{"result":[{"id":3462,"sura":22,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"22- HAC S\u00dbRES\u0130"},{"id":3463,"sura":22,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(K\u0131smen Mekke\u2019de, k\u0131smen Medine\u2019de inmi\u015ftir. 78 \u00e2yettir)"},{"id":3464,"sura":22,"from_aya":1,"to_aya":2,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Ey insanlar! Rabbinizden korkup sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yametin sars\u0131nt\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir.\n2- Onu g\u00f6rece\u011finiz g\u00fcn her emzikli emzirdi\u011fini unutur ve her hamile y\u00fck\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Sen insanlar\u0131 sarho\u015f bir halde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn, halbuki onlar sarho\u015f de\u011fillerdir. Fakat Allah\u2019\u0131n azab\u0131 pek \u015fiddetlidir."},{"id":3465,"sura":22,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn insanlara kendilerini gizli ve a\u00e7\u0131k nimetlerle besleyip doyuran Rablerinden korkup sak\u0131nmalar\u0131 hususunda hitap etmektedir. \u015eirki, fas\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve isyan\u0131 terk etmek ve g\u00fc\u00e7leri yetti\u011fince de emirlerine uymakla O\u2019ndan sak\u0131nmalar\u0131 (takv\u00e2l\u0131 olmalar\u0131) onlara yara\u015fan ve yerine getirmeleri gereken bir husustur. Daha sonra Y\u00fcce Allah, Allah\u2019tan sak\u0131nmak hususunda kendilerine yard\u0131mc\u0131 olacak ve bu sak\u0131nmay\u0131 (takv\u00e2y\u0131) terk etmekten de onlar\u0131 sak\u0131nd\u0131racak bir hususu zikretmektedir ki bu, k\u0131yametin deh\u015fetli halleridir. \u015e\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yametin sars\u0131nt\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir.\u201d Onun mahiyeti takdir edilemez, \u00f6z\u00fc kavran\u0131lamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131yamet koptu\u011funda yery\u00fcz\u00fc b\u00fcy\u00fck bir sars\u0131nt\u0131 ile sars\u0131l\u0131r. Kendine has zelzelesi tahakkuk eder. Da\u011flar parampar\u00e7a olur, d\u00fcmd\u00fcz edilir. Adeta bir kum y\u0131\u011f\u0131n\u0131 haline gelir, sonra da etrafa sa\u00e7\u0131l\u0131p savrulan toz zerrecikleri olur. Daha sonra insanlar \u00fc\u00e7 k\u0131sma ayr\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte o vakit sema \u00e7atlar, g\u00fcne\u015f ve ay s\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr, y\u0131ld\u0131zlar sa\u00e7\u0131p savrulur. Kalpleri parampar\u00e7a edecek, y\u00fcrekleri yerlerinden oynatacak, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n sa\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u011fartacak ve sapasa\u011flam kayalar\u0131 dahi eritecek pek deh\u015fetli haller ve musibetler vukua gelir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah bir sonraki \u00e2yet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3466,"sura":22,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. \u201cOnu g\u00f6rece\u011finiz g\u00fcn her emzikli\u201d yarat\u0131l\u0131\u015ftan gelen yavrular\u0131n\u0131 son derecede sevme \u00f6zelliklerine ve hele de onlar\u0131n, kendileri olmaks\u0131z\u0131n ya\u015famalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan o hallerine ra\u011fmen yine de \u201cemzirdi\u011fini unutur. Her hamile\u201d a\u015f\u0131r\u0131 deh\u015fetten dolay\u0131 \u201cy\u00fck\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Sen insanlar\u0131 sarho\u015f bir halde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Halbuki onlar sarho\u015f de\u011fillerdir.\u201d Ey onlar\u0131 g\u00f6recek olan ki\u015fi! Sen onlar\u0131 i\u00e7ki i\u00e7mi\u015f ve sarho\u015f olmu\u015f zannedeceksin. Ger\u00e7ekte ise sarho\u015f de\u011fillerdir. \u201cFakat Allah\u2019\u0131n azab\u0131 pek \u015fiddetlidir.\u201d Bundan dolay\u0131 ak\u0131llar\u0131 ba\u015flar\u0131ndan gitmi\u015f, kalpleri duygudan ve bilgiden bo\u015falm\u0131\u015f, deh\u015fetle dolup ta\u015fm\u0131\u015f, korkudan y\u00fcrekler a\u011f\u0131zlara gelip dayanm\u0131\u015f, g\u00f6zler yuvalar\u0131ndan f\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. O g\u00fcnde hi\u00e7bir baban\u0131n evlad\u0131na, hi\u00e7bir evlad\u0131n da babas\u0131na en ufak bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Ve o g\u00fcn ki\u015fi, \u201ckarde\u015finden, annesinden ve babas\u0131ndan, e\u015finden ve \u00e7ocuklar\u0131ndan ka\u00e7acakt\u0131r.\u201d (Abese, 80\/34-36) Azaptan kurutulmak i\u00e7in \u201ckendisini bar\u0131nd\u0131ran a\u015firetini\u201d (el-Me\u00e2ric, 70\/13) feda etmek isteyecektir. Ve \u201co g\u00fcnde onlardan her bir ki\u015finin kendine yetecek bir i\u015fi olacakt\u0131r.\u201d (Abese, 80\/37) O vakit, zalim ki\u015fi pi\u015fmanl\u0131ktan ellerini \u0131s\u0131racak, \u201cKe\u015fke peygamber ile birlikte bir yol tutsayd\u0131m, ke\u015fke filan\u0131 dost edinmeseydim\u201d diyecek. O zaman kimi y\u00fczler kararacak, kimi y\u00fczler de a\u011faracakt\u0131r. Hay\u0131r ve \u015fer t\u00fcr\u00fcnden zerre kadar a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n dahi tart\u0131laca\u011f\u0131 teraziler kurulacak, amel sahifeleri ve onlardaki b\u00fct\u00fcn ameller, s\u00f6zler, niyetler, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc ile b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ile yay\u0131lacak, cehennem \u00fczerinde boydan boya s\u0131rat kurulacak, cennet takv\u00e2 sahiplerine yak\u0131nla\u015ft\u0131racak, azg\u0131nlara cehennemin alevli ate\u015fi a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa g\u00f6sterilecektir. Cehennem bu azg\u0131nlar\u0131 uzaktan g\u00f6rece\u011fi vakit onun alabildi\u011fine \u00f6fkeli u\u011fultusunu i\u015fiteceklerdir. Birbirlerine zincire vurulmu\u015f olarak cehennemin dar bir yerine at\u0131lacaklar\u0131 vakit ise: Yeti\u015f bize ey \u00f6l\u00fcm, diye feryad edeceklerdir. Bunlara: \u201cBug\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fc bir kere de\u011fil, bir\u00e7ok kereler temenni edin\u201d (el-Furkan, 25\/14) denilecektir. Rablerine kendilerini cehennemden \u00e7\u0131karmas\u0131 i\u00e7in sesleneceklerinde O: \u201cY\u0131k\u0131l\u0131n i\u00e7erisine, bana da bir s\u00f6z s\u00f6ylemeyin.\u201d (el-Muminun, 23\/108) diyecektir. Rahmeti sonsuz olan Rab onlara gazap etmi\u015ftir, o can yak\u0131c\u0131 azap da onlar\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan \u00fcmitlerini kesecekler, hurma \u00e7ekirde\u011finin s\u0131rt\u0131ndaki ufac\u0131k nokta ve incecik zar kadar dahi olsa b\u00fct\u00fcn amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulacaklard\u0131r. Onlar bu durumda iken takv\u00e2 sahipleri de cennet bah\u00e7elerinde sevin\u00e7 ve huzur i\u00e7erisinde, t\u00fcrl\u00fc zevk ve lezzetler ile memnun ve bahtiyar olacaklard\u0131r. Canlar\u0131n\u0131n \u00e7ektikleri \u015feyler aras\u0131nda ebedi kalacaklard\u0131r. O halde b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde\/gelecekte oldu\u011funu bilen akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir kimseye yara\u015fan, o g\u00fcne gerekli \u015fekilde haz\u0131rlanmakt\u0131r. Ameli terk ederek bo\u015f umutlarla oyalanmamakt\u0131r. Takv\u00e2y\u0131 ana hedef, Allah korkusunu b\u00fcr\u00fcnece\u011fi elbise edinmeli, Allah\u2019\u0131 sevmeyi ve O\u2019nu zikretmeyi de amellerinin ruhu haline getirmelidir."},{"id":3467,"sura":22,"from_aya":3,"to_aya":4,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"3- \u0130nsanlardan baz\u0131s\u0131 vard\u0131r ki Allah hakk\u0131nda bilgisizce tart\u0131\u015f\u0131r ve her azg\u0131n \u015feytana uyar. \n4- O (\u015feytan) hakk\u0131nda \u015fu yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: O, kendisini dost edinen herkesi mutlaka sapt\u0131r\u0131r ve onu alevli ate\u015f azab\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr."},{"id":3468,"sura":22,"from_aya":3,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. Yani insanlardan bir kesim, sap\u0131kl\u0131k yolunu izler ve bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek hak ile m\u00fccadele eder. Bat\u0131l\u0131 hak yerine ge\u00e7irip hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmak ister. Halbuki bunlar son derece bilgisiz kimselerdir. En ufak bir bilgiye sahip de\u011fillerdir. Onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yapabildikleri Allah\u2019a ve peygamberlerine kar\u015f\u0131 azg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f, onlara kar\u015f\u0131 inat eden, haddini a\u015fm\u0131\u015f, azg\u0131n ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderli\u011fini yapan \u015feytanlar\u0131 taklit etmekten ibarettir. Bunlar Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne muhalefet etmi\u015f, b\u00f6ylece cehennem ate\u015fine davet eden \u00f6nderlerden olmu\u015flard\u0131r.\n4. \u201cO\u201d yani bu azg\u0131n \u015feytan \u201chakk\u0131nda \u015fu yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d takdir edilmi\u015ftir: \u201cO, kendisini dost edinen\u201d izinden giden \u201cherkesi mutlaka\u201d haktan ve dosdo\u011fru yoldan uzakla\u015ft\u0131rarak \u201csapt\u0131r\u0131r ve onu alevli ate\u015f azab\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.\u201d \u0130\u015fte b\u00f6ylesi ger\u00e7ek anlam\u0131 ile \u0130blis\u2019in temsilcisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah onun hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO, kendi taraftarlar\u0131n\u0131 ancak alevli ate\u015fin arkada\u015flar\u0131ndan olsunlar diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.\u201d (F\u00e2t\u0131r, 35\/6) \u0130\u015fte Allah hakk\u0131nda bu \u015fekilde tart\u0131\u015fan bir kimse, hem bizatihi sapm\u0131\u015f hem de insanlar\u0131 sapt\u0131rmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f bir kimsedir. O, bu tutumu ile azg\u0131n her bir \u015feytan\u0131n taklit\u00e7isidir. Durumu \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f karanl\u0131klar gibidir. Bunun kapsam\u0131na k\u00e2firlerle bid\u2019at\u00e7ilerin tamam\u0131 girmektedir. Zira onlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu taklit\u00e7idir ve bilgisizce tart\u0131\u015fmaktad\u0131rlar."},{"id":3469,"sura":22,"from_aya":5,"to_aya":7,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"5- Ey insanlar! E\u011fer \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015ften yana \u015f\u00fcpheniz varsa (\u015funu bilin ki) biz sizi topraktan yaratt\u0131k. Sonra nutfeden, sonra alakadan, sonra da \u015fekli belli belirsiz bir \u00e7i\u011fnem etten yaratt\u0131k ki size (kudretimizi) a\u00e7\u0131klayal\u0131m. Diledi\u011fimizi rahimlerde belli bir zamana kadar durdururuz, sonra sizi bebek olarak \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z. Sonra da r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131n\u0131za ermeniz i\u00e7in (ya\u015fat\u0131r\u0131z). Kiminiz (bundan \u00f6nce) \u00f6l\u00fcr, kiminiz ise \u00f6mr\u00fcn en k\u00f6t\u00fc zaman\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr t\u00e2 ki (sahip oldu\u011fu) az bir bilgiden sonra hi\u00e7bir \u015fey bilmez bir hale gelsin. Sen yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kupkuru g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. Ama Biz, \u00fczerine su indirdi\u011fimizde k\u0131p\u0131rdan\u0131r, kabar\u0131r ve her \u00e7e\u015fit g\u00fczel bitkiden bitirir.\n6- Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah hakk\u0131n ta kendisidir, O \u00f6l\u00fcleri diriltecektir ve O, her \u015feye g\u00fc\u00e7 yetirendir.\n7- K\u0131yamet de mutlaka gelecektir, onda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur ve Allah, muhakkak kabirdekileri diriltecektir."},{"id":3470,"sura":22,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. \u201cEy insanlar! E\u011fer \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015ften yana \u015f\u00fcpheniz varsa...\u201d Yani bu konuda herhangi bir teredd\u00fcd\u00fcn\u00fcz var ve onun ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi konusunda bilginiz yoksa... demektir. Halbuki sizin g\u00f6reviniz, bu hususta Rabbinizi tasdik etmek, onun peygamberlerinin do\u011fruyu getirdiklerine inanmakt\u0131r. Ancak \u015f\u00fcphe etmekte diretiyorsan\u0131z, i\u015fte size kendilerine tan\u0131k oldu\u011funuz iki tane akl\u00ee delil sunuyoruz. Bunlar\u0131n her birisi, hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe etti\u011finiz hususa dair kesinlikle delildir ve kalplerinizden \u015f\u00fcpheyi giderecek \u00f6zelliktedir. Bu iki delilden birisi, insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Onu ilk olarak var eden, onu tekrar yaratacakt\u0131r. Bu hususta \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz sizi topraktan yaratt\u0131k.\u201d Bu insanl\u0131\u011f\u0131n atas\u0131, \u00c2dem aleyhisselam\u2019\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ile olmu\u015ftu. \u201cSonra nutfeden\u201d yani bir damla meniden ki bu da yaratman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. \u201cSonra alakadan\u201d yani o nutfe, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n izni ile k\u0131rm\u0131z\u0131 renkli bir kana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u201cSonra da \u015fekli belli belirsiz bir \u00e7i\u011fnem etten\u201d yani o kan, bir \u00e7i\u011fnem ete, \u00e7i\u011fnenebilecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir et par\u00e7as\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve bu et par\u00e7as\u0131ndan kimi zaman \u015fekli belli ve tam bir insan yarat\u0131l\u0131r, kimi zaman da yarat\u0131lmadan \u00f6nce rahimler onu d\u0131\u015far\u0131 atar. \u201cki size\u201d yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n asl\u0131n\u0131 \u201ca\u00e7\u0131klayal\u0131m\u201d diye b\u00f6yle yap\u0131yoruz. Bununla birlikte Y\u00fcce Allah, insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir anda tamamlamaya kadirdir. Fakat O, bizlere hikmetinin kem\u00e2lini, kudretinin azametini ve rahmetinin geni\u015fli\u011fini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in b\u00f6yle yapmaktad\u0131r.\n\u201cDiledi\u011fimizi rahimlerde belli bir zamana kadar durdururuz.\u201d Yani rahimlerin d\u0131\u015far\u0131 atmad\u0131klar\u0131n\u0131, rahimlerde tutmay\u0131 diledi\u011fimiz belli bir s\u00fcre olan hamilelik s\u00fcresince b\u0131rak\u0131r\u0131z. \u201cSonra sizi\u201d annelerinizin karn\u0131ndan hi\u00e7 bir \u015fey bilmeyen, hi\u00e7bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetiremeyen \u201cbir bebek olarak \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131z.\u201d Biz size anneleri amade k\u0131ld\u0131k. Bu halinizde annelerinizin g\u00f6\u011f\u00fcslerinden size r\u0131z\u0131k verdik. Daha sonra a\u015famadan a\u015famaya ge\u00e7er ve nih\u00e2yet en g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli zaman\u0131n\u0131za, r\u00fc\u015ft \u00e7a\u011f\u0131n\u0131za eri\u015firsiniz. Bu ise g\u00fc\u00e7 ve akl\u0131n kem\u00e2l derecesidir. \u201cKiminiz\u201d g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetli d\u00f6nemine eri\u015fmeden \u00f6nce \u201c\u00f6l\u00fcr\u201d kiminiz de bu d\u00f6nemi a\u015farak \u201c\u00f6mr\u00fcn en k\u00f6t\u00fc zaman\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\u201d Yani onun en fena ve en k\u00f6t\u00fc hali olan, di\u011fer g\u00fc\u00e7ler gerileyip zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 gibi akl\u0131n da gerileyip g\u00fcc\u00fcn\u00fc olduk\u00e7a kaybetti\u011fi ihtiyarl\u0131k ve bunakl\u0131k haline d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. \u201ct\u00e2 ki (sahip oldu\u011fu) az bir bilgiden sonra hi\u00e7bir \u015fey bilmez bir hale gelsin.\u201d Yani bu \u015fekilde kendisine uzun \u00f6m\u00fcr verilen ki\u015fi, bundan \u00f6nce bilmi\u015f oldu\u011fu \u015feyleri bilmeyecek hale gelsin diye bunlar\u0131 yap\u0131yoruz. \u00d6nceden bildiklerini bilmeyi\u015finin sebebi ise akl\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte insan\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc hali, iki zay\u0131fl\u0131k ile ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: \u00e7ocukluk d\u00f6nemi zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ve eksikli\u011fi ile ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminin zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131 ve eksikli\u011fi. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Allah sizi zay\u0131f bir halde yaratan, sonra zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan kuvvet, sonra kuvvetin ard\u0131ndan zay\u0131fl\u0131k ve ihtiyarl\u0131k verendir. O, diledi\u011fini yarat\u0131r. O, \u00e7ok iyi bilendir, g\u00fcc\u00fc her \u015feye yetendir.\u201d (er-R\u00fbm, 30\/54) \nkinci delil ise \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn canland\u0131r\u0131lmas\u0131\/diriltilmesidir. Y\u00fcce Allah, bu hususta \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSen yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kupkuru g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn.\u201d Yani \u00fczerinde herhangi bir bitki, bir ye\u015fillik bulunmaks\u0131z\u0131n, \u00e7\u0131plak, toz toprak halinde g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. \u201cBiz \u00fczerine su indirdi\u011fimizde\u201d bitkiler ile harekete ge\u00e7ip \u201ck\u0131p\u0131rdan\u0131r, kabar\u0131r.\u201d Yani daha \u00f6nce seviyesi d\u00fc\u015f\u00fck iken y\u00fckselir, bunun sebebi ondaki bitkilerin g\u00f6sterdi\u011fi art\u0131\u015ft\u0131r. \u201cVe her \u00e7e\u015fit g\u00fczel bitkiden bitirir.\u201d Bakanlar\u0131n g\u00f6zlerini kama\u015ft\u0131racak ve onlar\u0131 ne\u015felendirecek \u015fekilde g\u00f6z al\u0131c\u0131 \u00e7e\u015fitli bitki t\u00fcrlerini ye\u015fertir."},{"id":3471,"sura":22,"from_aya":6,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6-7. \u0130\u015fte bu iki delil, \u015fu be\u015f hususa kesin olarak delalet etmektedir: \u00c2dem o\u011flunu size a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde yaratan ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc dirilten O\u2019dur. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah hakk\u0131n ta kendisidir.\u201d Kendisinden ba\u015fkas\u0131na ibadet olunmamas\u0131 gereken, hak ma\u2019bud olan Rabd\u0131r. O\u2019na ibadet hakk\u0131n kendisidir, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndakilere ibadet ise bat\u0131ld\u0131r. \u201cO, \u00f6l\u00fcleri diriltecektir.\u201d T\u0131pk\u0131 varl\u0131klar\u0131 ilkin yaratt\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc diriltti\u011fi gibi. \u201cve O, her \u015feye g\u00fc\u00e7 yetirendir.\u201d Nitekim sizlere de tan\u0131k oldu\u011funuz \u00fczere kudretinin harikuladeliklerini ve san\u2019at\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6stermi\u015ftir. \u201cK\u0131yamet de mutlaka gelecektir, onda hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe yoktur.\u201d \u00d6yleyse onun ger\u00e7ekle\u015fmesini uzak bir ihtimal g\u00f6rmenin a\u00e7\u0131klanabilir bir taraf\u0131 bulunmamaktad\u0131r. \u201cVe Allah, muhakkak kabirdekileri diriltecektir.\u201d Sonra da iyisi ile k\u00f6t\u00fcs\u00fc ile amellerinizin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir."},{"id":3472,"sura":22,"from_aya":8,"to_aya":10,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"8- \u0130nsanlardan baz\u0131s\u0131 vard\u0131r ki Allah hakk\u0131nda bilgisiz, delilsiz ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir kitap olmaks\u0131z\u0131n tart\u0131\u015f\u0131r. \n9- B\u00fcy\u00fcklenip y\u00fcz \u00e7evirir de insanlar\u0131 Allah yolundan sapt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. D\u00fcnyada onun i\u00e7in r\u00fcsvayl\u0131k vard\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de ona yak\u0131c\u0131 ate\u015f azab\u0131n\u0131 tatt\u0131r\u0131r\u0131z.\n10- \u201c\u0130\u015fte bu, kendi ellerinin \u00f6nceden g\u00f6nderdikleri sebebi iledir, yoksa Allah kullar\u0131na zulmedici de\u011fildir.\u201d"},{"id":3473,"sura":22,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. Daha \u00f6nceki (3. ayette ge\u00e7en) tart\u0131\u015fma, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 taklit edenlerin yapt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma idi. Burada ise bid\u2019atlere \u00e7a\u011f\u0131ran azg\u0131n \u015feytan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma s\u00f6z konusu edilmektedir. Y\u00fcce Allah, bu \u015feytan\u0131n \u201cAllah hakk\u0131nda\u201d sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u201cbir bilgi\u201d sahibi olmadan ve \u201cbir delili\u201d bulunmaks\u0131z\u0131n Allah\u2019\u0131n peygamberlerine ve onlara t\u00e2bi olanlara kar\u015f\u0131 bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcp bu yolla hakk\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctmek maksad\u0131 ile tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. O, bu tart\u0131\u015fmas\u0131nda kendisini do\u011fruya iletecek kimseye uymad\u0131\u011f\u0131 gibi ona do\u011fruyu g\u00f6steren bir akla da hid\u00e2yet bulmu\u015f bir kimseye de uymamaktad\u0131r. \u201cAyd\u0131nlat\u0131c\u0131\u201d a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r \u201cbir kitab\u0131\u201d da yoktur. Onun ne akl\u00ee ne de nakl\u00ee bir delili vard\u0131r. Onun ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, ancak \u015feytan\u0131n kendisine telkin etti\u011fi birtak\u0131m \u015f\u00fcphelerden ibarettir: \u201cGer\u00e7ekten \u015feytanlar sizinle m\u00fccadele etmeleri i\u00e7in kendi dostlar\u0131na telkinde bulunurlar.\u201d (el-En\u2019am, 6\/21)"},{"id":3474,"sura":22,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9-10. Bununla birlikte \u201cb\u00fcy\u00fcklenip y\u00fcz \u00e7evirir\u201d, yan\u0131n\u0131 ve y\u00fcz\u00fcn\u00fc ba\u015fka tarafa d\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. Bu, onun hakka kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fcklenmesini, insanlar\u0131 da hakir g\u00f6rmesini kinayeli olarak anlatan bir ifadedir. O, faydas\u0131z bilgisi sebebi ile \u015f\u0131marm\u0131\u015f, hak ehlini ve beraberlerinde bulunan hakk\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemi\u015ftir. \u201cinsanlar\u0131 Allah yolundan sapt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u201d o, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n davet\u00e7ilerindendir. Bunun kapsam\u0131na da b\u00fct\u00fcn k\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6nderleri girer. Daha sonra Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylesinin d\u00fcnya ve \u00e2hiretteki cezas\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cD\u00fcnyada onun i\u00e7in r\u00fcsvayl\u0131k vard\u0131r.\u201d Yani \u00e2hiretten \u00f6nce o, daha bu d\u00fcnyada rezil olur. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hayret verici \u00e2yetlerinden birisidir. K\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131\u011fa davet edenlerden olup da lay\u0131k oldu\u011fu \u015fekilde ve durumuna uygun olarak insanlar taraf\u0131ndan kendisine k\u0131z\u0131lmad\u0131k, lanet okunmayan, nefret edilmeyen ve yerilmeyen hi\u00e7 kimse yoktur. \u201cK\u0131yamet g\u00fcn\u00fc de ona yak\u0131c\u0131 ate\u015f azab\u0131n\u0131 tatt\u0131r\u0131r\u0131z.\u201d O ate\u015fi, ileri derecedeki s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 yak\u0131c\u0131 alevini tatt\u0131r\u0131r\u0131z. Bu azap, d\u00fcnyada iken kendi elleri ile kazand\u0131klar\u0131 sebebi iledir. \u201cYoksa Allah kullar\u0131na zulmedici de\u011fildir.\u201d"},{"id":3475,"sura":22,"from_aya":11,"to_aya":13,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"11- \u0130nsanlardan baz\u0131s\u0131 vard\u0131r ki Allah\u2019a bir y\u00f6nden kulluk eder. E\u011fer bir hay\u0131r elde ederse onunla tatmin olur. \u015e\u00e2yet ba\u015f\u0131na bir musibet gelirse y\u00fcz \u00fcst\u00fc geri (k\u00fcfre) d\u00f6ner. B\u00f6ylece d\u00fcnyay\u0131 da \u00e2hireti de kaybeder. \u0130\u015fte bu, apa\u00e7\u0131k h\u00fcsran\u0131n ta kendisidir.\n12- O, Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendisine zarar da veremeyen fayda da sa\u011flamayan \u015feylere yalvar\u0131r. \u0130\u015fte bu, (haktan olabildi\u011fince) uzak sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ta kendisidir.\n13- Zarar vermesi, fayda vermesi ihtimalinden daha y\u00fcksek olana yalvar\u0131r. O (yalvard\u0131\u011f\u0131), ne k\u00f6t\u00fc bir yard\u0131mc\u0131, ne k\u00f6t\u00fc bir arkada\u015ft\u0131r!"