{"result":[{"id":2900,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0642\u062f\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f","text":""},{"id":2901,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"18- KEHF S\u00dbRES\u0130"},{"id":2902,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir, 110 \u00e2yettir)"},{"id":2903,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0644\u0628\u0633\u0645\u0644\u0629","text":"Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile."},{"id":2904,"sura":18,"from_aya":1,"to_aya":6,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Hamd, kuluna Kitab\u2019\u0131 indiren ve onda hi\u00e7bir e\u011frili\u011fe yer vermeyen Allah'a mahsustur.\n2-3- Ki onu dosdo\u011fru k\u0131lm\u0131\u015f ve kendi kat\u0131ndan \u015fiddetli bir azaba kar\u015f\u0131 uyarmak, salih ameller i\u015fleyen m\u00fc\u2019minlere de i\u00e7inde ebediyen kalacaklar\u0131 g\u00fczel bir m\u00fck\u00e2fat oldu\u011funu m\u00fcjdelemek i\u00e7in (indirmi\u015ftir).\n4- Bir de: \u201cAllah \u00e7ocuk edindi\u201d diyenleri uyarmak i\u00e7in\u2026\n5- Buna dair ne onlar\u0131n ne de atalar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir bilgisi yoktur. A\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bu s\u00f6z, ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr! Onlar sadece yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar.\n6- Bu s\u00f6ze iman etmiyorlar diye neredeyse arkalar\u0131ndan \u00fcz\u00fclerek kendini hel\u00e2k edeceksin!"},{"id":2905,"sura":18,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1-3. \u201cHamd\u201d, Allah\u2019a, hepsi de kemal derecede olan s\u0131fatlar\u0131yla, din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee, gizli ve a\u00e7\u0131k nimetleri ile \u00f6vg\u00fclerde bulunmakt\u0131r. Mutlak olarak O\u2019nun en \u00fcst\u00fcn nimeti de y\u00fcce Kitab\u2019\u0131n\u0131 kulu ve ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e indirmesidir. Y\u00fcce Allah da bu sebeple kendi zat\u0131n\u0131 \u00f6vmektedir. Bu, kullar\u0131n da kendilerine peygamberler g\u00f6nderdi\u011fi ve bu peygamberlere kitap indirdi\u011fi i\u00e7in O\u2019nu \u00f6vmeleri gerekti\u011fi anlam\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu Kitab\u2019\u0131 b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle m\u00fckemmel bir kitap oldu\u011funu ihtiva eden iki s\u0131fat ile nitelendirmektedir. Bu iki s\u0131fatan biri, onda hi\u00e7bir e\u011frili\u011fin bulunmamas\u0131d\u0131r, di\u011feri ise bu Kitab\u2019\u0131n hem dosdo\u011fru, hem de do\u011frultucu olmas\u0131d\u0131r. Onda hi\u00e7bir e\u011frili\u011fin olmamas\u0131, verdi\u011fi haberlerde yalan, emir ve yasaklarda da zul\u00fcm ve abes bir \u015fey olmamas\u0131n\u0131 ifade eder. Dosdo\u011fru olmas\u0131 ise sadece en \u00fcst\u00fcn haber ve emirleri vermi\u015f olmas\u0131n\u0131 ifade eder ki verdi\u011fi bu \u00fcst\u00fcn haberler de kalpleri marifetle, imanla ve ak\u0131lla doldurur. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n isim, s\u0131fat ve fiillerine dair haberler, \u00f6nceden ge\u00e7mi\u015f ve sonradan meydana gelecek gayba dair haberler bunlar aras\u0131ndad\u0131r. Yine bu Kitab\u2019\u0131n emir ve yasaklar\u0131, nefisleri ar\u0131nd\u0131r\u0131r, tertemiz eder, geli\u015ftirir ve kemale erdirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu emirler, kemal derecesinde adaleti, alemlerin Rabbi olan Allah\u2019a kar\u015f\u0131 ihlas\u0131 ve O\u2019na hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ibadet etmeyi i\u00e7erir. S\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bu nitelikleri ta\u015f\u0131yan bir kitab\u0131 indirdi\u011fi i\u00e7in Allah\u2019\u0131n kendi zat\u0131n\u0131 \u00f6vmesi ve onunla kullar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnmesi elbette ki bu kitaba yak\u0131\u015fan bir durumdur. \n\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201ckendi kat\u0131ndan \u015fiddetli bir azaba kar\u015f\u0131 uyarmak...\u201d buyru\u011fu \u015fu demektir: Allah bu Kur\u2019an\u2019\u0131, onunla kendi nezdinde bulunan il\u00e2hi cezaya kar\u015f\u0131 kullar\u0131 uyarmak i\u00e7in indirmi\u015ftir. Bu azab\u0131 \u201ckendi kat\u0131ndan\u201d diyerek nitelemesi, bu azab\u0131n emrine muhalefet edenlere kar\u015f\u0131 O\u2019nun bir takdiri ve h\u00fckm\u00fc oldu\u011fundand\u0131r. Bu da hem d\u00fcnyev\u00ee cezay\u0131, hem de \u00e2hiretteki cezay\u0131 kapsar. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131n\u0131 korkutup, kendilerine zarar verecek, kendilerini helak edecek \u015feylere kar\u015f\u0131 uyarmas\u0131 da O\u2019nun nimetlerindendir. Nitekim Y\u00fcce Allah, bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de cehennemin niteliklerini s\u00f6z konusu ettikten sonra \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte bununla Allah kullar\u0131n\u0131 korkutuyor. Ey benim kullar\u0131m, benden korkun!\u201d (ez-Zumer, 39\/16) Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n emrine muhalefet edenlere kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131r cezalar koyup bunlar\u0131 kendilerine a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f olmas\u0131 ve bu cezalara ula\u015ft\u0131ran sebepleri beyan etmesi, kullar\u0131na rahmetinin bir tecellisidir. \n\u201cSalih ameller i\u015fleyen m\u00fc\u2019minlere de i\u00e7inde ebediyen kalacaklar\u0131 g\u00fczel bir m\u00fck\u00e2fat oldu\u011funu m\u00fcjdelemek i\u00e7in.\u201d Allah, kuluna bu Kitab\u2019\u0131 kendisine, peygamberlerine ve kitaplar\u0131na iman eden, bu imanlar\u0131 kemale erip salih amel i\u015flemelerini sa\u011flayan m\u00fc\u2019minleri m\u00fcjdelemek i\u00e7in indirmi\u015ftir. Bu salih ameller ise ihl\u00e2s ve peygambere uyma \u00f6zelliklerini bir arada ta\u015f\u0131yan her t\u00fcrl\u00fc farz ve m\u00fcstehab amellerdir. \u201cG\u00fczel bir m\u00fck\u00e2fat\u201d ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, iman ve salih amele verece\u011fini belirtti\u011fi m\u00fck\u00e2fatt\u0131r. Bu m\u00fck\u00e2fat\u0131n en \u00fcst\u00fcn ve de\u011ferli olan\u0131 ise Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na nail olmak ve i\u00e7inde hi\u00e7bir g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmedi\u011fi, hi\u00e7bir kula\u011f\u0131n i\u015fitmedi\u011fi ve hi\u00e7bir insan\u0131n hat\u0131r\u0131ndan ge\u00e7irmedi\u011fi nimetlerin bulundu\u011fu cennete girmektir. Buradaki m\u00fck\u00e2fat\u0131n \u201cg\u00fczel\u201d olmakla nitelendirilmesi, bu m\u00fck\u00e2fatta tad\u0131n\u0131 bozacak, hevesini kursakta b\u0131rakacak herhangi bir olumsuzlu\u011fun bulunmad\u0131\u011f\u0131na i\u015farettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlardan herhangi birisi bulunacak olursa o m\u00fck\u00e2fat tam anlam\u0131yla g\u00fczel olmaz. Bununla birlikte \u201ci\u00e7inde ebediyen\u201d kalacaklard\u0131r. Bu g\u00fczel m\u00fck\u00e2fat, onlardan ayr\u0131lmayacak, onlar da ondan ayr\u0131 kalmayacaklard\u0131r. Aksine her an i\u00e7inde bulunduklar\u0131 nimetler art\u0131p duracakt\u0131r. M\u00fcjde vermek, m\u00fcjdelenen \u015feyin verilmesini gerektiren amellerin s\u00f6z konusu edilmesini de gerektirir. O y\u00fczden bu Kur\u2019an, nefislerin ho\u015funa giden ve ruhlar\u0131 ne\u015felendiren o nimetlere ula\u015ft\u0131ran salih amellerin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsar. "},{"id":2906,"sura":18,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":""},{"id":2907,"sura":18,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":""},{"id":2908,"sura":18,"from_aya":4,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4-5. \u201cBir de\u201d bu Kitab\u2019\u0131 yahudi, hristiyan ve m\u00fc\u015friklerden \u201cAllah \u00e7ocuk edindi\u201d diyerek b\u00f6yle \u00e7irkin bir iddiada bulunan kimseleri \u201cuyarmak i\u00e7in\u201d indirmi\u015ftir. Onlar, bu s\u00f6zlerini ne herhangi bir ilme ne de kesin bir kanaate dayanarak s\u00f6ylemiyorlar. Bu konuda ne kendilerinin ne de taklit ettikleri atalar\u0131n\u0131n bir bildi\u011fi yoktur. Aksine onlar, ancak zanna ve nefislerinin hev\u00e2lar\u0131na uymaktad\u0131rlar. \u201cA\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bu s\u00f6z ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr!\u201d Bu s\u00f6z, olduk\u00e7a \u00e7irkin ve cezas\u0131 olduk\u00e7a a\u011f\u0131r bir s\u00f6zd\u00fcr. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kemaline ayk\u0131r\u0131, rububiyet ve uluhiyet s\u0131fatlar\u0131nda ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da O\u2019na ortak olmas\u0131 anlam\u0131na gelen ve O\u2019na iftiradan ba\u015fka bir \u015fey olmayan b\u00f6ylesi bir \u00e7ocuk edinme iddias\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck ve \u00e7irkin bir \u015fey olabilir mi? \u201cAllah\u2019a iftira edip yalan uydurandan daha zalim kim olabilir!\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/144, el-A\u2019r\u00e2f, 7\/37) Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah burada: \u201cOnlar sadece yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar.\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani s\u00f6yledikleri kat\u0131ks\u0131z bir yaland\u0131r, en ufak bir do\u011fruluk pay\u0131 yoktur. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, bu iddialar\u0131n\u0131 a\u015fama a\u015fama \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcp bir iddiadan, ondan da \u00e7\u00fcr\u00fck olan di\u011fer bir iddiaya nas\u0131l ge\u00e7ti\u011fi \u00fczerinde dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u015e\u00f6yle ki \u00f6nce: \u201cBuna dair ne onlar\u0131n ne de atalar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir bilgisi yoktur\u201d buyurdu. Bilgisizce Allah hakk\u0131nda s\u00f6z s\u00f6ylemenin haram, as\u0131ls\u0131z ve tutars\u0131z oldu\u011funda \u015f\u00fcphe yoktur. Daha sonra onlar\u0131n s\u00f6yledikleri bu s\u00f6z\u00fcn son derece \u00e7irkin oldu\u011funu haber vererek: \u201cA\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bu s\u00f6z ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr!\u201d buyurdu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da onun \u00e7irkinlik derecesini belirtmekte ve onun do\u011fruya b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayk\u0131r\u0131 olan bir yalan oldu\u011funu ifade etmektedir. "},{"id":2909,"sura":18,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem, insanlar\u0131n hid\u00e2yet bulmas\u0131n\u0131 \u00e7ok\u00e7a arzulad\u0131\u011f\u0131ndan ve bu u\u011furda pek b\u00fcy\u00fck gayret harcad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 dine girenlerin hid\u00e2yet bulmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla sevinir, buna kar\u015f\u0131l\u0131k yalanlayan ve sap\u0131kl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fenler i\u00e7in de \u015fefkati ve merhameti dolay\u0131s\u0131yla \u00fcz\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah, burada Kur\u2019an\u2019a iman etmeyen bu gibi kimselere \u00fcz\u00fclmemesini buyurmaktad\u0131r. Nitekim ba\u015fka \u00e2yet-i kerimelerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130man etmiyorlar diye neredeyse kendini \u00f6ld\u00fcreceksin!\u201d (e\u015f-\u015euar\u00e2, 26\/3) \u201cO halde onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fcl\u00fcp kendini bitirme!\u201d (F\u00e2t\u0131r, 35\/8) Burada da: \u201cneredeyse arkalar\u0131ndan \u00fcz\u00fclerek kendini hel\u00e2k edeceksin\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani onlar i\u00e7in duydu\u011fun keder ve \u00fcz\u00fcnt\u00fcden dolay\u0131 neredeyse kendini yiyip bitireceksin. B\u00f6yle yapma! \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, senin ecrini vermeyi \u00fcstlenmi\u015ftir. Onlara gelince e\u011fer Allah, onlarda bir hay\u0131r oldu\u011funu bilseydi elbette onlara hid\u00e2yet verirdi. Fakat cehennemden ba\u015fka bir yere yara\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 bildi\u011finden onlara yard\u0131m\u0131n\u0131 ihsan etmemi\u015f, b\u00f6ylece onlar da hid\u00e2yet bulamam\u0131\u015flard\u0131r. O halde kendini onlar i\u00e7in gam ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc ile doldurup me\u015fgul etmenin sana bir faydas\u0131 yoktur. Bu \u00e2yette ve benzerlerinde bir ibret ve ders vard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki insanlar\u0131 Allah\u2019a davet etmekle g\u00f6revli olan kimsenin yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu i\u015f, tebli\u011f etmek, hid\u00e2yete ula\u015ft\u0131ran yolu ortaya koymak, di\u011fer taraftan elinden gelen b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlarla sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n yollar\u0131n\u0131 t\u0131kamakt\u0131r. Bununla birlikte bu hususta Y\u00fcce Allah\u2019a tevekk\u00fcl etmelidir. E\u011fer bu \u015fartlar alt\u0131nda insanlar hid\u00e2yet bulacak olurlarsa ne \u00e2la! Zira ama\u00e7 budur. Aksi takdirde davet yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olan ki\u015fi \u00fcz\u00fclmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, nefsi zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr, g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0131rar, \u00fcstelik bunun bir faydas\u0131 da yoktur. Aksine davet\u00e7i yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ve y\u00f6neldi\u011fi i\u015fini yapmaya devam etmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan \u015feyler, onun kudretinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Y\u00fcce Allah, bizzat Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e: \u201c\u015e\u00fcphesiz sen sevdiklerini hid\u00e2yete erdiremezsin\u201d (el-Kasas, 28\/56) diyorsa, M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam da: \u201cRabbim, \u015f\u00fcphesiz ki ben ancak kendime ve karde\u015fime s\u00f6z ge\u00e7irebiliyorum.\u201d (el-Maide, 5\/25) diyorsa art\u0131k ba\u015fkalar\u0131n\u0131n durumunu var sen hesap et! Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde de: \u201cArt\u0131k sen \u00f6\u011f\u00fct ver, sen ancak bir \u00f6\u011f\u00fct vericisin. \u00dczerlerine musallat olan bir zorba de\u011filsin\u201d (el-\u011e\u00e2\u015fiye, 88\/21-22) buyurmaktad\u0131r. "},{"id":2910,"sura":18,"from_aya":7,"to_aya":8,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"7- Yery\u00fcz\u00fc \u00fczerinde bulunanlar\u0131 biz, insanlardan hangisi daha g\u00fczel amelde bulunacak diye onlar\u0131 imtihan etmek i\u00e7in yery\u00fcz\u00fcne has bir s\u00fcs yapt\u0131k. \n8- Bununla beraber biz, onun \u00fczerinde olanlar\u0131 elbet kupkuru bir toprak yapaca\u011f\u0131z. "},{"id":2911,"sura":18,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. Y\u00fcce Allah, yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her t\u00fcrl\u00fc lezzetli yiyecek ve i\u00e7ecekleri, ho\u015f giyecekleri, a\u011fa\u00e7lar\u0131, \u0131rmaklar\u0131, ekinleri, meyveleri, g\u00f6z al\u0131c\u0131 manzaralar\u0131, zarif bah\u00e7eleri, ne\u015felendirici sesleri, g\u00fczel manzaralar\u0131, alt\u0131n\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc, at\u0131, deveyi vb. her \u015feyi bir deneme ve s\u0131nama arac\u0131 olmak \u00fczere bu d\u00fcnya yurdu i\u00e7in bir s\u00fcs olarak yaratm\u0131\u015f oldu\u011funu haber vermektedir. \u201changisi daha g\u00fczel\u201d daha ihl\u00e2sl\u0131 ve daha do\u011fru \u201camelde bulunacak diye onlar\u0131 imtihan etmek i\u00e7in...\u201d "},{"id":2912,"sura":18,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. Bununla birlikte Allah, b\u00fct\u00fcn bu s\u00f6z\u00fc edilenleri fani, yok olup gidici ve zeval bulup nih\u00e2yete eren varl\u0131klar k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonunda yery\u00fcz\u00fc bitkisiz, b\u00fct\u00fcn lezzet verici \u015feyleri yok olmu\u015f, d\u00fcmd\u00fcz bir arazi haline gelecek, \u0131rmaklar\u0131 kuruyup bitmi\u015f, \u00fczerindeki eserler yok olup gitmi\u015f, nimetleri zeval bulmu\u015f olacakt\u0131r. \u0130\u015fte d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fc budur. Y\u00fcce Allah, bu ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6r\u00fcyormu\u015fuz gibi a\u00e7\u0131k\u00e7a bize g\u00f6stermi\u015f ve ona aldanmaktan bizi sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, nimetleri s\u00fcrekli olan ve orada bulunanlar\u0131n mutlu olaca\u011f\u0131 ebed\u00ee bir yurda ra\u011fbet etmemizi istemi\u015ftir. B\u00fct\u00fcn bunlar, Allah\u2019\u0131n bize olan rahmetindendir. D\u00fcnyan\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcne bakmaks\u0131z\u0131n sadece d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne bakanlar, onun s\u00fcs ve g\u00f6steri\u015fine kan\u0131p aldan\u0131rlar. B\u00f6ylece onlar, d\u00fcnyaya hayvanlar gibi ba\u011flan\u0131r, otlaklarda gezinen d\u00f6rt ayakl\u0131lar gibi ondan yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Rablerinin hakk\u0131 nedir diye bakmazlar, onu tan\u0131maya en ufak bir gayret harcamazlar. Aksine onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn gayretleri, her t\u00fcrl\u00fc arzular\u0131n\u0131 ne \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015firse ve nas\u0131l denk gelirse \u00f6ylece ger\u00e7ekle\u015ftirmeye y\u00f6neliktir. O nedenle bunlardan herhangi birisine \u00f6l\u00fcm gelip \u00e7att\u0131\u011f\u0131 zaman i\u015flemi\u015f oldu\u011fu g\u00fcnahlar ve kusurlardan dolay\u0131 de\u011fil de kendisi yok oldu\u011fu ve lezzetleri elinden ka\u00e7\u0131p gitti\u011fi i\u00e7in \u00fcz\u00fcl\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcne bak\u0131p hem d\u00fcnyan\u0131n hem kendisinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan maksad\u0131n ne oldu\u011funu bilene gelince b\u00f6yle bir kimse, yarat\u0131l\u0131\u015f gayesini ger\u00e7ekle\u015ftirmek hususunda d\u00fcnyadan kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak kadar\u0131n\u0131 al\u0131r ve \u015ferefli \u00f6mr\u00fcnde f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmeye gayret eder. D\u00fcnyay\u0131 kal\u0131n\u0131p e\u011flenilecek bir yer de\u011fil gelip ge\u00e7ilecek bir mekan kabul eder. D\u00fcnyay\u0131 bir yolculuk olarak de\u011ferlendirir, ebed\u00ee kal\u0131nacak bir yer olarak de\u011fil. Bu kimse, b\u00fct\u00fcn gayretini Rabbini tan\u0131maya, emirlerini yerine getirmeye ve amellerini g\u00fczelle\u015ftirmeye harcar. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir kimse, Allah nezdinde en g\u00fczel bir mevkidedir. B\u00f6yle bir kimse, Allah\u2019\u0131n, b\u00fct\u00fcn l\u00fctuf ve nimetlerini ihsan etmesine, onu sevin\u00e7 ve ikramlara gark etmesine lay\u0131kt\u0131r. \u0130\u015fte aldan\u0131\u015f i\u00e7erisinde olan ki\u015fi, d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne bakarken; b\u00f6yle bir ki\u015fi d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7ek y\u00fcz\u00fcne bakar; di\u011feri d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r dururken o, \u00e2hireti i\u00e7in amel eder. Bu iki kesim aras\u0131nda elbette ki fark vard\u0131r ve bu iki grup aras\u0131ndaki fark ger\u00e7ekten \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr!"},{"id":2913,"sura":18,"from_aya":9,"to_aya":12,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"9- Sen, Kehf ve Rak\u00eem ashab\u0131n\u0131 \u00e2yetlerimizin hayret edileceklerinden mi sand\u0131n?\n10- Hani, o gen\u00e7ler bir ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: \u201cRabbimiz, bize kat\u0131ndan bir rahmet ver ve i\u015fimizde do\u011fruya ula\u015fmay\u0131 bize kolayla\u015ft\u0131r!\u201d \n11- Bunun \u00fczerine biz de ma\u011farada kulaklar\u0131na perde \u00e7ekip y\u0131llarca (onlar\u0131 uyuttuk). \n12- Sonra da iki z\u00fcmreden hangisinin, (ma\u011farada) kald\u0131klar\u0131 s\u00fcreyi daha iyi hesap etti\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in onlar\u0131 uyand\u0131rd\u0131k."},{"id":2914,"sura":18,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. \u201cSen, Kehf ve Rak\u00eem ashab\u0131n\u0131 \u00e2yetlerimizin hayret edileceklerinden mi sand\u0131n?\u201d Bu, hem olumsuzluk hem de yasaklama anlam\u0131nda bir sorudur. Yani sen, Kehf ashab\u0131 k\u0131ssas\u0131n\u0131, onlar\u0131n ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enleri, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri (mucizeleri ve ibretli i\u015fleri) aras\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak ve hikmeti \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6r\u00fclmedik, e\u015fi ve benzeri olmayan bir \u015fey sanma! Aksine Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, Kehf ashab\u0131ndaki ayetleri t\u00fcr\u00fcnden hatta ondan da b\u00fcy\u00fck olan hayret edilecek pek \u00e7ok ayetleri vard\u0131r. Allah, kullar\u0131na hem d\u0131\u015f d\u00fcnyada hem de kendi nefislerinde, hakk\u0131 bat\u0131ldan ve hid\u00e2yeti sap\u0131kl\u0131ktan a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edecekleri t\u00fcrl\u00fc \u00e2yetler g\u00f6sterip durur. Bu olumsuzlamadan kas\u0131t, Kehf ashab\u0131n\u0131n k\u0131ssas\u0131n\u0131n hayret edilecek i\u015flerden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesi de\u011fildir. Aksine bu k\u0131ssa, elbette ki Allah\u2019\u0131n hayret edilecek ve \u015fa\u015f\u0131lacak \u00e2yetlerindendir. Bu olumsuzlamadan esas maksat, bunun t\u00fcr\u00fcnden daha pek \u00e7ok \u00e2yet oldu\u011funu ifade etmektir. O nedenle yaln\u0131zca bunu hayret edilecek ve garip kar\u015f\u0131lanacak bir \u00e2yet olarak g\u00f6rmek, ilim ve ak\u0131l a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir eksikliktir. Aksine m\u00fc\u2019minin g\u00f6revi, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n haklar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn \u00e2yetleri \u00fczerinde tefekk\u00fcr etmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00e2yetler, iman\u0131n anahtar\u0131, ilme ve kesin bilgiye ula\u015fman\u0131n yoludur. Bu ki\u015filerin da\u011fda bulunan ma\u011fara demek olan \u201cKehf\u201d ile isim ve k\u0131ssalar\u0131n\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kitabe\/yaz\u0131t anlam\u0131ndaki \u201cRak\u00eem\u201de izafe edilerek \u201cKehf ve Rak\u00eem ashab\u0131\u201d diye an\u0131lmalar\u0131 \u00e7ok uzun bir s\u00fcre orada kalmalar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. "},{"id":2915,"sura":18,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. Daha sonra Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n ilerde geni\u015f\u00e7e a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 k\u0131ssalar\u0131n\u0131 \u00f6nce \u00f6zetle zikrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHani o gen\u00e7ler\u201d kavimlerinin kendilerini dinlerinden d\u00f6nmek i\u00e7in i\u015fkenceye maruz b\u0131rakmalar\u0131ndan korunup kendilerini himaye etmek istemi\u015fler ve \u201cbir ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: Rabbimiz, bize taraf\u0131ndan\u201d kendisiyle bize sebat verece\u011fin, bizi k\u00f6t\u00fcl\u00fckten koruyaca\u011f\u0131n ve hayra muvaffak k\u0131laca\u011f\u0131n \u201cbir rahmet ver ve i\u015fimizde do\u011fruya ula\u015fmay\u0131 bize kolayla\u015ft\u0131r!\u201d Do\u011fruya ula\u015ft\u0131ran her yolu bize kolayla\u015ft\u0131r, din ve d\u00fcnya i\u015fimizi \u0131slah eyle! B\u00f6ylelikle onlar hem fitneden ka\u00e7\u0131p kurtulmak kast\u0131 ile saklanabilecekleri bir yere do\u011fru ko\u015fup gitmi\u015f hem de Y\u00fcce Allah\u2019tan i\u015flerini kolayla\u015ft\u0131rmay\u0131 niyaz etmi\u015flerdir. Ayr\u0131ca ne kendilerine ne de di\u011fer yarat\u0131klara bel ba\u011flamam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n dualar\u0131n\u0131 kabul buyurmu\u015f ve onlara ak\u0131llar\u0131na bile gelmeyen bir imk\u00e2n nasip etmi\u015fti. "},{"id":2916,"sura":18,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. \u201cBunun \u00fczerine biz de ma\u011farada kulaklar\u0131na perde \u00e7ekip y\u0131llarca\u201d \u00fc\u00e7 y\u00fcz dokuz y\u0131l \u201c(onlar\u0131 uyuttuk).\u201d S\u00f6z\u00fc edilen bu uyku sayesinde kalpleri \u0131zt\u0131rap ve korkuya kar\u015f\u0131 korundu\u011fu gibi kendileri de kavimlerinden de korunmu\u015f oldular. Ayr\u0131ca bununla apa\u00e7\u0131k bir mucize de ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu."},{"id":2917,"sura":18,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. \u201cSonra da iki z\u00fcmreden hangisinin, (ma\u011farada) kald\u0131klar\u0131 s\u00fcreyi daha iyi hesap etti\u011fini\u201d yani onlar\u0131n kald\u0131klar\u0131 s\u00fcreyi daha iyi tespit etti\u011fini \u201cortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in onlar\u0131 uyand\u0131rd\u0131k.\u201d Nitekim Y\u00fcce Allah ilerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte b\u00f6ylece kendi aralar\u0131nda soru\u015ftursunlar diye onlar\u0131 uyand\u0131rd\u0131k.\u201d (el-Kehf, 18\/19) Onlar\u0131n kald\u0131klar\u0131 s\u00fcrenin bilinmesi ve hesab\u0131n iyice tesbit edilmesi ile Allah\u2019\u0131n kudretinin kemali, O\u2019nun hikmeti ve rahmeti de bilinmi\u015f oldu. E\u011fer uykular\u0131 devam edip gitseydi onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131 ile ilgili bu hususlar\u0131n hi\u00e7 birisi bilinmeyecekti. "},{"id":2918,"sura":18,"from_aya":13,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"13- Biz sana onlar\u0131n haberini ger\u00e7ek \u015fekliyle anlat\u0131yoruz: Ger\u00e7ekten onlar, birka\u00e7 (yi\u011fit) gen\u00e7ti. Rablerine iman etmi\u015flerdi, biz de hid\u00e2yetlerini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. \n14- Biz kalplerine metanet verdik de b\u00f6ylece onlar da (krallar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na) dikilip \u015f\u00f6yle dediler: \u201cBizim Rabbimiz, g\u00f6klerin ve yerin Rabbidir. Biz O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir il\u00e2ha yalvarmay\u0131z. (E\u011fer b\u00f6yle bir \u015fey yaparsak) o takdirde bat\u0131l bir s\u00f6z s\u00f6ylemi\u015f oluruz.\u201d"},{"id":2919,"sura":18,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. \u201cBiz sana onlar\u0131n haberini ger\u00e7ek \u015fekliyle anlat\u0131yoruz.\u201d Bu buyruk ile onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131na dair tafsilata ge\u00e7ilmi\u015f olmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah, bu k\u0131ssay\u0131 Peygamberine ger\u00e7ek \u015fekliyle ve do\u011frulukla anlatmaktad\u0131r ki onda hi\u00e7bir y\u00f6nden en ufak bir \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u201cGer\u00e7ekten onlar, birka\u00e7 (yi\u011fit) gen\u00e7ti. Rablerine iman etmi\u015flerdi, biz de hid\u00e2yetlerini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k.\u201d Buradaki \u201c\u0641\u0650\u062a\u06e1\u064a\u064e\u0629\u064c\u201d kelimesi azl\u0131k belirten \u00e7o\u011ful kal\u0131ptad\u0131r ve onlar\u0131n on ki\u015fiden az olduklar\u0131na delildir. Onlar, kavimlerinden ayr\u0131larak Y\u00fcce Allah\u2019a hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131z O\u2019na iman etmi\u015flerdi. Y\u00fcce Allah da onlar\u0131n imanlar\u0131n\u0131 m\u00fck\u00e2fatland\u0131rarak hid\u00e2yetlerini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Yani onlar, iman yoluna girip hid\u00e2yet bulduklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc Allah da faydal\u0131 ilim ve salih amel anlam\u0131ndaki hid\u00e2yetlerini art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Nitekim Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah hid\u00e2yete erenlerin hid\u00e2yetini art\u0131r\u0131r.\u201d (Meryem, 19\/76)"},{"id":2920,"sura":18,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. \u201cBiz kalplerine metanet verdik de\u201d Yani onlara sab\u0131r ve sebat verdik, olduk\u00e7a tedirgin edici bu halde kalplerinde huzur ve s\u00fck\u00fbn var ettik. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 iman ve hid\u00e2yete, sab\u0131r, sebat, huzur ve s\u00fck\u00fbna muvaffak k\u0131lmas\u0131, onlara olan l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u201cb\u00f6ylece onlar da (krallar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na) dikilip \u015f\u00f6yle dediler: Bizim Rabbimiz, g\u00f6klerin ve yerin Rabbidir.\u201d Yani bizi yaratan, bizi r\u0131z\u0131kland\u0131ran, i\u015flerimizi \u00e7ekip \u00e7eviren, bizi besleyip b\u00fcy\u00fcten ancak g\u00f6kleri ve yeri yaratan, b\u00fct\u00fcn bu muazzam varl\u0131klar\u0131 tek ba\u015f\u0131na yaratand\u0131r. Hi\u00e7bir \u015fey yaratamayan, r\u0131z\u0131k veremeyen, hi\u00e7bir fayda ve zarara g\u00fc\u00e7 yetiremeyen, \u00f6ld\u00fcremeyen, hayat veremeyen, \u00f6ld\u00fckten sonra diriltemeyen bu putlar, bu heykeller de\u011fildir. B\u00f6ylece onlar, rub\u00fbbiyet tevhidini, ul\u00fbhiyet tevhidine delil g\u00f6sterdiler ve \u015f\u00f6yle dediler: \u201cBiz, O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir il\u00e2ha\u201d yani yarat\u0131lm\u0131\u015flardan hi\u00e7birine \u201cyalvarmay\u0131z. (E\u011fer b\u00f6yle bir \u015fey yaparsak) o takdirde\u201d yani yegane Rab ve kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadetin caiz olmad\u0131\u011f\u0131 yeg\u00e2ne il\u00e2h\u0131n O oldu\u011funu bildikten sonra O\u2019nunla birlikte ba\u015fka il\u00e2hlara yalvaracak olursak \u201cbat\u0131l bir s\u00f6z s\u00f6ylemi\u015f oluruz.\u201d Haktan alabildi\u011fine uzakla\u015fm\u0131\u015f ve do\u011frudan olduk\u00e7a uzak bir yola sapm\u0131\u015f oluruz. Onlar, b\u00f6ylelikle hem rub\u00fbbiyet tevhidini, hem ul\u00fbhiyet tevhidini ikrar etmi\u015f, buna ba\u011fl\u0131 kald\u0131klar\u0131n\u0131, O\u2019nun hak, geri kalanlar\u0131n ise bat\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldular. Bu da onlar\u0131n Rablerini kemal derecesinde tan\u0131m\u0131\u015f olduklar\u0131na, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n da onlar\u0131n hid\u00e2yetlerini olduk\u00e7a art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na delildir. "},{"id":2921,"sura":18,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- \u201c\u0130\u015fte \u015fu kavmimiz, tuttular O\u2019ndan ba\u015fka il\u00e2hlar edindiler. (Madem \u00f6yle) onlar(\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131na) dair apa\u00e7\u0131k bir delil getirmeleri gerekmez miydi! O halde yalan uydurup da Allah'a iftira edenden daha zalim kim olabilir?