecellerini ans\u0131z\u0131n getirir. \u00d6ld\u00fckten sonra dirili\u015fe dair bunca delil ve belge ortaya konulmas\u0131na ra\u011fmen \u201czalimler\u201d zul\u00fcm ve iftiralar\u0131ndan dolay\u0131 \u201ck\u00fcf\u00fcrde diretmektedirler.\u201d"},{"id":2884,"sura":17,"from_aya":100,"to_aya":100,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"100. \u201cDe ki: E\u011fer Rabbimin\u201d t\u00fckenmek bilmeyen ve yok olmayan \u201crahmet hazinelerine siz sahip olsayd\u0131n\u0131z, t\u00fckenir korkusuyla\u201d Allah\u2019\u0131n hazinelerinin t\u00fckenmesi imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu halde \u201cmuhakkak cimrilik ederdiniz.\u201d Ama \u201czaten insan \u00e7ok cimridir.\u201d Cimrilik ve pintilik onun tabiat\u0131nda vard\u0131r. "},{"id":2885,"sura":17,"from_aya":101,"to_aya":104,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"101- Andolsun ki Biz, M\u00fbs\u00e2\u2019ya apa\u00e7\u0131k dokuz mucize verdik. \u0130\u015fte \u0130srailo\u011fullar\u0131na sor: Musa, onlara geldi\u011finde Firavun ona: \u201cEy M\u00fbs\u00e2, ben senin kesinlikle b\u00fcy\u00fclenmi\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u201d demi\u015fti.\n102- O da demi\u015fti ki: \u201cSen bunlar\u0131, birer ibret olmak \u00fczere, g\u00f6klerin ve yerin Rabbinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n indirmedi\u011fini gayet iyi biliyorsun. Ey Firavun! Ben de senin ger\u00e7ekten mahvoldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d\n103- Bunun \u00fczerine Firavun onlar\u0131 \u00fclkeden s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karmak istedi. Biz de onu ve beraberindekileri hep birlikte suda bo\u011fduk.\n104- Onun (helakinin) ard\u0131ndan \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u015f\u00f6yle dedik: \u201cO \u00fclkeye yerle\u015fin. Ahiret vaadi gelince hepinizi bir araya getirece\u011fiz.\u201d"},{"id":2886,"sura":17,"from_aya":101,"to_aya":101,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"101. Yani, ey \u00e2yet ve mucizelerle desteklenen peygamber, sen insanlar taraf\u0131ndan yalanlanan ilk peygamber de\u011filsin. Andolsun biz ,senden \u00f6nce Allah ile konu\u015fan (Kelimullah) \u0130mran o\u011flu M\u00fbs\u00e2\u2019y\u0131 Firavun\u2019a ve onun kavmine peygamber olarak g\u00f6ndermi\u015f ve ona \u201capa\u00e7\u0131k dokuz mucize\u201d vermi\u015f idik. Bunlar\u0131n her birisi, maksad\u0131 hakka t\u00e2bi olmak olanlara delil olarak yeterliydi. Y\u0131lana d\u00f6n\u00fc\u015fen asa, tufan, \u00e7ekirge, ha\u015ferat, kurba\u011falar, kan, el, denizin yar\u0131lmas\u0131 gibi mucizeler bunlardand\u0131r. E\u011fer bunlardan herhangi birisi hakk\u0131nda \u015f\u00fcphen varsa: \u201c\u0130\u015fte \u0130srailo\u011fullar\u0131na sor: Musa, onlara geldi\u011finde Firavun ona\u201d bu delil ve mucizelere ra\u011fmen: \u201cEy M\u00fbs\u00e2, ben senin kesinlikle b\u00fcy\u00fclenmi\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, demi\u015fti.\u201d"},{"id":2887,"sura":17,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"102. \u201cO da\u201d yani M\u00fbs\u00e2 ona \u201cdemi\u015fti ki:\u201d Ey Firavun! \u201cSen bunlar\u0131\u201d bu mucizeleri kendi kat\u0131ndan kullar\u0131 i\u00e7in \u201cbirer ibret olmak \u00fczere, g\u00f6klerin ve yerin Rabbinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n indirmedi\u011fini gayet iyi biliyorsun.