},{"id":3476,"sura":22,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. Yani insanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n iman\u0131 zay\u0131ft\u0131r. \u0130man kalbine girmemi\u015f ve iman\u0131n o g\u00fczel lezzetini tatmam\u0131\u015ft\u0131r. Aksine o, dine ya korkusundan dolay\u0131 yahut da zor zamanlarda sebat etmeyecek bir \u015fekilde \u00f6ylesine girmi\u015ftir. \u201cE\u011fer bir hay\u0131r elde ederse onunla tatmin olur.\u201d Yani r\u0131zk\u0131, bol bol gelmeye devam edip de ho\u015funa gitmeyecek bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015fmazsa, iman\u0131 ile de\u011fil de bu hay\u0131rla tatmin olur, huzur bulur. B\u00f6ylesini Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n cezaland\u0131rmamas\u0131 ve onu kendisini dininden \u00e7evirecek t\u00fcrden birtak\u0131m imtihanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakmamas\u0131 muhtemeldir. Ama \u201c\u015f\u00e2yet ba\u015f\u0131na\u201d ho\u015funa gitmeyece\u011fi \u201cbir musibet gelirse\u201d yahut sevdi\u011fi bir \u015feyi kaybederse \u201cy\u00fcz \u00fcst\u00fc geri (k\u00fcfre) d\u00f6ner.\u201d Dininden irtidat eder. \u201cB\u00f6ylece d\u00fcnyay\u0131 da \u00e2hireti de kaybeder.\u201d D\u00fcnyaya gelince o, irtidat etmekle ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131, irtidat etmeyi sermayesi kabul edip elde edece\u011fini sand\u0131\u011f\u0131 \u015feyin bedeli sayd\u0131\u011f\u0131 o \u015feyi elde edemez. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kar ve kendisine k\u0131smet olarak takdir edilenden ba\u015fkas\u0131 ula\u015fmaz. Ahiretteki kayb\u0131 ise a\u015fikard\u0131r. Zira o, eni g\u00f6kler ve yer olan cennetten mahrum kalm\u0131\u015f, cehennem ate\u015fini hak etmi\u015ftir. \u201c\u0130\u015fte bu, apa\u00e7\u0131k h\u00fcsran\u0131n\u201d herkes taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcp bilinen zarar\u0131n \u201cta kendisidir.\u201d"},{"id":3477,"sura":22,"from_aya":12,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. Bu y\u00fcz \u00fcst\u00fc geri d\u00f6nen ki\u015fi \u201cAllah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendisine zarar da veremeyen, fayda da sa\u011flayamayan \u015feylere yalvar\u0131r.\u201d ki Allah\u2019tan ba\u015fka kendisine dua ve ibadet edilen her bir varl\u0131\u011f\u0131n niteli\u011fi de budur. Onlar ne kendilerine ne de ba\u015fkalar\u0131na, ne bir fayda sa\u011flayabilir, ne de bir zarar verebilirler. \u201c\u0130\u015fte bu, (haktan olabildi\u011fince) uzak sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ta kendisidir.\u201d Bu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n uzakl\u0131\u011f\u0131 son haddine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Zira b\u00f6yle bir kimse, fayda ve zarar verebilen, hem kendisi muhta\u00e7 olmayan, hem de ba\u015fkas\u0131n\u0131n ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan\u0131n ibadetinden y\u00fcz \u00e7evirmi\u015f, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ya kendisi gibi yahut kendisinden daha a\u015fa\u011f\u0131 bir yarat\u0131lm\u0131\u015fa y\u00f6nelmi\u015ftir ki o yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n da hi\u00e7bir \u015feye g\u00fcc\u00fc yetmez. Aksine ona ibadet eden ki\u015finin maksad\u0131n\u0131n tam z\u0131dd\u0131na ula\u015fma ihtimali \u00e7ok daha y\u00fcksektir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n13. \u201cZarar vermesi fayda vermesi ihtimalinden daha y\u00fcksek olana yalvar\u0131r.\u201d ki bunun akla da bedene de d\u00fcnyaya da \u00e2hirete de verece\u011fi zararlar bilinen bir husustur. Yalvar\u0131lan bu ma\u2019bud \u201cne k\u00f6t\u00fc bir yard\u0131mc\u0131, ne k\u00f6t\u00fc bir arkada\u015ft\u0131r!\u201d B\u00f6ylesinin arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek pek k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc yard\u0131mc\u0131 ve arkada\u015f edinmekten ama\u00e7, fayda elde etmek ve zarar\u0131 \u00f6nlemektir. E\u011fer bunlardan hi\u00e7biri ger\u00e7ekle\u015fmiyor ise bunu yapan ki\u015fi yerilir ve k\u0131nan\u0131r."},{"id":3478,"sura":22,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"14- \u015e\u00fcphe yok ki Allah, iman edip salih ameller i\u015fleyenleri altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetlere koyacakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz Allah, diledi\u011fini yapar."},{"id":3479,"sura":22,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. Y\u00fcce Allah, bat\u0131l\u0131 ileri s\u00fcrerek tart\u0131\u015f\u0131p m\u00fccadele eden kimseleri s\u00f6z konusu ettikten ve onlar\u0131n, bu konuda ba\u015fkas\u0131n\u0131 taklit eden ve bizzat bat\u0131la davet eden olmak \u00fczere iki k\u0131sma ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirttikten sonra zahiren \u201cm\u00fc\u2019min\u201d ad\u0131n\u0131 alanlar\u0131n da iki k\u0131sma ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 zikretmektedir. Bu k\u0131s\u0131mlardan biri, az \u00f6nce ge\u00e7ti\u011fi \u00fczere kalbine hen\u00fcz iman girmemi\u015f olanlard\u0131r. \u0130kinci k\u0131s\u0131m ise ger\u00e7ek m\u00fc\u2019min olup sahip oldu\u011fu iman\u0131n\u0131 salih amellerle do\u011frulayanlard\u0131r. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 alt\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetlere sokaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Cennete bu ad\u0131n verili\u015f sebebi, pek \u00e7ok konaklar, k\u00f6\u015fkler, a\u011fa\u00e7lar ve bitkiler ihtiva etmesi ve bunlar\u0131n \u00e7okluklar\u0131 ile i\u00e7inde bulunan kimseleri \u00f6rt\u00fcp gizlemeleridir. \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah, diledi\u011fini yapar.\u201d Y\u00fcce Allah, diledi\u011fini yerine getirir. Kimse O\u2019na kar\u015f\u0131 koyamaz, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamaz. Bunlardan birisi de cennetlikleri cennete ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Y\u00fcce Allah, l\u00fctuf ve kereminden bizi de onlardan k\u0131ls\u0131n."},{"id":3480,"sura":22,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- Kim Allah\u2019\u0131n, o (Peygamber\u2019e) d\u00fcnyada ve \u00e2hirette yard\u0131m etmeyece\u011fini san\u0131yorsa sem\u00e2ya bir ip uzats\u0131n, sonra da (oradan gelecek yard\u0131m\u0131) kessin de baks\u0131n bakal\u0131m ba\u015fvurdu\u011fu bu tuzak, \u00f6fkelendi\u011fi \u015feyi giderecek mi?"},{"id":3481,"sura":22,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. Yani Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fcne yard\u0131m etmeyece\u011fini kabul eden, dininin pek yak\u0131nda yok olup gidece\u011fini zanneden kimse \u015funu bilsin ki yard\u0131m ve zafer, Allah\u2019tand\u0131r ve sem\u00e2dan iner. \u00d6yleyse bu kimse \u201csem\u00e2ya bir ip uzats\u0131n, sonra da\u201d oraya t\u0131rman\u0131p Allah Ras\u00fbl\u00fcne gelen yard\u0131m\u0131 \u201ckessin de baks\u0131n bakal\u0131m ba\u015fvurdu\u011fu bu tuzak, \u00f6fkelendi\u011fi \u015feyi giderecek mi?\u201d Yani Allah Ras\u00fbl\u00fcne kar\u015f\u0131 kurdu\u011fu bu tuzak, ona kar\u015f\u0131 sava\u015f ve m\u00fccadelesi, onun dinini ortadan kald\u0131rma tutkusu, kendisini \u00f6fkelendiren dininin galip gelmesini ortadan kald\u0131rabilir mi? Bu, olumsuz anlamda bir sorudur. Yani b\u00f6yle bir kimse, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler ve ba\u015fvurdu\u011fu yollar ile kendisini \u00f6fkelendiren \u015feyi ortadan kald\u0131rmaya g\u00fc\u00e7 yetiremeyecektir. Bu \u00e2yet-i kerimenin anlam\u0131 \u015fudur: Ey Allah Ras\u00fbl\u00fc Muhammed\u2019e d\u00fc\u015fmanl\u0131k eden, onun dininin nurunu s\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fan ve bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n -bilgisizli\u011fi dolay\u0131s\u0131 ile- kendisine bir fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 zanneden ki\u015fi! \u015eunu bil ki sen, bu u\u011furda hangi yola ba\u015fvurursan vur, Allah Ras\u00fbl\u00fcne kar\u015f\u0131 tuzak kurmak i\u00e7in istedi\u011fin kadar \u00e7al\u0131\u015f bu, seni \u00f6fkelendiren \u015feyi ortadan kald\u0131rmayacak ve kinini susturmayacakt\u0131r. Bu konuda g\u00fcc\u00fcn asla yeterli gelmez. Ancak biz, sana bir fikir verelim. Sen de bunu yapt\u0131\u011f\u0131n takdirde kinini susturabilir ve -e\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse- Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne gelecek yard\u0131m\u0131 kesebilirsin. Bu hususta sen bu i\u015fi uygun yolundan ger\u00e7ekle\u015ftirmeye ve gerekli yollar\u0131 izleyerek ona varmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n. \u015e\u00f6yle ki liften veya ba\u015fka bir \u015feyden yap\u0131lm\u0131\u015f bir ip bul. Sonra bunu semaya ba\u011fla, sonra da bu ipe t\u0131rman\u0131p zaferin ve yard\u0131m\u0131n indi\u011fi g\u00f6k kap\u0131lar\u0131na ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f. Ard\u0131ndan bu kap\u0131lar\u0131 kapat ve kilitle. B\u00f6ylece bu yard\u0131m\u0131 kes. Sen, ancak bu yolla kinini bast\u0131rabilirsin. \u0130\u015fte senin i\u00e7in uygun fikir ve ba\u015fvurabilece\u011fin tek yol budur. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir yolla seni \u00f6fkelendiren hususu ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131n sanma! Bu konuda yarat\u0131lm\u0131\u015flardan kim yard\u0131m ederse etsin, yine durum de\u011fi\u015fmez.\nu \u00e2yet-i kerimede Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n; dinine, peygamberine ve m\u00fc\u2019min kullar\u0131na il\u00e2hi yard\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6nderece\u011fine dair bir vaat ve m\u00fcjde vard\u0131r ve bu, a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Di\u011fer taraftan Allah\u2019\u0131n nurunu a\u011f\u0131zlar\u0131 ile s\u00f6nd\u00fcrmek isteyen k\u00e2firlerin, bu emellerini ger\u00e7ekle\u015ftirmelerinin imkans\u0131z oldu\u011fu da ifade edilmektedir. Zira Allah nurunu tamamlayacakt\u0131r, k\u00e2firler ho\u015f g\u00f6rmeseler ve ellerindeki b\u00fct\u00fcn imk\u00e2nlar\u0131 ortaya koysalar bile. "},{"id":3482,"sura":22,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"16- \u0130\u015fte biz, o (Kur'\u00e2n\u2019\u0131) b\u00f6ylece apa\u00e7\u0131k \u00e2yetler halinde indirdik. \u015e\u00fcphesiz ki Allah, diledi\u011fini do\u011fru yola iletir. "},{"id":3483,"sura":22,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. Yani i\u015fte b\u00f6ylelikle biz, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunuyoruz. Onu \u201capa\u00e7\u0131k \u00e2yetler\u201d yani faydal\u0131 b\u00fct\u00fcn maksat ve meselelere delil olan belgeler halinde indirdik. Ama hid\u00e2yet, Allah\u2019\u0131n elindedir. Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet bulmas\u0131n\u0131 diledi\u011fi kimseler, bu Kur\u2019an-\u0131 Kerim ile hidayet bulur, onu kendisine rehber ve uyulacak \u00f6nder edinir, onun nuru ile ayd\u0131nlan\u0131r. Allah\u2019\u0131n hid\u00e2yet bulmas\u0131n\u0131 dilemedi\u011fi kimselere ise her t\u00fcrl\u00fc \u00e2yet gelecek olsa dahi onlar iman etmezler. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in de ona hi\u00e7bir faydas\u0131 olmaz. Aksine Kur\u2019an-\u0131 Kerim, onun aleyhine bir delil olur."},{"id":3484,"sura":22,"from_aya":17,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"17- \u0130man edenler, yahudiler, sabi\u00eeler, hristiyanlar, Mecusiler\/ate\u015fperestler ve m\u00fc\u015frikler var ya muhakkak Allah, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde bunlar\u0131n aralar\u0131nda h\u00fckmedecektir. \u015e\u00fcphesiz Allah her \u015feye \u015fahittir.\n18- G\u00f6rmez misin mi ki g\u00f6klerde ve yerde olan herkes, g\u00fcne\u015f, ay, y\u0131ld\u0131zlar, da\u011flar, a\u011fa\u00e7lar, hayvanlar ve insanlardan bir \u00e7o\u011fu Allah\u2019a secde ederler? Onlardan bir\u00e7o\u011funa da azap hak olmu\u015ftur. Allah\u2019\u0131n zelil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aziz edecek hi\u00e7 kimse yoktur. \u015e\u00fcphesiz Allah diledi\u011fini yapar.\n19- Bu iki s\u0131n\u0131f, Rableri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fan iki has\u0131md\u0131rlar. K\u00e2firlere gelince onlar i\u00e7in ate\u015ften elbiseler bi\u00e7ilir ve ba\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerinden kaynar su d\u00f6k\u00fcl\u00fcr. \n20- (\u00d6yle ki) o suyla kar\u0131nlar\u0131nda ne varsa eritilir, derileri de.\n21- Onlar i\u00e7in demir sopalar da vard\u0131r.\n22- (Ya\u015fad\u0131klar\u0131) ac\u0131dan dolay\u0131 oradan \u00e7\u0131kmak istedikleri her seferinde oraya geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler ve onlara: \u201cYak\u0131c\u0131 ate\u015fin azab\u0131n\u0131 tad\u0131n\u201d denir.\n23- Allah, iman edip salih ameller i\u015fleyenleri ise altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetlere koyacakt\u0131r. Onlar orada alt\u0131n bileziklerle ve incilerle bezenirler. Oradaki giyecekleri de ipektir.\n24- Onlar (Allah taraf\u0131ndan) hem g\u00fczel s\u00f6ze ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r, hem de Ham\u00eed olan\u0131n yoluna ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r."},{"id":3485,"sura":22,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. Y\u00fcce Allah, yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7e\u015fitli dinlere mensup kimseleri, kendilerine kitap verilmi\u015f olanlar\u0131, m\u00fc\u2019minleri, yahudileri, hristiyanlar\u0131, sabiileri, mecusileri ve m\u00fc\u015frikleri s\u00f6z konusu ederek bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde bir araya getirece\u011fini ve aralar\u0131nda adaletli h\u00fckm\u00fcn\u00fc vererek hak yolda m\u0131 bat\u0131l pe\u015finde mi olduklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermekte ve tespit etmi\u015f oldu\u011fu, yazd\u0131\u011f\u0131 ve \u015fahit oldu\u011fu amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendilerine verece\u011fini bildirmektedir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u00e2yet-i kerimenin sonunda: \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah her \u015feye \u015fahittir\u201d buyurmaktad\u0131r. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu \u00e7e\u015fitli din mensuplar\u0131 aras\u0131nda verece\u011fi h\u00fckm\u00fc ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak a\u00e7\u0131klayarak \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3486,"sura":22,"from_aya":19,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. \u201cBu iki s\u0131n\u0131f, Rableri hakk\u0131nda tart\u0131\u015fan iki has\u0131md\u0131rlar.\u201d Yani her birisi kendisinin hakl\u0131 oldu\u011funu iddia etmektedir. \u201cBunlar Rab\u2019leri hakk\u0131nda davala\u015fan iki has\u0131md\u0131rlar.\u201d Her birisi hakl\u0131 oldu\u011funu iddia etmektedir. \u201cK\u00e2firlere gelince\u201d Bu; yahudi, hristiyan, mecusi, sabi\u00ee ve m\u00fc\u015frik olan b\u00fct\u00fcn k\u00e2firleri kapsar \u201conlar i\u00e7in ate\u015ften elbiseler bi\u00e7ilir.\u201d Yani onlara katrandan elbiseler dikilir ve bu elbiseler de ate\u015fe verilir. Bundan maksat da b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile azab\u0131n onlar\u0131 ku\u015fatmas\u0131d\u0131r.\n20. \u201cBa\u015flar\u0131n\u0131n \u00fczerinden\u201d son derece \u201ckaynar su d\u00f6k\u00fcl\u00fcr.\u201d Bu son derece kaynar su ile \u201ckar\u0131nlar\u0131nda\u201d et, ya\u011f ve ba\u011f\u0131rsak gibi her \u201cne varsa\u201d bu suyun a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u201ceritilir.\u201d\n21. \u201cOnlar i\u00e7in demir sopalar da vard\u0131r.\u201d Bu demir sopalar, olduk\u00e7a sert ve ha\u015fin meleklerin ellerinde bulunacak ve onlar da k\u00e2firlere bu demir sopalarla vurup onlar\u0131 peri\u015fan edeceklerdir.\n22. \u201c(Ya\u015fad\u0131klar\u0131) ac\u0131dan dolay\u0131 oradan \u00e7\u0131kmak istedikleri her seferinde oraya geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrler.\u201d Azaplar\u0131 bir s\u00fcre olsun hafifletilmez, onlara herhangi bir s\u00fcre de verilmez. Azarlanmalar\u0131 maksad\u0131 ile de: \u201cYak\u0131c\u0131 ate\u015fin\u201d yani kalpleri ve bedenleri kavuran o ate\u015fin \u201cazab\u0131n\u0131 tad\u0131n\u201d denilir."},{"id":3487,"sura":22,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. \u201cAllah, iman edip salih ameller i\u015fleyenleri ise altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan cennetlere koyacakt\u0131r.