\u201d  "},{"id":2922,"sura":18,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. Bu gen\u00e7ler, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine ihsan etmi\u015f oldu\u011fu iman, hid\u00e2yet ve takvay\u0131 s\u00f6z konusu ettikten sonra bu sefer kavimlerinin Allah\u2019tan ba\u015fka ilahlara tap\u0131nmalar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek bundan dolay\u0131 kavimlerine duyduklar\u0131 k\u0131zg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdiler ve onlar\u0131n asl\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 bu i\u015fin do\u011frulu\u011fundan emin olmad\u0131klar\u0131n\u0131, aksine bilgisizli\u011fin ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n en ileri derecesinde olduklar\u0131n\u0131 belirterek \u015f\u00f6yle dediler: \u201c(Madem \u00f6yle) onlar(\u0131n ilahl\u0131\u011f\u0131na) dair apa\u00e7\u0131k bir delil getirmeleri gerekmez miydi!\u201d \u0130zlemekte olduklar\u0131 bu bat\u0131la dair bir delil ve bir belge getirselerdi. Fakat buna g\u00fc\u00e7leri yetmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131 Allah\u2019a bir iftirad\u0131r, O\u2019nun hakk\u0131nda uydurduklar\u0131 bir yaland\u0131r. Bu ise zulm\u00fcn en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. O\u2019ndan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cO halde yalan uydurup da Allah'a iftira edenden daha zalim kim olabilir?\u201d buyurmaktad\u0131r."},{"id":2923,"sura":18,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"16- \u201cMadem ki onlar\u0131 ve Allah\u2019tan ba\u015fka tapmakta olduklar\u0131n\u0131 terk ettiniz, o halde ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131n\u0131n da Rabbiniz size rahmetini yays\u0131n ve i\u015finizde size faydal\u0131 olacak \u015feyleri kolayla\u015ft\u0131rs\u0131n.\u201d"},{"id":2924,"sura":18,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. Yani onlar, birbirlerine \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: Siz, madem ki bedenlerinizle ve dinlerinizle kavminizden ayr\u0131ld\u0131n\u0131z; o halde geriye yaln\u0131zca onlar\u0131n yapabilecekleri k\u00f6t\u00fcl\u00fckten kurtulu\u015fu ve bunu sa\u011flayacak yollar\u0131 aramak kalmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, kavimleri ile sava\u015famazlard\u0131. Kavimlerinin dinini kabul etmedikleri i\u00e7in de kavimleri aras\u0131nda kalmaya devam edemezlerdi. \u201cO halde ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u201d Oraya girin ve orada saklan\u0131n \u201cki Rabbiniz size rahmetini yays\u0131n ve i\u015finizde size faydal\u0131 olacak \u015feyleri kolayla\u015ft\u0131rs\u0131n.\u201d Daha \u00f6nceki buyruklarda ise Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n kendisine: \u201cRabbimiz bize taraf\u0131ndan bir rahmet ver ve i\u015fimizde do\u011fruya ula\u015fmay\u0131 bize kolayla\u015ft\u0131r!\u201d s\u00f6zleri ile dua ettiklerini haber vermi\u015fti. B\u00f6ylelikle hem kendilerinin herhangi bir g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2na sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f hem i\u015flerini d\u00fczeltmek i\u00e7in Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131p dua etmi\u015f hem de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bunu ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fine olan g\u00fcvenlerini dile getirmi\u015f oluyorlard\u0131. \u015e\u00fcphesiz Y\u00fcce Allah da onlara rahmetini yayd\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015flerinde de onlara faydal\u0131 olan \u015feyleri haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Hem dinlerini ve hem bedenlerini korumu\u015f, hem de onlar\u0131 di\u011fer kullar\u0131na g\u00f6sterdi\u011fi \u00e2yetlerden birisi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. O\u2019nun kendilerine olan rahmetinin bir tecellisi olarak da onlardan yayg\u0131n bir \u015fekilde \u00f6vg\u00fc ile s\u00f6z edilmesini sa\u011flam\u0131\u015f, onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde her t\u00fcrl\u00fc yolu kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Hatta i\u00e7inde uykuya dald\u0131klar\u0131 yer bile m\u00fcmk\u00fcn olan en ileri derecede korunan bir yerdi. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2925,"sura":18,"from_aya":17,"to_aya":18,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"17- (Orada olsayd\u0131n \u015funu) g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn: G\u00fcne\u015f, do\u011fdu\u011fu zaman ma\u011faralar\u0131ndan sa\u011f tarafa y\u00f6nelmekte, batt\u0131\u011f\u0131nda da sol taraftan onlar\u0131 te\u011fet ge\u00e7mektedir. Onlar da ma\u011faran\u0131n geni\u015f\u00e7e bir yerindedirler. \u0130\u015fte bu, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerindendir. Allah kimi hid\u00e2yete erdirirse i\u015fte do\u011fru yolu bulan odur. Kimi de sapt\u0131r\u0131rsa art\u0131k onun i\u00e7in do\u011fru yolu g\u00f6sterecek bir dost bulamazs\u0131n.\n18- Uyuduklar\u0131 halde sen, onlar\u0131 uyan\u0131k san\u0131rd\u0131n. Biz, onlar\u0131 sa\u011fa sola \u00e7eviriyorduk. K\u00f6pekleri de giri\u015fte \u00f6n ayaklar\u0131n\u0131 uzatm\u0131\u015f duruyordu. E\u011fer (bu halde) onlar\u0131 g\u00f6rseydin, mutlaka arkan\u0131 d\u00f6n\u00fcp onlardan ka\u00e7ard\u0131n ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlardan dolay\u0131 i\u00e7in korkuyla dolard\u0131. "},{"id":2926,"sura":18,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. Yani Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 g\u00fcne\u015ften koruyordu. Onlara \u00f6yle bir ma\u011fara nasip etmi\u015fti ki g\u00fcne\u015f, do\u011fdu\u011funda ma\u011faran\u0131n sa\u011f taraf\u0131na y\u00f6nelir, batt\u0131\u011f\u0131nda da ma\u011faran\u0131n sol taraf\u0131na y\u00f6nelirdi. B\u00f6ylelikle g\u00fcne\u015fin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 onlara ula\u015fmaz ve bundan dolay\u0131 da bedenleri bozulmazd\u0131. \u201cOnlar da ma\u011faran\u0131n geni\u015f\u00e7e bir yerindedirler.\u201d Bu ise hava ve hafif r\u00fczg\u00e2rlar kendilerine ula\u015fs\u0131n, dar yerde ve bo\u011fuk hava i\u00e7inde, \u00f6zellikle de uzun s\u00fcre kalmakla herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 g\u00f6rmesinler diyedir. Bu da hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kudretine ve rahmetine delil olan \u201c\u00e2yetlerindendir.\u201d Allah\u2019\u0131n onlar\u0131n dualar\u0131n\u0131 kabul etti\u011fini, onlar\u0131 bu gibi hususlarda dahi hid\u00e2yete iletti\u011fini g\u00f6stermektedir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah kimi hid\u00e2yete erdirirse i\u015fte do\u011fru yolu bulan odur.\u201d Yani Allah iletmedik\u00e7e hid\u00e2yete yol bulman\u0131n imk\u00e2n\u0131 yoktur. D\u00fcnya ve \u00e2hiretin iyiliklerine ileten ve bunlar\u0131 g\u00f6steren yaln\u0131zca O\u2019dur. \u201cKimi de sapt\u0131r\u0131rsa art\u0131k onun i\u00e7in do\u011fru yolu g\u00f6sterecek bir dost bulamazs\u0131n.\u201d Onun iyili\u011fine olan hususlara iletmek \u00fczere i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7eviren, bunlar\u0131 \u00fcstlenen, hayra ve fel\u00e2ha onu y\u00f6nelten hi\u00e7bir kimse bulamazs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onun hakk\u0131nda dalalet h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermi\u015ftir. Hi\u00e7 kimse O\u2019nun h\u00fckm\u00fcn\u00fc geri \u00e7eviremez. "},{"id":2927,"sura":18,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. \u201cUyuduklar\u0131 halde sen onlar\u0131 uyan\u0131k san\u0131rd\u0131n.\u201d Ey onlara bakan ki\u015fi, sen onlar\u0131 uyan\u0131km\u0131\u015f gibi sansan da ger\u00e7ekte onlar uykudad\u0131rlar. M\u00fcfessirler derler ki: Buna sebep, g\u00f6zlerinin bozulmas\u0131n diye a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle onlara bakan ki\u015fi uykuda olduklar\u0131 halde onlar\u0131 uyan\u0131k san\u0131rd\u0131. \u201cBiz onlar\u0131 sa\u011fa sola \u00e7eviriyorduk.\u201d Bu da Allah'\u0131n onlar\u0131n bedenlerini korumas\u0131na dahildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisine biti\u015fik olan cisimleri yiyip \u00e7\u00fcr\u00fctmesi, topra\u011f\u0131n tabiat\u0131ndand\u0131r. O nedenle Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n takdiri, yer v\u00fccutlar\u0131n\u0131 bozmayacak \u015fekilde onlar\u0131 sa\u011f ve sol yanlar\u0131na \u00e7evirmesi \u015feklinde tecelli etti. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 sa\u011f ve sollar\u0131na \u00e7evirtmeksizin dahi yere kar\u015f\u0131 korumaya kadirdir. Ancak O, hikmeti sonsuz oland\u0131r. Kainattaki kanununun cereyan etmesini ve sebepleri sonu\u00e7lara ba\u011flamay\u0131 murad etmi\u015ftir. \u201cK\u00f6pekleri de giri\u015fte \u00f6n ayaklar\u0131n\u0131 uzatm\u0131\u015f duruyordu.\u201d Yani ashab-\u0131 kehf ile bulunan k\u00f6pek de onlar\u0131 korudu\u011fu esnada onlar gibi uykuya dalm\u0131\u015ft\u0131. O, ma\u011faran\u0131n kap\u0131s\u0131nda yahut orta d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcnde bir yerde \u00f6n ayaklar\u0131n\u0131 uzat\u0131p uyumu\u015ftu. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 bu \u015fekilde yerin zarar vermesinden korumu\u015ftu. \u0130nsanlara kar\u015f\u0131 onlar\u0131 korumas\u0131na gelince Allah, onlara vermi\u015f oldu\u011fu korkun\u00e7 manzara ile onlar\u0131 korumu\u015f oldu\u011funu haber vermektedir. Bir kimse, onlar\u0131 g\u00f6recek olsayd\u0131 kalbi hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz korku ile dolar ve gerisin geri ka\u00e7arak onlardan uzakla\u015f\u0131rd\u0131. \u0130\u015fte bu kadar uzun s\u00fcre \u015fehire olduk\u00e7a yak\u0131n olmalar\u0131na ra\u011fmen kimse onlar\u0131 bulmaks\u0131z\u0131n bu \u015fekilde kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan da bu olmu\u015ftur. \u015eehire yak\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n delili ise uyand\u0131klar\u0131 vakit aralar\u0131ndan birisini \u015fehirden kendilerine yiyecek almak \u00fczere g\u00f6ndermi\u015f olmalar\u0131 ve onu beklemek \u00fczere yerlerinde kalm\u0131\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu, onlar\u0131n \u015fehire olduk\u00e7a yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131n delilidir. "},{"id":2928,"sura":18,"from_aya":19,"to_aya":20,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"19- \u0130\u015fte b\u00f6ylece kendi aralar\u0131nda (ne kadar kald\u0131klar\u0131n\u0131) sorsunlar diye onlar\u0131 uyand\u0131rd\u0131k. \u0130\u00e7lerinden biri: \u201cNe kadar kald\u0131n\u0131z?\u201d dedi. \u201cBir g\u00fcn veya dah az kald\u0131k\u201d dediler. \u201cNe kadar kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 Rabbiniz daha iyi bilir. \u015eimdi siz birinizi bu g\u00fcm\u00fc\u015f paran\u0131z ile \u015fehre g\u00f6nderin de bir baks\u0131n, hangi yiyecek daha temizse ondan size az\u0131k getirsin. Dikkatlice hareket etsin ve sak\u0131n sizi kimseye fark ettirmesin\u201d dediler. \n20- \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, sizi bir ele ge\u00e7irirlerse ya sizi ta\u015fa tutarlar yahut da kendi dinlerine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler. O zaman da ebediyen ifl\u00e2h olmazs\u0131n\u0131z.\u201d"},{"id":2929,"sura":18,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Biz, i\u015fte b\u00f6ylece kendi aralar\u0131nda birbirlerine sorsunlar, yani ger\u00e7ekte ne kadar bir s\u00fcre kald\u0131klar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rs\u0131nlar diye uzunca s\u00fcren uykular\u0131ndan sonra onlar\u0131 uyand\u0131rd\u0131k. \u201c\u0130\u00e7lerinden biri: Ne kadar kald\u0131n\u0131z? dedi. Bir g\u00fcn veya daha az kald\u0131k, dediler.\u201d Bu, bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyenin zann\u0131na binaen b\u00f6yledir. Sanki onlar, kald\u0131klar\u0131 uzun s\u00fcre konusunda \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fler gibidir. Bu y\u00fczden de: \u201cNe kadar kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 Rabbiniz daha iyi bilir\u201d diyerek bu konudaki bilgiyi, bilgisi \u00f6zeliyle geneliyle her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015f bulunan Allah\u2019a havale ettiler. Bundan sonra Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 uykuda kald\u0131klar\u0131 s\u00fcreden haberdar etmi\u015f olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 kendi aralar\u0131nda soru\u015ftursunlar diye uyand\u0131rm\u0131\u015f ve onlar\u0131n birbirlerine soru sorduklar\u0131n\u0131, bu konuda bilgilerine g\u00f6re konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 ve sonunda bu hususta \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015ft\u00fcklerini haber vermi\u015ftir. Bunun kesin haberini Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onlara bildirmi\u015f olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcnmektedir. Biz, bunu Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 uykular\u0131ndan uyand\u0131rmas\u0131ndaki hikmetten ve bunu bo\u015f yere yapmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131yoruz. Ayr\u0131ca Allah, \u00f6\u011frenilmesi istenen hususlarda hakikati bilmeyi isteyen ve bu u\u011furda b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 ortaya koyan kimseye rahmetinin bir tecellisi olarak o hususu a\u00e7\u0131klar. Yine Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ilerde zikredece\u011fi: \u201cB\u00f6ylece bulunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k ki Allah\u2019\u0131n (dirili\u015f) vaadinin hak oldu\u011funu ve k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131nda asla \u015f\u00fcphe bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsinler\u201d (el-Kehf, 18\/21) buyru\u011funu da buna delil olarak g\u00f6rmekteyiz. Zira e\u011fer durumlar\u0131na dair bilgi s\u00f6z konusu olmasa idi s\u00f6z\u00fc edilen hususa da delil olarak g\u00f6r\u00fclemezlerdi.\naha sonra kendi aralar\u0131ndaki bu soru cevap fasl\u0131ndan ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n haber verdi\u011fi di\u011fer i\u015flerden sonra aralar\u0131ndan birisini beraberlerinde bulunan g\u00fcm\u00fc\u015f paralarla \u00e7\u0131k\u0131p ka\u00e7t\u0131klar\u0131 \u015fehirden kendilerine yiyecek bir \u015feyler almak \u00fczere g\u00f6nderdiler. Ona en ho\u015f, en lezzetli ve en temiz yeme\u011fi se\u00e7mesini s\u00f6ylediler. Ayr\u0131ca gidi\u015fi, al\u0131\u015f-veri\u015fi ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc esnas\u0131nda dikkatlice hareket etmesini, arkada\u015flar\u0131n\u0131n durumunu gizleyip kimseye onlar\u0131 farkettirmemesini s\u00f6ylediler. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendilerinden haberdar olup bilmesinin de sak\u0131ncas\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015fu iki husustan birisi olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece dile getirdiler:"},{"id":2930,"sura":18,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, sizi bir ele ge\u00e7irirlerse ya sizi ta\u015fa tutarlar yahut da kendi dinlerine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrler.\u201d Kavimleri, kendilerini fark edecek olsa ya onlar\u0131 ta\u015fa tutar ve dinlerine olan a\u015f\u0131r\u0131 kin ve \u00f6fkelerinden dolay\u0131 korkun\u00e7 bir \u015fekilde onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrlerdi. Yahut da dinlerinden d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in onlara i\u015fkence edip kendi dinlerine \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Bu durumda ise ebediyen ifl\u00e2h olamazlar, aksine dinlerini de d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 da \u00e2hiretlerini de kaybederlerdi. Bu son iki \u00e2yet-i kerime baz\u0131 faydal\u0131 hususlara delildir:\n1. \u0130lme ve ilm\u00ee tart\u0131\u015fmalara te\u015fvik. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 bunun i\u00e7in uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. \n2. \u0130lmi hususta herhangi bir \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015fen kimsenin, bu i\u015fi daha iyi bilene havale ederek bildi\u011finin s\u0131n\u0131r\u0131nda durmas\u0131 edebine ri\u00e2yet etmek gerekti\u011fi.\n3. Al\u0131\u015f-veri\u015fte vek\u00e2letin ve bu hususta ortakl\u0131\u011f\u0131n sahih oldu\u011fu. \n4. E\u011fer Allah\u2019\u0131n yasak k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu israf s\u0131n\u0131r\u0131na varmayacak olursa ho\u015f, temiz ve lezzetli \u015feyleri yemenin caiz oldu\u011fu. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cbaks\u0131n, hangi yiyecek daha temizse ondan size az\u0131k getirsin\u201d buyurmaktad\u0131r. \u00d6zellikle de ki\u015finin b\u00fcnyesine ancak bu t\u00fcr yiyecekler uygun d\u00fc\u015f\u00fcyorsa bu, b\u00f6yledir. Muhtemeldir ki bu gen\u00e7lerin h\u00fck\u00fcmdar \u00e7ocuklar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyen m\u00fcfessirlerin bir\u00e7o\u011fu da buna dayanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar i\u00e7lerinden g\u00f6nderdikleri ki\u015fiye, ileri gelen zenginlerin yemeyi \u00e2det edindi\u011fi \u015fekilde en temiz ve iyi yiyeceklerden almas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdi. \n5. Dinde fitneye d\u00fc\u015f\u00fcrecek yer ve hususlardan uzak kalmak, gerekli ihtiyat ve tedbirleri almak, saklanmak, bu hususta ki\u015finin gerek kendisi, gerekse de din karde\u015fleri hakk\u0131nda gizlili\u011fe ri\u00e2yet etmesi te\u015fvik edilmektedir. \n6. Bu delikanl\u0131lar\u0131n dine a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 ve dinleri u\u011frunda her t\u00fcrl\u00fc fitneden ka\u00e7\u0131p Allah i\u00e7in vatanlar\u0131n\u0131 terk edi\u015fleri vurgulanmaktad\u0131r. \n7. \u015eerrin, ihtiva etti\u011fi ve ona kar\u015f\u0131 nefret uyand\u0131r\u0131p onu terk etmeye itecek t\u00fcrden zarar ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin s\u00f6z edilmesi gerekir. Bu, ge\u00e7mi\u015fteki m\u00fc\u2019minlerin de sonraki m\u00fc\u2019minlerin de izledi\u011fi bir yoldur. Nitekim ashab-\u0131 kehf de: \u201cO zaman ebediyen ifl\u00e2h olmazs\u0131n\u0131z\u201d demi\u015flerdir."},{"id":2931,"sura":18,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"21- B\u00f6ylece Allah\u2019\u0131n (dirili\u015f) vaadinin hak oldu\u011funu ve k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131nda asla \u015f\u00fcphe bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilsinler diye insanlar\u0131n, onlardan haberdar olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k ki o s\u0131rada onlar, aralar\u0131nda (k\u0131yamet ve dirili\u015f) meselesini tart\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. (Onlar\u0131n \u00f6l\u00fcmlerinden sonra) baz\u0131lar\u0131: \u201c\u00dczerlerine bir bina yap(\u0131p kendi hallerine b\u0131rak)\u0131n; Rableri onlar\u0131n durumunu daha iyi bilir\u201d dediler. \u0130dareyi elinde bulunduranlar ise: \u201cBiz, mutlaka yanlar\u0131nda bir mescid edinece\u011fiz\u201d dediler. "},{"id":2932,"sura":18,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131 ashab-\u0131 kehfin durumundan haberdar etti\u011fini bildirmektedir. Do\u011frusunu en iyi Allah bilir ama bu, uyanmalar\u0131ndan ve i\u00e7lerinden birisini kendilerine yiyecek almak \u00fczere g\u00f6ndermelerinden, kendisini saklay\u0131p durumlar\u0131n\u0131 gizli tutmas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemelerinden sonra olmu\u015ftur. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n faydas\u0131na, onlar\u0131n da daha \u00e7ok ecir almalar\u0131na sebep olacak bir hususun ger\u00e7ekle\u015fmesini murad etmi\u015fti. \u015e\u00f6yle ki insanlar, Allah\u2019\u0131n dirili\u015f vaadinin hak oldu\u011funa, onda \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerinden g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr birini onlar\u0131n \u015fah\u0131slar\u0131nda somut olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Halbuki daha \u00f6nceden onlar\u0131n durumunu kendi aralar\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131p duruyorlard\u0131. Onlardan kimi, Allah\u2019\u0131n bu vaadini ve amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fini kabul ederken kimi de bunu reddediyordu. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131n\u0131 m\u00fc\u2019minlerin basiret ve yak\u00eenini artt\u0131r\u0131c\u0131 bir sebep, ink\u00e2rc\u0131lara kar\u015f\u0131 da bir delil k\u0131ld\u0131. B\u00f6ylelikle onlar da bu hususta ecir alm\u0131\u015f oldular ve Allah, durumlar\u0131n\u0131 a\u015fikar etti ve onlar\u0131n kadr-u k\u0131ymetlerini y\u00fckseltti. \u00d6yle ki hallerini bilenler onlar\u0131 y\u00fcceltmeye ba\u015flad\u0131lar ve \u201c\u00fczerlerine bir bina yap\u0131n\u201d, onlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 ve \u00e2k\u0131betlerini en iyi bilen Allah\u2019t\u0131r, dediler. \u0130dareyi elinde bulunduran emir ve yetki sahibi kimseler ise \u201cbiz, mutlaka yanlar\u0131nda bir mescid edinece\u011fiz\u201d Bu mescidde Allah\u2019a ibadet edecek ve orada onlar\u0131n hallerini, ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7enleri hat\u0131rlayaca\u011f\u0131z, dediler. Ancak b\u00f6yle bir \u015fey, yasak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Zira Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bunu yasaklam\u0131\u015f ve bunu yapanlar\u0131 yermi\u015ftir. Bu olay\u0131n burada s\u00f6z konusu edilmesi, b\u00f6yle bir i\u015fin yerilmedi\u011fine delil te\u015fkil etmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc ifadeler, ashab-\u0131 kehf\u2019in durumu ve onlardan \u00f6vg\u00fcyle s\u00f6z edilmesi sadedindedir. O insanlar ise bunda etkilenerek \u00f6yle bir hale gelmi\u015flerdir ki \u201cBunlar \u00fczerinde bir mescid bina edin\u201d, demi\u015flerdir. Oysa daha \u00f6nce ashab-\u0131 kehf, kavimlerinden yana son derece korkuya kap\u0131lm\u0131\u015f ve onlar\u0131n kendilerini fark etmesinden \u00e7ok endi\u015fe etmi\u015flerdi. Sonunda ise durum, i\u015fte bu hale varm\u0131\u015ft\u0131. \nu k\u0131ssada fitnelerden kurtulmak kast\u0131yla dinini korumak i\u00e7in yurdundan ka\u00e7an kimseleri Allah\u2019\u0131n bu fitnelerden esenli\u011fe kavu\u015fturaca\u011f\u0131na, afiyet bulmak isteyene Allah\u2019\u0131n afiyet verece\u011fine, Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nan kimseyi Allah\u2019\u0131n himayesine alaca\u011f\u0131na ve onu ba\u015fkas\u0131na hid\u00e2yet sebebi k\u0131laca\u011f\u0131na delil vard\u0131r. Yine Allah yolunda ve O\u2019nun r\u0131zas\u0131 i\u00e7in zillete katlanan kimsenin ak\u0131betinin, ummad\u0131\u011f\u0131 bir yerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir izzete kavu\u015fmak ve g\u00fc\u00e7lenmek olaca\u011f\u0131na da delildir. \u201cAllah\u2019\u0131n kat\u0131ndakiler, iyiler i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d   (\u00c2l-i \u0130mran, 3\/198)"},{"id":2933,"sura":18,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- \u201cSay\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7t\u00fcr, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcleri k\u00f6pekleridir\u201d diyecekler. \u201cBe\u015ftir, alt\u0131nc\u0131lar\u0131 k\u00f6pekleridir\u201d de diyecekler. Bu (s\u00f6zler) gayb\u0131 ta\u015flamaktan ibarettir. \u201cYedidir, sekizincileri k\u00f6pekleridir\u201d de diyecekler. De ki: \u201cOnlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 en iyi Rabbim bilir. Onlar\u0131 pek az kimseden ba\u015fkas\u0131 bilmez.\u201d O halde onlar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k (delile dayal\u0131 hususlar) d\u0131\u015f\u0131nda tart\u0131\u015fma! Onlara dair o (ehli kitaptan) hi\u00e7 kimseye de bir \u015fey sorma! "},{"id":2934,"sura":18,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, Kitap ehlinin gayba ta\u015f atmalar\u0131 ve bilmedikleri hususlarda yalan s\u00f6ylemeleri sebebiyle ashab-\u0131 kehfin say\u0131lar\u0131 hususunda ileri derecede bir anla\u015fmazl\u0131k i\u00e7erisinde olduklar\u0131n\u0131 haber vermektedir. \u015e\u00f6yle ki bu konuda onlar\u0131n \u00fc\u00e7 ayr\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc vard\u0131r: Kimisi \u201conlar \u00fc\u00e7 ki\u015fidir, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcleri de k\u00f6pekleridir\u201d, derken kimileri \u201conlar be\u015f ki\u015fidir, alt\u0131nc\u0131lar\u0131 k\u00f6pekleridir\u201d, derler. Bu iki kanaatten sonra Y\u00fcce Allah, bunun onlar\u0131n gayb\u0131 ta\u015flamalar\u0131ndan ibaret oldu\u011funu s\u00f6z konusu etmektedir ki bu da iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bat\u0131l oldu\u011funa delildir. Aralar\u0131ndan \u201conlar yedi ki\u015fidir, sekizincileri de k\u00f6pekleridir\u201d, diyenler de vard\u0131r. Allah daha iyi bilir ama do\u011fru olan g\u00f6r\u00fc\u015f bu olsa gerektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, ilk iki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bat\u0131l oldu\u011funu belirtmekle birlikte bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bat\u0131l oldu\u011funa dair bir ifade zikretmemi\u015ftir. \u0130\u015fte bu, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn do\u011frulu\u011funa dair bir delildir. Bununla birlikte bu, faydas\u0131z bir tart\u0131\u015fmad\u0131r. Zira onlar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131 bilmekle insanlar\u0131n dini ya da d\u00fcnyevi herhangi bir maslahatlar\u0131 tahakkuk etmez. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki Allah devamla \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDe ki: Onlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 en iyi Rabbim bilir. Onlar\u0131 pek az kimseden ba\u015fkas\u0131 bilmez\u201d Bu pek az kimseler de do\u011fruya isabet ettiren ve isabet ettiklerini de bilen kimselerdir. \u201cO halde onlar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131k (delile dayal\u0131 hususlar)\u201d yani ilim ve kat\u2019i kanaate dayal\u0131 ve fayda sa\u011flayacak olan \u015feyler \u201cd\u0131\u015f\u0131nda tart\u0131\u015fma!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak kat\u2019i bilgiye dayal\u0131 olan tart\u0131\u015fmalarda bir fayda olur. Bilgisizli\u011fe, gayba ta\u015f atmaya dayal\u0131 yahut da faydas\u0131z \u015feyler hakk\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalarda ya kar\u015f\u0131 taraf inat\u00e7\u0131 birisidir ya da hi\u00e7bir \u00f6nem ta\u015f\u0131mayan ve bilinmesi sonucunda dini bir fayda elde edilemeyen hususlarda tart\u0131\u015fma yap\u0131lmaktad\u0131r. Ashab-\u0131 kehf\u2019in say\u0131s\u0131 ve buna benzer hususlarda oldu\u011fu gibi. Bu hususlardaki \u00e7ok\u00e7a m\u00fcnaka\u015falar\u0131n, ard\u0131 arkas\u0131 gelmeyen tart\u0131\u015fma ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, zaman kaybetmekten ve faydas\u0131z yere kalplerdeki sevgiyi zedelemekten ba\u015fka bir sonucu yoktur. \u201cOnlara\u201d yani ashab-\u0131 kehf\u2019in durumuna \u201cdair\u201d Kitap ehlinden \u201chi\u00e7 kimseye de bir \u015fey sorma!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ashab-\u0131 kehf hakk\u0131ndaki kanaatlerinin esas\u0131, hak ad\u0131na hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyen zan ve \u201cgayba ta\u015f atmak\u201dtan ibarettir. Bu buyrukta ya hakk\u0131nda soru sorulan hususa dair yeterli bilgisi bulunmamas\u0131 yahut da ne s\u00f6yledi\u011fine ald\u0131rmay\u0131p kendisini geli\u015fig\u00fczel konu\u015fmaktan dizginleyecek takvaya sahip olmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla fetva sorulmaya ehil olmayan kimselere fetva sorman\u0131n yasak oldu\u011funa delil vard\u0131r. Bu t\u00fcr kimselere soru sorup fetva istemek yasaklad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re o kimselerin bizatihi fetva vermelerinin yasak olmas\u0131 \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. Yine bu \u00e2yet-i kerime, bir kimseye baz\u0131 hususlarda fetva sorman\u0131n yasak baz\u0131lar\u0131nda ise yasak olmayaca\u011f\u0131na delildir. Buna g\u00f6re ona sadece ehil oldu\u011fu hususlarda fetva sorulur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, burada onlara kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak fetva sormay\u0131 yasaklamamakta, sadece ashab-\u0131 kehf k\u0131ssas\u0131 ve buna benzer hususlar hakk\u0131nda onlara fetva\/soru sormay\u0131 yasaklamaktad\u0131r. "},{"id":2935,"sura":18,"from_aya":23,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"23- Hi\u00e7bir \u015fey hakk\u0131nda sak\u0131n: \u201cBen yar\u0131n mutlaka \u015funu yapaca\u011f\u0131m\u201d deme! \n24- Ancak Allah dilerse (yapaca\u011f\u0131m de!) Unuttu\u011fun zaman da Rabbini an ve: \u201cUmulur ki Rabbim beni do\u011fruya bundan daha yak\u0131n olana erdirir\u201d de. "},{"id":2936,"sura":18,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. Her ne kadar buradaki yasa\u011f\u0131n \u00f6zel bir sebebi var ve bu, Allah Ras\u00fbl\u00fcne y\u00f6nelik ise de buradaki yasak, di\u011ferleri gibi umum\u00ee olup b\u00fct\u00fcn m\u00fckellefleri kapsar. Y\u00fcce Allah, kulun gelece\u011fe dair hususlar hakk\u0131nda \u201cBen yar\u0131n mutlaka \u015funu yapaca\u011f\u0131m\u201d ifadesini \u201cAllah dilerse (\u0130n\u015faallah)\u201d ile birlikte s\u00f6z konusu etmedik\u00e7e s\u00f6ylemesini yasaklamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, sak\u0131ncal\u0131 bir husustur. Zira bu, ki\u015finin yap\u0131p yapamayaca\u011f\u0131n\u0131, olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyece\u011fi, gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck ve gayba ait bir s\u00f6zd\u00fcr. Ayr\u0131ca b\u00f6yle bir ifadede s\u00f6z konusu fiili ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kulun kendi me\u015f\u00eeetine\/dilemesine ba\u011flamas\u0131 anlam\u0131 da \u00e7\u0131kar ki bu da sak\u0131ncal\u0131 ve yasakt\u0131r. Zira b\u00fct\u00fcn me\u015f\u00eeet ve irade yaln\u0131z Allah\u2019\u0131nd\u0131r: \u201c\u00c2lemlerin Rabbi olan Allah dilemedik\u00e7e siz dileyemezsiniz.\u201d (et-Tekv\u00eer, 81\/29) Di\u011fer taraftan Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n me\u015f\u00eeeti\/dilemesini s\u00f6z konusu etmek (in\u015faallah demek), i\u015fleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131r, o i\u015flerde bereketin has\u0131l olmas\u0131na ve kulun da Rabbinin yard\u0131m\u0131na mazhar olmas\u0131na vesile olur."