\u201d Senin bu s\u00f6yledi\u011fin s\u00f6zler, ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tm\u0131yor. Sen, bu s\u00f6zleri ancak kavmine kar\u015f\u0131 bir propaganda olsun diye ve onlar\u0131 hafife al\u0131p k\u00fc\u00e7\u00fcmsedi\u011fin i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorsun. \u201cEy Firavun! Ben de senin ger\u00e7ekten mahvoldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u201d \u0130lahi gazaba u\u011fram\u0131\u015f ve azaba at\u0131lm\u0131\u015f birisi olarak g\u00f6r\u00fcyorum. Yaz\u0131klar olsun sana! Sen bu halin dolay\u0131s\u0131yla k\u0131nanm\u0131\u015f ve lanete u\u011fram\u0131\u015f bir ki\u015fisin. "},{"id":2888,"sura":17,"from_aya":103,"to_aya":104,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"103. \u201cBunun \u00fczerine\u201d Firavun \u201conlar\u0131 \u00fclkeden s\u00fcr\u00fcp \u00e7\u0131karmak\u201d oradan uzakla\u015ft\u0131rmak \u201cistedi. Biz de onu ve beraberindekileri hep birlikte suda bo\u011fduk.\u201d Ve onlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131, yurtlar\u0131n\u0131 \u0130srailo\u011fullar\u0131na miras b\u0131rakt\u0131k. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n104. \u201cOnun (helakinin) ard\u0131ndan \u0130srailo\u011fullar\u0131na \u015f\u00f6yle dedik: O \u00fclkeye yerle\u015fin. Ahiret vaadi gelince hepinizi\u201d herkesin, amelinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi i\u00e7in \u201cbir araya getirece\u011fiz.\u201d "},{"id":2889,"sura":17,"from_aya":105,"to_aya":105,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"105- Biz onu hak ile indirdik, o da hak ile indi. Seni de ancak  bir m\u00fcjdeci ve bir uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik. "},{"id":2890,"sura":17,"from_aya":105,"to_aya":105,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"105. Yani biz, bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i kullara emirlerimizi vermek, yasaklar\u0131m\u0131z\u0131 bildirmek, bunlar\u0131n m\u00fck\u00e2fat ve cezalar\u0131n\u0131 anlatmak \u00fczere hak ile indirdik. \u201cO da hak ile\u201d do\u011frulukla, adaletle ve kovulmu\u015f b\u00fct\u00fcn \u015feytanlara kar\u015f\u0131 korunarak \u201cindi. Seni de ancak\u201d Allah\u2019a itaat edenlere, d\u00fcnya ve \u00e2hirette m\u00fck\u00e2fat\u0131 belirten \u201cbir m\u00fcjdeci\u201d Allah\u2019a isyan eden kimseler i\u00e7in de d\u00fcnya ve \u00e2hirette cezay\u0131 bildiren \u201cbir uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik.\u201d Bu da kendisiyle m\u00fcjde verilip uyar\u0131lan \u015feye dair a\u00e7\u0131klama yapmay\u0131 da i\u00e7ine al\u0131r."},{"id":2891,"sura":17,"from_aya":106,"to_aya":109,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"106- Biz onu k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m indirdi\u011fimiz bir Kur\u2019an k\u0131ld\u0131k ki insanlara ara ara okuyas\u0131n ve biz onu (ihtiya\u00e7 has\u0131l olduk\u00e7a) peyderpey indirdik. \n107- De ki: \u201cOna ister iman edin, ister iman etmeyin. \u015e\u00fcphesiz o, bundan \u00f6nce kendilerine ilim verilmi\u015f olanlara okununca onlar, \u00e7enelerinin \u00fczerine secdeye kapan\u0131rlar.\u201d\n108- Ve derler ki: \u201cRabbimizi tenzih ederiz. Rabbimizin vaadi mutlaka ger\u00e7ekle\u015fecektir.\u201d\n109- A\u011flayarak \u00e7eneleri \u00fcst\u00fc (secdeye) kapan\u0131rlar ve bu (Kur'\u00e2n), onlar\u0131n hu\u015fusunu art\u0131r\u0131r. "},{"id":2892,"sura":17,"from_aya":106,"to_aya":106,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"106. Yani biz, bu Kur\u2019an\u2019\u0131, do\u011fru yolu sap\u0131kl\u0131ktan, hakk\u0131 bat\u0131ldan ay\u0131rdedici olmak \u00fczere par\u00e7a par\u00e7a indirdik. \u201cki insanlara ara ara okuyas\u0131n\u201d onlar da \u00fczerinde gere\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp anlamlar\u0131 \u00fczerinde tefekk\u00fcr ederek, ondan gerekli ilimleri \u00e7\u0131karts\u0131nlar. \u201cBiz onu (ihtiya\u00e7 has\u0131l olduk\u00e7a) azar azar\u201d yirmi \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda k\u0131s\u0131mlara ayr\u0131lm\u0131\u015f bir halde, azar azar \u201cindirdik.