\u201d Bilindi\u011fi gibi iman edip salih amel i\u015fleme vasf\u0131, ancak b\u00fct\u00fcn kitaplara ve b\u00fct\u00fcn peygamberlere iman eden m\u00fcsl\u00fcmanlar hakk\u0131nda s\u00f6z konusudur, ba\u015fkalar\u0131 buna dahil de\u011fildir. \u201cOnlar orada alt\u0131n bileziklerle ve incilerle bezenirler.\u201d Erkekleri de kad\u0131nlar\u0131 da alt\u0131n bilezikler tak\u0131n\u0131rlar. \u201cOradaki giyecekleri de ipektir.\u201d B\u00f6ylelikle mazhar olacaklar\u0131 nimetler, tam ve eksiksiz olacakt\u0131r: Cennetlerde bulunan olduk\u00e7a lezzetli ve \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit yiyecekler, ak\u0131p duran \u0131rmaklar -ki bunlar sudan, s\u00fctten, baldan ve \u015faraptan \u0131rmaklard\u0131r-, ayr\u0131ca \u00e7e\u015fitli elbiseler ve m\u00fckemmel zinet e\u015fyalar\u0131\u2026 b\u00fct\u00fcn bunlar mazhar olacaklar\u0131 nimetlerin eksiksiz olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu bunlar\u0131 sa\u011flayan sebep ise \u015fudur:"},{"id":3488,"sura":22,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. \u201cOnlar hem g\u00fczel s\u00f6ze\u201d en faziletlisi ve en g\u00fczeli ihl\u00e2s kelimesi (l\u00e2 il\u00e2he illallah, kelime-i tevhid) olan ve Allah\u2019\u0131n zikrini i\u00e7eren yahut da Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na ihsan ve iyilik mahiyetinde bulunan t\u00fcm g\u00fczel s\u00f6zlere \u201cula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Hem de Ham\u00eed yola\/Ham\u00eed\u2019in yoluna ula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.\u201d Hamid, yani \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k, g\u00fczel yola (\u0130slam\u2019a) iletilmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015feriat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc, hikmetlidir, \u00f6vg\u00fcye lay\u0131kt\u0131r, onun emrettikleri g\u00fczel, yasak k\u0131ld\u0131klar\u0131 ise \u00e7irkindir. Bu \u015feriat herhangi bir kusur ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k i\u00e7ermeyen faydal\u0131 bilgiyi ve salih ameli kapsayan dindir. Mana \u015f\u00f6yle de olabilir: Onlar Hamid (her t\u00fcrl\u00fc hamde lay\u0131k) olan Allah\u2019\u0131n yoluna iletilmi\u015flerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, \u00e7o\u011funlukla \u201cyol\u201du kendisine izafe ederek zikretmektedir. Bunun sebebi ise bu yolun, izleyenini Allah\u2019a ula\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Burada Allah'\u0131n \u201cHam\u00eed\u201d g\u00fczel isminin an\u0131l\u0131\u015f\u0131, onlar\u0131n hid\u00e2yete, Rablerine hamdleri ve O\u2019nun onlara ihsan etmi\u015f oldu\u011fu l\u00fctuf sebebi ile nail olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7indir. Bundan dolay\u0131 cennette \u015f\u00f6yle dua edeceklerdir: \u201cBizi buna ula\u015ft\u0131ran Allah\u2019a hamd olsun. Allah bizi buna ula\u015ft\u0131rmasayd\u0131 kendili\u011fimizden buna ula\u015famazd\u0131k.\u201d (el-Araf, 7\/143)"},{"id":3489,"sura":22,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. Y\u00fcce Allah, (iki has\u0131m taraftan bahseden) \u00e2yet-i kerimeler aras\u0131nda (18. \u00e2yet-i kerimede) b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n, g\u00f6klerde ve yerde bulunan her \u015feyin, g\u00fcne\u015fin, ay\u0131n, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n, da\u011flar\u0131n, a\u011fa\u00e7lar\u0131n, b\u00fct\u00fcn canl\u0131 varl\u0131klar\u0131n ve m\u00fc\u2019minler demek olan \u201cpek \u00e7ok insan\u0131n\u201d kendisine secde etti\u011fini s\u00f6z konusu etmektedir. \u201cOnlardan bir\u00e7o\u011funa da azap hak olmu\u015ftur.\u201d K\u00fcfr\u00fc ve iman etmemesi sebebi ile Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 imana muvaffak k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 onlar i\u00e7in azap kesindir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, b\u00f6ylelerini hakir ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201cAllah\u2019\u0131n zelil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aziz edecek hi\u00e7 kimse yoktur.\u201d O\u2019nun diledi\u011fini kimse reddedemez, O\u2019nun iradesine kimse kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamaz. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar, Rablerine secde edip O\u2019nun azameti \u00f6n\u00fcnde zilletle e\u011fildiklerine, izzeti \u00f6n\u00fcnde boyun b\u00fck\u00fcp O\u2019nun u\u00e7suz bucaks\u0131z saltanat\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131klar\u0131na g\u00f6re bu, yaln\u0131zca kendisinin mabud, rab, her t\u00fcrl\u00fc hamde lay\u0131k, mutlak h\u00fck\u00fcmran oldu\u011funa delildir. Ayr\u0131ca O\u2019na ibadeti b\u0131rak\u0131p ba\u015fkalar\u0131na ibadete y\u00f6nelen kimselerin de haktan alabildi\u011fine uzak bir \u015fekilde sap\u0131tm\u0131\u015f oldu\u011funa ve apa\u00e7\u0131k bir h\u00fcsrana ve ziyana mahkum olaca\u011f\u0131na da delildir."},{"id":3490,"sura":22,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- \u015e\u00fcphe yok ki k\u00e2fir olanlar, hem Allah\u2019\u0131n yolundan hem de yolcu olsun yerli olsun t\u00fcm insanlar i\u00e7in e\u015fit (bir ibadet yeri) k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z Mescid-i Haram\u2019dan al\u0131koyanlar (bilsinler ki) kim orada zulmedip haktan sapmaya kalk\u0131\u015f\u0131rsa biz, ona can yak\u0131c\u0131 bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z."},{"id":3491,"sura":22,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Y\u00fcce Allah, Rablerini inkar eden m\u00fc\u015friklerin tutturdu\u011fu yolun ne kadar \u00e7irkin oldu\u011funu, onlar\u0131n hem Allah\u2019\u0131 ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc ink\u00e2r edip k\u00e2fir olduklar\u0131n\u0131, hem de Allah\u2019\u0131n yolundan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 al\u0131koyarak insanlar\u0131n iman etmelerini \u00f6nlediklerini haber vermektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde onlar\u0131n, kendilerinin de atalar\u0131n\u0131n da m\u00fclk\u00fc olmayan Mescid-i Haram\u2019dan da insanlar\u0131 al\u0131koyduklar\u0131n\u0131 bildirmektedir. Halbuki orada b\u00fct\u00fcn insanlar, yani orada ikamet edenler de ba\u015fka yerden oraya gelenler de birbirlerine e\u015fittirler. Hatta bu k\u00e2fir ve m\u00fc\u015frikler, insanl\u0131\u011f\u0131n en faziletlisi olan Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i ve ashab\u0131n\u0131 dahi Mescid-i Haram\u2019dan al\u0131koymu\u015flard\u0131r.\nescid-i Haram\u2019a h\u00fcrmet g\u00f6stermenin ve onu tazim etmenin bir par\u00e7as\u0131 olmak \u00fczere \u201ckim orada zulmedip haktan sapmaya kalk\u0131\u015f\u0131rsa biz, ona can yak\u0131c\u0131 bir azap tatt\u0131r\u0131r\u0131z.\u201d Harem b\u00f6lgesinde sadece zul\u00fcmle haktan sapmaya kalk\u0131\u015fmak, bunu irade etmek dahi azab\u0131 gerektiren bir \u015feydir. Halbuki onun d\u0131\u015f\u0131ndaki yerlerde ise kul, ancak zul\u00fcm i\u015fledi\u011fi takdirde cezaland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak eder. Bu durumda orada zulm\u00fcn en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan k\u00fcfr\u00fc, \u015firki, Allah\u2019\u0131n yolundan al\u0131koyup Beyt-i Haram\u2019\u0131 ziyaret etmek isteyenleri engelleme su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fleyen kimsenin hali nice olur? Allah\u2019\u0131n b\u00f6ylelerine ne yapaca\u011f\u0131 zannedilir? \nu \u00e2yet-i kerimede Hareme gereken sayg\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesinin, onun ileri derecede tazim edilmesinin farz oldu\u011funa, orada masiyette bulunmak iste\u011finin ve fiilen masiyet i\u015flemenin sak\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekenler aras\u0131nda oldu\u011funa a\u00e7\u0131k delil vard\u0131r."},{"id":3492,"sura":22,"from_aya":26,"to_aya":29,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"26- Hani biz \u0130brahim\u2019e Beyt\u2019in yerini tayin edip haz\u0131rlam\u0131\u015f ve \u015f\u00f6yle demi\u015ftik: \u201cBana hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fma! Tavaf edenler, k\u0131yamda duranlar, r\u00fck\u00fb\u2019 ve secde edenler i\u00e7in Beyt\u2019imi temizle!