},{"id":2937,"sura":18,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. Kul, bir be\u015fer oldu\u011fundan dolay\u0131 \u201cin\u015faallah\u201d demeyi unutmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. O bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah, arzulanan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ve sak\u0131ncal\u0131 durumun bertaraf edilmesi i\u00e7in hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131 vakit ad\u0131n\u0131n an\u0131lmas\u0131n\u0131 ve \u201cin\u015faallah\u201d denmesini emretmektedir. \u201cUnuttu\u011fun zaman da Rabbini an\u201d buyru\u011funun umum ifadesinden unutma an\u0131nda Allah'\u0131n an\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi de anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 anmak, unutmay\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r ve kulun yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyi hat\u0131rlamas\u0131na vesile olur. Ayn\u0131 \u015fekilde Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 anmay\u0131 unutup gaflete d\u00fc\u015fen kimseye de Rabbini anmas\u0131 ve gafillerden olmamas\u0131 emredilir.\nul, hem hakka isabet ettirmek hem de s\u00f6z ve fiillerinde unutmamak i\u00e7in Y\u00fcce Allah\u2019a muhta\u00e7 oldu\u011fundan dolay\u0131 ona: \u201cUmulur ki Rabbim beni do\u011fruya bundan daha yak\u0131n olana erdirir\u201d demesi emredilmektedir. Bu buyru\u011fuyla Allah, dua etmeyi, O\u2019nun rahmetini ummay\u0131, do\u011fruya ula\u015ft\u0131ran en kestirme yola iletmesi hususunda O\u2019na g\u00fcvenmeyi emretmektedir. Bu hale ula\u015fan, hid\u00e2yeti ve do\u011fruyu bulmak yolunda b\u00fct\u00fcn gayretini ortaya koyan bir kul, bu gayesinde muvaffak k\u0131l\u0131nmaya ve Rabbi taraf\u0131ndan yard\u0131ma mazhar olmaya lay\u0131k olur. "},{"id":2938,"sura":18,"from_aya":25,"to_aya":26,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- Onlar ma\u011faralar\u0131nda \u00fc\u00e7 y\u00fcz y\u0131l kald\u0131lar. Dokuz y\u0131l daha eklediler. \n26- De ki: \u201cNe kadar kald\u0131klar\u0131n\u0131 en iyi Allah bilir. G\u00f6klerin ve yerin gayb\u0131 yaln\u0131z O\u2019na aittir. O ne iyi g\u00f6r\u00fcr, ne iyi i\u015fitir! Onlar\u0131n O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir dostlar\u0131 yoktur. O, hi\u00e7 kimseyi h\u00fckm\u00fcne ortak yapmaz.\u201d"},{"id":2939,"sura":18,"from_aya":25,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25-26. Allah Teala, Peygamber\u2019e ashab-\u0131 kehf hakk\u0131nda Kitap ehline bilgileri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in soru sormay\u0131 yasaklad\u0131ktan sonra ve Allah da gizli a\u00e7\u0131k her \u015feyi bildi\u011finden dolay\u0131 ona ashab-\u0131 kehf\u2019in ma\u011farada uyuduklar\u0131 s\u00fcreyi haber vermekte ve buna dair bilginin yaln\u0131zca kendi nezdinde oldu\u011funu bildirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu da g\u00f6klerdeki ve yerdeki gayb\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n gayb\u0131n\u0131 bilmek ise Allah'a mahsustur. O\u2019nun rasulleri vas\u0131tas\u0131yla bildirdi\u011fi gaybe dair haberlerde herhangi bir \u015f\u00fcphe s\u00f6z konusu olmaz, bunlar kesin do\u011frudur ve ger\u00e7ektir. Kullar\u0131n\u0131 muttali k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 herhangi bir gayb\u0131 ise hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n bilmesine imk\u00e2n yoktur. \u201cO ne iyi g\u00f6r\u00fcr, ne iyi i\u015fitir!\u201d buyru\u011fu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kemal derecedeki i\u015fitme ve g\u00f6rmesinin, i\u015fitilecek ve g\u00f6r\u00fclecek t\u00fcrden olan her \u015feyi ku\u015fatmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten hayret edilecek bir konumda oldu\u011funu ifade eder ki bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bilinme \u00f6zelli\u011fi bulunan her \u015feyi bilgisiyle ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131n haber verilmesinden sonra zikredilmi\u015ftir. \naha sonra Allah, genel ve \u00f6zel ger\u00e7ek dost ve yard\u0131mc\u0131n\u0131n da sadece kendisi oldu\u011funu haber vermektedir. B\u00fct\u00fcn kainat\u0131n i\u015flerini \u00fcstlenmi\u015f olan mutlak y\u00f6netici O\u2019dur. M\u00fc\u2019min kullar\u0131n\u0131n dostu da O\u2019dur. Onlar\u0131 karanl\u0131klardan ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131r. En kolay olana do\u011fru yol almalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve zor olandan da onlar\u0131 uzak tutar. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cOnlar\u0131n O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7bir dostlar\u0131 yoktur\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani l\u00fctfu ve keremiyle, ashab-\u0131 kehf\u2019in, i\u015flerini \u00fcstlenen ve hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015fa onlar\u0131 terk etmeyen yaln\u0131zca O\u2019dur. \u201cO, kimseyi h\u00fckm\u00fcne ortak yapmaz.\u201d Bu, hem kevn\u00ee ve kader\u00ee h\u00fckm\u00fc, hem de \u015fer\u2019\u00ee ve din\u00ee h\u00fckm\u00fc i\u00e7ine al\u0131r. Kaza ve kaderiyle, yaratma ve tedbiriyle, b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131n yegane hakimi O oldu\u011fu gibi, emir ve yasaklar\u0131yla, sevap ve cezas\u0131 ile de onlar\u0131n ger\u00e7ek hakimi yaln\u0131zca O\u2019dur. Allah, g\u00f6klerin ve yerin gayb\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kendisine ait oldu\u011funu, herhangi bir mahlukun -bizzat kendisinin kullar\u0131na haber verdi\u011fi yolun d\u0131\u015f\u0131nda- bunu bilmeye yol bulmas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu haber verdikten sonra Kur\u2019an, pek \u00e7ok gayb\u00ee hususu kapsad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 ona y\u00f6nelmeyi emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2940,"sura":18,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"27- Rabbinin Kitab\u0131ndan sana vahyolunan\u0131 til\u00e2vet et! O\u2019nun s\u00f6zlerini de\u011fi\u015ftirebilecek yoktur. Sen, O\u2019ndan ba\u015fka bir s\u0131\u011f\u0131nak da asla bulamazs\u0131n. "},{"id":2941,"sura":18,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. Til\u00e2vet burada t\u00e2bi olmak, demektir. Yani anlamlar\u0131n\u0131 bilmek ve kavramak, verdi\u011fi haberleri tasdik etmek, emir ve yasaklar\u0131na uymak suretiyle Allah\u2019\u0131n sana vahyettiklerine tabi ol! \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kitap, s\u00f6zlerinin de\u011fi\u015ftirilmesi s\u00f6z konusu olmayan, \u00fcst\u00fcn ve de\u011ferli bir kitapt\u0131r. Yani bu s\u00f6zlerin; do\u011fruluklar\u0131n\u0131n, adaletlerinin ve g\u00fczelliklerinin ula\u015f\u0131lamayacak derecede olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u201cRabbinin s\u00f6z\u00fc do\u011fruluk ve adalet bak\u0131m\u0131ndan tamd\u0131r.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/115) Bu s\u00f6zlerin kemali, eksiksizli\u011fi dolay\u0131s\u0131yla bunlar\u0131n de\u011fi\u015ftirilmeleri, de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131lmalar\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. E\u011fer eksik olsayd\u0131, o takdirde k\u0131smen veya tamamen de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131lmalar\u0131 s\u00f6z konusu olurdu. Bu buyruklar ile Kur\u2019an-\u0131 Kerim, O\u2019na y\u00f6nelmeyi te\u015fvik anlam\u0131n\u0131 da ihtiva ederek ta\u2019zim edilmektedir. \u201cSen, O\u2019ndan ba\u015fka bir s\u0131\u011f\u0131nak da asla bulamazs\u0131n.\u201d Yani Rabbinden ba\u015fka himayesine girece\u011fin bir s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131n, korumas\u0131na girece\u011fin bir bar\u0131na\u011f\u0131n yoktur. B\u00fct\u00fcn hususlarda yegane s\u0131\u011f\u0131nak O oldu\u011funa g\u00f6re gizli ve a\u00e7\u0131k t\u00fcm hallerde yaln\u0131z O\u2019nun sevilmesi, O\u2019na y\u00f6nelinmesi, b\u00fct\u00fcn hallerde O\u2019na muhta\u00e7 olundu\u011funun bilinmesi ve b\u00fct\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131n yaln\u0131zca O\u2019ndan istenmesi gerekir. "},{"id":2942,"sura":18,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"28- Rablerinin cemalini isteyerek sabah-ak\u015fam dua edenlerle beraber olmakta sab\u0131r ve sebat et. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcn\u00fc isteyerek g\u00f6zlerini onlardan ay\u0131rma. Kalbini zikrimizden gafil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z, hev\u00e2s\u0131na uymu\u015f ve i\u015fi g\u00fcc\u00fc haddi a\u015fmak olanlara da itaat etme!"},{"id":2943,"sura":18,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. Y\u00fcce Allah, Peygamber\u2019i Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e de b\u00fct\u00fcn emir ve yasaklarda onu izlemesi gerekenlere de \u015funu emretmektedir: Nefsinizi sab\u0131rla Allah\u2019a y\u00f6nelmi\u015f m\u00fcmin kullarla birlikte tutun. Onlar ki \u201csabah-ak\u015fam\u201d g\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131nda da sonunda da \u201cRablerine dua eden\u201d ve bununla Allah\u2019\u0131n cemalini isteyen kimselerdir. Y\u00fcce Allah, bu m\u00fc\u2019minleri ibadet etmekle ve ibadetlerinde ihl\u00e2s sahibi olmakla nitelendirmektedir. Bu buyrukta iyi kimseler ile arkada\u015fl\u0131k etmek, onlar ile arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in nefse kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermek, fakir olsalar dahi onlarla oturup kalkmak emredilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlarla arkada\u015fl\u0131k etmenin say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok faydalar\u0131 vard\u0131r. \u201cD\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcn\u00fc isteyerek g\u00f6zlerini onlardan ay\u0131rma.\u201d G\u00f6zlerini onlardan ba\u015fka tarafa \u00e7evirme. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n zinetini isteyerek bunun aksini yapmak, faydal\u0131 de\u011fil zararl\u0131d\u0131r, dini maslahatlar\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fcn\u00fc istemek, kalbin d\u00fcnyaya ba\u011flanmas\u0131 sonucunu verir. B\u00f6ylelikle d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve duygular d\u00fcnyaya y\u00f6nelik olur ve kalpteki \u00e2hiret arzu ve iste\u011fi sona erer. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n s\u00fcs\u00fc, g\u00f6renin ho\u015funa gider ve kalbi b\u00fcy\u00fcler. Bunun sonucunda da kalp, Allah\u2019\u0131 anmaktan yana gaflete d\u00fc\u015fer. Zevklerine ve arzular\u0131na y\u00f6nelir, vakti zayi olur. \u0130\u015fi \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kar, ebed\u00ee zarara ve sonu gelmez pi\u015fmanl\u0131\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fcr. Bundan dolay\u0131 da Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cKalbini zikrimizden gafil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u201d Allah\u2019tan gafil olan ve bunun sonucunda Allah\u2019\u0131 anmaktan yana gaflete d\u00fc\u015fmekle cezaland\u0131r\u0131lan \u201chev\u00e2s\u0131na uymu\u015f, i\u015fi g\u00fcc\u00fc haddi a\u015fmak olanlara da itaat etme!\u201d Hev\u00e2 ve hevesinin arkas\u0131ndan gidip ona uyan, can\u0131n\u0131n \u00e7ekti\u011fini yapan ve bu u\u011furda helak olup h\u00fcsrana u\u011frayacak olsa dahi onu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7abalay\u0131p duran bir kimseye itaat etme. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir kimse Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cKendi hev\u00e2s\u0131n\u0131 il\u00e2h edinmi\u015f, bilgisine ra\u011fmen Allah\u2019\u0131n kendisini \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015f oldu\u011fu kimse hakk\u0131nda ne dersin?\u201d (el-C\u00e2siye, 45\/23) buyru\u011funda oldu\u011fu gibi hevas\u0131n\u0131 il\u00e2h edinmi\u015ftir. Dini ve d\u00fcnyevi maslahatlar\u0131 hususunda da haddi a\u015fm\u0131\u015f, yani bu maslahatlar\u0131 zayi edip bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f b\u00f6yle bir kimseye itaat etme. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah bu gibilerine itaati yasaklamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona itaat, ona uymay\u0131 gerektirir. Di\u011fer taraftan b\u00f6yle bir kimse ancak kendisinin sahip oldu\u011fu niteliklere davet eder. \nyet-i kerime kendisine itaat edilmesi ve insanlara \u00f6nder olmas\u0131 gereken kimselerin \u015fu vas\u0131flara sahip olmas\u0131 gerekti\u011fine delildir: Kalbi Allah\u2019\u0131n sevgisi ile dolup bu hali diline ta\u015fan, buna ba\u011fl\u0131 olarak s\u00fcrekli Allah\u2019\u0131 anan, Allah\u2019\u0131 raz\u0131 eden \u015feylere uyan, bunlar\u0131 hev\u00e2s\u0131ndan \u00f6nde tutan, b\u00f6ylelikle vaktini iyi de\u011ferlendirip halini d\u00fczelten, fiilleri istikamet \u00fczere olan, di\u011fer insanlar\u0131 da Allah\u2019\u0131n kendisine olan bu l\u00fctuf ve ihsan\u0131na davet eden kimseler. \u0130\u015fte b\u00f6yleleri, uyulmaya ve \u00f6nder yap\u0131lmaya lay\u0131kt\u0131r. \u00c2yet-i kerimede s\u00f6z\u00fc edilen sab\u0131r, sab\u0131r t\u00fcrlerinin en y\u00fccesi olan Allah\u2019a itaat \u00fczere sab\u0131rd\u0131r. Bunun sayesinde sabr\u0131n di\u011fer \u00e7e\u015fitleri de tahakkuk eder. Yine bu \u00e2yet-i kerimede g\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131nda ve sonunda Allah\u2019\u0131 anman\u0131n, dua ve ibadet etmenin m\u00fcstehap oldu\u011funa da delil vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylelerini bu vas\u0131flar\u0131yla \u00f6vmektedir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yapan\u0131 \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc her bir fiil de Allah\u2019\u0131n o fiili sevdi\u011fine delildir. Allah o fiili seviyor ise onun yap\u0131lmas\u0131n\u0131 emir ve te\u015fvik ediyor demektir. "},{"id":2944,"sura":18,"from_aya":29,"to_aya":31,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"29- De ki: \u201cHak, Rabbinizden gelmi\u015ftir. Art\u0131k dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.\u201d Ger\u00e7ekten biz, zalimler i\u00e7in \u00f6yle bir ate\u015f haz\u0131rlad\u0131k ki duvarlar\u0131 onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatmaktad\u0131r. E\u011fer yard\u0131m isterlerse erimi\u015f maden gibi olan bir su ile imdatlar\u0131na yeti\u015filir ki o su y\u00fczleri kavurur. O, ne fena i\u00e7ecektir! Oras\u0131 da ne k\u00f6t\u00fc konakt\u0131r!\n30- \u0130man edip salih amellerde bulunanlara gelince \u015f\u00fcphesiz ki biz, g\u00fczel amel i\u015fleyenlerin ecrini zayi etmeyiz.\n31- \u0130\u015fte onlar i\u00e7in altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan Adn cennetleri vard\u0131r. Orada alt\u0131n bileziklerle s\u00fcslenirler, ince ve kal\u0131n ipekten ye\u015fil elbiseler giyerler ve tahtlar\u0131 \u00fczerinde kurulurlar. Bu, ne g\u00fczel m\u00fck\u00e2fatt\u0131r! Oras\u0131 ne g\u00fczel konakt\u0131r!"},{"id":2945,"sura":18,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. Yani ey Muhammed! \u0130nsanlara de ki: \u201cHak, Rabbinizden gelmi\u015ftir.\u201d Yani hid\u00e2yet ve sap\u0131kl\u0131k, do\u011fruluk ve e\u011frilik, bahtiyarlar\u0131n nitelikleriyle bedbahtlar\u0131n nitelikleri birbirinden a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edilip ortaya konmu\u015ftur. Bu da Allah\u2019\u0131n, Ras\u00fbl\u00fc vas\u0131tas\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 beyan ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu, a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ve hakk\u0131nda herhangi bir \u015f\u00fcphe s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u201cart\u0131k dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.\u201d Yani geriye -Allah\u2019\u0131n tevfikine mazhar olup olmamaya g\u00f6re- yaln\u0131zca bu iki yoldan birisinin izlemek kal\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah kuluna, kendisi vas\u0131tas\u0131yla iman etmeye de k\u00fcfre sapmaya da hayr\u0131 i\u015flemeye de k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapmaya da muktedir olabilece\u011fi bir irade vermi\u015ftir. \u0130man eden kimse, do\u011fruya muvaffak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olur. K\u00fcfre sapan kimseye de deliller gere\u011fi gibi ortaya konmu\u015f olur. Bununla birlikte b\u00f6yle bir kimse iman etmeye de zorlanmaz. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDinde zorlama yoktur. Zira iman ile k\u00fcf\u00fcr apa\u00e7\u0131k meydana \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (el-Bakara 2\/256) \u201cArt\u0131k dileyen iman etsin, dileyen inkar etsin.\u201d buyru\u011fundan bu ikisine de izin verildi\u011fi gibi bir anlam \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Aksine bu, apa\u00e7\u0131k beyandna sonra k\u00fcfr\u00fc tercih edenler hakk\u0131nda bir tehdittir. Yine bu buyrukta kafirler sava\u015f\u0131n terk edilece\u011fine dair de bir delil yoktur.\naha sonra Y\u00fcce Allah, her iki kesimin de \u00e2k\u0131betini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cGer\u00e7ekten biz\u201d k\u00fcf\u00fcr, fas\u0131kl\u0131k ve isyan ile nefislerine zulmederek zalik olan kimseler \u201ci\u00e7in \u00f6yle bir ate\u015f haz\u0131rlad\u0131k ki duvarlar\u0131\u201d yani surlar\u0131 \u201conlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatmaktad\u0131r.\u201d Onlar i\u00e7in oradan ka\u00e7\u0131p kurulacak ne bir menfez, ne de bir yol s\u00f6z konusu de\u011fildir. K\u0131zg\u0131n ate\u015f, onlar\u0131 ba\u011fr\u0131nda bar\u0131nd\u0131racakt\u0131r. \u201cE\u011fer yard\u0131m isterlerse\u201d i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fckleri o korkun\u00e7 susuzlu\u011fu s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in i\u00e7ecek isterlerse \u201cerimi\u015f\u201d yani a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 erimi\u015f kur\u015fun veya zeytin ya\u011f\u0131 tortusunu and\u0131ran \u201cmaden gibi bir su ile imdatlar\u0131na yeti\u015filir ki o su, y\u00fczleri kavurur.\u201d Bu su, y\u00fczleri kavurdu\u011funa g\u00f6re ya ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131n ve kar\u0131nlar\u0131n\u0131n durumu ne olur!? Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnunla kar\u0131nlar\u0131nda ne varsa eritilir, derileri de. Ve onlar i\u00e7in demirden topuzlar da vard\u0131r.\u201d (el-Hac, 22\/20-21) Susuzluklar\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrs\u00fcn ve azab\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc azalts\u0131n diye isteyecekleri o i\u00e7ecek \u201cne fena i\u00e7ecektir!\u201d zira azaplar\u0131n\u0131 daha da artt\u0131racak, cezalar\u0131n\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131racakt\u0131r. Ve o ate\u015f de \u201cne k\u00f6t\u00fc konakt\u0131r!\u201d Bu da ate\u015fin bar\u0131n\u0131lacak bir yer olarak ne kadar k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu ifade eden bir yergidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada bar\u0131nmak s\u00f6z konusu de\u011fildir. Aksine orada bir an dahi hafifletilmeyecek, olduk\u00e7a a\u011f\u0131r ve b\u00fcy\u00fck bir azap vard\u0131r onlar i\u00e7in. Ve onlar, o azap i\u00e7erisinde her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan yana \u00fcmitlerini kesmi\u015f olacaklard\u0131r. Onlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda Allah\u2019\u0131 nas\u0131l unuttularsa Rahim olan Allah da onlar\u0131 o azap i\u00e7inde \u00f6ylece unutacakt\u0131r. "},{"id":2946,"sura":18,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. Daha sonra Y\u00fcce Allah, ikinci kesimi s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130man edip salih amellerde bulunanlara\u201d yani hem Allah\u2019a, meleklerine, kitaplar\u0131na, peygamberlerine, \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne, hayr\u0131 ve \u015ferri ile kadere iman eden hem de farz ve m\u00fcstehap t\u00fcr\u00fcnden salih ameller i\u015fleyenlere \u201cgelince, \u015f\u00fcphesiz ki biz, g\u00fczel amel i\u015fleyenlerin ecrini zayi etmeyiz.\u201d Amelin g\u00fczel yap\u0131lmas\u0131 kulun, ameliyle Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 dilemesi ve bu hususta Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131na t\u00e2bi olmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6yle bir ameli Allah bo\u015fa \u00e7\u0131karmaz. O\u2019nun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc dahi zayi etmez. Aksine amel edenler i\u00e7in onu muhafaza eder. Kendisinin de l\u00fctuf ve ihsan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde onlara amellerinin m\u00fck\u00e2fatlar\u0131n\u0131 tastamam eder. "},{"id":2947,"sura":18,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylelerinin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 \u015f\u00f6ylece s\u00f6z konusu etmektedir: \u0130man ve salih amel niteli\u011fini ta\u015f\u0131yanlara \u00f6yle y\u00fcksek ba\u011flar bah\u00e7eler verilir ki a\u011fa\u00e7lar\u0131 pek \u00e7ok oldu\u011fundan i\u00e7indeki \u015feyleri gizlemi\u015ftir. Nehirleri pek \u00e7oktur ve bu a\u011fa\u00e7larla y\u00fcksek konaklar\u0131n alt\u0131ndan akar. Oradaki zinetleri alt\u0131nd\u0131r, giyecekleri ise ye\u015fil renkli, kal\u0131n ipek ile ince ipeklerdendir. Orada olduk\u00e7a s\u00fcsl\u00fc ve de\u011ferli \u00f6rt\u00fclerle g\u00fczelle\u015ftirilmi\u015f tahtlar \u00fczerinde yaslanarak oturacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fekilde olmad\u0131k\u00e7a oturulan yere \u201ctaht (\u0623\u0631\u064a\u0643\u0629)\u201d denmez. Tahtlar \u00fczerinde yaslanarak oturmalar\u0131, rahatlar\u0131n\u0131n m\u00fckemmel oldu\u011funa, herhangi bir yorgunluk duymayacaklar\u0131na, hizmet\u00e7ilerin canlar\u0131n\u0131n arzulad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri hemen getireceklerine delildir. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 tamamlay\u0131c\u0131 olmak \u00fczere bir de ebed\u00ee kal\u0131c\u0131l\u0131k ve bu nimetlerin kesintisiz olu\u015fu vard\u0131r. \u0130\u015fte bu m\u00fckemmel yurt, g\u00fczel amellerde bulunanlar i\u00e7in \u201cne g\u00fczel m\u00fck\u00e2fatt\u0131r! Oras\u0131 ne g\u00fczel konakt\u0131r!\u201d Onlar orada konaklayacaklar, i\u00e7inde bulunan canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6zlerin zevk alaca\u011f\u0131, pek b\u00fcy\u00fck sevin\u00e7, s\u00fcrekli ferah, ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen lezzetler ve pek bol nimetlerden istifade edeceklerdir. Orada nimet bak\u0131m\u0131ndan en a\u015fa\u011f\u0131 derecede olanlar\u0131 dahi sahip oldu\u011fu yerlerde, nimetlerde, k\u00f6\u015fk ve bah\u00e7elerde bir ba\u015ftan bir ba\u015fa iki bin y\u0131lda ancak gezebilecek ve o, hi\u00e7bir kimsenin kendisinden daha \u00fcst\u00fcn nimetlere sahip olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatinde olacakt\u0131r. O halde bundan daha m\u00fckemmel bir yurt, bir konak olabilir mi? \u00dcstelik Y\u00fcce Allah, b\u00f6yle bir kimseye her t\u00fcrl\u00fc istek ve arzusunu ihsan edece\u011fi gibi temenni etmeyi hat\u0131ra getiremeyece\u011fi pek \u00e7ok \u015feyleri de fazladan verecektir. O yurdun sakinlerinin nimetleri devaml\u0131d\u0131r. G\u00fczelli\u011fi ve nitelikleri de s\u00fcrekli artacakt\u0131r. Keremi sonsuz Allah, nezdinde bulunan ihsandan, kusur ve isyanlar\u0131m\u0131z sebebiyle bizleri mahrum etmesin. Bu ve benzeri di\u011fer \u00e2yet-i kerimeler cennette zinetlerin, hem erkekler hem de kad\u0131nlar i\u00e7in umum\u00ee oldu\u011funa delil te\u015fkil etmektedir. Nitekim sahih hadislerde de b\u00f6ylece varid olmu\u015ftur. Zira Y\u00fcce Allah \u201cs\u00fcslenirler\u201d buyru\u011funu mutlak olarak kullanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130pek ve benzeri zinetler de durum ayn\u0131d\u0131r. "},{"id":2948,"sura":18,"from_aya":32,"to_aya":33,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"32- Onlara \u015fu iki adam\u0131 misal ver: Birine iki \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131 vermi\u015ftik. Bu iki ba\u011f\u0131n etraf\u0131n\u0131 hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131yla donatm\u0131\u015f ve ikisinin aras\u0131nda da ekin bitirmi\u015ftik. \n33- Her iki ba\u011f da yemi\u015flerini vermi\u015f ve hi\u00e7bir \u015feyi eksik b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131. \u0130kisinin ortas\u0131ndan bir de nehir ak\u0131tm\u0131\u015ft\u0131k. "},{"id":2949,"sura":18,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Y\u00fcce Allah, peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e \u015funu emretmektedir: \u0130nsanlara birisi Allah\u2019\u0131n nimetlerine \u015f\u00fckreden, di\u011feri ise bunlara nank\u00f6rl\u00fck eden iki ki\u015fiyi \u00f6rnek ver ve bu ikisinin s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerle yapt\u0131klar\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve bunun neticesinde husule gelen d\u00fcnyev\u00ee ve uhrev\u00ee ceza ile m\u00fck\u00e2fat\u0131 anlat ki bu iki ki\u015finin hallerinden gerekti\u011fi gibi \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar, onlar\u0131n ak\u0131betlerinden ibret als\u0131nlar. Bu iki ki\u015finin kim olduklar\u0131n\u0131, hangi zamanda ve hangi yerde ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmenin herhangi bir faydas\u0131 yahut sa\u011flayaca\u011f\u0131 olumlu bir sonu\u00e7 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc esas fayda, onlar\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7en olay\u0131n (k\u0131ssan\u0131n) anlat\u0131lmas\u0131yla anla\u015f\u0131l\u0131r, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feyleri \u00f6\u011frenmeye kalk\u0131\u015fmak ise tekell\u00fcft\u00fcr. Bu iki ki\u015fiden biri olan ve Allah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck nimetlerine nank\u00f6rl\u00fck eden ki\u015fiye Y\u00fcce Allah, \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131ndan olu\u015fan ve \u201cetraf\u0131n\u0131 hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131yla donatm\u0131\u015f\u201d oldu\u011fu iki bah\u00e7e vermi\u015fti. Bu iki bah\u00e7ede her t\u00fcrl\u00fc meyveden vard\u0131. \u00d6zellikle de a\u011fa\u00e7lar\u0131n en de\u011ferlileri olan \u00fcz\u00fcm ve hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 vard\u0131. \u00dcz\u00fcm ba\u011f\u0131, bah\u00e7enin ortas\u0131nda, hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131 ise onun etraf\u0131n\u0131 \u00e7evirip sarm\u0131\u015f bulunuyordu. Bah\u00e7e, ger\u00e7ekten g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe sahipti. Bah\u00e7e ve hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131, meyveleri tam olarak olgunla\u015ft\u0131racek ve lezzetine lezzet katacak \u015fekilde r\u00fczgar ve g\u00fcne\u015f al\u0131yordu. \u00dcstelik Allah, bu a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131nda bir de ekin vermi\u015fti."},{"id":2950,"sura":18,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. Art\u0131k bu iki bah\u00e7e hakk\u0131nda geriye sadece: Peki, bu iki bah\u00e7enin meyveleri, mahs\u00fclleri nas\u0131ld\u0131? Bunlar\u0131n yeterince sular\u0131 var m\u0131yd\u0131? diye sormaktan ba\u015fka bir\u015fey kalm\u0131yor. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah, bu iki bah\u00e7enin de yemi\u015flerini, mahs\u00fcllerini ve ekinlerini kat kat verdiklerini ve \u201chi\u00e7bir \u015feyi eksik b\u0131rakmam\u0131\u015f\u201d yani yiyecek mahs\u00fcllerinden \u00e7ok az bir miktar\u0131 dahi fire vermemi\u015f oldu\u011funu bildirmektedir. Irmaklar da bu iki bah\u00e7enin aralar\u0131nda bol bir \u015fekilde ak\u0131yordu."},{"id":2951,"sura":18,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. \u201cOnun\u201d yani bu iki ba\u011f\u0131n sahibi olan adam\u0131n \u201cayr\u0131ca bir geliri daha vard\u0131.\u201d \u201cGelir\u201d anlam\u0131ndaki kelimenin (\u062b\u064e\u0645\u064e\u0631\u065e  ) nekire\/belirtisiz gelmesi, bu gelirin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu ifade eder. Yani bu iki bah\u00e7esi meyvelerini ve mahs\u00fcllerini m\u00fckemmel bir \u015fekilde vermi\u015f, bah\u00e7edeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n bol meyveler dolay\u0131s\u0131yla dallar\u0131 yere sarkm\u0131\u015f, bununla birlikte herhangi bir afet, hastal\u0131k veya mahs\u00fcllerini eksik vermek gibi olumsuz bir \u015feye de maruz kalmam\u0131\u015flard\u0131. Bu ise d\u00fcnyada al\u0131nacak mahs\u00fcl ve ekinlerin en ileri derecesidir. Bundan dolay\u0131 da o adam gurura kap\u0131ld\u0131, b\u00f6b\u00fcrlendi ve \u00e2hiretini unuttu. "},{"id":2952,"sura":18,"from_aya":34,"to_aya":36,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"34- Onun ayr\u0131ca bir geliri daha vard\u0131. Bu y\u00fczden arkada\u015f\u0131yla konu\u015furken ona: \u201cBen malca senden zenginim, say\u0131ca da senden g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcm.\u201d dedi.\n35- Kendi nefsine zulmeder bir halde ba\u011f\u0131na girdi ve dedi ki: \u201cBu ba\u011f\u0131n yok olaca\u011f\u0131n\u0131 asla d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.\u201d\n36- \u201cK\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 da sanm\u0131yorum. E\u011fer Rabbime d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek olursam da mutlaka d\u00f6nece\u011fim yerde bundan daha iyisini bulurum.\u201d"},{"id":2953,"sura":18,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. M\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131 ile konu\u015furken, yani g\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f hususlardan birisi hakk\u0131nda birbirlerine s\u00f6z s\u00f6ylerlerken m\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnerek: \u201cBen malca senden zenginim, say\u0131ca da senden g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcm\u201d dedi ve hem mal\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ile hem de k\u00f6lelerinin, hizmetk\u00e2rlar\u0131n\u0131n ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kendisini destekleyenlerin say\u0131s\u0131yla daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc. Bu, onun cahilli\u011finden kaynaklanan bir iddiad\u0131r. Bir kimsenin bizatihi bir \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, manevi bir niteli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131 halde kendi d\u0131\u015f\u0131nda olan herhangi bir \u015feyle iftihar edip b\u00f6b\u00fcrlenmesinin ne anlam\u0131 var? Bu, ancak k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00e7ocu\u011fun hi\u00e7bir asl\u0131 olmayan hayali \u015feylerle \u00f6v\u00fcnmesi kabilindendir. "},{"id":2954,"sura":18,"from_aya":35,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. Sonunda kendi cahilli\u011fi ve zulm\u00fcn\u00fcn mahk\u00fbmu oldu. Ba\u011f\u0131na girdi\u011fi s\u0131rada: \u201cBu ba\u011f\u0131n yok olaca\u011f\u0131n\u0131 asla d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.