\u201d \u201cOnlar sana bir \u00f6rnek getirdikleri her seferinde muhakkak ki sana hakk\u0131 ve daha g\u00fczel bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 getirmi\u015fizdir.\u201d (el-Furkan, 25\/33)"},{"id":2893,"sura":17,"from_aya":107,"to_aya":107,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"107. Kur\u2019an hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fcd\u00fcn hi\u00e7bir \u015fekilde s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131, onun yegane ger\u00e7ek oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bu Kur\u2019an\u2019\u0131 yalanlayarak ondan y\u00fcz \u00e7eviren kimselere \u201cde ki: Ona ister iman edin, ister iman etmeyin.\u201d Allah\u2019\u0131n size bir ihtiyac\u0131 yoktur ve siz, O\u2019na hi\u00e7bir \u015fekilde zarar veremezsiniz. \u0130man etmeyi\u015finizin zarar\u0131 sizedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sizden ba\u015fka kullar\u0131 da vard\u0131r. Onlar Allah\u2019\u0131n, kendilerine faydal\u0131 bilgiyi ihsan etti\u011fi kimselerdir ki o Kur'\u00e2n onlara: \u201cokununca \u00e7enelerinin \u00fczerine secdeye kapan\u0131rlar.\u201d Bu Kitaptan alabildi\u011fine etkilenir ve \u00f6n\u00fcnde itaatle boyun e\u011ferler."},{"id":2894,"sura":17,"from_aya":108,"to_aya":108,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"108. \u201cVe derler ki: Rabbimizi\u201d m\u00fc\u015friklerin O\u2019na nispet etmi\u015f oldu\u011fu ve cel\u00e2line yak\u0131\u015fmayan \u015feylerden \u201ctenzih ederiz. Rabbimizin\u201d \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015f ve amellerin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n verilece\u011fine dair \u201cvaadi mutlaka ger\u00e7ekle\u015fecektir.\u201d onda \u015fa\u015fma olmaz, \u015f\u00fcphe de yoktur."},{"id":2895,"sura":17,"from_aya":109,"to_aya":109,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"109. \u201cVe a\u011flayarak \u00e7eneleri \u00fcst\u00fc\u201d y\u00fczleri \u00fczere \u201c(secdeye) kapan\u0131rlar ve bu\u201d yani Kur\u2019an \u201conlar\u0131n hu\u015fusunu art\u0131r\u0131r.\u201d Abdullah b. Sel\u00e2m vb. gibi Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem d\u00f6neminde ve ondan sonra kendilerine l\u00fctufta bulunup da \u0130sl\u00e2m\u2019a girmi\u015f olan kitap ehlinin m\u00fc\u2019minleri bunlara \u00f6rnektir. "},{"id":2896,"sura":17,"from_aya":110,"to_aya":111,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"110- De ki: \u201c\u0130ster Allah diye dua edin, ister Rahman diye dua edin. Hangisiyle dua ederseniz edin (fark etmez) en g\u00fczel isimler O\u2019nundur. Namaz\u0131nda sesini ne y\u00fckselt, ne de \u00e7ok k\u0131s. Bu ikisi aras\u0131nda bir yol tut. \n111- Ve: \u201cHamd, asla \u00e7ocuk edinmeyen, h\u00fck\u00fcmranl\u0131kta hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 bulunmayan ve acizlikten dolay\u0131 bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 da olmayan Allah'a mahsustur.\u201d de ve O\u2019nu tekbir ve tazim et. "},{"id":2897,"sura":17,"from_aya":110,"to_aya":110,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"110. Allah kullar\u0131na hitaben: \u201cDe ki: \u0130ster Allah diye dua edin, ister Rahman diye dua edin\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani hangisini isterseniz onunla dua edin, demektir. \u201cHangisiyle dua ederseniz edin (fark etmez) en g\u00fczel isimler O\u2019nundur.