\u201d\n27- \u201c\u0130nsanlar aras\u0131nda hacc\u0131 il\u00e2n et de hem yayan hem de her uzak yoldan gelecek yorgun develer \u00fcst\u00fcnde sana gelsinler.\u201d\n28- \u201cT\u00e2 ki kendilerine y\u00f6nelik birtak\u0131m menfaatlere tan\u0131k olsunlar ve belirli g\u00fcnlerde Allah\u2019\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi kurbanl\u0131k hayvanlar \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. Art\u0131k onlardan yiyin ve eli dar olan fakire de yedirin.\u201d\n29- \u201cSonra kirlerini gidersinler, adaklar\u0131n\u0131 yerine getirsinler ve Beyt-i Atik\u2019i tavaf etsinler.\u201d"},{"id":3493,"sura":22,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. Y\u00fcce Allah, Beyt-i Haram\u2019\u0131n y\u00fcceli\u011fini, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve onu bina eden Halilurrahman\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHani biz \u0130brahim\u2019e Beyt\u2019in yerini edip haz\u0131rlam\u0131\u015f.\u201d Yani oray\u0131 ona haz\u0131rlam\u0131\u015f ve orada konaklamas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131k. Z\u00fcrriyetinin baz\u0131s\u0131n\u0131 Allah, orada yerle\u015fenlerden k\u0131lm\u0131\u015f ve ona Beyt\u2019i bina etmesini emretmi\u015fti. O da Allah\u2019tan takv\u00e2 esas\u0131 \u00fczerine o evi bina etmi\u015f, Allah\u2019a itaat temeli \u00fczerine onu y\u00fckseltmi\u015fti. O\u011flu \u0130smail ile birlikte bu Beyt\u2019i in\u015fa etmi\u015flerdi. Y\u00fcce Allah, ona amellerini yaln\u0131zca Allah\u2019a halis k\u0131lmas\u0131 ve o Beyt\u2019i Allah ad\u0131na bina ederek kendisine hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmamas\u0131n\u0131 da emretmi\u015fti. \u201cTavaf edenler... i\u00e7in Beyt\u2019imi\u201d \u015firkten, g\u00fcnahlardan, t\u00fcrl\u00fc pisliklerden ve kirlerden \u201ctemizle!\u201d Y\u00fcce Allah'\u0131n burada Beyt\u2019i kendi zat\u0131na izafe etmesinin sebebi, bu Beyt\u2019in \u015ferefi ve fazileti dolay\u0131s\u0131 iledir. Kalplerin ona besledikleri sevginin daha da b\u00fcy\u00fcmesi ve artmas\u0131, kalplerin ona meyledip her y\u00f6nden ona ak\u0131n etmeleri i\u00e7indir. Ayr\u0131ca oran\u0131n tertemiz k\u0131l\u0131n\u0131p ta\u2019zim edilmesini sa\u011flamak maksad\u0131ylad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc oras\u0131, tavaf edenlerin, orada itikafa girenlerin, zikir, Kur\u2019an okumak, ilim \u00f6\u011frenmek, \u00f6\u011fretmek vb. gibi Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7e\u015fitli ibadetleri yapmak \u00fczere orada bulunan kimselerin Rabbinin Beyt\u2019idir\/evidir. \u201cR\u00fck\u00fb\u2019 ve secde edenler i\u00e7in\u201d yani namaz k\u0131lanlar i\u00e7in de tertemiz edilmelidir. Yani: Sen benim evimi, maksatlar\u0131 mevl\u00e2lar\u0131na itaat, O\u2019nun Beyt\u2019inin yan\u0131nda O\u2019na yak\u0131nla\u015fmak ve O\u2019na hizmet etmek olan bu faziletli kimseler i\u00e7in Beyt\u2019imi temizle! \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n buna hakk\u0131 vard\u0131r, hem de onlar ikram g\u00f6rmeye lay\u0131kt\u0131rlar. Onlar i\u00e7in Beyt\u2019in tertemiz edilmesi de onlara yap\u0131lacak ikram\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Namaz ve tavaf gibi ibadetlerle me\u015fgul olanlar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtacak \u015fekilde y\u00fcksek ve bo\u015f seslerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 da bu Beyt\u2019in temizlenmesinin kapsam\u0131na girer.\nyet-i kerimede tavaf\u0131n, itikaftan ve namazdan \u00f6nce s\u00f6z konusu edilmesi, tavaf\u0131n sadece bu Beyt\u2019e has bir ibadet olu\u015fundand\u0131r. \u0130tikafin \u00f6ncelenmesi ise onun sadece mescidlerde yap\u0131lan bir ibadet olmas\u0131ndad\u0131r."},{"id":3494,"sura":22,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. \u201c\u0130nsanlar aras\u0131nda hacc\u0131 ilan et.\u201d Yani onlara hacc\u0131 bildir, onlar\u0131 haccetmeye \u00e7a\u011f\u0131r, yak\u0131ndakine de uzakta bulunana da hacc\u0131n farziyetini ve faziletini bildir. Davet edecek olursan hac ve umre yapmak maksad\u0131 ile senin yan\u0131na geleceklerdir. Hem de \u015fevklerinden dolay\u0131 yaya yani bineksiz olarak \u201chem de her uzak yoldan gelecek yorgun develer \u00fcst\u00fcnde\u201d Yani pek uzak mesafeleri, da\u011flar aras\u0131ndaki ge\u00e7itleri kat ederek o en \u015ferefli yere ula\u015f\u0131ncaya kadar yol alan zay\u0131f d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f her bir deve \u00fczerinde uzak \u00fclkelerden sana geleceklerdir. \u0130brahim el-Halil aleyhisselam bu emri yerine getirdi\u011fi gibi ondan sonra da onun soyundan gelen Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem ayn\u0131 emri yerine getirmi\u015ftir. Her ikisi de bu Beyt\u2019in haccedilmesine insanlar\u0131 davet etmi\u015f, bu konuda davetlerini defalarca tekrarlam\u0131\u015flard\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n da vaadi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f ve insanlar oraya yerin do\u011fular\u0131ndan da bat\u0131lar\u0131ndan da binekli, bineksiz gelmi\u015flerdir. "},{"id":3495,"sura":22,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. Daha sonra Y\u00fcce Allah, Beyt-i Haram\u2019\u0131n ziyaretini te\u015fvik etmek \u00fczere de onu ziyarete gelmenin \u00e7e\u015fitli faydalar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cT\u00e2 ki kendilerine y\u00f6nelik birtak\u0131m menfaatlere tan\u0131k olsunlar.\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n Beyt\u2019i sebebi ile hem \u00fcst\u00fcn, faziletli ve ancak orada yap\u0131lan ibadetler sayesinde din\u00ee birtak\u0131m faydalara, hem de k\u00e2r sa\u011flamak, d\u00fcnyevi kazan\u00e7lar elde etmek sureti ile d\u00fcnyev\u00ee menfaatlere nail olsunlar. Nitekim b\u00fct\u00fcn bunlar g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen ve herkes taraf\u0131ndan bilinen bir ger\u00e7ektir. \u201cAllah\u2019\u0131n kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi kurbanl\u0131k hayvanlar \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar.\u201d Bu da din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee menfaatler aras\u0131nda yer al\u0131r. Yani hediye olarak sunulan kurbanlar\u0131 kestikleri esnada Y\u00fcce Allah\u2019a bunlar\u0131 kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fi ve bunlar\u0131 kurban etmeyi de kendilerine kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015f\u00fckretmek \u00fczere \u00fczerlerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. Bu hayvanlar\u0131 kesti\u011finiz vakit de \u201cart\u0131k onlardan yiyin ve eli dar olan\u201d a\u015f\u0131r\u0131 derecede yoksul bulunan \u201cfakire yedirin.\u201d "},{"id":3496,"sura":22,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cSonra kirlerini gidersinler\u201d yani ibadetlerini bitirerek ihramda bulunmalar\u0131 sebebi ile \u00fczerlerinde olu\u015fan kirleri ve rahats\u0131z edici \u015feyleri gidersinler. Hac, umre, hediye kurbanl\u0131\u011f\u0131 gibi yerine getirmeyi kendilerine vacip k\u0131ld\u0131klar\u0131 \u201cadaklar\u0131n\u0131 yerine getirsinler ve Beyt-i Atik\u2019i tavaf etsinler.\u201d Mutlak olarak b\u00fct\u00fcn mescidlerin en faziletlisi olan o Atik, yani kadim ve zorbalar\u0131n ona musallat edilmesinden yana korunmu\u015f Evi tavaf etsinler. Burada genel olarak hac ibadetlerinin emredilmesinden sonra \u00f6zel olarak tavaf\u0131n emredilmesi, fazileti, \u015ferefi, ana maksat olarak g\u00f6zetilen bir ibadet olmas\u0131, ondan \u00f6nceki di\u011fer ibadetlerin ise ona ula\u015ft\u0131ran vesile\/ara\u00e7 ibadetler olmalar\u0131 dolay\u0131s\u0131ylad\u0131r. Yine -Allah bilir ama- bunun bir ba\u015fka anlam\u0131 da \u015fu olabilir: Tavaf, ister belli bir ibadete t\u00e2bi olsun, ister ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na ve ba\u011f\u0131ms\u0131z olsun, her vakit yap\u0131lmas\u0131 me\u015fru olan bir ibadettir."},{"id":3497,"sura":22,"from_aya":30,"to_aya":31,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"30- Bu b\u00f6yledir. Kim Allah\u2019\u0131n sayg\u0131n\/dokunulmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri tazim ederse bu, Rabbi kat\u0131nda kendisi i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Davarlar size hel\u00e2l k\u0131l\u0131nd\u0131, ancak (Kitapta) size okunanlar m\u00fcstesn\u00e2. \u015eu halde pisli\u011fin ta kendisi olan putlardan uzak durun ve yalan s\u00f6zden de ka\u00e7\u0131n\u0131n.