\u201d yani harab olup sonunun gelece\u011fini sanm\u0131yorum, dedi. B\u00f6ylelikle d\u00fcnya hayat\u0131 ile tatmin olup ona raz\u0131 oldu. \u00d6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi de ink\u00e2r ederek \u015f\u00f6yle dedi: \n36. \u201cK\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 da sanm\u0131yorum. E\u011fer\u201d s\u00f6z gelimi \u201cRabbime d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek olursam, mutlaka d\u00f6nece\u011fim yerde bundan daha iyisini bulurum.\u201d Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah, bana bu iki bah\u00e7eden daha iyisini verir. Bu s\u00f6zler ile ilgili olarak iki ihtimal s\u00f6z konusudur: Bu kimse ya i\u015fin hakikatini bilen birisidir ve bu s\u00f6zleri alay ve dalga ge\u00e7me amac\u0131yla s\u00f6ylemektedir ki o zaman bu, k\u00fcfr\u00fcne k\u00fcf\u00fcr katmas\u0131 demek olur. Yahut bu s\u00f6zleri, onun ger\u00e7ek kanaatini ifade etmektedir. Bu durumda ise o, insanlar\u0131n en bilgisizi ve en k\u0131t ak\u0131ll\u0131s\u0131 demektir. Zira d\u00fcnyadaki l\u00fctuf ve ihsan ile \u00e2hiretteki l\u00fctuf ve ihsan aras\u0131nda ayr\u0131lmaz bir ili\u015fki oldu\u011funu nereden \u00e7\u0131karmaktad\u0131r ki d\u00fcnyada kendisine l\u00fctuf ve ihsan verilen kimselere \u00e2hirette de l\u00fctuf ve ihsanda bulunulaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine sahip olmu\u015ftur?! Hatta \u00e7o\u011funlukla g\u00f6r\u00fclen \u015fudur ki Allah, ger\u00e7ek dost ve se\u00e7kin kullar\u0131na d\u00fcnyal\u0131\u011f\u0131 k\u0131sar, buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e2hirette herhangi bir paylar\u0131 bulunmayan d\u00fc\u015fmanlar\u0131na da d\u00fcnyal\u0131\u011f\u0131 bol bol verir. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla bu kimse, ger\u00e7ek durumu bilmekle birlikte bu s\u00f6z\u00fc alay olsun diye s\u00f6ylemi\u015ftir. Buna delil de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cKendi nefsine zulmeder bir halde ba\u011f\u0131na girdi\u201d buyru\u011fudur. Onun bah\u00e7esine giri\u015fini zul\u00fcm ile nitelendirerek o s\u00f6zleri zul\u00fcmle s\u00f6yledi\u011fini belirtilmi\u015f olmas\u0131, onun azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ve inad\u0131na delildir. "},{"id":2955,"sura":18,"from_aya":37,"to_aya":38,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"37- Arkada\u015f\u0131 ona kar\u015f\u0131l\u0131k vererek dedi ki: \u201cSeni \u00f6nce topraktan, sonra da bir damla sudan yaratan, sonra da seni tam bir insan haline getireni inkar m\u0131 ediyorsun?\u201d\n38- \u201cAma ben (b\u00f6yle yapmam). O Allah, benim Rabbim\u2019dir ve ben, Rabbime hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmam.\u201d"},{"id":2956,"sura":18,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. Yani m\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131 ona \u00f6\u011f\u00fct vererek, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onu d\u00fcnyada ilk olarak yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu halini hat\u0131rlatarak ve: \u201cSeni \u00f6nce topraktan, sonra da bir damla sudan yaratan, sonra da seni tam bir insan haline getireni\u201d diyerek ona Allah\u2019\u0131 hat\u0131rlatmaktad\u0131r. Yani seni var eden, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan, nimetlerini ihsan edip kesintisiz olarak ba\u011f\u0131\u015flayan, seni bir halden bir hale naklederek sonunda bir adam yap\u0131p azalar\u0131 ve akl\u00ee melekeleri ile k\u00e2mil bir hale getiren, b\u00f6ylelikle senin i\u00e7in sebepleri kolayla\u015ft\u0131r\u0131p bunca d\u00fcnya nimetlerini ihsan eden y\u00fcce Allah't\u0131r. Sen bu nimetleri kendi g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2nlar\u0131nla elde etmedin. Aksine bunlar Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sana bir l\u00fctfudur. Peki, seni \u00f6nce topraktan yaratan, sonra bir damla sudan yaratan, sonra da seni tam bir insan yapan Allah\u2019\u0131 inkar etmen olacak \u015fey de\u011fil? O\u2019nun nimetlerini nas\u0131l bilmezlikten gelebilirsin? O\u2019nun seni diriltmeyece\u011fini, diriltse dahi \u015fu anda sahip oldu\u011fun bah\u00e7enden daha iyisini verece\u011fini nas\u0131l iddia edebilirsin? Bu yap\u0131lmamas\u0131 gereken ve hi\u00e7 uygun olmayan bir iddiad\u0131r. "},{"id":2957,"sura":18,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. M\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131 onun halini, k\u00fcf\u00fcr ve azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcnce Rabbine \u015f\u00fckretmek ve bu gibi tart\u0131\u015fma ve \u015f\u00fcphelerin varid olmas\u0131 halinde bile dinini a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmek \u00fczere \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir: \u201cAma ben (b\u00f6yle yapmam). O Allah, benim Rabbim\u2019dir ve ben, Rabbime hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmam.\u201d Bu s\u00f6zleriyle Rabbinin rububiyetini ve rububiyetinde tek olu\u015funu ikrar edip O\u2019na itaat ve ibadete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, O\u2019na hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131 ortak ko\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan etmektedir. "},{"id":2958,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"Daha sonra da -mal ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen- Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ona ihsan etmi\u015f oldu\u011fu iman ve \u0130sl\u00e2m nimetinin, ger\u00e7ek nimet oldu\u011funu, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki nimetlerin ise yok olmaya mahkum oldu\u011funu, hatta bunlardan dolay\u0131 azaba ve ibretli cezalara maruz kal\u0131nabilece\u011fini hat\u0131rlatarak \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemektedir:"},{"id":2959,"sura":18,"from_aya":39,"to_aya":44,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"39- \u201cBa\u011f\u0131na girdi\u011fin zaman \u201c(Bu) Allah\u2019\u0131n dilemesi iledir. Kuvvet, ancak Allah'\u0131n yard\u0131m\u0131ylad\u0131r\u201d, demeli de\u011fil miydin? Her ne kadar malca ve evlat\u00e7a beni kendinden az g\u00f6r\u00fcyorsan da (\u015funu bil ki:)\n40- \u201cBelki Rabbim bana senin ba\u011f\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131 verir. Seninkinin \u00fczerine de g\u00f6kten bir felaket g\u00f6nderir de oras\u0131 kaypak bir toprak haline geliverir.\u201d\n41- \u201cYahut suyu yerin dibine \u00e7ekiliverir de bir daha onu bulmaya g\u00fcc\u00fcn yetmez.\u201d\n42- Derken b\u00fct\u00fcn serveti yok edildi. O da o bah\u00e7e i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131na pi\u015fmanl\u0131k duyarak ellerini o\u011fu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131. Ba\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ardaklar\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc de o: \u201cAh, ke\u015fke Rabbime hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmasayd\u0131m!\u201d diyordu. \n43- O, Allah\u2019tan ba\u015fka kendisine yard\u0131m edecek bir topluluk bulamad\u0131, kendi kendisini de kurtaramad\u0131. \n44- \u0130\u015fte bu durumda dostluk ve yard\u0131m, ancak hak olan Allah\u2019a mahsustur. En iyi m\u00fck\u00e2fat\u0131 da en iyi ak\u0131beti de veren O\u2019dur. "},{"id":2960,"sura":18,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. Yani m\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131, k\u00e2fire dedi ki: Sen mal\u0131n\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fu ile bana kar\u015f\u0131 b\u00f6b\u00fcrlensen ve beni mal ve evlat\u00e7a kendinden daha az g\u00f6rsen bile hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz, Allah\u2019\u0131n nezdindeki m\u00fck\u00e2faat daha hay\u0131rl\u0131 ve daha kal\u0131c\u0131d\u0131r. O\u2019ndan beklenen hay\u0131r ve l\u00fctuf, yar\u0131\u015fanlar\u0131n u\u011frunda yar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadan daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr."},{"id":2961,"sura":18,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. \u201cBelki Rabbim bana senin ba\u011f\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131 verir. Seninkinin\u201d yani kendisi sebebiyle azg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n ve seni gurura sevketmi\u015f bulunan ba\u011f\u0131n\u0131n \u201c\u00fczerine ise g\u00f6kten bir felaket\u201d b\u00fcy\u00fck bir ya\u011fmur veya daha ba\u015fka t\u00fcrden bir azap ve musibet \u201cg\u00f6nderir de\u201d bunun sonucunda \u201coras\u0131 kaypak bir toprak haline geliverir.\u201d Yani ba\u011f ve bah\u00e7enin a\u011fa\u00e7lar\u0131 s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, mahs\u00fclleri yok olmu\u015f, ekini su alt\u0131nda kalm\u0131\u015f ve faydas\u0131n\u0131 tamamen yitirmi\u015f bir hale gelebilir."},{"id":2962,"sura":18,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. \u201cYahut\u201d onun hayat sebebi olan \u201csuyu yerin dibine \u00e7ekiliverir de bir daha onu bulmaya g\u00fcc\u00fcn yetmez.\u201d Art\u0131k kazarak veya ba\u015fka bir yolla o suya ula\u015famazs\u0131n. M\u00fc\u2019min arkada\u015f\u0131n, bu k\u00e2firin bah\u00e7esine beddua etmesine sebep, Rabbinin r\u0131zas\u0131 i\u00e7in gazaplanmas\u0131, onun bu bah\u00e7esi dolay\u0131s\u0131yla aldan\u0131p gurura kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, azg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ona meyledip raz\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmesidir. B\u00f6ylelikle belki Rabbine d\u00f6ner yahut akl\u0131 ba\u015f\u0131na gelir ve i\u015finde basiret sahibi olur diye b\u00f6yle yapm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah da onun duas\u0131n\u0131 kabul etti: "},{"id":2963,"sura":18,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. \u201cDerken b\u00fct\u00fcn serveti yok edildi.\u201d Yani ona azap isabet etti, bu azap onu \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131p hel\u00e2k etti. Bu servetinden geriye bir \u015fey kalmad\u0131. Servetinin ku\u015fat\u0131l\u0131p yok edilmesi, b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n, mahs\u00fcllerinin ve ekinlerinin telef olmas\u0131 demektir. Bundan dolay\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn pi\u015fman oldu ve \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc. \u201cO da o bah\u00e7e i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131na pi\u015fmanl\u0131k duyarak ellerini o\u011fu\u015fturmaya ba\u015flad\u0131.\u201d Yani bu bah\u00e7esinin yok olup gitti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce oraya yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyevi harcamalar\u0131na \u00fcz\u00fcld\u00fc. Zira hepsi bo\u015fa gitmi\u015f geriye harcad\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olacak bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u015eirk ko\u015fmas\u0131na ve yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine de pi\u015fman oldu ve \u015f\u00f6yle dedi: \u201cKe\u015fke Rabbime hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmasayd\u0131m.\u201d"},{"id":2964,"sura":18,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO, Allah\u2019tan ba\u015fka kendisine yard\u0131m edecek bir topluluk bulamad\u0131, kendi kendisini de kurtaramad\u0131.\u201d Yani o azap, ba\u011f\u0131n\u0131n bah\u00e7esinin \u00fczerine inince daha \u00f6nce arkada\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6v\u00fcnerek s\u00f6yledi\u011fi: \u201cBen, malca senden zenginim, say\u0131ca da senden g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcm\u201d s\u00f6zlerinin faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rmedi. \u00d6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc o kimseler, onlara son derece ihtiyac\u0131 oldu\u011fu o anda onun ba\u015f\u0131na gelen azab\u0131 k\u0131smen dahi olsun uzakla\u015ft\u0131ramad\u0131. O, kendi kendisine de yard\u0131mc\u0131 olamad\u0131. Hem Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderine kar\u015f\u0131 kendi kendisine nas\u0131l yard\u0131m edebilir veya herhangi bir yard\u0131m nas\u0131l alabilir ki? \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, kaderini uygulamaya koydu mu art\u0131k g\u00f6k ve yer ehli onun bir k\u0131sm\u0131n\u0131 bile ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in gelecek olsalar yine de buna g\u00fc\u00e7leri yetmez. Bu \u015fekilde serveti yok edilen bu bah\u00e7e sahibinin durumunun d\u00fczelmi\u015f olmas\u0131, Rabbinin O\u2019na kendisine d\u00f6nmeyi, akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na almay\u0131 nasip ve ihsan etmi\u015f olmas\u0131, azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve inad\u0131n\u0131n sona ermi\u015f olmas\u0131, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmet ve l\u00fctfu bak\u0131m\u0131ndan uzak bir ihtimal de\u011fildir. Buna delil de onun, Rabbine ortak ko\u015fmas\u0131na duydu\u011fu pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca Y\u00fcce Allah onu azg\u0131nl\u0131\u011fa iten \u015feyleri ondan alm\u0131\u015f ve o kimseyi d\u00fcnyada iken cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ki Allah, bir kul hakk\u0131nda hay\u0131r diledi mi onu d\u00fcnyada hemen cezaland\u0131r\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n l\u00fctfunu ak\u0131llar ve hayaller ku\u015fatamaz. Ancak zalim ve \u00e7ok cahil kimseler bu l\u00fctfu ink\u00e2r eder. "},{"id":2965,"sura":18,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. \u201c\u0130\u015fte bu durumda dostluk ve yard\u0131m, ancak hak olan Allah\u2019a mahsustur. En iyi m\u00fck\u00e2fat\u0131 da en iyi ak\u0131beti de veren O\u2019dur.\u201d Yani azg\u0131nl\u0131k edip d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131 tercih eden kimselere ceza verdi\u011fi, iman edip salih amel i\u015fleyen, Allah\u2019a \u015f\u00fckreden ve ba\u015fkas\u0131n\u0131 da bu \u015fekilde davranmaya \u00e7a\u011f\u0131ran kimselere de l\u00fctfunu ihsan etmi\u015f oldu\u011fu bu halde, ger\u00e7ek dostluk ve himayenin yaln\u0131zca Allah\u2019a ait oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. O\u2019na iman edip takva sahibi olan kimse, Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ek dostudur. O, ona \u00e7e\u015fitli l\u00fctuf ve ihsanlarda bulunur, k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ve musibetleri de ondan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Rabbine iman etmeyerek, O\u2019nun dostlu\u011funu istemeyen kimse d\u00fcnyas\u0131n\u0131 da dinini de kaybeder. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n d\u00fcnyevi ve uhrevi m\u00fck\u00e2fat\u0131 da beklenen ve umulan en hay\u0131rl\u0131 m\u00fck\u00e2fatt\u0131r.\nu \u00f6nemli k\u0131ssada Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, kendisine d\u00fcnyevi nimetler ihsan edip bu nimetlerin kendisini \u00e2hiretten al\u0131koyup azg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve bu nimetler sebebiyle Allah\u2019a isyan eden ki\u015finin halinden al\u0131nmas\u0131 gereken bir ibret vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu nimetlerin, sonunda t\u00fckenip yok olaca\u011f\u0131 muhakkakt\u0131r. Bu nimetlerle az bir s\u00fcre yararlan\u0131lacak olsa dahi uzun bir s\u00fcre bunlardan mahrum kal\u0131nacakt\u0131r. Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ek kulu e\u011fer mal veya \u00e7ocuklar\u0131ndan herhangi bir \u015feyden ho\u015flanacak olursa bu nimeti ger\u00e7ek sahibine izafe etmeli ve onu l\u00fctfedip ihsan edenden bilmeli ve: \u201c\u0645\u064e\u0627  \u0634\u064e\u0627\u0653\u0621\u064e  \u0671\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f  \u0644\u064e\u0627  \u0642\u064f\u0648\u0651\u064e\u0629\u064e  \u0625\u0650\u0644\u0651\u064e\u0627  \u0628\u0650\u0671\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650\u06da \/ (Bu) Allah\u2019\u0131n dilemesi iledir. Kuvvet, ancak Allah'\u0131n yard\u0131m\u0131ylad\u0131r \u201d demelidir ki, \u015f\u00fckredenlerden olsun ve bu s\u00f6zleri, Allah\u2019\u0131n nimetinin O\u2019nun \u00fczerinde devam etmesine ve kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na vesile olsun. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayette \u015f\u00f6yle buyrulmu\u015ftur: \u201cBa\u011f\u0131na girdi\u011fin zaman: (Bu) Allah\u2019\u0131n dilemesi iledir. Kuvvet, ancak Allah'\u0131n yard\u0131m\u0131ylad\u0131r, demeli de\u011fil miydin?\u201d \nu k\u0131ssada ula\u015f\u0131lamayan d\u00fcnyev\u00ee arzu ve isteklere kar\u015f\u0131 Allah\u2019\u0131n nezdindeki hay\u0131rlar ile teselli bulunulaca\u011f\u0131 da g\u00f6sterilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cHer ne  kadar malca ve evlat\u00e7a beni kendinden az g\u00f6r\u00fcyorsan da (\u015funu bil ki) belki Rabbim bana senin ba\u011f\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131 verir\u201d buyrulmaktad\u0131r. Yine bu k\u0131ssada mal ve evlad\u0131n e\u011fer Y\u00fcce Allah\u2019a itaate yard\u0131m ve katk\u0131lar\u0131 olmuyor ise faydalar\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSizi bize yakla\u015ft\u0131racak olan mallar\u0131n\u0131z da de\u011fildir, evlatlar\u0131n\u0131z da de\u011fildir. \u0130man edip salih amel i\u015fleyenler m\u00fcstesn\u00e2.\u201d (Sebe\u2019, 34\/37)\nine bu k\u0131ssada mal\u0131, azg\u0131nla\u015fmas\u0131na, k\u00fcf\u00fcr ve h\u00fcsran\u0131na sebep olanlar\u0131n mal\u0131n\u0131n telef edilmesi i\u00e7in beddua edilebilece\u011fine delil vard\u0131r. \u00d6zellikle de e\u011fer bu kimse, mal\u0131 sebebiyle kendisinin m\u00fc\u2019minlerden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu iddia edip bundan dolay\u0131 onlara kar\u015f\u0131 b\u00f6b\u00fcrlenecek olursa. Bu k\u0131ssadaki bir di\u011fer ibret de \u015fudur: Allah\u2019\u0131n dostlu\u011funun veya bunun aksin neticesi, ceza ger\u00e7ekle\u015fip de amelde bulunanlar ecirlerini alaca\u011f\u0131 vakit a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u201c\u0130\u015fte bu durumda dostluk ve yard\u0131m, ancak hak olan Allah\u2019a mahsustur. En iyi m\u00fck\u00e2fat\u0131 da en iyi ak\u0131beti de veren O\u2019dur.\u201d "},{"id":2966,"sura":18,"from_aya":45,"to_aya":46,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"45- Onlara \u015fu misali de ver: D\u00fcnya hayat\u0131, g\u00f6kten indirdi\u011fimiz su gibidir ki o su ile yery\u00fcz\u00fc bitkileri yeti\u015fip birbirine kar\u0131\u015f\u0131r. Derken bu bitkiler (kurur da) r\u00fczgarlar\u0131n savurdu\u011fu \u00e7er-\u00e7\u00f6pe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Allah her \u015feye k\u00e2dir oland\u0131r. \n46- Mal ve o\u011fullar, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n (ge\u00e7ici) s\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kal\u0131c\u0131 olan salih ameller ise Rabbinin nezdinde hem m\u00fckafat bak\u0131m\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r, hem de \u00fcmit ba\u011flama bak\u0131m\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. "},{"id":2967,"sura":18,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. Y\u00fcce Allah, Peygamberine asaleten, ondan sonra onun miras\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini ifa edeceklere de tebean \u015funu emretmektedir: Sen, insanlara onu ger\u00e7ek mahiyetiyle tasavvur edebilmeleri, hem g\u00f6r\u00fcnen hem de g\u00f6r\u00fcnmeyen y\u00fcz\u00fcyle onu tan\u0131yabilmeleri i\u00e7in d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n misalini ver! B\u00f6ylelikle bu d\u00fcnya ile ebedi olan \u00e2hireti birbiri ile k\u0131yaslas\u0131nlar ve tercih edilmeye de\u011fer hangisiyse onu tercih etsinler. Bu d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n misali, yere ya\u011fan ve bitkilere kar\u0131\u015fan, her g\u00f6z al\u0131c\u0131 \u00e7iftten bitkiler ye\u015ferten ya\u011fmura benzer. Bu bitkilerin \u00e7i\u00e7ekleri ve g\u00fczellikleri, bakanlara sevin\u00e7, seyredenlere ferahl\u0131k verir ve gafillerin de b\u00fct\u00fcn dikkatlerini celbeder. Derken bir bakars\u0131n ki r\u00fczgarlar\u0131n savurdu\u011fu \u00e7er-\u00e7\u00f6p oluvermi\u015f! O  taze bitki, g\u00f6z al\u0131c\u0131, m\u00fcthi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm ve \u00e7i\u00e7ekler yok olup gitmi\u015f! Art\u0131k yer kupkuru toprak oluvermi\u015f, g\u00f6z\u00fcn dikkatini \u00e7ekecek bir hali kalmam\u0131\u015f olur. G\u00f6z ondan ba\u015fkas\u0131na kayar ve bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman insan\u0131n kalbinde yaln\u0131zl\u0131k duygular\u0131n\u0131 uyand\u0131r\u0131r. \u0130\u015fte bu d\u00fcnya da aynen b\u00f6yledir. D\u00fcnyaya sahip olan ki\u015fi, gen\u00e7li\u011fi ile b\u00f6b\u00fcrlenip d\u00fcnyal\u0131\u011f\u0131 ile kendisine denk olanlara \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flar, paras\u0131n\u0131 pulunu elde edip zevklerine ve lezzetlerine dalar, b\u00fct\u00fcn vakitlerinde her t\u00fcrl\u00fc arzular\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir, art\u0131k t\u00fcm g\u00fcnlerinde bu \u015fekilde devam edece\u011fini sand\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada ans\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcm musibeti ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r yahut da mal\u0131 birden telef olur gider. O zaman da b\u00fct\u00fcn sevinci yok olur, keyfi ve ne\u015fesi ka\u00e7ar, rahat\u0131 sona erer. Kalbi yaln\u0131zl\u0131k duygular\u0131 i\u00e7erisinde ac\u0131lara gark olur, gen\u00e7li\u011finden, g\u00fcc\u00fcnden ve mal\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015fer. \u0130yi ya da k\u00f6t\u00fc olan amelleriyle ba\u015fba\u015fa kal\u0131verir. \u0130\u015fte o vakit zalim olan ki\u015fi ger\u00e7ek durumunu \u00f6\u011frenince pi\u015fmanl\u0131ktan ellerini \u0131s\u0131r\u0131r. Tekrar d\u00fcnyaya d\u00f6nmeyi temenni eder. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc, yar\u0131m kalm\u0131\u015f arzu ve isteklerini tamamlamak i\u00e7in de\u011fil kusurlar\u0131n\u0131 ve gaflet anlar\u0131n\u0131 tevbe ve salih amellerle telafi etmek i\u00e7indir. Akl\u0131 ba\u015f\u0131nda ve isabetli karar veren, hakka isabet muvaffakiyetine mazhar olan kimse, bu durumu g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirir ve nefsine \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: Farz et ki \u00f6ld\u00fcn. Zaten \u00f6l\u00fcm\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Bu iki halden hangisini tercih edeceksin? Bu d\u00fcnya yurdunun s\u00fcslerine aldanmay\u0131 ve bunlardan meralarda yay\u0131lan davarlar gibi faydalanmay\u0131 m\u0131 yoksa yiyecekleri daimi, g\u00f6lgeleri olduk\u00e7a koyu olan, i\u00e7inde canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi ve g\u00f6zlerin zevk ald\u0131\u011f\u0131 \u015feyler bulunan ebedi bir yurt i\u00e7in amel etmeyi mi? \u0130\u015fte kulun, il\u00e2hi tevfike mazhar olup olmad\u0131\u011f\u0131, k\u00e2rl\u0131 m\u0131 zararl\u0131 m\u0131 oldu\u011fu bu k\u0131yas ve tercihle anla\u015f\u0131l\u0131r."},{"id":2968,"sura":18,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. Bundan dolay\u0131d\u0131r Y\u00fcce Allah, mal\u0131n ve evlatlar\u0131n \u201cd\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n (ge\u00e7ici) s\u00fcs\u00fc\u201d oldu\u011funu haber vermektedir. Yani bunun \u00f6tesinde bir \u015fey de\u011fillerdir. \u0130nsan i\u00e7in baki kalacak, kendisine fayda sa\u011flay\u0131p sevinmesine sebep te\u015fkil edecek olan ise ancak kal\u0131c\u0131 salih amellerdir. Bunlar ise farz\u0131yla, m\u00fcstehab\u0131yla b\u00fct\u00fcn itaatleri, gerek Allah\u2019\u0131n haklar\u0131n\u0131 gerekse de kullar\u0131n haklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyi, namaz\u0131, zek\u00e2t\u0131, sadakay\u0131, hacc\u0131, umreyi, tesbihi, tahmidi, tehlili, tekbiri, tilaveti, faydal\u0131 ilim \u00f6\u011frenmeyi, iyili\u011fi emredip k\u00f6t\u00fcl\u00fckten sak\u0131nd\u0131rmay\u0131, akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyi, anne-babaya iyilikte bulunmay\u0131, e\u015flerin, k\u00f6lelerin ve hayvanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 yerine getirmeyi, b\u00fct\u00fcn insanlara ve yarat\u0131lm\u0131\u015flara her t\u00fcrl\u00fc iyili\u011fi yapmay\u0131 kapsar. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, \u201ckal\u0131c\u0131 olan salih ameller\u201d kapsam\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131, Allah nezdinde daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00dcmit ba\u011flama bak\u0131m\u0131ndan da bunlar daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Zira bunlar\u0131n m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 kal\u0131c\u0131d\u0131r ve ebediyete kadar katlan\u0131p durur. Bunlar\u0131n ecirleri, iyilikleri ve faydalar\u0131 da ihtiya\u00e7 vaktinde \u00fcmt ba\u011flanmaya de\u011ferdir. O halde yar\u0131\u015fanlar\u0131n kendisi i\u00e7in yar\u0131\u015fmalar\u0131 gereken, amelde bulunanlar\u0131n \u00f6ne ge\u00e7mek i\u00e7in gayret g\u00f6stermeleri gereken, \u00e7abalayanlar\u0131n elde etmek i\u00e7in \u00e7abalamalar\u0131 gereken i\u015fte budur. \nurada \u015funu dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Y\u00fcce Allah, d\u00fcnyan\u0131n durumunu ve ge\u00e7icili\u011fini misal verdikten sonra onda bulunanlar\u0131n iki t\u00fcr oldu\u011funu zikretmektedir: Birisi, d\u00fcnyan\u0131n s\u00fcs\u00fc kabilindedir ve bunlarla k\u0131sa bir s\u00fcre faydalan\u0131l\u0131r. Daha sonra bu s\u00fcsler yok olur gider ve sahibine herhangi bir fayda sa\u011flamaz. Hatta bunlardan zarar g\u00f6rmesi bile s\u00f6z konusu olabilir. Bunlar, mal ve \u00e7ocuklard\u0131r. Di\u011fer t\u00fcr ise sahibinin menfaatine olmak \u00fczere devaml\u0131d\u0131r. Bunlar ise kal\u0131c\u0131 salih amellerdir. "},{"id":2969,"sura":18,"from_aya":47,"to_aya":49,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"47- O g\u00fcn da\u011flar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcr\u00fcz ve sen yery\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00fcmd\u00fcz g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 da tek birini bile b\u0131rakmadan mah\u015ferde toplar\u0131z. \n48- Saf halinde Rabbine arzedilirler (de onlara \u015f\u00f6yle denir:) \u201cAndolsun ki ilk kez sizi nas\u0131l yaratt\u0131ysak \u00f6ylece bize geldiniz. Fakat siz (d\u00fcnyada iken) sizin (diriltilip hesaba \u00e7ekilmeniz) i\u00e7in b\u00f6yle bir zaman tayin etmedi\u011fimizi iddia etmi\u015ftiniz.\u201d\n49- Kitap (amel defterleri) ortaya konur. G\u00fcnahkarlar\u0131n onlarda yaz\u0131l\u0131 olanlardan dolay\u0131 korkuya kap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Derler ki: \u201cVay halimize! Bu nas\u0131l bir kitapt\u0131r ki k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir \u015fey b\u0131rakmadan hepsini say\u0131p d\u00f6km\u00fc\u015f!\u201d B\u00fct\u00fcn i\u015flediklerini \u00f6nlerinde haz\u0131r bulurlar. Rabbin, hi\u00e7 kimseye zulmetmez."},{"id":2970,"sura":18,"from_aya":47,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. Y\u00fcce Allah, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn halini, o g\u00fcndeki tedirgin edici, deh\u015fetli, zorlu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 halleri haber vermek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO g\u00fcnde da\u011flar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcr\u00fcz.\u201d Yani Allah, o da\u011flar\u0131 yerlerinden koparacak ve onlar\u0131 kum y\u0131\u011f\u0131n\u0131 haline getirecek, daha sonra da onlar\u0131 at\u0131lm\u0131\u015f renkli y\u00fcn gibi yapacakt\u0131r. Daha sonra da onlar da\u011f\u0131l\u0131p havaya sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f toz zerrecikleri haline gelecektir. B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fc apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kacak, herhangi bir ini\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bulunmayan d\u00fcmd\u00fcz bir yer haline gelecektir. Allah, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 bu yer \u00fczerinde ha\u015fredecek ve onlardan bu ha\u015fir meydan\u0131na getirmedik hi\u00e7bir kimse b\u0131rakmayacakt\u0131r. \u00d6ncekileri de sonrakileri de hep birlikte u\u00e7suz bucaks\u0131z \u00e7\u00f6llerin ortas\u0131ndan ve denizlerin diplerinden getirecek, darmada\u011f\u0131n iken onlar\u0131 bir araya toplayacak, parampar\u00e7a iken onlar\u0131 yeni bir yarat\u0131l\u0131\u015fla tekrar var edecektir.\n48. Allah\u2019\u0131n huzuruna saf saf arzolunacaklar. Onlar\u0131 huzuruna getirecek, amellerine bakacak ve hi\u00e7bir zul\u00fcm s\u00f6z konusu olmayacak \u015fekilde haklar\u0131nda adil h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecek ve onlara: \u201cAndolsun ki ilk kez sizi nas\u0131l yaratt\u0131ysak \u00f6ylece bize geldiniz\u201d diyecek. Yani mals\u0131z, ailesiz, a\u015firetsiz olarak tek ba\u015f\u0131n\u0131za geldiniz. Beraberlerinde d\u00fcnya hayat\u0131nda iken yapt\u0131klar\u0131 amellerden, kazanm\u0131\u015f olduklar\u0131 hay\u0131r ve \u015ferden ba\u015fkas\u0131 bulunmayacakt\u0131r. Nitekim Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAndolsun sizi ilk defa yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi yapayaln\u0131z, teker teker huzurumuza geldiniz ve size (d\u00fcnyadayken) ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri arkan\u0131zda b\u0131rakt\u0131n\u0131z. (Allah'a) ortak olduklar\u0131n\u0131 iddia etti\u011finiz \u015fefaat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 da aran\u0131zda g\u00f6remiyoruz.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/94) Burada da \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi ink\u00e2r edenlere art\u0131k onu g\u00f6zleriyle g\u00f6rd\u00fckten sonra \u015f\u00f6yle denilece\u011fi belirtilmektedir: \u201cFakat siz (d\u00fcnyada iken) sizin (diriltilip hesaba \u00e7ekilmeniz) i\u00e7in b\u00f6yle bir zaman tayin etmedi\u011fimizi iddia etmi\u015ftiniz.