\u201d Yani O\u2019nun g\u00fczel olmayan bir ismi yoktur ki o isim an\u0131larak kendisine dua edilmesini yasaklas\u0131n. Siz hangi ismiyle O\u2019na dua ederseniz, maksat has\u0131l olur. Bununla birlikte en uygunu, duada istenen \u015feye m\u00fcnasip ismin zikredilmesidir. \u201cNamaz\u0131nda\u201d yani k\u0131raat esnas\u0131nda \u201csesini ne y\u00fckselt, ne de \u00e7ok k\u0131s.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ikisi de sak\u0131ncal\u0131 ve yasakt\u0131r. Y\u00fcksek sesle okuman\u0131n yasaklan\u0131\u015f sebebi \u015fudur: Kur\u2019an\u2019\u0131 yalanlayan m\u00fc\u015frikler onu i\u015fittiklerinde ona dil uzat\u0131r ve s\u00f6v\u00fcp sayarlard\u0131. Onu getirene de s\u00f6verlerdi. K\u0131s\u0131k sesle okuman\u0131n yasaklanmas\u0131na gelince Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i yava\u015f sesle okundu\u011funda dinlemek isteyenler onu dinleyemez. \u201cBu ikisi aras\u0131nda bir yol tut!\u201d Yani y\u00fcksek sesle ve k\u0131s\u0131k sesle okuma aras\u0131nda orta bir yol tut! "},{"id":2898,"sura":17,"from_aya":111,"to_aya":111,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"111. \u201cVe: Hamd, asla \u00e7ocuk edinmeyen, h\u00fck\u00fcmranl\u0131kta hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 bulunmayan\u201d aksine, egemenli\u011fin t\u00fcm\u00fc bir ve kahh\u00e2r olarak kendisinindir. Ulvi alem de s\u00fcfli \u00e2lem de b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Allah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndad\u0131r, O\u2019nun egemenli\u011findedir. Hi\u00e7 kimsenin h\u00fck\u00fcmranl\u0131k nam\u0131na sahip oldu\u011fu bir \u015fey yoktur; \u201cacizlikten dolay\u0131 bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 da olmayan\u201d kendisi ile g\u00fc\u00e7lenmek ve kendisine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015flardan hi\u00e7bir kimseyi dost ve yard\u0131mc\u0131 edinmemi\u015ftir. O, hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan, her t\u00fcrl\u00fc hamde\/\u00f6vg\u00fcye lay\u0131k oland\u0131r. Yerde olsun g\u00f6klerde olsun hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015fa muhta\u00e7 de\u011fildir. O, salih kullar\u0131n\u0131 ancak onlara ihsan ve rahmet olmak \u00fczere dost edinir: \u201cAllah iman edenlerin dostudur, onlar\u0131 karanl\u0131klardan nura \u00e7\u0131kar\u0131r.\u201d (el-Bakara, 2\/257) \u201cAllah'a mahsustur\u201d her y\u00f6nden kemal, sen\u00e2 ve \u00f6vg\u00fcler, \u015fan ve \u015feref O\u2019na aittir; b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle her t\u00fcrl\u00fc afet ve eksiklikten de m\u00fcnezzehtir. \u0130\u015fte hamde yani \u00f6v\u00fclmeye lay\u0131k olan O\u2019dur. \u201cde ve O\u2019nu tekbir ve tazim et.\u201d Yani O\u2019nun pek b\u00fcy\u00fck s\u0131fatlar\u0131n\u0131 haber vererek, O\u2019ndan g\u00fczel isimleriyle ve \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z ederek, mukaddes fiilleri dolay\u0131s\u0131y\u0131yla O\u2019nu \u00f6verek, hi\u00e7bir kimseyi ortak O\u2019na ko\u015fmaks\u0131z\u0131n, dini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yaln\u0131z O\u2019na halis k\u0131larak ve de sadece O\u2019na ibadet etmek suretiyle O\u2019nu tazim et, y\u00fccelt ve b\u00fcy\u00fck tan\u0131."},{"id":2899,"sura":17,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"sra S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir. Hamd ve sena Allah'a mahsustur."}]}