\u201d Yani siz, amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilece\u011fini, iyi amellere Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat vaadini, k\u00f6t\u00fc amellere kar\u015f\u0131l\u0131k da tehdidini ink\u00e2r etmi\u015ftiniz. \u015eimdi bunu g\u00f6zlerinizle g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz ve tatt\u0131n\u0131z. "},{"id":2971,"sura":18,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. \u0130\u015fte o vakit iyi meleklerin yazm\u0131\u015f oldu\u011fu amel defterleri huzura getirilecek, deh\u015fetten kalpler yerlerinden f\u0131rlayacak, bunlardan dolay\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar b\u00fcy\u00fcyecek, \u00f6yle ki sapasa\u011flam ve sars\u0131lmaz kayalar bile bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda eriyecek hale gelir. G\u00fcnahk\u00e2rlar da bundan alabildi\u011fine korkacaklar. Amellerinin sat\u0131r sat\u0131r yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6z ve fiillerinin tek tek tespit edilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6recekleri vakit de: \u201cVay halimize! Bu nas\u0131l bir kitapt\u0131r ki k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fcy\u00fck hi\u00e7bir \u015fey b\u0131rakmadan hepsini say\u0131p d\u00f6km\u00fc\u015f!\u201d diyecekler. Yani k\u00fc\u00e7\u00fck olsun, b\u00fcy\u00fck olsun b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z burada yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Hepsi tespit edilmi\u015f! Ne gizlide, ne de a\u00e7\u0131kta, ne gece, ne de g\u00fcnd\u00fcz i\u015fledi\u011fimiz tek bir amel bile unutulmam\u0131\u015f! \u201cB\u00fct\u00fcn i\u015flediklerini \u00f6nlerinde haz\u0131r bulurlar.\u201d Ve onu ink\u00e2r edemezler. \u201cRabbin kimseye zulmetmez.\u201d \u0130\u015fte o vakit amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recekler ve bu amelleri i\u015flediklerini de itiraf edecekler. Rezil olacaklar ve onlara azap hak olacakt\u0131r: \u201cBu, ellerinizin daha \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ve Allah\u2019\u0131n, kullar\u0131na zulmedici olmamas\u0131ndad\u0131r.\u201d (\u00c2l-i \u0130mran, 3\/182; el-Enfal, 8\/51) Aksine onlar Allah\u2019\u0131n adalet ve l\u00fctfunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamayacaklard\u0131r. "},{"id":2972,"sura":18,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"50- Hani biz meleklere: \u201c\u00c2dem\u2019e secde edin\u201d demi\u015ftik de hepsi secde etmi\u015fti. Ancak \u0130blis hari\u00e7. O, cinlerdendi ve Rabbinin emrinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. O halde onlar sizin d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zken siz beni b\u0131rak\u0131p da onu ve soyunu dost mu ediniyorsunuz? Zalimlerin bu de\u011fi\u015f toku\u015fu ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!"},{"id":2973,"sura":18,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. Y\u00fcce Allah, bizlere \u0130blisin Adem\u2019e ve onun soyundan gelenlere d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmekte ve meleklere, Adem\u2019e ikram ve sayg\u0131 olarak, kendi emrine de itaat olmak \u00fczere secde etmelerini emretmi\u015f oldu\u011funu, onlar\u0131n da bu emre uyduklar\u0131n\u0131 haber vermektedir: \u201cAncak \u0130blis hari\u00e7. O, cinlerdendi ve Rabbinin emrinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.\u201d ve: \u201cBen \u00e7amurdan yaratt\u0131\u011f\u0131n birine secde mi ederim hi\u00e7?\u201d (el-\u0130sr\u00e2, 17\/61); \u201cBen ondan hay\u0131rl\u0131y\u0131m\u201d (el-A\u2019r\u00e2f, 7\/12) demi\u015fti. Bununla \u015feytan, Allah\u2019a ve sizin ilk atan\u0131z \u00c2dem\u2019e olan d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymu\u015f oluyordu. Bu durumda nas\u0131l olur da siz \u201conu ve soyunu\u201d, yani \u015feytanlar\u0131 \u201conlar sizin d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zken beni b\u0131rak\u0131p da\u201d dost ediniyorsunuz. \u201cZalimlerin bu de\u011fi\u015f toku\u015fu ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!\u201d Yani her t\u00fcrl\u00fc mutlulu\u011fun, kurtulu\u015fun ve saadetin, kendi dostlu\u011funa ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu Rahman olan Allah\u2019\u0131n dostlu\u011funu b\u0131rak\u0131p da hayas\u0131zl\u0131ktan ve m\u00fcnkerden ba\u015fkas\u0131n\u0131 emretmeyen \u015feytan\u0131 dost edinmeyi nas\u0131l se\u00e7ersinzi? Bu ne k\u00f6t\u00fc bir se\u00e7imdir! \nu \u00e2yet-i kerime ile \u015feytan\u0131n d\u00fc\u015fman edinilmesi te\u015fvik edilmekte, bu hususta gayretler harekete ge\u00e7irilmekte ve bunu gerektiren sebep de s\u00f6z konusu edilmektedir. Yine bunun aksini zalim olandan ba\u015fkas\u0131n\u0131n yapmayaca\u011f\u0131 ifade edilmektedir ki ger\u00e7ek d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 dost edinip de her t\u00fcrl\u00fc hamde lay\u0131k olan\u0131n dostlu\u011funu terk eden kimsenin zulm\u00fcnden daha b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm olabilir mi? Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah iman edenlerin dostudur. Onlar\u0131 karanl\u0131klardan nura \u00e7\u0131kar\u0131r. K\u00e2firlerin dostlar\u0131 ise t\u00e2\u011f\u00fbtlard\u0131r. Onlar da onlar\u0131 nurdan karanl\u0131klara \u00e7\u0131kar\u0131rlar.\u201d (el-Bakara, 2\/257) Bir ba\u015fka yerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p \u015feytanlar\u0131 kendilerine dostlar edindiler\u201d (el-A\u2019r\u00e2f, 7\/30)"},{"id":2974,"sura":18,"from_aya":51,"to_aya":52,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"51- Ben, onlar\u0131 ne g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na, ne de kendilerinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u015fahit tuttum. Haktan sapt\u0131ranlar\u0131 yard\u0131mc\u0131 da edinmedim.\n52- O g\u00fcn buyuracak ki: \u201cBenim ortaklar\u0131m olduklar\u0131n\u0131 iddia ettiklerinizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n bakal\u0131m!\u201d Onlar da \u00e7a\u011f\u0131racaklar fakat kendilerine cevap vermeyeceklerdir. Biz de aralar\u0131na bir helak u\u00e7urumu koyaca\u011f\u0131z. "},{"id":2975,"sura":18,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Ben ne \u015feytanlar\u0131, ne de bu sapt\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 g\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131nda da kendilerinin yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na \u015fahit tutmad\u0131m. Yani onlar\u0131 bu i\u015fte haz\u0131r bulundurmad\u0131\u011f\u0131m gibi bu konuda onlar\u0131n fikirlerini de almad\u0131m. O halde onlar, bunlardan herhangi bir \u015feyi nas\u0131l yaratm\u0131\u015f olabilirler? Aksine tek ba\u015f\u0131na yaratan ve kainat\u0131 idare eden, hikmet ve takdir sahibi olan yaln\u0131zca Allah\u2019t\u0131r. Her \u015feyi yaratan ve her \u015feyde hikmeti gere\u011fince tasarrufta bulunan O\u2019dur. O halde nas\u0131l olur da birtak\u0131m \u015feytanlar O\u2019na ortak ko\u015fulur, dost edinilir ve Allah\u2019a itaat edili gibi onlara itaat olunur? Halbuki hi\u00e7bir \u015fey yaratm\u0131\u015f de\u011fillerdir. Hi\u00e7bir yaratmada da haz\u0131r bulunmam\u0131\u015flard\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019a hi\u00e7bir \u015fekilde yard\u0131m etmi\u015f de de\u011fillerdir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cHaktan sapt\u0131ranlar\u0131 yard\u0131mc\u0131 da edinmedim.\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani bunlardan herhangi bir varl\u0131k hi\u00e7bir hususta Allah\u2019a yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f ve O\u2019na destek vermi\u015f de\u011fildir. Allah\u2019\u0131n, varl\u0131klar\u0131n i\u015flerinin idaresinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc onlara havale etmesi Allah\u2019a yak\u0131\u015fmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, insanlar\u0131 sapt\u0131rmaya ve Rablerine d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmeye gayret ederler. O halde uygun olan, Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 kendinden uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r, yak\u0131nla\u015ft\u0131rmas\u0131 de\u011fil. "},{"id":2976,"sura":18,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. Allah, d\u00fcnyada kendisine \u015firk ko\u015fanlar\u0131 s\u00f6z konusu edip \u015firki en ileri derecede \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fckten, \u015firk ko\u015fan\u0131n bilgisiz ve k\u0131t ak\u0131ll\u0131 oldu\u011funa h\u00fck\u00fcm verdikten sonra k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fc\u015friklerin, ortak ko\u015ftuklar\u0131 varl\u0131klar\u0131 ile ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7ecekleri ve Allah\u2019\u0131n kendilerine ne \u015fekilde seslenece\u011fini \u015f\u00f6ylece haber vermektedir: \u201cBenim ortaklar\u0131m olduklar\u0131n\u0131 iddia ettiklerinizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n bakal\u0131m!\u201d Kendi kanaatinize, o bozuk ve tutars\u0131z iddian\u0131za g\u00f6re bana ortak diye ileri s\u00fcrd\u00fcklerinizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n! Bu, onlar\u0131n kanaatleridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekte Allah\u2019\u0131n ne g\u00f6klerde, ne de yerde hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. Yani haydi size faydal\u0131 olmalar\u0131 ve sizleri bu zorlu ve s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 hallerden kurtarmalar\u0131 i\u00e7in onlara seslenip \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n. \u201cOnlar da \u00e7a\u011f\u0131racaklar fakat kendilerine cevap vermeyeceklerdir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn h\u00fck\u00fcm, idare ve egemenlik yaln\u0131z Allah\u2019\u0131n olacakt\u0131r. Hi\u00e7bir kimse ne kendisine ne de ba\u015fkas\u0131na zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bile fayda sa\u011flayamayacakt\u0131r. \u201cBiz de aralar\u0131na bir helak u\u00e7urumu koyaca\u011f\u0131z.\u201d Onlar\u0131 birbirinden ay\u0131r\u0131p uzakla\u015ft\u0131racak helak u\u00e7urumunu ortak ko\u015fanlar ve ortak ko\u015ftuklar\u0131 varl\u0131klar aras\u0131na koyaca\u011f\u0131z. \u0130\u015fte o vakit ortak ko\u015fulanlar\u0131n, kendilerini ortak ko\u015fanlara olan d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131, onlar\u0131n ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmeleri ve onlardan uzak olduklar\u0131n\u0131 bildirmeleri a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kar. Nitekim Allah: \u201c\u0130nsanlar bir araya topland\u0131\u011f\u0131nda onlar, onlara d\u00fc\u015fman kesilir ve onlar\u0131n ibadetlerini inkar ederler.\u201d (el-Ahk\u00e2f, 46\/6) buyurmaktad\u0131r."},{"id":2977,"sura":18,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"53- G\u00fcnahkarlar ate\u015fi g\u00f6r\u00fcr ve art\u0131k ona d\u00fc\u015feceklerini kesin olarak anlarlar ama ondan ka\u00e7acak bir yer de bulamazlar."},{"id":2978,"sura":18,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. Yani k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc hesaplar g\u00f6r\u00fcl\u00fcp de herkes ameline g\u00f6re di\u011ferlerinden ayr\u0131l\u0131nca ve g\u00fcnahk\u00e2rlar aleyhine de azap s\u00f6z\u00fc hak oldu\u011funda cehennemi daha oraya girmeden g\u00f6recekler ve bundan deh\u015fete kap\u0131l\u0131p rahats\u0131z olacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k oraya d\u00fc\u015feceklerini anlayacaklard\u0131r. Ayet-i kerimede ge\u00e7en \u201c\u0641\u064e\u0638\u064e\u0646\u0651\u064f\u0648\u0653\u0627\u0652  \u201d kelimesindeki \u201czan\u201d hakk\u0131nda m\u00fcfessirler \u015f\u00f6yle demi\u015flerdir: Bu, zan de\u011fil yak\u00een manas\u0131nad\u0131r. Yani onlar, oraya gireceklerini kesin olarak anlarlar; \u201cama ondan ka\u00e7acak bir yer de bulamazlar.\u201d Y\u00f6nelip gidecek ba\u015fka bir yerleri olmayacak. Allah\u2019\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n da kimse onlara \u015fefaat edemeyecek. Bu ayette kalpleri \u00fcrperten ve y\u00fcrekler titreten bir tehdit s\u00f6z konusudur. "},{"id":2979,"sura":18,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"54- Andolsun biz, bu Kur\u2019an\u2019da insanlara her misalden t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131k. Ne var ki insan\u0131n tart\u0131\u015fmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden ileridir. "},{"id":2980,"sura":18,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. Y\u00fcce Allah, Kur\u2019an\u2019\u0131n azametini, cel\u00e2lini, herkese gelmi\u015f bir kitap oldu\u011funu ve onda her t\u00fcrl\u00fc misalin geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f oldu\u011funu haber vermektedir. Yani faydal\u0131 bilgilere ve ebedi mutlulu\u011fa ula\u015ft\u0131ran her bir yola, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve hel\u00e2kten koruyan her bir \u00e7areye dair b\u00fct\u00fcn misaller i\u00e7ermektedir. Bu kitapta hel\u00e2l ve haram\u0131n misalleri, amellerin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131na dair misaller, te\u015fvik, korkutma, kalplere fayda sa\u011flayacak do\u011fru haberler; inan\u0131lacak, kalplere huzur verecek ve onlar\u0131 ayd\u0131nlatacak surette yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da bu Kur\u2019an\u2019a teslim olmay\u0131, onu itaat ve ba\u011fl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131lamay\u0131, hi\u00e7bir hususta ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmamay\u0131 gerektirir. Bununla birlikte insanlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu hak, apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra bile hakka dair tart\u0131\u015fmakta ve: \u201cHakk\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in\u201d (el-Kehf, 18\/56) bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek tart\u0131\u015fmaya koyulmaktad\u0131rlar. \u201cNe var ki insan\u0131n tart\u0131\u015fmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 her \u015feyden ileridir.\u201d Yani bu, insanlara yak\u0131\u015fmamakla ve onlar\u0131n adil bir davran\u0131\u015f\u0131 olmamakla birlikte insanlar, hak hususunda \u00e7ok\u00e7a tart\u0131\u015f\u0131rlar ve anla\u015fmazl\u0131k \u00e7\u0131kart\u0131rlar. \u0130nsan\u0131 bu hale iten ise Allah\u2019a iman etmeyi\u015fidir. Onlar\u0131n bu tutumlar\u0131 zul\u00fcm ve inattan kaynaklan\u0131r. Yoksa hakk\u0131n beyan\u0131nda, delillerinde ve belgelerinde olan bir eksiklikten de\u011fil. Yoksa insanlara azap ve kendilerinden \u00f6ncekilerin ba\u015f\u0131na gelen musibetler gelecek olsa onlar bu halde olmaz. Bundan dolay\u0131dir Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":2981,"sura":18,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"55- \u0130nsanlara hid\u00e2yet geldi\u011fi zaman onlar\u0131 iman etmekten ve Rablerinden ma\u011ffiret dilemekten al\u0131koyan tek \u015fey, ancak \u00f6ncekiler hakk\u0131ndaki ilahi kanunun kendilerine de uygulanmas\u0131n\u0131 veya azab\u0131n onlara g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re gelmesini beklemeleridir. "},{"id":2982,"sura":18,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. Yani onlara gelen do\u011fru yol sayesinde hiyadet ile sap\u0131kl\u0131k, hak ile bat\u0131l birbirinden a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ay\u0131rt edilmi\u015fken, bu hid\u00e2yet onlara ula\u015fm\u0131\u015f ve onlara kar\u015f\u0131 Allah\u2019\u0131n delili ortaya konulmu\u015fken, insanlar\u0131 imandan al\u0131koyan \u015fey, gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 de\u011fildir. Onlar\u0131 imandan al\u0131koyan tek \u015fey, zul\u00fcm ve haddi a\u015fmakt\u0131r. Art\u0131k geriye Allah\u2019\u0131n ge\u00e7mi\u015flere uygulam\u0131\u015f oldu\u011fu kanununun gelip \u00e7atmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey kalmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6ncekilere de uygulanan ilahi kanun \u015fu idi: E\u011fer iman etmeyecek olurlarsa derhal onlara azap gelir yahut da kendilerine do\u011fru gelmekte olan azab\u0131 kendi g\u00f6zleriyle ayan beyan g\u00f6r\u00fcrler. O halde bu kafirler, b\u00f6yle bir durumdan korksunlar ve geri \u00e7evrilemeyecek azap kendilerine gelmeden \u00f6nce k\u00fcf\u00fcrlerinden tevbe edip vaz ge\u00e7sinler. "},{"id":2983,"sura":18,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"56- Biz, peygamberleri ancak m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6ndeririz. K\u00e2fir olanlar da bat\u0131lla hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in m\u00fccadele verirler. \u00c2yetlerimi ve kendisiyle uyar\u0131ld\u0131klar\u0131 \u015feyi alaya al\u0131rlar. "},{"id":2984,"sura":18,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. Yani biz peygamberleri oyun olsun diye bo\u015f yere g\u00f6ndermeyiz. \u0130nsanlar onlar\u0131 rabler edinsinler veya bu peygamberler, insanlar\u0131 kendilerine ibadete davet etsinler diye de g\u00f6ndermeyiz. Aksine biz peygamberleri insanlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc hayra \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131nlar ve her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yasaklay\u0131p onlar\u0131 vaz ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131s\u0131nlar, bu emirleri yerine getirdikleri zaman da d\u00fcnya ve \u00e2hiretin m\u00fck\u00e2fat\u0131yla onlar\u0131 m\u00fcjdelesinler, bunlara kar\u015f\u0131 gelmeleri halinde ise d\u00fcnya ve \u00e2hiretin cezalar\u0131 ile uyar\u0131p korkutsunlar diye g\u00f6ndeririz. B\u00f6ylelikle Allah\u2019\u0131n kullara kar\u015f\u0131 delili de ortaya konulmu\u015f olur. Bununla birlikte zalimler ve k\u00e2firler, hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek m\u00fccadele etmekte diretirler. Bu sebepten b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131yla bat\u0131la yard\u0131mc\u0131 olmaya, hakk\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131p \u00e7\u00fcr\u00fctmeye gayret ederler. Allah\u2019\u0131n peygamberleri ve \u00e2yetleri ile alay ederler. Ellerindeki bilgiye kanarak \u015f\u0131mar\u0131rlar. Allah ise k\u00e2firler ho\u015f g\u00f6rmese dahi nurunu tamama erdirmekten ve hakk\u0131 bat\u0131la galip getirmekten ba\u015fkas\u0131na raz\u0131 olmaz. \u201cBilakis biz hakk\u0131 bat\u0131l \u00fczerine b\u0131rak\u0131r\u0131z da hak, onun beynini darmada\u011f\u0131n eder. O da derhal yok olur.\u201d (el-Enbiy\u00e2, 21\/18) Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek hakka kar\u015f\u0131 m\u00fccadele veren bat\u0131l temsilcilerini ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131, hikmet ve rahmetinin bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, hakk\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n, hakk\u0131n belge ve delillerinin net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesinin, di\u011fer taraftan bat\u0131l\u0131n ve onun tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sebepleri aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015fey z\u0131dd\u0131 ile bilinir, netlik kazan\u0131r."},{"id":2985,"sura":18,"from_aya":57,"to_aya":59,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"57- Kendisine Rabbinin \u00e2yetleri hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onlardan y\u00fcz \u00e7eviren ve kendi elleriyle yapt\u0131kla\u0131r\u0131n\u0131 unutandan daha zalim kim olabilir? Ger\u00e7ekten biz, onlar\u0131n kalpleri \u00fczerine onu iyi anlamalar\u0131na engel olan perdeler ve kulaklar\u0131na da bir a\u011f\u0131rl\u0131k koyduk. Bu y\u00fczden sen onlar\u0131 do\u011fru yola davet etsen bile onlar asla hid\u00e2yete gelmezler.\n58- Bununla beraber Rabbin, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, rahmet sahibidir. \u015e\u00e2yet onlar\u0131 kazand\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden (d\u00fcnyada) sorgulasayd\u0131 onlara azab\u0131 \u00e7abucak verirdi. Fakat onlar i\u00e7in belirli bir vade vard\u0131r ki (o gelince art\u0131k ka\u00e7acak) hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamayacaklard\u0131r. \n59- \u0130\u015fte (yak\u0131n\u0131n\u0131zdaki) \u015fu \u00fclkeleri zulmettikleri vakit helak etmi\u015ftik ve onlar\u0131n hel\u00e2kleri i\u00e7in de belirli bir vade tayin etmi\u015ftik. "},{"id":2986,"sura":18,"from_aya":57,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"57. Y\u00fcce Allah, kendisine Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri hat\u0131rlat\u0131l\u0131p hak ve bat\u0131l, hid\u00e2yet ve sap\u0131kl\u0131k a\u00e7\u0131k\u00e7a beyan edildikten, gere\u011fi gibi uyar\u0131ld\u0131ktan ve te\u015fvik olunduktan sonra o \u00e2yetlerden y\u00fcz \u00e7eviren kimseden daha b\u00fcy\u00fck zalim ve daha b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahk\u00e2r olamayaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kimse, kendisine hat\u0131rlat\u0131lanlardan \u00f6\u011f\u00fct almaz, k\u00f6t\u00fc yolundan da d\u00f6nmez. \u00d6nceden i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlar\u0131 unutur ve b\u00fct\u00fcn gizlilikleri \u00e7ok iyi bilenin g\u00f6zetimi alt\u0131nda oldu\u011funu da akl\u0131na getirmez. B\u00f6yle birisi, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri kendisine gelmeyip bu \u00e2yetlerle kendisine \u00f6\u011f\u00fct verilmeksizin y\u00fcz \u00e7eviren kimseden -bu da zalim olmakla birlikte- daha b\u00fcy\u00fck bir zalimdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilerek ve g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re isyan eden bir kimsenin g\u00fcnah\u0131, \u00f6yle olmayana nispetle daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Y\u00fcce Allah da b\u00f6yle bir kimseyi \u00e2yetlerinden y\u00fcz \u00e7evirip g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 unuttu\u011fu, kendisi i\u00e7in bilgisine ra\u011fmen k\u00f6t\u00fc yolu tercih etti\u011fi i\u00e7in cezaland\u0131r\u0131r. Onun \u00f6n\u00fcndeki hid\u00e2yet kap\u0131lar\u0131n\u0131, kalbine perdeler germek suretiyle kapat\u0131r. Yani onun kalbi \u00fczerine bu \u00e2yetleri i\u015fitse dahi iyice anlay\u0131p kavramas\u0131n\u0131 engelleyecek sa\u011flam \u00f6rt\u00fcler koyar. Art\u0131k b\u00f6yle bir kimsenin kalbine bu \u00e2yetlerin ula\u015f\u0131p yer etmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u201cKulaklar\u0131na da bir a\u011f\u0131rl\u0131k koyduk.\u201d Yani \u00e2yetlerin, kalbine ula\u015fmas\u0131na engel olacak ve onlar\u0131 yararlanacaklar\u0131 bir surette i\u015fitmelerini \u00f6nleyecek \u015fekilde onlar\u0131 sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rd\u0131k. Bu hale geldiler mi art\u0131k hid\u00e2yet bulma imk\u00e2nlar\u0131 da kalmaz. \u201cBu y\u00fczden sen onlar\u0131 do\u011fru yola davet etsen bile onlar asla hid\u00e2yete gelmezler.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc hid\u00e2yete \u00e7a\u011f\u0131ran kimsenin bu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmesi umulan ki\u015fi, onu bilmeyen kimsedir. Bunlar ise her \u015feyi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fckten sonra k\u00f6rle\u015ftiler, hak yolunu \u00f6\u011frenip onu terk ettiler, sap\u0131kl\u0131k yolunu g\u00f6r\u00fcp onu izlediler. Y\u00fcce Allah da onlar\u0131, kalplerine kilit vurmak ve m\u00fch\u00fcrlemekle cezaland\u0131rd\u0131. Art\u0131k onlar\u0131n hid\u00e2yet bulmalar\u0131n\u0131n bir \u00e7aresi ve yolu kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e2yet-i kerimede hakk\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra terk eden kimse, haktan al\u0131konulmakla ve bir daha ona ula\u015fma imk\u00e2n\u0131 kalmamakla korkutulmaktad\u0131r ki bu, b\u00f6yle bir durumdan sak\u0131nd\u0131r\u0131p korkutan en b\u00fcy\u00fck uyar\u0131d\u0131r. "},{"id":2987,"sura":18,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. Daha sonra Y\u00fcce Allah ma\u011ffiret ve rahmetinin geni\u015fli\u011fini haber vermektedir. O, b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar, tevbe edenlerin tevbelerini kabul eder, onlar\u0131 rahmetine al\u0131r ve ihsan\u0131 onlar\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ku\u015fat\u0131r. E\u011fer O, kullar\u0131 i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyada hemen sorgulayacak olsa hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlara daha d\u00fcnyadayken azap eder. Ancak Y\u00fcce Allah, Hal\u00eemdir, \u00e7abucak ceza vermez. Aksine -ihmal etmemekle birlikte- m\u00fchlet verir. G\u00fcnahlar\u0131n etkilerinin g\u00f6r\u00fclmesi ise ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Bu etkiler, g\u00fcnahlardan uzun bir s\u00fcre sonra g\u00f6r\u00fclse bile bu b\u00f6yledir. Bu nedenle Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r: \u201cFakat onlar i\u00e7in belirli bir vade vard\u0131r ki (o gelince art\u0131k ka\u00e7acak) hi\u00e7bir s\u0131\u011f\u0131nak bulamayacaklard\u0131r.\u201d Yani onlar\u0131n amellerinin cezas\u0131n\u0131 g\u00f6recekleri bir vakitleri vard\u0131r. Bu zaman\u0131n gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r ve ondan kurtulu\u015f yoktur. Bundan ka\u00e7\u0131p bir yere s\u0131\u011f\u0131nmaya ve kurtulmaya imk\u00e2n bulunamaz. "},{"id":2988,"sura":18,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. Bu, Allah\u2019\u0131n \u00f6ncekilerde de sonrakilerde de ge\u00e7erli olagelen bir kanunudur. \u015e\u00f6yle ki O, g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131 \u00e7abucak cezaland\u0131rmaz, ancak onlara tevbe etmeleri ve Allah\u2019a d\u00f6nmeleri i\u00e7in m\u00fchlet verir, davet eder. E\u011fer tevbe eder, Allah\u2019a y\u00f6nelirlerse onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar, onlara rahmetini ihsan eder ve onlardan cezay\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. \u015e\u00e2yet zul\u00fcm ve inatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olur da onlar i\u00e7in tespit edilmi\u015f bulunan azap vakti gelirse o vakit de \u00fczerlerine azab\u0131n\u0131 indirir. Bundan dolay\u0131 O, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130\u015fte (yak\u0131n\u0131n\u0131zdaki) \u015fu \u00fclkeleri zulmettikleri vakit helak etmi\u015ftik\u201d Yani biz, onlar\u0131 zul\u00fcmleri sebebiyle hel\u00e2k ettik. Onlara zulmederek hel\u00e2k etmedik. \u201conlar\u0131n hel\u00e2kleri i\u00e7in de belirli bir vade tayin etmi\u015ftik.\u201d Bu s\u00fcre takdir edilmi\u015f, belirli bir s\u00fcredir. Ondan \u00f6nce helak edilmedikleri gibi, ondan sonraya da b\u0131rak\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r. "},{"id":2989,"sura":18,"from_aya":60,"to_aya":82,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"60- Bir vakit M\u00fbs\u00e2, hizmet\u00e7isine \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cDurmayaca\u011f\u0131m, t\u00e2 iki denizin birle\u015fti\u011fi yere kadar varaca\u011f\u0131m yahut y\u0131llarca gidece\u011fim.\u201d\n61- Nih\u00e2yet onlar bu iki denizin birle\u015fti\u011fi yere ula\u015ft\u0131klar\u0131nda bal\u0131klar\u0131n\u0131 unuttular. Bal\u0131k da denizde kanal misali bir yol tutup gitti.\n62- (Bulu\u015fma yerini) ge\u00e7tikleri vakit Musa, hizmet\u00e7isine: \u201cKu\u015fluk yeme\u011fimizi getir. Bu yolculu\u011fumuzda ger\u00e7ekten yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck\u201d dedi. \n63- Dedi ki: \u201cG\u00f6rd\u00fcn m\u00fc! Hani o kayan\u0131n yan\u0131nda istirahate \u00e7ekilmi\u015ftik ya! \u0130\u015fte o zaman ben bal\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015ftum. Onu hat\u0131rlamam\u0131 bana \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 unutturmad\u0131. Bal\u0131k da \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fekilde denizde yolunu tutup gitmi\u015fti.\u201d\n64- M\u00fbs\u00e2 da: \u201c\u0130\u015fte arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bu ya!\u201d dedi. Hemen kendi izlerini takip ederek geri d\u00f6nd\u00fcler. \n65- Orada kullar\u0131m\u0131zdan bir kul buldular ki biz, ona taraf\u0131m\u0131zdan bir rahmet vermi\u015f ve nezdimizden bir ilim \u00f6\u011fretmi\u015ftik.\n66- M\u00fbs\u00e2 ona \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSana \u00f6\u011fretilen ilimden bana, yol g\u00f6sterici bir \u015feyler \u00f6\u011fretmen i\u00e7in sana t\u00e2bi olabilir miyim?\u201d \n67- Dedi ki: \u201cDo\u011frusu sen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin.\u201d\n68- \u201c\u0130\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavrayamad\u0131\u011f\u0131n bir \u015feye nas\u0131l sabredeceksin ki?\u201d\n69- Musa dedi ki: \u201c\u0130n\u015faallah, beni sab\u0131rl\u0131 bulacaks\u0131n ve hi\u00e7bir i\u015fte de sana kar\u015f\u0131 gelmeyece\u011fim.\u201d \n70- Dedi ki: \u201cO halde bana uyacaksan, ben sana ondan s\u00f6z a\u00e7\u0131ncaya kadar hi\u00e7bir \u015fey hakk\u0131nda bana soru sorma\u201d dedi. \n71- Bunun \u00fczerine ikisi de yola koyuldular. Nih\u00e2yet bir gemiye bindiler ve o (kul) gemide bir delik a\u00e7t\u0131. (Musa:) \u201c\u0130\u00e7indekileri suda bo\u011fmak i\u00e7in mi onu deldin? Ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapt\u0131n!\u201d dedi. \n72- O (kul) dedi ki: \u201cSen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin, dememi\u015f miydim?\u201d  \n73- (Musa:) \u201cUnuttu\u011fum bir \u015feyden \u00f6t\u00fcr\u00fc beni azarlama ve i\u015fimde bana g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7\u0131karma!\u201d dedi. \n74- Yine yola koyuldular. Nih\u00e2yet bir erkek \u00e7ocu\u011fa rast geldiler de o (kul) \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. (M\u00fbs\u00e2) dedi ki: \u201cBa\u015fka bir can kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n masum bir cana m\u0131 k\u0131yd\u0131n?! Ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7irkin bir \u015fey yapt\u0131n!\u201d\n75- Dedi ki: \u201cBen sana, sen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin, dememi\u015f miydim?\u201d\n76- Musa da: \u201cE\u011fer bundan sonra sana bir \u015fey soracak olursam, art\u0131k benimle arkada\u015fl\u0131k etme. O zaman benden yana mazur say\u0131l\u0131rs\u0131n.\u201d dedi. \n77- Tekrar yola koyuldular. Nih\u00e2yet bir \u015fehre vard\u0131klar\u0131nda oran\u0131n halk\u0131ndan yiyecek bir \u015feyler istediler fakat onlar, o ikisini mis\u00e2fir etmeyi kabul etmediler. Derken o \u015fehirde y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f bir duvara rast geldiler. O (kul) da bu duvar\u0131 do\u011frultuverdi. Musa da dedi ki: \u201cE\u011fer isteseydin elbette buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret al\u0131rd\u0131n.\u201d \n78- Dedi ki: \u201c\u0130\u015fte bu (itirazla) ayr\u0131lma vaktimiz gelmi\u015f oldu. \u015eimdi sabredemedi\u011fin \u015feylerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc sana haber vereyim:\n79- \u201c\u00d6ncelikle o gemi, denizde \u00e7al\u0131\u015fan birtak\u0131m yoksullara aitti. O nedenle ben onu kusurlu yapmak istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nlerinde (sa\u011flam olan) her gemiyi gasp yoluyla alan bir h\u00fck\u00fcmdar vard\u0131.\u201d \n80- \u201cErkek \u00e7ocu\u011fa gelince, onun ana-babas\u0131 m\u00fc\u2019min kimselerdi. Biz onun, ana-babas\u0131n\u0131 azg\u0131nl\u0131\u011fa ve k\u00fcfre s\u00fcr\u00fcklemesinden endi\u015fe ettik.\u201d \n81- \u201cBu y\u00fczden de Rablerinin onun yerine onlara daha dindar ve daha merhametli birini vermesini diledik.\u201d \n82- \u201cDuvara gelince o, \u015fehirdeki iki yetim \u00e7ocu\u011fa aitti. Alt\u0131nda da onlara ait bir define vard\u0131. Babalar\u0131 da salih bir kimse idi. Bu sebeple Rabbin, ikisinin de r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131na ermelerini ve Rabbinden bir rahmet olarak definelerini \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 diledi. Ben, bunlar\u0131 kendili\u011fimden yapmad\u0131m. \u0130\u015fte senin sabredemedi\u011fin \u015feylerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fc budur!\u201d"},{"id":2990,"sura":18,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. Y\u00fcce Allah, (bu k\u0131ssada) peygamberi M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam ile onun hayra ve ilim \u00f6\u011frenmeye olan ileri derecedeki arzusunu haber vermektedir. O, yan\u0131ndaki delikanl\u0131ya, yani yolculukta da ikamet halinde de yan\u0131ndan ayr\u0131lmayan hizmet\u00e7isi Y\u00fb\u015f\u00e2\u2019 b. N\u00fbn\u2019a -ki Y\u00fcce Allah daha sonra ona da peygamberlik vermi\u015ftir- \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cDurmayaca\u011f\u0131m, t\u00e2 iki denizin birle\u015fti\u011fi yere kadar varaca\u011f\u0131m.\u201d Yani ald\u0131\u011f\u0131m yol uzay\u0131p gitse dahi ve son derece yorgun d\u00fc\u015fsem bile iki denizin birle\u015fti\u011fi yere ula\u015f\u0131ncaya kadar yolculu\u011fuma devam edece\u011fim. Buras\u0131 hakk\u0131nda Y\u00fcce Allah kendisine \u015f\u00f6yle vahyetmi\u015fti: Orada Allah\u2019\u0131n kullar\u0131ndan alim bir kul bulacaks\u0131n ki o, sende bulunmayan bir ilme sahiptir. \u201cyahut y\u0131llarca gidece\u011fim\u201d Yani gerekirse uzun mesafeler kat edece\u011fim. M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n sahip oldu\u011fu \u015fevk ve arzu, onu yan\u0131ndaki gen\u00e7 delikanl\u0131ya bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemeye itmi\u015fti. Bu s\u00f6zler M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n kesin karar\u0131n\u0131n ifadesidir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki M\u00fbs\u00e2 da bu karar\u0131n\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131. "},{"id":2991,"sura":18,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. \u201cNih\u00e2yet onlar\u201d yani M\u00fbs\u00e2 ve yan\u0131ndaki delikanl\u0131 \u201ciki denizin birle\u015fti\u011fi yere ula\u015ft\u0131klar\u0131nda bal\u0131klar\u0131n\u0131 unuttular.\u201d Beraberlerinde az\u0131k olarak ald\u0131klar\u0131 ve yedikleri bir bal\u0131k vard\u0131. Y\u00fcce Allah, ona: Bulmak istedi\u011fin kulumuz bal\u0131\u011f\u0131 kaybedece\u011finiz yerdedir, diye vahyetmi\u015fti. Nih\u00e2yet bu bal\u0131k, denizde kanal misali bir yol tutup g\u00f6zden kayboldu. Bu, bir mucizedir. M\u00fcfessirlerin a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131na g\u00f6re az\u0131k olarak yanlar\u0131nda ald\u0131klar\u0131 bal\u0131k, oraya ula\u015f\u0131nca denizin nemi ona ula\u015ft\u0131 ve o da Allah\u2019\u0131n izniyle canlan\u0131p denizde kendisine bir yol bularak denizdeki di\u011fer canl\u0131lara kat\u0131ld\u0131."},{"id":2992,"sura":18,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. M\u00fbs\u00e2 ve beraberindeki gen\u00e7, iki denizin birle\u015fti\u011fi yeri ge\u00e7tikten bir m\u00fcddet sonra M\u00fbs\u00e2 beraberindeki delikanl\u0131ya: \u201cKu\u015fluk yeme\u011fimizi getir. Bu yolculu\u011fumuzda ger\u00e7ekten yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck.\u201d dedi. Yani iki denizin birle\u015fti\u011fi yeri ge\u00e7tikten sonraki yolculuklar\u0131ndan dolay\u0131 epey yorulmu\u015flard\u0131. Yoksa iki denizin birle\u015fti\u011fi yere kadar ald\u0131klar\u0131 yol da ger\u00e7ekten uzundu ama oraya kadar yorgunluk hissetmemi\u015flerdi. Bu da hem bir mucize hem de M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n, arad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu\u011funa dair bir alamet idi. Ayn\u0131 \u015fekilde bu yere ula\u015fmak i\u00e7in duyduklar\u0131 \u015fevk de yolculuklar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f idi. Ama ula\u015fmalar\u0131 gereken hedeflerini ge\u00e7tikleri vakit yorulduklar\u0131n\u0131 hissettiler."},{"id":2993,"sura":18,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. M\u00fbs\u00e2 yan\u0131ndaki gen\u00e7 delikanl\u0131ya bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyince o da ona \u015fu cevab\u0131 verdi: \u201cG\u00f6rd\u00fcn m\u00fc! Hani o kayan\u0131n yan\u0131nda istirahate \u00e7ekilmi\u015ftik ya! \u0130\u015fte o zaman ben bal\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015ftum.\u201d Yani gece vakti konaklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z o kayay\u0131 hat\u0131rl\u0131yor musun, i\u015fte ben orada bal\u0131\u011f\u0131 unuttum. \u201cOnu hat\u0131rlamam\u0131 bana \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 unutturmad\u0131.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc buna sebep o olmu\u015ftu. \u201cBal\u0131k da \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fekilde denizde yolunu tutup gitmi\u015fti.\u201d Yani bal\u0131\u011f\u0131n denize girip orada yolunu bulmas\u0131, ger\u00e7ekten hayret edilecek bir \u015feydi. M\u00fcfessirlerin dediklerine g\u00f6re bal\u0131\u011f\u0131n gitti\u011fi yer, denizdeki bir menfez, bir kanal \u015feklinde idi. Bu da M\u00fbs\u00e2 ve onun beraberindeki delikanl\u0131 i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015feydi."},{"id":2994,"sura":18,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. Yan\u0131ndaki delikanl\u0131 bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyince M\u00fbs\u00e2, Y\u00fcce Allah kendisine bal\u0131\u011f\u0131 kaybedecekleri yerde H\u0131z\u0131r ile kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 vaadinde bulundu\u011fu i\u00e7in: \u201c\u0130\u015fte arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z da bu ya!\u201d dedi. \u201cHemen kendi izlerini takip ederek geri d\u00f6nd\u00fcler.\u201d Yani bal\u0131\u011f\u0131 unutup geldikleri yeri bulmak i\u00e7in geri d\u00f6n\u00fcp izlerini takip ettiler."},{"id":2995,"sura":18,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. M\u00fbs\u00e2 ve beraberindeki delikanl\u0131 bal\u0131\u011f\u0131 kaybettikleri yere ula\u015ft\u0131klar\u0131nda Allah\u2019\u0131n kullar\u0131ndan bir kul olan H\u0131z\u0131r ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Do\u011fru olan g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re o, peygamber de\u011fil, salih bir kul idi. \u201cBiz, ona taraf\u0131m\u0131zdan bir rahmet vermi\u015f\u201d Allah\u2019\u0131n kendisi vas\u0131tas\u0131yla ilmini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve amelini g\u00fczelle\u015ftirdi\u011fi bir rahmet ihsan etmi\u015f \u201cve nezdimizden bir ilim \u00f6\u011fretmi\u015ftik.\u201d Her ne kadar M\u00fbs\u00e2, ba\u015fta iman ve itikadi esaslar olmak \u00fczere bir \u00e7ok konuda ondan daha bilgili idiyse de o, M\u00fbs\u00e2\u2019ya verilmemi\u015f t\u00fcrden birtak\u0131m bilgilere sahip k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Zira M\u00fbs\u00e2, peygamberler aras\u0131nda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n di\u011fer insanlara ilim, amel ve ba\u015fka \u00f6zelliklerle \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu ulu\u2019l-azm ras\u00fbllerden birisi idi."},{"id":2996,"sura":18,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66. M\u00fbs\u00e2, bu kul ile bir araya gelince ona edeb \u00e7er\u00e7evesinde, isti\u015fare \u00fcslubu ile ve maksad\u0131n\u0131 bildirmek \u00fczere \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSana \u00f6\u011fretilen ilimden bana, yol g\u00f6sterici bir \u015feyler \u00f6\u011fretmen i\u00e7in sana t\u00e2bi olabilir miyim?\u201d Yani Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sana \u00f6\u011fretmi\u015f oldu\u011fu ilimden bana do\u011fruyu g\u00f6sterecek ve benim kendisi vas\u0131tas\u0131yla belli meseleler hakk\u0131nda hakk\u0131 bilece\u011fim bilgileri bana \u00f6\u011fretmen i\u00e7in sana uyabilir miyim? Y\u00fcce Allah, H\u0131z\u0131r\u2019a M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam\u2019a dahi gizli kalabilen pek \u00e7ok \u015feyin i\u00e7 y\u00fczlerine muttali olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak t\u00fcrden bir ilham ve ker\u00e2met ihsan etmi\u015fti. "},{"id":2997,"sura":18,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. Bunun \u00fczerine H\u0131z\u0131r, M\u00fbs\u00e2\u2019ya: Ben senin bu teklifini reddetmem; fakat \u201csen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin.\u201d Bana uymaya, benimle birlikte kalmaya g\u00fcc\u00fcn yetmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen zahiri itibariyle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gereken fakat i\u00e7 y\u00fcz\u00fc b\u00f6yle olmayan birtak\u0131m \u015feyler g\u00f6receksin. Bundan dolay\u0131 da devamla ona \u015f\u00f6yle dedi:"},{"id":2998,"sura":18,"from_aya":68,"to_aya":68,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68. \u201c\u0130\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavrayamad\u0131\u011f\u0131n bir \u015feye nas\u0131l sabredeceksin ki?\u201d Yani i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc de zahirini de kavrayamad\u0131\u011f\u0131n, ondan maksad\u0131n ve akibetinin ne oldu\u011funu bilemedi\u011fin bir i\u015fe nas\u0131l sabreder ve tahamm\u00fcl g\u00f6sterebilirsin? "},{"id":2999,"sura":18,"from_aya":69,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"69. Bunun \u00fczerine M\u00fbs\u00e2 \u015f\u00f6yle dedi: \u201c\u0130n\u015faallah, beni sab\u0131rl\u0131 bulacaks\u0131n ve hi\u00e7bir i\u015fte de sana kar\u015f\u0131 gelmeyece\u011fim.\u201d Bu ifadeleriyle M\u00fbs\u00e2, kendisiyle s\u0131nanaca\u011f\u0131 hususlar ortaya \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce azmedip karar vermi\u015ftir. Halbuki karar vermek ayr\u0131 bir \u015feydir, sab\u0131r g\u00f6stermek ayr\u0131 bir \u015fey. Bu y\u00fczden de M\u00fbs\u00e2 i\u015fler ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca sab\u0131r ve tahamm\u00fcl g\u00f6steremedi."},{"id":3000,"sura":18,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. M\u00fbs\u00e2, bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyince H\u0131z\u0131r: \u201cO halde bana uyacaksan, ben sana ondan s\u00f6z a\u00e7\u0131ncaya kadar hi\u00e7bir \u015fey hakk\u0131nda bana soru sorma! dedi.\u201d Yani sen \u00f6nce bana soru sorup yapt\u0131\u011f\u0131m i\u015fe tepki g\u00f6sterme. Durumunu sana bildirmem uygun olan vakitte ben sana bildirinceye kadar sabret. Bu s\u00f6zleriyle kendisine soru sormamas\u0131n\u0131 istedi ve i\u015fin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden kendisini haberdar edece\u011fine s\u00f6z verdi. "},{"id":3001,"sura":18,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. \u201cBunun \u00fczerine ikisi de yola koyuldular. Nih\u00e2yet bir gemiye bindiler ve o (kul) gemide bir delik a\u00e7t\u0131.\u201d Yani H\u0131z\u0131r gemiden bir tahta par\u00e7as\u0131 s\u00f6kt\u00fc. Onun bundan -ilerde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 \u00fczere- bir maksad\u0131 vard\u0131. Ancak M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam buna tahamm\u00fcl edemedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015f, zahiren k\u00f6t\u00fc bir i\u015fti. Zira bu, gemi i\u00e7in bir kusurdur. O gemide yolculuk yapanlar\u0131n da batmalar\u0131na bir sebeptir. O y\u00fczden M\u00fbs\u00e2: \u201c\u0130\u00e7indekileri suda bo\u011fmak i\u00e7in mi onu deldin? Ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapt\u0131n.\u201d Yani olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck \u00e7apta k\u00f6t\u00fc bir i\u015f yapt\u0131n, demi\u015fti."},{"id":3002,"sura":18,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. M\u00fbs\u00e2, bu s\u00f6zleri sabredememesinden dolay\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. O nedenle H\u0131z\u0131r da ona \u015f\u00f6yle dedi: \u201cSen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin, dememi\u015f miydim?\u201d Yani sana \u00f6nceden dedi\u011fim gibi oldu, dedi."},{"id":3003,"sura":18,"from_aya":73,"to_aya":73,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. M\u00fbs\u00e2, bu s\u00f6zlerini unutarak s\u00f6yledi\u011finden \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cUnuttu\u011fum bir \u015feyden \u00f6t\u00fcr\u00fc beni azarlama ve i\u015fimde bana g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7\u0131karma!\u201d Yani bu i\u015fimi zorla\u015ft\u0131rma, beni ho\u015f kar\u015f\u0131la! \u00c7\u00fcnk\u00fc unutarak bu itiraz\u0131 yapt\u0131m, o bak\u0131mdan bu ilk seferinde beni sorumlu tutma! B\u00f6ylelikle M\u00fbs\u00e2, hem ikrarda bulunmu\u015f, hem de mazeretini belirtmi\u015f oluyordu. Ey H\u0131z\u0131r! Senin, arkada\u015f\u0131na zorluk \u00e7\u0131karmaman gerekir, demi\u015fti. H\u0131z\u0131r da onu ho\u015f kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131. "},{"id":3004,"sura":18,"from_aya":74,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"74. \u201cYine yola koyuldular. Nih\u00e2yet\u201d k\u00fc\u00e7\u00fck \u201cbir erkek \u00e7ocu\u011fa rast geldiler de o\u201d H\u0131z\u0131r \u201c\u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\u201d M\u00fbs\u00e2 bunun \u00fczerine \u00e7ok\u00e7a \u00f6fkelendi ve hi\u00e7bir g\u00fcnah\u0131 olmayan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrmesi \u00fczerine din\u00ee gayreti galeyana geldi. \u201c(M\u00fbs\u00e2) dedi ki: \u201cBa\u015fka bir can kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n masum bir cana m\u0131 k\u0131yd\u0131n?! Ger\u00e7ekten \u00e7ok \u00e7irkin bir \u015fey yapt\u0131n!\u201d Hi\u00e7bir g\u00fcnah\u0131 olmayan ve kimseyi \u00f6ld\u00fcrmemi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrmek kadar k\u00f6t\u00fc bir i\u015f olabilir mi? M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n ilk itiraz\u0131, unutmas\u0131ndan dolay\u0131 olmu\u015ftu. Bu ise unutmaktan de\u011fildi, ama sab\u0131rs\u0131zl\u0131ktan olmu\u015ftu."},{"id":3005,"sura":18,"from_aya":75,"to_aya":75,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75-76. Bunun \u00fczerine H\u0131z\u0131r, ona hem serzeni\u015fte bulunarak hem de hat\u0131rlatmada bulunarak \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBen sana, sen benimle bir arada olmaya asla sabredemezsin, dememi\u015f miydim?\u201d deyince M\u00fbs\u00e2 ona: \u201cE\u011fer bundan sonra\u201d yani bu defadan sonra \u201csana bir \u015fey soracak olursam, art\u0131k benimle arkada\u015fl\u0131k etme!\u201d Yani benimle arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 terk etmen halinde mazur g\u00f6r\u00fcleceksin. \u201cO zaman benden yana mazur say\u0131l\u0131rs\u0131n.\u201d Ben senin mazur oldu\u011funu ve herhangi bir kusur i\u015flemedi\u011fini kabul edece\u011fim. "},{"id":3006,"sura":18,"from_aya":76,"to_aya":76,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":""},{"id":3007,"sura":18,"from_aya":77,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"77. \u201cTekrar yola koyuldular. Nih\u00e2yet bir \u015fehre vard\u0131klar\u0131nda oran\u0131n halk\u0131ndan yiyecek bir \u015feyler istediler.\u201d Yani kendilerini a\u011f\u0131rlamalar\u0131n\u0131 istediler. \u201cfakat onlar, o ikisini mis\u00e2fir etmeyi kabul etmediler. Derken o \u015fehirde y\u0131k\u0131lmaya y\u00fcz tutmu\u015f\u201d yani y\u0131k\u0131lmak \u00fczere olan \u201cbir duvara rast geldiler. O\u201d H\u0131z\u0131r \u201cbu duvar\u0131 do\u011frultuverdi.\u201d Onu yeniden \u00f6rd\u00fc ve yeni bir duvar haline getirdi. Bunun \u00fczerine M\u00fbs\u00e2 ona: \u201cDileseydin elbette buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret al\u0131rd\u0131n.\u201d Yani bu \u015fehir halk\u0131, bizi mis\u00e2fir etmeleri vacip oldu\u011fu halde bizi a\u011f\u0131rlamad\u0131lar. Sen ise buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00fccret alabilecekken bu duvar\u0131 \u00fccretsiz olarak yeniden \u00f6rd\u00fcn."},{"id":3008,"sura":18,"from_aya":78,"to_aya":78,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"78. \u0130\u015fte b\u00f6ylece M\u00fbs\u00e2 verdi\u011fi s\u00f6zde duramad\u0131. H\u0131z\u0131r da: \u201c\u0130\u015fte bu (itirazla) ayr\u0131lma vaktimiz gelmi\u015f oldu\u201d dedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu kendine sen \u015fart ko\u015fmu\u015ftun. Art\u0131k \u015fimdiden sonra hi\u00e7bir mazeretin kalmad\u0131 ve arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n devam etmesine de imkan yok. \u201c\u015eimdi sabredemedi\u011fin \u015feylerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc sana haber vereyim\u2026\u201d Yani senin bana kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6sterdi\u011fin hususlar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc bildireyim. Bu hususlarda benim \u00f6zel maksatlar\u0131m\u0131n oldu\u011funu ve i\u015fin nih\u00e2yette nereye varaca\u011f\u0131n\u0131 sana anlatay\u0131m."},{"id":3009,"sura":18,"from_aya":79,"to_aya":79,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"79. Benim deldi\u011fim \u201co gemi, denizde \u00e7al\u0131\u015fan birtak\u0131m yoksullara aitti.\u201d Bu ise onlara kar\u015f\u0131 \u015fefkat ve merhamet duymay\u0131 gerektirir. \u201cO nedenle ben de onu kusurlu yapmak istedim. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nlerinde (sa\u011flam olan) her gemiyi gasp yoluyla alan bir h\u00fck\u00fcmdar vard\u0131.\u201d Yani onlar, o zalim h\u00fck\u00fcmdar\u0131n bulundu\u011fu memlekete u\u011frayacaklard\u0131. Bu zalim h\u00fck\u00fcmdar da limanlar\u0131na u\u011frayan ve herhangi bir kusuru bulunmay\u0131p sa\u011flam olan her gemiyi gasp ediyor, zul\u00fcmle el koyuyordu. Ben de geminin bir kusuru olsun diye onu deldim. B\u00f6ylece geminin o zalimden kurtulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak istedim. "},{"id":3010,"sura":18,"from_aya":80,"to_aya":80,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"80. \u00d6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm o \u201cerkek \u00e7ocu\u011fa gelince, onun ana-babas\u0131 m\u00fc\u2019min kimselerdi. Biz onun, ana-babas\u0131n\u0131 azg\u0131nl\u0131\u011fa ve k\u00fcfre s\u00fcr\u00fcklemesinden endi\u015fe ettik.\u201d Bu \u00e7ocu\u011fun, -e\u011fer ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na gelirse- anne-babas\u0131n\u0131 azg\u0131nl\u0131k ve k\u00fcfre s\u00fcr\u00fckleyece\u011fi takdir edilmi\u015fti. Yani kendisi gibi onlar\u0131 da azg\u0131nl\u0131\u011fa ve k\u00fcfre zorlayacakt\u0131. Bu da ya onlar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131na duyduklar\u0131 sevgiden \u00f6t\u00fcr\u00fc yahut da ona olan ihtiya\u00e7lar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla olacakt\u0131 ve bu halleri, onlar\u0131 buna zorlayacakt\u0131. \u0130\u015fte ben de bu m\u00fc\u2019min anne ve baban\u0131n dinlerinin sel\u00e2meti i\u00e7in, bu hususa muttali oldu\u011fumdan dolay\u0131 o \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm. Bu \u00fcst\u00fcn faydadan daha b\u00fcy\u00fck bir fayda olabilir mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, her ne kadar ilk anda onlara bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve onlar\u0131n z\u00fcrriyetlerini kesmek gibi g\u00f6r\u00fcnse de Y\u00fcce Allah, onlara bu \u00e7ocuklar\u0131ndan daha hay\u0131rl\u0131 bir z\u00fcrriyet verecektir. Bundan dolay\u0131 da devamla \u015f\u00f6yle dedi:"},{"id":3011,"sura":18,"from_aya":81,"to_aya":81,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"81. \u201cBu y\u00fczden de Rablerinin onun yerine onlara daha dindar ve daha merhametli birini vermesini diledik.\u201d Yani salih, tertemiz ve akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten bir \u00e7ocuk ihsan etmesini istedik. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ocuk, e\u011fer ergenlik ya\u015f\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131 ana-babas\u0131n\u0131 k\u00fcfre ve azg\u0131nl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklemek suretiyle onlara en ileri derecede k\u00f6t\u00fcl\u00fck edecekti."},{"id":3012,"sura":18,"from_aya":82,"to_aya":82,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"82. D\u00fczeltti\u011fim \u201cduvara gelince o, \u015fehirdeki iki yetim \u00e7ocu\u011fa aitti. Alt\u0131nda da onlara ait bir define vard\u0131. Babalar\u0131 da salih bir kimse idi.\u201d Bu \u00e7ocuklar\u0131n hali de onlara \u015fefkat ve merhamet etmeyi gerektiriyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc babalar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklard\u0131. Allah da babalar\u0131n\u0131n salih olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131 korumu\u015ftu. \u201cBu sebeple Rabbin, ikisinin de r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131na ermelerini ve Rabbinden bir rahmet olarak definelerini \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 diledi.\u201d \u0130\u015fte ben, bunun i\u00e7in duvar\u0131 y\u0131kt\u0131m. Onun alt\u0131ndaki hazineyi \u00e7\u0131kart\u0131p duvar\u0131 da eski haline \u00e7evirdim ve bunun i\u00e7in herhangi bir \u00fccret de istemedim. \u201cRabbinden bir rahmet olmak \u00fczere\u201d yani benim bu yapt\u0131\u011f\u0131m Allah\u2019\u0131n bir rahmetinin sonucudur ki O, bu rahmeti kulu H\u0131z\u0131r\u2019a vermi\u015fti. \u201cBen bunlar\u0131 kendili\u011fimden yapmad\u0131m.\u201d Kendili\u011fimden ve s\u0131rf kendi irademle yapmad\u0131m. Bu, ancak Allah\u2019tan bir rahmet ve O\u2019nun emri ile olmu\u015ftur. \u201c\u0130\u015fte senin sabredemedi\u011fin \u015feylerin i\u00e7 y\u00fcz\u00fc budur.\u201d benim sana yapt\u0131\u011f\u0131m bu a\u00e7\u0131klamalard\u0131r. \n[Bu K\u0131ssan\u0131n \u0130htiv\u00e2 Etti\u011fi \u0130bretler ve H\u00fck\u00fcmler:]\nBu hayret verici ve son derece de\u011ferli k\u0131ssada pek \u00e7ok faydal\u0131 husus, ahk\u00e2m ve kaideler bulunmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131yla bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131na dikkat \u00e7ekelim:\n1. \u0130lmin fazileti, ilim talebi i\u00e7in yolculuk yapmak ve ilmin en \u00f6nemli i\u015f oldu\u011fu. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam uzun bir mesafeye yolculuk yapm\u0131\u015f, ilim talebi u\u011frunda \u00e7ok\u00e7a yorulmu\u015f, \u0130srailo\u011fullar\u0131 aras\u0131nda onlara \u00f6\u011fretmek ve ir\u015fadda bulunmak i\u00e7in kalmay\u0131 terk ederek, ilmini daha \u00e7ok art\u0131rmak amac\u0131yla yolculu\u011fu buna tercih etmi\u015ftir. \n2. Daha \u00f6nemli olan\u0131 ba\u015fa alarak ondan ba\u015flamak. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilim \u00f6\u011frenmek, onu terk etmekten ve ilim \u00f6\u011frenmeksizin sadece \u00f6\u011fretim ile me\u015fgul olmaktan daha \u00f6nemlidir. Her ikisini bir arada yapmak ise en m\u00fckemmelidir. \n3. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve daha rahat etmek maksad\u0131yla yolculukta da ikamet halinde de -M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde- hizmet\u00e7i edinmek caizdir. \n4. \u0130lim, cihad vb. bir maksatla yolculuk yapan kimse, e\u011fer maslahat maksad\u0131 ve nereye gidildi\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 gerektiriyor ise bunu a\u00e7\u0131klamas\u0131 gizlemesinden daha uygundur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunu a\u00e7\u0131klaman\u0131n, bu yolculu\u011fa gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapmak, gerekli ara\u00e7lar\u0131 edinmek, basiret \u00fczere i\u015fini yapmak ve bu \u00fcst\u00fcn ibadet arzusunu izhar etmek gibi faydalar\u0131 vard\u0131r: Nitekim M\u00fbs\u00e2 da: \u201cDurmayaca\u011f\u0131m, t\u00e2 iki denizin birle\u015fti\u011fi yere kadar varaca\u011f\u0131m yahut y\u0131llarca gidece\u011fim\u201d demi\u015fti. Di\u011fer taraftan Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem de Teb\u00fbk gazvesine \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 vakit, genelde \u00e2deti gidece\u011fi istikametten farkl\u0131 bir y\u00f6n\u00fc vehmettirmek oldu\u011fu halde, gidece\u011fi ciheti ashab\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a haber vermi\u015ftir (ki ona g\u00f6re haz\u0131rlans\u0131nlar). Bu, maslahata ba\u011fl\u0131 bir \u015feydir. \n5. \u015eerri ve \u015ferrin sebeplerini, \u015feytan\u0131n s\u00fcsl\u00fc ve g\u00fczel g\u00f6stermesi anlam\u0131nda \u015feytana izafet etmek caizdir. Her ne kadar hayr\u0131 ve \u015fer Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderiyle oluyorsa da bu, caizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n yan\u0131ndaki delikanl\u0131: \u201cOnu hat\u0131rlamam\u0131 bana \u015feytandan ba\u015fkas\u0131 unutturmad\u0131\u201d demi\u015ftir. \n6. Nefsin tabiat\u0131n\u0131n bir gere\u011fi olan yorgunluk, a\u00e7l\u0131k yahut susuzluk gibi hallerin -e\u011fer bunlardan \u015fikayet maksad\u0131yla s\u00f6ylenmiyorsa ve ger\u00e7ekten \u00f6yle ise- dile getirilip ba\u015fkas\u0131na bildirilmesi caizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2 da: \u201cBu yolculu\u011fumuzda ger\u00e7ekten yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck\u201d demi\u015ftir. \n7. \u0130nsan\u0131n hizmetinde kullanaca\u011f\u0131 ki\u015finin akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, zeki ve ince kavray\u0131\u015fl\u0131 olmas\u0131 istenen bir \u015feydir. B\u00f6ylelikle ondan isteyece\u011fi i\u015fi tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn olur. \n8. \u0130nsan\u0131n hizmetinde kulland\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiye kendi yedi\u011finden yedirmesi ve birlikte yemeleri m\u00fcstehabd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cKu\u015fluk yeme\u011fimizi getir\u201d ifadesinin zahirine g\u00f6re yemek, ikisine birden izafe edilmi\u015ftir ve ikisinin birlikte yedi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. \n9. \u0130lahi yard\u0131m kulun emrolundu\u011fu i\u015fi yerine getirmesi oran\u0131nda iner. Allah\u2019\u0131n emrine uygun hareket eden kimseye ba\u015fkalar\u0131na ula\u015fmayacak kadar il\u00e2hi yard\u0131m ula\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cBu yolculu\u011fumuzda ger\u00e7ekten yorgun d\u00fc\u015ft\u00fck\u201d buyru\u011fu bunu g\u00f6stermektedir. Bununla da iki denizin birle\u015fti\u011fi yeri a\u015fan yolculu\u011fa i\u015faret edilmektedir. Ancak iki denizin birle\u015fti\u011fi noktaya kadar olan mesafe, daha uzun olmakla birlikte yorgunluk \u015fik\u00e2yeti s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l ger\u00e7ek yolculu\u011fu o idi. \u0130kinci mesafe ise g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla bir g\u00fcn\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsamakta idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, kayan\u0131n yan\u0131nda istirahate \u00e7ekildikleri vakitte bal\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015flerdi. Ve yine anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla onlar, o kayan\u0131n yak\u0131n\u0131nda gecelerini ge\u00e7irmi\u015fler ve ertesi g\u00fcn\u00fc yola koyulmu\u015flard\u0131. Nih\u00e2yet ku\u015fluk yemeklerini yeme vakitleri gelince M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam, yan\u0131ndaki gen\u00e7 delikanl\u0131ya: \u201cKu\u015fluk yeme\u011fimizi getir\u201d demi\u015f ve o da o vakit as\u0131l varacaklar\u0131 yer olan o noktada bal\u0131\u011f\u0131 unutmu\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlad\u0131. \n10. M\u00fbs\u00e2 ile yan\u0131ndaki delikanl\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 kul, bir peygamber de\u011fildi. Salih bir kul idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onu kul olmakla vasfetmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ona rahmet ve ilim ihsan etmi\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlatm\u0131\u015f ama onun risaletinden ve n\u00fcb\u00fcvvetinden s\u00f6z etmemi\u015ftir. E\u011fer o bir peygamber olsa idi Y\u00fcce Allah, ba\u015fka peygamberlerde oldu\u011fu gibi bunu da a\u00e7\u0131k\u00e7a zikrederdi. H\u0131z\u0131r oldu\u011fu belirtilen bu zat\u0131n k\u0131ssan\u0131n sonunda \u201cBen bunlar\u0131 kendili\u011fimden yapmad\u0131m\u201d s\u00f6zleri, onun peygamber oldu\u011funa delil olamaz. Bu buyruk, ancak ilhama ve birtak\u0131m \u015feyleri sezdirmeye delalet eder. Peygamber d\u0131\u015f\u0131ndakilere verilen ilham ve sezgi gibi. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cM\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n anas\u0131na: O\u2019nu emzir... diye vahiy\/ilham ettik.\u201d (el-Kasas, 28\/7); \u201cRabbin bal ar\u0131s\u0131na vahiy\/ilham etti ki: Da\u011flarda, a\u011fa\u00e7larda... evler edin\u201d (en-Nahl, 16\/68) \n11. Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na \u00f6\u011fretti\u011fi bilgi iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr: Birisi, kulun gayret ve \u00e7abalar\u0131 ile elde edebilece\u011fi kesb\u00ee ilim, di\u011feri ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131ndan ihsan ve l\u00fctufta bulundu\u011fu kimselere ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 led\u00fcnn\u00ee\/vehb\u00ee bir ilim. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah: \u201cbiz ona\u2026 nezdimizden bir ilim \u00f6\u011fretmi\u015ftik.\u201d buyurmaktad\u0131r. \n12. Hocaya kar\u015f\u0131 edepli davranmak ve \u00f6\u011frencinin ona en g\u00fczel bir \u015fekilde hitap etmesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2: \u201cSana \u00f6\u011fretilen ilimden bana, do\u011fru yolu g\u00f6sterecek bir \u015feyler \u00f6\u011fretmen i\u00e7in sana t\u00e2bi olabilir miyim?\u201d diyerek nazik\u00e7e hitap etmi\u015fti. M\u00fbs\u00e2, bu s\u00f6zlerini ince bir \u00fcslup ve dan\u0131\u015fmak isteyen bir kimsenin edas\u0131yla s\u00f6ylemi\u015f, adeta \u201cBu hususta bana izin verir misiniz?\u201d diye sormu\u015ftu. Ayr\u0131ca ondan birtak\u0131m \u015feyleri \u00f6\u011frenece\u011fini de kabul etmi\u015fti. Hocas\u0131n\u0131n bilgisine muhta\u00e7 olduklar\u0131n\u0131 itiraf etmeyen, aksine kendileri ile onun aras\u0131nda bir dayan\u0131\u015fma oldu\u011fu iddias\u0131nda bulunan kibir ehli ve kaba kimseler ise b\u00f6yle davranmazlar. Hatta bu gibi kimseler bazen kendilerinin hocalar\u0131na bir \u015feyler \u00f6\u011frettiklerini ve hocalar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten cahil oldu\u011funu dahi zannederler. Hocaya kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmak ve onun \u00f6\u011fretece\u011fi \u015feylere muhta\u00e7 oldu\u011funu ifade etmek, \u00f6\u011frencilik yapana faydal\u0131 olan en \u00f6nemli hususlardan birisidir. \n13. \u0130lim \u00f6\u011frencisi daha faziletli olsa da kendisinden daha alt seviyede olan hocas\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fctevaz\u0131 davranmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n H\u0131z\u0131r\u2019dan daha faziletli oldu\u011funda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur. \n14. Fazilet sahibi alim, uzman olmad\u0131\u011f\u0131 bir bilgiyi o hususta uzaman olan bir kimseden -o ilimde kendisinden \u00e7ok daha a\u015fa\u011f\u0131da bulunsa dahi- \u00f6\u011frenebilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ba\u015fkalar\u0131na vermemi\u015f oldu\u011fu ilmi kendilerine ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu azim sahibi (ulu\u2019l-azm) ras\u00fbllerdendir. Ancak H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n sahip oldu\u011fu bu \u00f6zel bilgi t\u00fcr\u00fcnde M\u00fbs\u00e2 onun kadar ileri de\u011fildi. Bundan dolay\u0131 ondan ilim \u00f6\u011frenmeye \u00f6zel gayret g\u00f6stermi\u015ftir. Buna g\u00f6re mesela fakih ve muhaddis olan bir kimse, e\u011fer nahiv, sarf vb. herhangi bir ilimde nispeten geri ise bu konuda ileride olan kimselerden -muhaddis veya fakih olmasalar dahi- ders almaktan \u00e7ekinmemelidir.\n15. \u0130lim ve onun d\u0131\u015f\u0131ndaki faziletleri Y\u00fcce Allah\u2019a izafe etmek, bunu ikrar ve itiraf etmek ve bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k Allah\u2019a \u015f\u00fckretmek gerekir. Nitekim \u201csana \u00f6\u011fretilen ilimden\u201d ifadesi de \u201cY\u00fcce Allah\u2019\u0131n sana \u00f6\u011frettiklerinden bana da \u00f6\u011fretmen i\u00e7in\u201d anlam\u0131ndad\u0131r. \n16. Faydal\u0131 bilgi hayra g\u00f6t\u00fcren, ula\u015ft\u0131ran bilgidir. Do\u011fruluk ihtiva eden, hay\u0131r yollar\u0131na ileten, k\u00f6t\u00fc yollardan sak\u0131nd\u0131ran yahut da bunlara vesile olan \u015feylerden olan her bir ilim, faydal\u0131 ilim kapsam\u0131 i\u00e7erisindedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan bilgiler ise ya zararl\u0131d\u0131r yahut da onlarda hi\u00e7bir fayda yoktur. Y\u00fcce Allah'\u0131n: \u201cSana \u00f6\u011fretilen ilimden bana, do\u011fruyu g\u00f6sterecek bir \u015feyler \u00f6\u011fretmen i\u00e7in...\u201d buyru\u011fu bunu g\u00f6stermektedir. \n17. Alim ile birlikte olmaya ve ilim \u00f6\u011frenmeye sabredip dayanabilme g\u00fcc\u00fc bulunmayan, bu hususta g\u00fczelce sebat g\u00f6steremeyen bir kimse, sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 oran\u0131nda ilimden pek \u00e7ok \u015feyi ka\u00e7\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc sab\u0131rl\u0131 olamayan bir kimse, ilim elde edemez. Sabr\u0131 elden b\u0131rakmayan kimse ise hangi i\u015fte gayret g\u00f6sterirse O\u2019na ula\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u0131z\u0131r, M\u00fbs\u00e2\u2019n\u0131n kendisinden bir \u015feyler \u00f6\u011frenmesini engelleyen hususun, kendisi ile birlikte olmaya sab\u0131r g\u00f6steremeyece\u011fi oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. \n18. Sabr\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin en b\u00fcy\u00fck sebebi, insan\u0131n sab\u0131r g\u00f6stermesi emredilen hususu gere\u011fi gibi bilmesi ve ondan haberdar olmas\u0131d\u0131r. O husus hakk\u0131nda bilgi sahibi olmayan yahut onun amac\u0131n\u0131 ve sonucunu bilmeyen, nas\u0131l bir fayda ve kazan\u00e7 sa\u011flayaca\u011f\u0131ndan haberdar olmayan kimse, sabr\u0131n temelini olu\u015fturan sebebe sahip de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201c\u0130\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc kavrayamad\u0131\u011f\u0131n bir \u015feye nas\u0131l sabredeceksin ki?\u201d buyru\u011funda i\u015fi gere\u011fi gibi kavramayam\u0131\u015f olman\u0131n sabretmeye engel olaca\u011f\u0131 zikredilmektedir. \n19. Aceleci olmamak, iyice ara\u015ft\u0131r\u0131p \u00f6\u011frenmek, herhangi bir \u015fey hakk\u0131nda maksad\u0131n\u0131 bilmeden, nas\u0131l bir ama\u00e7 g\u00fcd\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamadan h\u00fck\u00fcm vermekte acele etmemek gerekir. \n20. Kullar gelece\u011fe dair yapacaklar\u0131 i\u015fleri, Allah\u2019\u0131n me\u015fietine ba\u011fl\u0131 olarak ifade etmeli ve insan herhangi bir\u015fey hakk\u0131nda \u201cin\u015faallah\u201d demeksizin ben bu i\u015fi yapaca\u011f\u0131m dememelidir. \n21. Herhangi bir \u015feyi yapmaya karar vermek, o i\u015fi yapmaya denk de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam: \u201c\u0130n\u015faallah beni sab\u0131rl\u0131 bulacaks\u0131n\u201d diyerek kendisini sabra haz\u0131rlad\u0131 ama bunu yapamad\u0131. \n22. Hoca e\u011fer \u00f6\u011frencisine i\u015fin ba\u015f\u0131nda baz\u0131 hususlara dair, o hususlar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc ona kendisi anlat\u0131ncaya soru sormaktan uzak durmas\u0131n\u0131 maslahata uygun g\u00f6r\u00fcrse hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz maslahat neyi gerektiriyorsa ona uymak gerekir. Mesela daha \u00f6nemli i\u015fler varken ba\u015fkas\u0131n\u0131 soruyorsa yahut zihnen idrak edemeyece\u011fi ya da konu ile ilgisi olmayan bir hususa dair soru soracaksa soru sormas\u0131n\u0131 engelleyebilir. \n23. Tehlike bulunmamas\u0131 halinde deniz yolculu\u011fu yapmak caizdir. \n24. Unutan bir kimse, ister Allah\u2019a ait ister kullara ait haklar dolay\u0131s\u0131yla olsun, unutmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc sorumlu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cUnuttu\u011fum bir \u015feyden \u00f6t\u00fcr\u00fc beni azarlama!\u201d s\u00f6z\u00fc bunu gerektirir. \n25. \u0130nsan ba\u015fkalar\u0131 ile ili\u015fkilerinde ve ahl\u00e2k\u0131nda onlara y\u00fck te\u015fkil etmemeli, kolayl\u0131k sa\u011flamal\u0131 ve g\u00f6n\u00fcl ho\u015flu\u011fuyla yapabildikleriyle yetinmelidir. G\u00fc\u00e7 yetiremeyecekleri yahut onlara a\u011f\u0131r gelecek veya s\u0131k\u0131nt\u0131ya sokacak \u015feyleri onlara y\u00fcklememelidir. B\u00f6yle bir \u015feye kalk\u0131\u015fmak, onlar\u0131n kendisinden uzakla\u015fmas\u0131na ve usanmalar\u0131na sebep olur. Bunun yerine i\u015fin kolayla\u015fmas\u0131 i\u00e7in kolay olan\u0131 esas almal\u0131d\u0131r. \n26. \u0130\u015flerin h\u00fck\u00fcmleri zahirlerine g\u00f6redir. Mal, can ve benzeri hususlarda da d\u00fcnyevi h\u00fck\u00fcmler bu zahire g\u00f6redir. O y\u00fczden M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam, H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n gemiyi delmesini ve \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcrmesini tepki ile kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu i\u015fler, zahiren m\u00fcnker i\u015flerdir. M\u00fbs\u00e2 aleyhisselam ise H\u0131z\u0131r ile arkada\u015fl\u0131k etti\u011fi bu halin d\u0131\u015f\u0131nda bu gibi \u015feylere sessiz kalamazd\u0131. O y\u00fczden M\u00fbs\u00e2, tepki g\u00f6stermekte aceleci davranm\u0131\u015f ve bu gibi i\u015flerin genellikle g\u00f6r\u00fclen hallerindeki h\u00fckm\u00fc ne ise onun gere\u011fini yapmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f, sabretmesini ve tepki g\u00f6stermekte acele etmemesini gerektiren bu ar\u0131z\u00ee ve istisnai duruma ald\u0131r\u0131\u015f etmemi\u015ftir. \n27. \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck olan k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flenmek suretiyle daha b\u00fcy\u00fck olan k\u00f6t\u00fcl\u00fck bertaraf edilir; maslahat olan iki husustan da daha b\u00fcy\u00fck olan\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak k\u00fc\u00e7\u00fck maslahat b\u00fcy\u00fck olana feda edilir\u201d \u015feklindeki b\u00fcy\u00fck kaide de burdan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocu\u011fun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Fakat anne babas\u0131n\u0131 dinleri dolay\u0131s\u0131yla fitneye d\u00fc\u015f\u00fcrecek hale gelinceye kadar hayatta kalmas\u0131, ondan daha b\u00fcy\u00fck bir k\u00f6t\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00c7ocu\u011fun \u00f6ld\u00fcr\u00fclmedense hayatta kal\u0131p korunmas\u0131n\u0131n daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirse de anne ve babas\u0131n\u0131n din ve imanlar\u0131n\u0131n selamette kalmas\u0131 bundan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 H\u0131z\u0131r onu \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu kaidenin kapsam\u0131na say\u0131lamayacak kadar \u00e7ok fer\u2019i mesele ve faydal\u0131 h\u00fck\u00fcmler girer. Her t\u00fcrl\u00fc fayda ve zarar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131, bu kaidenin kapsam\u0131na girmektedir. \n28. Yine b\u00fcy\u00fck kaidelerden birisi de \u015fudur: \u201c\u0130nsan\u0131n ba\u015fkas\u0131n\u0131n mal\u0131ndaki tasarrufu, e\u011fer maslahat\u0131 sa\u011flamak ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc engellemek \u015feklinde ise izinsiz olsa dahi caizdir.\u201d Hatta bu i\u015fi yapan\u0131n ameli dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fkas\u0131n\u0131n mal\u0131n\u0131n telef edilmesi s\u00f6z konusu olsa bile bu b\u00f6yledir. Nitekim H\u0131z\u0131r, gemiyi kusurlu olsun diye delmi\u015f ve b\u00f6ylelikle gemi zalim h\u00fck\u00fcmdar\u0131n gasb\u0131na maruz kalmaktan kurtulmu\u015ftur. Buna g\u00f6re bir kimsenin evinde veya mal\u0131nda herhangi bir yang\u0131n, suya batma vb. bir tehlike vukua gelecek olup da mal\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn telef edilmesi yahut evin bir taraf\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ile geri kalan\u0131 kurtulabilecekse ki\u015finin ba\u015fkas\u0131na ait olan mal\u0131 korumak \u00fczere b\u00f6yle bir tasarrufta bulunmas\u0131 caizdir, hatta gereklidir. Ayn\u0131 \u015fekilde zalim bir kimse ba\u015fkas\u0131n\u0131n mal\u0131n\u0131 almak isterse bir kimse de geri kalan\u0131n\u0131 kurtarmak maksad\u0131yla mal\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ona verse, sahibinin izni olmadan dahi bu tasarruf caizdir. \n29. Karada \u00e7al\u0131\u015fmak caiz oldu\u011fu gibi denizde \u00e7al\u0131\u015fmak da caizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah: \u201cO gemi, denizde \u00e7al\u0131\u015fan birtak\u0131m yoksullara aitti\u201d buyurmakta ve onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi reddetmemektedir. \n30. Yoksulun (miskin) bazen ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamayacak kadar bir mal\u0131 bulunabilir. Bu, ki\u015fiyi \u201cmiskin\u201dlik derecesinden yukar\u0131ya \u00e7\u0131kartmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bu miskin\/yoksul kimselerin bir gemileri oldu\u011funu bize haber vermektedir. \n31. Cana k\u0131ymak\/\u00f6ld\u00fcrme en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardand\u0131r. Nitekim H\u0131z\u0131r, \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcr\u00fcnce M\u00fbs\u00e2: \u201cGer\u00e7ekten sen \u00e7ok \u00e7irkin bir \u015fey yapt\u0131n!\u201d demi\u015ftir. \n32. K\u0131sas ile birisini \u00f6ld\u00fcrmek m\u00fcnker bir i\u015f de\u011fildir. \u201cBa\u015fka bir cana kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n...\u201d ifadesi bunu g\u00f6stermektedir. \n33. Salih olan kulu Y\u00fcce Allah, bizzat kendisini korudu\u011fu gibi onun z\u00fcrriyetini de korur. \n34. Salih kimselere yahut da onlara yak\u0131n olanlara hizmet etmek, ba\u015fka hizmetlerden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u0131z\u0131r, \u00e7ocuklar\u0131n hazinelerini \u00e7\u0131kart\u0131p da duvarlar\u0131n\u0131 do\u011frultmas\u0131n\u0131, babalar\u0131n\u0131n salih kimse olu\u015funa ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \n35. Y\u00fcce Allah\u2019a kar\u015f\u0131 kullan\u0131lan ifade ve laf\u0131zlarda edebi elden b\u0131rakmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc H\u0131z\u0131r gemiyi kusurlu k\u0131lma i\u015fini: \u201cBen onu kusurlu yapmak istedim\u201d ifadesiyle kendi nefsine izafe etmi\u015ftir. Hay\u0131rl\u0131 olan i\u015fi ise Y\u00fcce Allah\u2019a izafe etmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki: \u201cBu sebeple Rabbin ikisinin de r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131na ermelerini ve Rabbinden bir rahmet olarak definelerini \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131 diledi\u201d buyru\u011funda bu hay\u0131rl\u0131 i\u015fi, Y\u00fcce Allah\u2019a izafe etmi\u015ftir. Nitekim \u0130brahim aleyhisselam da: \u201cHastaland\u0131\u011f\u0131mda bana \u015fifa veren O\u2019dur.\u201d (e\u015f-\u015euar\u00e2, 76\/80) demi\u015f (\u015fifada oldu\u011fu gibi hastal\u0131\u011f\u0131 Allah\u2019a izafe etmemi\u015ftir). Cinler de: \u201cDo\u011frusu biz yerde bulunanlar i\u00e7in \u015fer mi murad edildi yoksa Rableri onlar hakk\u0131nda hay\u0131r m\u0131 murad etti, bilmiyoruz.\u201d (el-Cin, 72\/10) demi\u015flerdir. Halbuki hay\u0131r ve \u015fer hepsi de Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderi iledir. \n36. Arkada\u015fl\u0131k eden kimse, herhangi bir halde arkada\u015f\u0131na mazeretini beyan edip onu raz\u0131 etmedik\u00e7e arkada\u015f\u0131ndan ayr\u0131lmamal\u0131, onun arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 terk etmemelidir. Nitekim H\u0131z\u0131r da M\u00fbs\u00e2\u2019ya b\u00f6yle davranm\u0131\u015ft\u0131r. \n37. Sak\u0131ncal\u0131 olmayan hususlarda arkada\u015f\u0131n arkada\u015f\u0131na uygun hareket etmesi, arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n devam\u0131na ve peki\u015fmesine sebeptir. Nitekim uyu\u015fmamak da arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n kesilmesine sebep olur. \n38. H\u0131z\u0131r\u0131n icra etmi\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn bu i\u015fler tamamen kaderin gere\u011fidir. Allah onlar\u0131 bu salih kulun elinde icra etmi\u015ftir ki kullar, O\u2019nun kader ve kazas\u0131ndaki l\u00fctuf ve hikmetleri idrak edebilsinler. O\u2019nun, kulu hakk\u0131nda hi\u00e7 mi hi\u00e7 ho\u015flanmayaca\u011f\u0131 baz\u0131 \u015feyler takdir edebilece\u011fini ve asl\u0131nda o \u015feylerin o kulun dini i\u00e7in daha uygun olabilece\u011fini -ki \u00e7ocu\u011fu \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi meselesi buna \u00f6rnektir- ya da d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in daha uygun olabilece\u011fini -ki delinen gemi meselesi b\u00f6yledir- anlas\u0131nlar. B\u00f6ylece Allah, kullar\u0131na l\u00fctfundan ve kereminden birer \u00f6rnek sunmu\u015ftur ki onlar\u0131 bilsinler ve O\u2019nun ho\u015flan\u0131lmayan takdirlerine r\u0131za ile teslim olsunlar."},{"id":3013,"sura":18,"from_aya":83,"to_aya":88,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"83- Sana Zulkarneyn\u2019i soruyorlar. De ki: \u201cSize ondan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nacak bir haber okuyaca\u011f\u0131m.\u201d\n84- Ger\u00e7ekten biz, ona yery\u00fcz\u00fcnde iktidar ve (ihtiya\u00e7 duydu\u011fu) her \u015feye ula\u015ft\u0131racak bir sebep\/yol vermi\u015ftik. \n85- O da bir sebebi\/yolu takip etti.\n86- Nih\u00e2yet g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 yere ula\u015f\u0131nca onu kara \u00e7amurlu bir p\u0131narda batarken g\u00f6rd\u00fc. O p\u0131nar\u0131n yan\u0131nda da bir kavim buldu. Dedik ki: \u201cEy Z\u00fclkarneyn! Ya onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131rs\u0131n ya da g\u00fczel bir muamelede bulunursun.\u201d \n87- Dedi ki: \u201cKim zulmederse onu cezaland\u0131r\u0131r\u0131z. Sonra o Rabbine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, Rabbi de onu feci bir azaba u\u011frat\u0131r.\u201d \n88- \u201cFakat kim iman edip de salih amel i\u015flerse, onun i\u00e7in m\u00fck\u00e2faat olarak en g\u00fczeli vard\u0131r. Ayr\u0131ca ona buyru\u011fumuzdan kolay olanlar\u0131 s\u00f6yleyece\u011fiz. "},{"id":3014,"sura":18,"from_aya":83,"to_aya":83,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"83. Kitab ehli yahut m\u00fc\u015frikler Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e Zulkarneyn k\u0131ssas\u0131 hakk\u0131nda soru sormu\u015flard\u0131. Y\u00fcce Allah da ona: \u201cSize ondan \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nacak bir haber okuyaca\u011f\u0131m\u201d diye cevap vermesini emretmi\u015ftir. Onun k\u0131ssas\u0131nda faydal\u0131 bir haber ve hayret verici bir \u00f6\u011f\u00fct vard\u0131r. Yani ben, sizlere onun halleri aras\u0131ndan ibret olacak ve \u00f6\u011f\u00fct al\u0131nacak \u015feyler okuyaca\u011f\u0131m. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki hallerini ise onlara okumam\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":3015,"sura":18,"from_aya":84,"to_aya":85,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"84-85. \u201cGer\u00e7ekten biz ona yery\u00fcz\u00fcnde iktidar\u2026 vermi\u015ftik.\u201d Y\u00fcce Allah ona m\u00fclk vermi\u015f, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn pek \u00e7ok yerine hakim olma imk\u00e2n\u0131 vermi\u015f ve yery\u00fcz\u00fc halk\u0131n\u0131n ona itaat etmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. \u201cve (ihtiya\u00e7 duydu\u011fu) her \u015feye ula\u015ft\u0131racak bir sebep\/yol vermi\u015ftik.\u201d Yani Y\u00fcce Allah, \u00fclkeleri egemenli\u011fi alt\u0131na almak ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn bay\u0131nd\u0131r haldeki en uzak yerlerine kadar kolayl\u0131kla ula\u015fabilme hususunda kendisine yard\u0131mc\u0131 olacak ve ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktaya varmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sebepleri kendisine ihsan etmi\u015fti. O da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisine vermi\u015f oldu\u011fu bu sebepler gere\u011fince amel etmi\u015fti. Yani onlar\u0131 uygun ve kullan\u0131lmalar\u0131 gereken \u015fekilde kullanm\u0131\u015ft\u0131. Herkes, sahip oldu\u011fu sebepleri kullanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, herkes de bu gibi sebeplere g\u00fc\u00e7 yetiremeyebilir. \u0130\u015fte ger\u00e7ek sebebe sahip olmak ile gere\u011fince amel etmek bir arada bulundu\u011fu takdirde maksat has\u0131l olur. Her ikisi ya da birisi bulunmayacak olursa maksat ger\u00e7ekle\u015fmez. Y\u00fcce Allah, Zulkarneyn\u2019e verdi\u011fini belirtti\u011fi bu sebepleri bize haber vermedi\u011fi gibi Ras\u00fbl\u00fc de bize bunlar\u0131 bildirmemi\u015ftir. \u0130lim ifade edecek \u015fekilde de bu konuda haberler bize ula\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden bizim burada bu hususta susmaktan, \u0130srailiyat ve benzeri haberleri nakledenlerin s\u00f6ylediklerine iltifat etmemekten ba\u015fka yapacak bir \u015feyimiz yoktur. Ancak biz genel olarak bunlar\u0131n gerek dahili gerek harici, g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00e7ok say\u0131da sebepler oldu\u011funu biliyoruz. Bunlar sayesinde o, say\u0131s\u0131 da te\u00e7hizat\u0131 da d\u00fczeni de bulunan b\u00fcy\u00fck bir ordu sahibi olmu\u015ftu. Bu ordusu sayesinde de d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 alt edebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 elde etmi\u015f, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn do\u011fusuna, bat\u0131s\u0131na ve pek \u00e7ok yerine kolayl\u0131kla ula\u015fabilmi\u015fti."},{"id":3016,"sura":18,"from_aya":86,"to_aya":86,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"86. Allah, ona g\u00fcne\u015fin batt\u0131\u011f\u0131 yere ula\u015f\u0131ncaya kadar gitme imk\u00e2n\u0131n\u0131 vermi\u015fti. Nih\u00e2yet o, g\u00fcne\u015fin \u00e7amurlu yani siyah bir suya bat\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir yere kadar vard\u0131. Ki\u015fi ile g\u00fcne\u015fin bat\u0131da batt\u0131\u011f\u0131 ufuk aras\u0131nda e\u011fer su varsa genelde bu manzara ortaya \u00e7\u0131kar. Ki\u015fi g\u00fcne\u015fi -son derece y\u00fcksek olmakla birlikte- o suya batar gibi g\u00f6r\u00fcr. \u0130\u015fte g\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f\u0131n\u0131n bu \u015fekilde g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yerde yani g\u00fcne\u015fin bat\u0131\u015f yerinde bir kavim g\u00f6rd\u00fc. \u201cDedik ki: Ey Z\u00fclkarneyn! Ya onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131rs\u0131n ya da g\u00fczel bir muamelede bulunursun.\u201d Yani ya onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek, d\u00f6vmek yahut esir almak vb. bir yolla cezaland\u0131r\u0131rs\u0131n yahut da iyilikte bulunursun. B\u00f6ylelikle Zulkarneyn bu iki i\u015ften birisini yapmakta serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kadar\u0131yla bu kavim k\u00e2fir yahut da fas\u0131k kimselerdi. Ya da bu kabilden k\u00f6t\u00fc bir \u00f6zellikleri vard\u0131. Zira bunlar, fas\u0131k de\u011fil de m\u00fc\u2019min kimseler olsalard\u0131, onlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 hususunda ona m\u00fcsaade edilmezdi."},{"id":3017,"sura":18,"from_aya":87,"to_aya":87,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"87. Z\u00fclkarneyn, \u015fer\u2019i siyaseti (\u015fer\u2019i y\u00f6netim politikas\u0131n\u0131) \u00f6v\u00fclmeye hak edecek kadar iyi bilen birisi idi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu konuda Y\u00fcce Allah, ona ba\u015far\u0131 ihsan etmi\u015fti. Bu nedenle o, bu kavmi iki k\u0131sma ay\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti. \u201cKim\u201d k\u00fcfre sapmak suretiyle \u201czulmederse onu cezaland\u0131r\u0131r\u0131z. Sonra o Rabbine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, Rabbi de onu feci bir azaba u\u011frat\u0131r.\u201d B\u00f6ylelikle o kimse d\u00fcnyada da \u00e2hirette de ceza g\u00f6r\u00fcr."},{"id":3018,"sura":18,"from_aya":88,"to_aya":88,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"88. \u201cFakat kim iman edip de salih amel i\u015flerse onun i\u00e7in m\u00fck\u00e2faat olarak en g\u00fczeli vard\u0131r.\u201d Yani b\u00f6ylesine k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fck\u00e2faat olarak cennet ve Allah nezdinde g\u00fczel bir konum verilecektir. \u201cAyr\u0131ca ona buyru\u011fumuzdan kolay olanlar\u0131 s\u00f6yleyece\u011fiz.\u201d Biz onlara iyilikte bulunacak, ona yumu\u015fak s\u00f6z s\u00f6yleyecek ve kolay\u0131na gelecek muamelede bulunaca\u011f\u0131z. Bu, Zulkarneyn\u2019in Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n dostu, salih, adalet sahibi ve alim h\u00fck\u00fcmdarlardan biri oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, herkese kendi durumuna uygun \u015fekilde davranmakla Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun bir politika izlemi\u015f oluyordu. "},{"id":3019,"sura":18,"from_aya":89,"to_aya":98,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"89- Sonra bir ba\u015fka sebebi\/yolu takip etti. \n90- Nih\u00e2yet g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu yere vard\u0131\u011f\u0131 zaman onu, kendileri i\u00e7in g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 (koruyacak) hi\u00e7bir siper yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kavmin \u00fczerine do\u011farken g\u00f6rd\u00fc. \n91- \u0130\u015fte b\u00f6yle. Biz onun elinde ne varsa hepsini ilmimizle ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131k.\n92- Sonra bir ba\u015fka sebebi\/yolu takip etti.\n93- Nih\u00e2yet iki da\u011f aras\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman bu da\u011flar\u0131n \u00f6n\u00fcnde neredeyse hi\u00e7bir s\u00f6z anlamayan bir kavim buldu.\n94- Dediler ki: \u201cEy Zulkarneyn! Ger\u00e7ekten Ye\u2019c\u00fcc ve Me\u2019c\u00fcc bu \u00fclkede bozgunculuk \u00e7\u0131karan kimselerdir. Sana bir miktar mal versek de buna kar\u015f\u0131l\u0131k bizimle onlar\u0131n aras\u0131nda bir set yap\u0131versen!\n95- Dedi ki: \u201cRabbimin bana verdi\u011fi imk\u00e2nlar (sizin verece\u011finiz maldan) daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. O nedenle siz bana (bedeni) g\u00fc\u00e7le yard\u0131m edin de sizinle onlar\u0131n aras\u0131na sa\u011flam bir set yapay\u0131m.\u201d\n96- \u201cBana demir k\u00fctleleri getirin.\u201d Nih\u00e2yet da\u011flar\u0131n iki yan\u0131n\u0131 (demir k\u00fctleleriyle doldurtup) denkle\u015ftirdi\u011fi vakit: \u201cK\u00f6r\u00fckleyin!\u201d dedi. Nih\u00e2yet demirleri ate\u015f haline getirince: \u201cGetirin de \u00fczerine erimi\u015f bak\u0131r d\u00f6keyim\u201d dedi.\n97- Art\u0131k Ye\u2019c\u00fcc ve Me\u2019c\u00fcc ne onu a\u015fabildiler, ne de onu delebildiler. \n98- Zulkarneyn: \u201c\u0130\u015fte bu, Rabbimden bir rahmettir. Rabbimin vaadi gelince onu yerle bir eder. Rabbimin vaadi hakt\u0131r.\u201d dedi. "},{"id":3020,"sura":18,"from_aya":89,"to_aya":89,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"89. Z\u00fclkarneyn, bat\u0131ya ula\u015ft\u0131ktan sonra bu sefer Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisine ihsan etmi\u015f oldu\u011fu sebeplere\/yollara t\u00e2bi olarak g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu yere do\u011fru d\u00f6nd\u00fc."},{"id":3021,"sura":18,"from_aya":90,"to_aya":90,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"90. Do\u011fuya ula\u015f\u0131nca bu sefer \u201conu\u201d yani g\u00fcne\u015fi \u201ckendileri i\u00e7in g\u00fcne\u015fe kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u00f6rt\u00fc\/siper yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kavmin \u00fczerine do\u011farken g\u00f6rd\u00fc.\u201d Yani g\u00fcne\u015fin, ona kar\u015f\u0131 kendilerini \u00f6rtecek bir \u015feyleri bulunmayan insanlar \u00fczerinde do\u011fdu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Bu ise ya son derece ilkel ve uygarl\u0131ktan uzak olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc meskenlerinin bulunmamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla yahut da g\u00fcne\u015fin tam olarak batmay\u0131p devaml\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi dolay\u0131s\u0131yla idi. Nitekim Afrika\u2019n\u0131n g\u00fcney do\u011fusunda b\u00f6yledir. B\u00f6ylece o, insanlar\u0131n bedenen ula\u015fmalar\u0131 \u015f\u00f6yle dursunhakk\u0131nda bilgi sahibi dahi olmad\u0131klar\u0131 bir yere kadar varm\u0131\u015f oldu. "},{"id":3022,"sura":18,"from_aya":91,"to_aya":91,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"91. Bununla birlikte b\u00fct\u00fcn bunlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n takdiri ve bilgisi dahilinde olmu\u015ftur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz onun elinde ne varsa hepsini ilmimizle ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131k.\u201d Yani biz, onun sahip oldu\u011fu muaazam sebeplerin\/yollar\u0131n ve hay\u0131rlar\u0131n ne oldu\u011funu biliyorduk ve biz, Zulkarneyn nereye y\u00f6nelip giderse bilgimizle onun yan\u0131ndayd\u0131k. "},{"id":3023,"sura":18,"from_aya":92,"to_aya":93,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"92-93. \u201cSonra bir ba\u015fka sebebi\/yolu takip etti. Nih\u00e2yet iki da\u011f aras\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman...\u201d buyru\u011fu ile ilgili olarak m\u00fcfessirler \u015f\u00f6yle der: O, do\u011fudan kuzeye do\u011fru yola koyuldu ve iki da\u011f aras\u0131na ula\u015ft\u0131. Bu iki da\u011f o d\u00f6nemde bilinen me\u015fhur yerlerdi. Buras\u0131 denize ula\u015f\u0131ncaya kadar sa\u011fdan da soldan da zincirleme\/s\u0131ra da\u011flar \u015feklinde idi. Bu s\u0131ra da\u011flar, Ye\u2019c\u00fcc ve Me\u2019c\u00fcc ile insanlar aras\u0131nda bir set te\u015fkil ediyordu. O, iki da\u011f\u0131n beri taraf\u0131nda da dillerinin yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, zihin ve kalplerinin de kavray\u0131\u015fs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla hemen hemen hi\u00e7bir s\u00f6z anlayamayan bir kavim buldu."},{"id":3024,"sura":18,"from_aya":94,"to_aya":94,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"94. Y\u00fcce Allah, Z\u00fclkarneyn\u2019e bu kavmin dillerini anlayabilecek, onlarla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fup fikir al\u0131\u015f-veri\u015finde bulunabilecek kabilden ilmi sebepler ihsan etmi\u015fti. Onlar da Zulkarneyn\u2019e Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc\u2019\u00fcn verdi\u011fi zarardan yak\u0131nd\u0131lar. Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc, Ademo\u011fullar\u0131ndan iki b\u00fcy\u00fck kavimdir. O kavim \u015f\u00f6yle dedi: \u201cGer\u00e7ekten Ye\u2019c\u00fcc ve Me\u2019c\u00fcc bu \u00fclkede\u201d adam \u00f6ld\u00fcrmek, haks\u0131zca mallar\u0131 almak ve ba\u015fka yollarla \u201cbozgunculuk \u00e7\u0131karan kimselerdir. Sana bir miktar mal versek de buna kar\u015f\u0131l\u0131k bizimle onlar\u0131n aras\u0131nda bir set yap\u0131versen!\u201d Bu, onlar\u0131n b\u00f6yle bir seddi yapabilecek g\u00fcce sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131, Zulkarneyn\u2019in de bunu yapabilece\u011fini bildiklerini g\u00f6stermektedir. O bak\u0131mdan bunu yapabilmesi i\u00e7in ona bir \u00fccret teklif ettiler ve buna gerek\u00e7e olan sebebi de zikrettiler ki bu sebep, Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc\u2019\u00fcn yery\u00fcz\u00fcnde bozgunculuk \u00e7\u0131karmalar\u0131 idi."},{"id":3025,"sura":18,"from_aya":95,"to_aya":95,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"95. Zulkarneyn, tamahk\u00e2r ve d\u00fcnyaya ra\u011fbet eden bir kimse olmad\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00f6netimi alt\u0131nda bulundurdu\u011fu kimselerin hallerini d\u00fczene sokmay\u0131 ihmal eden bir ki\u015fi de\u011fildi. Aksine onun maksad\u0131 \u0131slah idi. Bundan dolay\u0131 maslahat ihtiva etti\u011fi i\u00e7in onlar\u0131n bu taleplerini kabul etti. Onlardan herhangi bir \u00fccret de almad\u0131. Rabbine vermi\u015f oldu\u011fu bu g\u00fc\u00e7 ve iktidar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u015f\u00fckrederek: \u201cRabbimin bana verdi\u011fi imk\u00e2nlar\u201d sizin bana verece\u011finiz \u015feylerden \u201cdaha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d Ama ben sizden emek g\u00fcc\u00fcn\u00fczle bana yard\u0131mc\u0131 olman\u0131z\u0131 istiyorum. B\u00f6ylelikle \u201csizinle onlar\u0131n aras\u0131na sa\u011flam bir set yapay\u0131m.\u201d Onlar\u0131n \u00fczerinden a\u015f\u0131p da sizin bulundu\u011funuz yere gelmelerini engellesin."},{"id":3026,"sura":18,"from_aya":96,"to_aya":96,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"96. \u201cBana demir k\u00fctleleri getirin\u201d dedi. Onlar da bu demir par\u00e7alar\u0131n\u0131 getirip verdiler. \u201cNih\u00e2yet\u201d aralar\u0131nda seddi bina etti\u011fi \u201cda\u011flar\u0131n iki yan\u0131n\u0131 (demir k\u00fctleleriyle doldurtup) denkle\u015ftirdi\u011fi vakit: \u201cK\u00f6r\u00fckleyin!\u201d dedi.\u201d \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir ate\u015f yakt\u0131lar ve i\u00e7inde bak\u0131r\u0131 eritmek maksad\u0131 ile ate\u015fin daha da alevlenmesi i\u00e7in k\u00f6r\u00fckler kulland\u0131lar. Demir k\u00fctlelerinin birbirine kayna\u015fmas\u0131n\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bak\u0131r eridikten sonra da \u201cGetirin de \u00fczerine erimi\u015f bak\u0131r d\u00f6keyim, dedi.\u201d B\u00f6ylelikle demirin \u00fczerine erimi\u015f bak\u0131r\u0131 d\u00f6kt\u00fc ve bu suretle set m\u00fcthi\u015f bir sa\u011flaml\u0131\u011fa kavu\u015ftu. B\u00f6ylece onun \u00f6te taraf\u0131nda bulunan insanlar Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc\u2019den gelecek zararlara kar\u015f\u0131 korunmu\u015f oldular."},{"id":3027,"sura":18,"from_aya":97,"to_aya":97,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"97. \u201cArt\u0131k Ye\u2019c\u00fcc ve Me\u2019c\u00fcc ne onu a\u015fabildiler, ne de onu delebildiler.\u201d Seddin y\u00fcksekli\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fczerine \u00e7\u0131kabilme g\u00fc\u00e7leri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi son derece muhkem ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fundan dolay\u0131 onu delecek imk\u00e2nlar\u0131 da olmad\u0131."},{"id":3028,"sura":18,"from_aya":98,"to_aya":98,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"98. Z\u00fclkarneyn bu g\u00fczel i\u015fi ve bu m\u00fckemmel eseri yapt\u0131ktan sonra nimeti ger\u00e7ek sahibine izafe ederek: \u201c\u0130\u015fte bu, Rabbimden bir rahmettir.\u201d Yani Rabbimin bana l\u00fctuf ve ihsan\u0131ndand\u0131r. \u0130\u015fte salihlerle ger\u00e7ek halifelerin durumu budur. Allah onlara \u00fcst\u00fcn nimetleri l\u00fctfetti mi onlar\u0131n \u015f\u00fck\u00fcrleri, bu nimetleri ikrarlar\u0131 ve Allah\u2019\u0131n nimetlerini itiraflar\u0131 daha da artar. Nitekim S\u00fcleyman aleyhisselam da huzuruna Sebe\u2019 melikesinin taht\u0131n\u0131n olduk\u00e7a uzak bir mesafeden getirilmesi \u00fczerine \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti: \u201cBu, benim Rabbimin l\u00fctfundand\u0131r. Acaba \u015f\u00fck\u00fcr m\u00fc ederim, yoksa nank\u00f6rl\u00fck m\u00fc ederim diye beni s\u0131namas\u0131 i\u00e7indir\u201d (en-Neml, 27\/40) Oysa zorba ve kibirli kimselerle yery\u00fcz\u00fcnde y\u00fccelik taslayanlar\u0131n sahip olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck nimetler, onlar\u0131n azg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. Nitekim Karun, Allah\u2019\u0131n kendisine verdi\u011fi ve sadece anahtarlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mak bile g\u00fc\u00e7 kuvvet sahibi bir toplulu\u011fa a\u011f\u0131r gelen hazineler hakk\u0131nda: \u201cBu, bana ancak bende olan bir ilim dolay\u0131s\u0131yla verilmi\u015ftir.\u201d (el-Kasas, 28\/78) demi\u015fti.\n\u201cRabbimin vaadi\u201d yani Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc\u2019\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in belirledi\u011fi s\u00fcre gelince \u201conu\u201d yani bu son derece sa\u011flam yap\u0131lm\u0131\u015f seddi \u201cyerle bir eder.\u201d Onu y\u0131k\u0131p d\u00fcmd\u00fcz eder ve yerle bir olur. \u201cRabbimin vaadi hakt\u0131r.\u201d "},{"id":3029,"sura":18,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"99- O g\u00fcn onlar\u0131 birbiri i\u00e7inde \u00e7alkalan\u0131r bir halde b\u0131rakm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. S\u00fbr\u00e2 \u00fcf\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131r da biz, hepsini bir araya toplayaca\u011f\u0131z. "},{"id":3030,"sura":18,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"99. \u201cO g\u00fcn onlar\u0131 birbiri i\u00e7ine dalgalan\u0131r bir halde b\u0131rakm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r.\u201d Buradaki \u201conlar\u0131\u201d zamirinin Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc\u2019e ait olma ihtimali vard\u0131r. Yani onlar, say\u0131ca \u00e7ok kalabal\u0131k olmalar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn yery\u00fcz\u00fcn\u00fc doldurmalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131kacaklar\u0131 vakit birbirleri i\u00e7inde \u00e2deta dalgalan\u0131p duracaklard\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cNih\u00e2yet Ye\u2019c\u00fcc ile Me\u2019c\u00fcc a\u00e7\u0131l\u0131p da her y\u00fcksek tepeden ak\u0131n ettiklerinde...\u201d (el-Enbiya, 21\/96) Zamirin k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki insanlara ait olmas\u0131 ihtimali de vard\u0131r. Buna g\u00f6re onlar, o g\u00fcnde bir araya gelip toplanacaklar, say\u0131ca \u00e7ok kalabal\u0131k olacaklar\u0131ndan, deh\u015fetli haller ve b\u00fcy\u00fck sars\u0131nt\u0131lar ge\u00e7ireceklerinden dolay\u0131 birbirleri i\u00e7inde dalgalan\u0131p duracaklard\u0131r. Buna da bu ayetin devam\u0131 delildir: "},{"id":3031,"sura":18,"from_aya":99,"to_aya":101,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"100- O g\u00fcn cehennemi k\u00e2firlere arz edip g\u00f6steririz. \n101- O kafirler ki g\u00f6zleri benim Zikrime kar\u015f\u0131 perdeli idi ve (nefretlerinden onu) dinleyemiyorlard\u0131 bile."},{"id":3032,"sura":18,"from_aya":99,"to_aya":99,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"99. \u201cS\u00fbr\u00e2 \u00fcf\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olacakt\u0131r\u201d Yani \u0130srafil aleyhisselam S\u00fbr\u2019a \u00fcf\u00fcrm\u00fc\u015f olacak, Allah da ruhlar\u0131 cesetlere geri \u00e7evirmi\u015f olacakt\u0131r. Daha sonra insanlar\u0131 k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc mah\u015fer meydan\u0131nda bir araya toplayacakt\u0131r. \u00d6ncekileriyle, sonrakileriyle, k\u00e2firleriyle, m\u00fc\u2019minleriyle hepsi sorgulanmak, hesaba \u00e7ekilmek ve amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 almak \u00fczere toplanacaklard\u0131r. Farkl\u0131 t\u00fcrleriyle t\u00fcm k\u00e2firlerin cezas\u0131, i\u00e7inde ebediyen kalacaklar\u0131 cehennem olacakt\u0131r. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3033,"sura":18,"from_aya":100,"to_aya":100,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"100. \u201cO g\u00fcn cehennemi k\u00e2firlere arz edip g\u00f6steririz.\u201d Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde: \u201cCehennem daha da k\u0131z\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman\u201d (et-Tekv\u00eer, 81\/12) buyurmaktad\u0131r. Yani cehennem onlar\u0131n bar\u0131naklar\u0131 ve konaklar\u0131 olsun, cehennemdeki zincirlerle, buka\u011f\u0131larla, alevli ate\u015fle, kaynar sularla ve zemherirle hemhal olsunlar; kalpleri hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6yleyemez hale getiren, kulaklar\u0131 da sa\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran o cezay\u0131 tats\u0131nlar diye onlara arz edilecek ve g\u00f6sterilecektir. "},{"id":3034,"sura":18,"from_aya":101,"to_aya":101,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"101. Bu, amellerinin bir sonucu ve yapt\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnya hayat\u0131nda onlar\u0131n \u201cg\u00f6zleri benim Zikrime kar\u015f\u0131 perdeli idi.\u201d Hikmet dolu il\u00e2hi \u00f6\u011f\u00fctten yani Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019den y\u00fcz \u00e7eviren kimselerdi. Onlar: \u201cBizi davet edegeldi\u011fin \u015feye kar\u015f\u0131 kalplerimiz \u00f6rt\u00fcler i\u00e7indedir\u201d (Fusillet, 41\/5) demi\u015flerdi. G\u00f6zleri \u00fczerinde de Allah\u2019\u0131n kendilerine fayda sa\u011flayacak \u00e2yetlerini g\u00f6rmelerine engel te\u015fkil edecek perdeler vard\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah: \u201cG\u00f6zleri \u00fczerinde de perdeler vard\u0131r\u201d (el-Bakara, 2\/7) buyurmaktad\u0131r. \u201cve (onu nefretlerinden) dinleyemiyorlard\u0131 bile.\u201d Yani onlar, Kur\u2019an\u2019a ve Ras\u00fbl\u2019e olan nefretlerinden dolay\u0131 kendilerini imana ula\u015ft\u0131racak olan Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini i\u015fitmeye tahamm\u00fcl edemezlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefret eden bir kimse, nefret etti\u011fi kimsenin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlemez, ona kulak veremez. \u0130\u015fte ilim ve hay\u0131r yollar\u0131 onlar i\u00e7in perdelenince art\u0131k bunlar\u0131n ne g\u00f6zleri, ne kulaklar\u0131 ne fayda verecek ak\u0131llar\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Onlar Allah\u2019\u0131 inkar etmi\u015f, \u00e2yetlerini bile bile reddetmi\u015f ve peygamberlerini de yalanlam\u0131\u015flar, ve b\u00f6ylece de cehennemi hak etmi\u015flerdir. O, ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir!"},{"id":3035,"sura":18,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"102- K\u00e2firler, beni b\u0131rak\u0131p kullar\u0131m\u0131 dost edineceklerini mi sand\u0131lar? Biz, cehennemi k\u00e2firlere bir konak olarak haz\u0131rlad\u0131k. "},{"id":3036,"sura":18,"from_aya":102,"to_aya":102,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"102. Bu, Peygamberleri ve velileri Allah\u2019a ortak ko\u015farak onlara ibadet eden; bunlar\u0131n kendilerinin dost ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olacaklar\u0131n\u0131, b\u00f6ylece Allah\u2019\u0131n azab\u0131ndan kendilerini kurtar\u0131p Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131na nail olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren m\u00fc\u015friklerin ve k\u00e2firlerin iddialar\u0131n\u0131n bat\u0131l oldu\u011funa dair a\u00e7\u0131k bir delil ve beyand\u0131r. Zira bunlar esasen Allah\u2019\u0131 ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc inkar etmi\u015f kimselerdir. Y\u00fcce Allah, onlara akl\u0131n da bat\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul etti\u011fi bir \u015fekilde yapt\u0131klar\u0131n\u0131 reddetmek \u00fczere \u015funu sormaktad\u0131r: \u201cK\u00e2firler, beni b\u0131rak\u0131p kullar\u0131m\u0131 dost edineceklerini mi sand\u0131lar?\u201d Yani b\u00f6yle bir \u015fey asla olmayacakt\u0131r. Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ek dostu olan bir kimse asla Allah\u2019a d\u00fc\u015fman olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek veliler; sevgisinde, r\u0131zas\u0131nda ve \u00f6fkesinde Y\u00fcce Allah\u2019a muvafakat ederler. Bu anlam\u0131yla buyruk, Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funa benzemektedir: \u201cO g\u00fcnde onlar\u0131n hepsini ha\u015fredecek, sonra da meleklere \u015f\u00f6yle diyecek: Bunlar m\u0131 size ibadet ederlerdi? Melekler diyecekler ki: Tenzih ederiz seni, bizim velimiz onlar de\u011fil, sensin.\u201d (Sebe\u2019, 34\/40-41) O halde her kim, kendisi Allah\u2019a d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmekte oldu\u011fu halde Allah\u2019\u0131n velisi\/dostu olan kimseleri kedine dost edindi\u011fini iddia ederse bu iddias\u0131nda yalanc\u0131d\u0131r.\nu buyru\u011fun daha kuvvetli g\u00f6r\u00fcnen \u015fu manada olma ihtimali de vard\u0131r: Allah\u2019\u0131 inkar eden ve peygamberlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan kimseler, Allah\u2019tan ba\u015fka kendilerine yard\u0131m edecek, fayda sa\u011flayacak ve onlara gelecek zararlar\u0131 \u00f6nleyecek dostlar edinebileceklerini mi zannediyorlar? B\u00f6yle bir kanaat bat\u0131ld\u0131r, tutars\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n elinden herhangi bir fayda ve zarar gelmez. Bu manaya g\u00f6re bu ayet, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyruklar\u0131na benzer: \u201cDe ki: \u201cAllah'\u0131n yan\u0131 s\u0131ra (ilah oldu\u011funu) iddia ettiklerinize yalvar\u0131n bakal\u0131m! Ama onlar, ba\u015f\u0131n\u0131zdaki s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ne kald\u0131rabilirler ne de de\u011fi\u015ftirebilirler.\u201d (el-\u0130sra, 17\/56); \u201cOnun yan\u0131 s\u0131ra yalvar\u0131p yakard\u0131klar\u0131 kimselerin \u015fefaat etme imk\u00e2nlar\u0131 yoktur.\u201d (ez-Zuhruf, 43\/86) Buna benzer Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, kendisinden ba\u015fka dostlar edinip de bu dostlar\u0131n, kendilerine yard\u0131m edeceklerini, onlar\u0131 himaye edip koruyacaklar\u0131n\u0131 sananlar\u0131n, sap\u0131k oldu\u011funu, bu maksatlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc dahi ger\u00e7ekle\u015ftiremeyeceklerini ve umutlar\u0131n\u0131n bo\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi di\u011fer \u00e2yetler de bu t\u00fcrdendir. \u201cBiz cehennemi o k\u00e2firlere bir konak olarak haz\u0131rlad\u0131k.\u201d Yani oras\u0131 onlar i\u00e7in bir ziyafet ve bir ikram yeri olacakt\u0131r. Onlar\u0131n bu konak ve ziyafetleri ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr! Ziyafet yurdu olarak cehennem onlar i\u00e7in ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr!"},{"id":3037,"sura":18,"from_aya":103,"to_aya":106,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"103- De ki: \u201cAmel bak\u0131m\u0131ndan (ahirette) en \u00e7ok ziyana u\u011frayanlar\u0131 size haber verelim mi?\u201d\n104- Ki onlar, d\u00fcnya hayat\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bo\u015fa gitmi\u015f olan, buna ra\u011fmen kendilerinin iyi i\u015fler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 zanneden kimselerdir.\n105- \u0130\u015fte onlar, Rablerinin \u00e2yetlerini ve ona kavu\u015fmay\u0131 inkar edenlerdir. Bu nedenle de amelleri bo\u015fa gitmi\u015ftir. Biz de k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar i\u00e7in tart\u0131 tutmayaca\u011f\u0131z.\n106- \u0130\u015fte k\u00e2fir olduklar\u0131, \u00e2yetlerimi ve peygamberlerimi alaya ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n cezas\u0131 cehennemdir. "},{"id":3038,"sura":18,"from_aya":103,"to_aya":103,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"103. Yani ey Muhammed, uyarmak ve sak\u0131nd\u0131rmak \u00fczere insanlara de ki: \u0130nsanlar aras\u0131nda amelleri itibariyle kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z en \u00e7ok zarara u\u011frayanlar\u0131 size bildireyim mi?"},{"id":3039,"sura":18,"from_aya":104,"to_aya":104,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"104. \u201cKi onlar, d\u00fcnya hayat\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bo\u015fa gitmi\u015f olan\u201d Ne kadar amelleri varsa hepsi bo\u015fa gitmi\u015f, yok olmu\u015ftur. \u00dcstelik bunlar bu amelleri yaparken g\u00fczel i\u015fler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 da sanmaktad\u0131rlar. Peki, ya bat\u0131l oldu\u011funu, Allah\u2019a ve peygamberlerine d\u00fc\u015fmanl\u0131k oldu\u011funu bildikleri amellerin durumu ne olur?"},{"id":3040,"sura":18,"from_aya":105,"to_aya":105,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"105. Bu \u015fekilde amelleri bo\u015fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hem kendilerini hem de ailelerini k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde kaybederek -ki hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu apa\u00e7\u0131k bir h\u00fcsrand\u0131r- bu en h\u00fcsrana u\u011frayacak olan kimseler kimlerdir?: \u201c\u0130\u015fte onlar, Rablerinin \u00e2yetlerini ve ona kavu\u015fmay\u0131 inkar edenlerdir.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n hem Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019de indirdi\u011fi \u00e2yetlerini hem de Allah\u2019a, meleklerine, peygamberlerine, kitaplar\u0131na ve \u00e2hiret g\u00fcn\u00fcne iman etmenin zorunlu\u011funa delil te\u015fkil eden ve g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnen \u00e2yet ve belgeleri reddeden kimselerdir. \u201cBu nedenle de amelleri bo\u015fa gitmi\u015ftir. Biz de k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc onlar i\u00e7in tart\u0131 tutmayaca\u011f\u0131z.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc amellerin tart\u0131lmas\u0131n\u0131n amac\u0131, iyiliklerle k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, bunlardan hangisinin a\u011f\u0131r hangisinin hafif geldi\u011finin tespit edilmesidir. Onlar\u0131n ise gerekli \u015fart\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir iyi amelleri yoktur. Amelin iyi olmas\u0131n\u0131n \u015fart\u0131 ise imand\u0131r. Nitekim Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cKim m\u00fc\u2019min oldu\u011fu halde salih ameller i\u015flerse o, zulme u\u011frat\u0131lmaktan da korkmaz, (m\u00fck\u00e2faat\u0131n\u0131n) eksiltilmesinden de.\u201d (T\u00e2h\u00e2, 20\/112) Ancak bunlar\u0131n amelleri say\u0131l\u0131p d\u00f6k\u00fcm\u00fc yap\u0131l\u0131r, onlar da bu amellerini i\u015flediklerini kabul ederler ve herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde bu amelleri dolay\u0131s\u0131yla rezil olurlar. Sonra da bu amellerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc azaba u\u011frarlar. \u0130\u015fte bu sebeple Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3041,"sura":18,"from_aya":106,"to_aya":106,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"106. \u201c\u0130\u015fte k\u00e2fir olduklar\u0131, \u00e2yetlerimi ve peygamberlerimi alaya ald\u0131klar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n cezas\u0131 cehennemdir.\u201d Yani amellerinin bo\u015fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlara tart\u0131 kurulmamas\u0131n\u0131n sebebi, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini inkar etmeleri, O\u2019nun \u00e2yetlerini ve peygamberlerini alay konusu edinmeleri, bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc de hakir ve de\u011fersiz olu\u015flar\u0131d\u0131r. Oysa Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine ve peygamberlerine kar\u015f\u0131 tak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken tav\u0131r, tam anlam\u0131yla onlara iman etmek, onlar\u0131 gere\u011fi gibi tazim etmek ve buyruklar\u0131n\u0131n gereklerini en m\u00fckemmel \u015fekilde yerine getirmektir. Bunlar ise tam aksini yapt\u0131lar. O bak\u0131mdan onlar\u0131n k\u0131yametteki durumlar\u0131 da beklentilerinin tam aksi olacakt\u0131r. Kahrolacaklar ve azab\u0131n i\u00e7erisine ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 y\u0131k\u0131lacaklard\u0131r. "},{"id":3042,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"\u00fcce Allah, k\u00e2firlerin \u00e2k\u0131betlerini ve amellerini beyan ettikten sonra m\u00fc\u2019minlerin de amellerini ve \u00e2k\u0131betlerini beyan ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3043,"sura":18,"from_aya":107,"to_aya":108,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"107- \u0130man edip salih ameller i\u015fleyenlere gelince olar\u0131n konaklar\u0131 Firdevs cennetleridir. \n108- Onlar orada ebediyen kal\u0131rlar. Oradan ayr\u0131lmak da istemezler. "},{"id":3044,"sura":18,"from_aya":107,"to_aya":107,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"107. Kalpleriyle \u201ciman edip\u201d azalar\u0131yla \u201csalih ameller i\u015fleyenler\u201d... Bu vas\u0131f, akidesiyle, zahir ve bat\u0131n amelleriyle, itikat ve ahkam ile dinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc kapsar. Bunlara -iman ve salih amelleri itibariyle farkl\u0131 tabakalarda olmakla birlikte- Firdevs cennetleri vard\u0131r. Firdevs cennetlerinden kast\u0131n cennetin en y\u00fckse\u011fi, tam ortas\u0131 ve en faziletlisi olma ihtimali vard\u0131r. Bu m\u00fck\u00e2fat, iman ve salih ameli kemal derecesinde olanlar i\u00e7indir. Bunlar ise peygamberler ve mukarreb kimselerdir. Firdevs cennetleriyle b\u00fct\u00fcn cennet konaklar\u0131 kastedilmi\u015f de olabilir. O takdirde bu m\u00fck\u00e2fat, ister mukarreblerden olsun, ister ebrar\/iyilerden olsun, isterse de orta halli amelde bulunanlar olsun \u00e7e\u015fitli tabakalar\u0131yla b\u00fct\u00fcn iman ehlini kapsar. Hepsi de kendi durumuna g\u00f6re cennette m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. Bu sonuncusu mana kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, cennetin Firdevs\u2019e \u00e7o\u011ful olarak izafe edilmesi ve \u201cFirdevs\u201d kelimesinin \u00fcz\u00fcm ba\u011flar\u0131 yahut birbirine sarma\u015f dola\u015f olmu\u015f a\u011fa\u00e7lar\u0131 ihtiva eden bah\u00e7eler demek oldu\u011fundan -ki bu b\u00fct\u00fcn cennet hakk\u0131nda do\u011fru ve uygun bir tabirdir- dolay\u0131 iki anlamdan daha uygun g\u00f6r\u00fcnenidir. Buna g\u00f6re Firdevs cenneti iman ehli ve salih amel i\u015fleyenler i\u00e7in bir konaklama ve ikram yeridir. Kalplerin, ruhlar\u0131n ve bedenler i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc nimet ve lezzeti ihtiva eden, i\u00e7inde canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6zlerin zevk ald\u0131\u011f\u0131, olduk\u00e7a m\u00fckemmel konaklar, g\u00f6z al\u0131c\u0131 bah\u00e7eler, meyvesi bol a\u011fa\u00e7lar, insan\u0131 co\u015fturan sesleri olan ku\u015flar, lezzetli yiyecekler, canlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi i\u00e7ecekler, g\u00fczel kad\u0131nlar, hizmet\u00e7iler, \u00e7ocuklar, bol akan nehirler, parlak manzaralar, maddi ve manevi g\u00fczellikler, daimi nimetler bulunan bu ziyafet ve ikramdan daha b\u00fcy\u00fck, daha muazzam, daha de\u011ferli bir ikram ve ziyafet olabilir mi? B\u00fct\u00fcn bunlardan daha \u00fcst\u00fcn, daha y\u00fcce ve daha de\u011ferli bir l\u00fctuf olarak da Rahman olan Allah\u2019a yak\u0131n ve O\u2019nun r\u0131zas\u0131na nail olma nimeti vard\u0131r ki bu nimet cennetlerdeki b\u00fct\u00fcn nimetlerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. O\u2019nun kerim cemalini g\u00f6rmek, son derece \u015fefkatli ve merhametli olan\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fitmek\u2026 Allah\u2019a andolsun ki b\u00f6yle bir ziyafet ve ikramdan daha \u00fcst\u00fcn, daha g\u00fczel, daha kal\u0131c\u0131, daha m\u00fckemmel bir ziyafet ve ikram olamaz! Bu ziyafet ve ikram, hi\u00e7bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n vasfedemeyece\u011fi ve ak\u0131llar\u0131n tasavvur edemeyece\u011fi kadar muazzamd\u0131r. E\u011fer kullar bu nimetlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc dahi ger\u00e7ek anlamda bilecek olsalard\u0131 ve bu bilgi kalplerinde yer etseydi, \u015f\u00fcphesiz bu nimetlere duyacaklar\u0131 \u015fevk ile kalpler yerlerinden u\u00e7up giderdi, bu nimetlerden ayr\u0131 kalman\u0131n ac\u0131s\u0131 ile ruhlar\u0131 darmad\u011f\u0131n olur, kafileler halinde olsun, tek tek olsun bu nimetlere do\u011fru yola koyulurlard\u0131. Fani d\u00fcnyay\u0131, kaybolup giden ve hevesi kursakta b\u0131rakan zevkleri bu nimetlere tercih etmezlerdi. Her bir lahzas\u0131 binlerce y\u0131ll\u0131k nimetlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilecek zamanlar\u0131n\u0131 bo\u015fa ge\u00e7irmezler ve zarara u\u011framamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. Ancak gaflet, her taraf\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f, iman zay\u0131flam\u0131\u015f, ilim azalm\u0131\u015f ve irade gev\u015femi\u015f bulunuyor. Bu nedenle de olanlar oldu. L\u00e2 havle ve l\u00e2 kuvvete ill\u00e2 billahi\u2019l-azim."},{"id":3045,"sura":18,"from_aya":108,"to_aya":108,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"108. \u201cOnlar orada ebediyen kal\u0131rlar.\u201d \u0130\u015fte nimetin kemal derecesi budur. Orada eksiksiz nimetler vard\u0131r ve bu nimetlerin kesintisiz olu\u015fu da kemalindendir. \u201cOradan ayr\u0131lmak da istemezler.\u201d Ba\u015fka bir yere ge\u00e7sinler, ta\u015f\u0131ns\u0131nlar istemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar orada be\u011fendikleri, g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131racak, kendilerini sevince gark edecek \u015feylerden ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyecekleri gibi i\u00e7inde bulunduklar\u0131 nimetlerden daha \u00fcst\u00fcn nimetlerin oldu\u011fu kanaatinde de olmayacaklard\u0131r. "},{"id":3046,"sura":18,"from_aya":109,"to_aya":109,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"109- De ki: \u201cRabbimin s\u00f6zleri i\u00e7in denizler m\u00fcrekkep olsayd\u0131, \u00fcstelik ona destek olarak bir o kadar daha getirseydik, Rabbimin s\u00f6zleri t\u00fckenmeden o denizler t\u00fckenirdi."},{"id":3047,"sura":18,"from_aya":109,"to_aya":109,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"109. Yani sen, onlara Yarat\u0131c\u0131n\u0131n azametini, s\u0131fatlar\u0131n\u0131n sonsuzlu\u011funu ve kullar\u0131n bunlar\u0131 k\u0131smen dahi olsun bilemeyeceklerini haber vermek \u00fczere \u201cde ki: Rabbimin s\u00f6zleri i\u00e7in denizler\u201d yani \u015fu d\u00fcnyada var olan b\u00fct\u00fcn denizler \u201cm\u00fcrekkep olsayd\u0131\u201d ve ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar karalarda ve denizlerde bulunan b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lar da kalem olsayd\u0131, \u201c\u00fcstelik ona destek olarak bir o kadar daha getirseydik, Rabbimin s\u00f6zleri t\u00fckenmeden o denizler t\u00fckenirdi.\u201d kalemler de k\u0131r\u0131l\u0131p biterdi. Bu, hi\u00e7bir kimsenin ku\u015fatamayaca\u011f\u0131 kadar \u00e7ok muazzam bir \u015feydir. Bir ba\u015fka \u00e2yet-i kerimede de \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde olan b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7lar kalem olsayd\u0131 ve deniz de ard\u0131ndan yedi deniz daha ona kat\u0131lsayd\u0131 yine de Allah\u2019\u0131n s\u00f6zleri t\u00fckenmezdi. Muhakkak ki Allah Azizdir, Hakimdir.\u201d (Lokman, 31\/27) Bu ifade, anlat\u0131lmak istenen manan\u0131n zihinlerde daha iyi canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu gibi \u015feyler yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar ise biter, sona erer. Allah\u2019\u0131n s\u00f6zleri ise O\u2019nun s\u0131fatlar\u0131na dahildir. S\u0131fatlar\u0131 ise yarat\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir ve onlar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131, son noktalar\u0131 yoktur. Kalplerin tasarlayabilece\u011fi geni\u015flik ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck ne kadar \u00e7ok olursa olsun Allah\u2019\u0131n azameti ondan daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ilim, hikmet, kudret, rahmet vb. gibi di\u011fer s\u0131fatlar\u0131 da b\u00f6yledir. G\u00f6klerde ve yerde bulunan, \u00f6ncekileriyle sonrakileriyle b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n bilgisi bir araya getirilse hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bunlar, Allah\u2019\u0131n o b\u00fcy\u00fck ilmine nispetle denizin k\u0131y\u0131s\u0131na konup da gagas\u0131 ile denizden bir damla alan ku\u015fun bu ald\u0131\u011f\u0131 damlan\u0131n denize ve denizin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne oran\u0131 gibi bile de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n olduk\u00e7a k\u00e2mil, geni\u015f ve muazzam s\u0131fatlar\u0131 vard\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz en nihai kemal ancak Rabbimize aittir. "},{"id":3048,"sura":18,"from_aya":110,"to_aya":110,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"110- De ki: \u201cBen, ancak sizin gibi bir be\u015ferim. Ne var ki bana \u015f\u00f6yle vahyolunuyor: Sizin il\u00e2h\u0131n\u0131z ancak tek bir il\u00e2ht\u0131r. O halde her kim Rabbine kavu\u015fmay\u0131 \u00fcmit ediyorsa salih amel i\u015flesin ve Rabbine ibadette hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmas\u0131n.\u201d"},{"id":3049,"sura":18,"from_aya":110,"to_aya":110,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"110. Ey Muhammed, k\u00e2firlere ve di\u011ferlerine \u201cde ki: Ben ancak sizin gibi bir be\u015ferim.\u201d Ben bir il\u00e2h de\u011filim. Benim Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fcnde hi\u00e7bir ortakl\u0131\u011f\u0131m yok. Gayb\u0131 bilmem, Allah\u2019\u0131n hazineleri de yan\u0131mda de\u011fil. Ben sizin gibi bir insan\u0131m, Rabbimin kullar\u0131ndan bir kulum. \u201cNe var ki bana \u015f\u00f6yle vahyolunuyor: Sizin il\u00e2h\u0131n\u0131z ancak tek bir il\u00e2ht\u0131r.\u201d Yani benim size \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm bana gelen vahiy iledir. Bu vahyin de en \u00fcst\u00fcn\u00fc size il\u00e2h\u0131n\u0131z\u0131n bir tek il\u00e2h oldu\u011funa dair verdi\u011fim haberlerdir. Yani O\u2019nun hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. Ondan ba\u015fka hi\u00e7 kimse zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca dahi ibadete hak kazanamaz. Sizi O\u2019na yak\u0131nla\u015ft\u0131racak ameller i\u015flemeye, m\u00fck\u00e2faata nail olman\u0131z\u0131 sa\u011flayacak ve cezas\u0131n\u0131 sizden uzakla\u015ft\u0131racak i\u015fleri yapmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yorum. Bundan dolay\u0131 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO halde her kim Rabbine kavu\u015fmay\u0131 \u00fcmit ediyorsa salih amel i\u015flesin.\u201d Salih amel ise farz ya da m\u00fcstehab olsun Allah\u2019\u0131n \u015feriat\u0131na uygun olan ameldir. \u201cve Rabbine ibadette hi\u00e7 kimseyi ortak ko\u015fmas\u0131n.\u201d Amellerinde riyak\u00e2rl\u0131k yapmas\u0131n. Aksine amelini yaln\u0131zca Y\u00fcce Allah i\u00e7in ihl\u00e2sla yaps\u0131n. \u0130\u015fte bu \u015fekilde ihl\u00e2s\u0131 ve Peygambere t\u00e2bi olmay\u0131 bir arada ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015fi, umdu\u011funa nail olur ve istedi\u011fini elde eder. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndakiler ise d\u00fcnyada da \u00e2hirette de h\u00fcsrandad\u0131rlar. Rabbine yak\u0131n olmak ve O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmek f\u0131rsat\u0131n\u0131 da elden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f olurlar. "},{"id":3050,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"ehf S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir. Hamd yaln\u0131z Allah\u2019\u0131nd\u0131r."},{"id":3051,"sura":18,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}