\n31- Allah\u2019a, O\u2019na \u015firk ko\u015fmaks\u0131z\u0131n y\u00f6nelen hanifler olun. Kim, Allah\u2019a ortak ko\u015farsa sanki o, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcp de ku\u015flar\u0131n kap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yahut da r\u00fczgar\u0131n kendisini uzak bir yere savurdu\u011fu kimseye benzer."},{"id":3498,"sura":22,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. \u201cBu b\u00f6yledir.\u201d Yani size s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu h\u00fck\u00fcmlerle bunlar aras\u0131nda yer alan \u015feyler, Allah\u2019\u0131n sayg\u0131n\/dokunulmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin ta\u2019zim ve iclal edilmesine dahildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n sayg\u0131n\/dokunulmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerin ta\u2019zim edilmesi de Allah\u2019\u0131n sevdi\u011fi ve kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 i\u015flerin en b\u00fcy\u00fcklerinden, en de\u011ferlilerindendir. Bu \u015fekilde hareket eden bir kimseye Y\u00fcce Allah, pek b\u00fcy\u00fck bir sevap\/m\u00fckafat verir. Bu, Rabbi nezdinde onun hakk\u0131nda d\u00fcnyas\u0131nda da \u00e2hiretinde de pek hay\u0131rl\u0131 olur. Allah\u2019\u0131n sayg\u0131n\/dokunulmaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyler (hurum\u00e2t), dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi ibadet ve benzeri her \u015feydir. B\u00fct\u00fcn hac ibadetleri, Harem b\u00f6lgesi, ihram, hediye kurbanlar\u0131, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n yerine getirilmesini emretmi\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn ibadetler b\u00f6yledir. Bunlar\u0131n ta\u2019zim edilmeleri ise kalben sayg\u0131 duymakla, sevmekle, onlardaki kulluk\/ibadet y\u00f6n\u00fcn\u00fc eksiksiz olarak, onlar\u0131 \u00f6nemseyerek, tembellik g\u00f6stermeden ve a\u011f\u0131rdan almadan yerine getirmekle olur. \naha sonra Y\u00fcce Allah, kullar\u0131na deve, inek ve koyun t\u00fcr\u00fc hayvanlar\u0131 hel\u00e2l k\u0131lmak ve bunlar\u0131n kurban edilmesini kendisine yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ibadetler aras\u0131nda me\u015fru k\u0131lmak sureti ile onlara yapm\u0131\u015f oldu\u011fu l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir. B\u00f6ylelikle bunlarda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n her iki y\u00f6nden de b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctfu vard\u0131r. \u201cAncak size\u201d Kur\u2019\u00e2n\u2019da haram olduklar\u0131na dair h\u00fck\u00fcmleri \u201cokunanlar m\u00fcstesn\u00e2.\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cLe\u015f, kan, domuz eti... size haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u201d (el-Maide, 5\/3) buyru\u011funda s\u00f6z\u00fc edilenler ise haramd\u0131r. Fakat bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na rahmetinin bir tecellisidir. Bunlar\u0131 haram k\u0131lmas\u0131 ve yasaklamas\u0131, kendisine ortak ko\u015fmalar\u0131na ve yalan s\u00f6z s\u00f6ylemeye kar\u015f\u0131 onlar i\u00e7in bir ar\u0131nd\u0131rma ve temizlemedir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, daha sonra \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015eu halde pisli\u011fin ta kendisi olan putlardan uzak durun.\u201d Allah ile birlikte il\u00e2h kabul etmi\u015f oldu\u011funuz ve Allah\u2019a ortak ko\u015ftu\u011funuz o pisliklerden uzakla\u015f\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, ger\u00e7ekten pisli\u011fin en b\u00fcy\u00fck \u00e7e\u015fididir. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131 ile buradaki \u201c\u0645\u0646\u201d kelimesi, pek \u00e7ok m\u00fcfessirin de belirtti\u011finin aksine cinsin beyan\u0131 i\u00e7in olmay\u0131p teb\u2019\u00eed\/k\u0131s\u0131ml\u0131k anlam\u0131nda oldu\u011fudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc pislik, yasak k\u0131l\u0131nan ya da haram olan her \u015feyde bulunan umumi bir vas\u0131ft\u0131r. Buna g\u00f6re bu buyrukta genel olarak b\u00fct\u00fcn pisliklerden yani haram ve yasak k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f \u015feylerden uzak durulmas\u0131 istenirken, \u00f6zel olarak da bu pisliklerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fkil eden putlardan uzak kal\u0131nmas\u0131 istenmektedir. [Buna g\u00f6re ayete \u015f\u00f6yle meal verilebilir: \u015eu halde pisliklerden uzak durun, putlardan da.] \u201cVe yalan s\u00f6zden de ka\u00e7\u0131n\u0131n.\u201d B\u00fct\u00fcn haram s\u00f6zler, bu buyrukta s\u00f6z\u00fc edilen yalan s\u00f6z\u00fcn kapsam\u0131na girer. Yalanc\u0131 \u015fahitlik de buna dahildir. "},{"id":3499,"sura":22,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u2019minlere \u015firki, pislikleri ve yalan s\u00f6z\u00fc yasaklad\u0131ktan sonra ayr\u0131ca onlara hangi halde olmalar\u0131n\u0131 gerekti\u011fini de \u015f\u00f6ylece emretmektedir: \u201cAllah\u2019a, O\u2019na \u015firk ko\u015fmaks\u0131z\u0131n y\u00f6nelen hanifler olun\u201d O\u2019na ve O\u2019nun ibadetine y\u00f6nelip, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klardan y\u00fcz \u00e7evirin. \u201cKim Allah\u2019a ortak ko\u015farsa sanki o\u201d yani onun misali \u201cg\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcp de ku\u015flar\u0131n kap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yahut r\u00fczgar\u0131n kendisini uzak bir yere savurdu\u011fu kimseye benzer.\u201d \u0130\u015fte m\u00fc\u015frikler de b\u00f6yledir. \u0130man, y\u00fcksek ve korunmu\u015f semaya benzer. \u0130man\u0131 terk eden kimse de \u00e7e\u015fitli afet ve belalara maruz kalarak semadan d\u00fc\u015fen kimseye benzer. Ya ku\u015flar onu s\u00fcratle kap\u0131verir ve parampar\u00e7a eder. Nitekim m\u00fc\u015frik kimse de imana ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, iman ile korunmay\u0131 terk edecek olursa, d\u00f6rt bir yandan \u015feytanlar onu kap\u0131verir ve parampar\u00e7a ederler. D\u00fcnyas\u0131ndan da dininden de onu mahrum b\u0131rak\u0131rlar. [Yahut da bu ki\u015fi, \u015fiddetli bir r\u00fczgara yakalan\u0131p da bu r\u00fczgar\u0131n kendisini havada savurdu\u011fu kimse gibi olur. R\u00fczgar onu parampar\u00e7a ettikten sonra alabildi\u011fine uzak bir yere savurup b\u0131rak\u0131r.]"},{"id":3500,"sura":22,"from_aya":32,"to_aya":33,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"32- Bu b\u00f6yledir. Kim Allah\u2019\u0131n \u015fiar\/alamet k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri tazim ederse \u015f\u00fcphesiz ki bu, kalplerin takv\u00e2s\u0131ndand\u0131r.\n33- O (kurbanl\u0131klarda) belirli bir s\u00fcreye kadar sizin i\u00e7in birtak\u0131m faydalar vard\u0131r. Sonra onlar\u0131n varacaklar\u0131 yer, Beyt-i Atik\u2019tir."},{"id":3501,"sura":22,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Yani, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz bu hususlar, Allah\u2019\u0131n sayg\u0131 duyulmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi \u015feyleri ve O\u2019na ibadet olan hususlar\u0131 tazim etmenin bir gere\u011fidir. \u015eiarlardan kas\u0131t, dinin a\u015fikar al\u00e2metleridir. B\u00fct\u00fcn hac ibadetleri buna dahildir. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphe yok ki Safa ile Merve Allah\u2019\u0131n \u015fiarlar\u0131ndan\/al\u00e2metlerindendir.\u201d (el-Bakara, 2\/158) Yine Beytullah\u2019a g\u00f6nderilen hediye kurbanlar ile di\u011fer kurbanlar da bu alametler aras\u0131nda yer al\u0131r. Daha nce bunlar\u0131 ta\u2019zim etmenin, bunlara gereken sayg\u0131y\u0131 g\u00f6stermek, gere\u011fini yerine getirmek ve kulun g\u00fc\u00e7 yetirebildi\u011fi en m\u00fckemmel \u015fekli ile onlar\u0131 ifa etmesi demek oldu\u011funu belirtmi\u015ftik. Yine hediye kurbanlar\u0131n\u0131n ta\u2019zimi de buna dahildir ki bunlar\u0131n ta\u2019zim edilmesi de onlar\u0131n g\u00fczellerinden se\u00e7ilmesi, semiz ve her bak\u0131mdan m\u00fckemmel olmalar\u0131 ile olur. \u0130\u015fte Allah\u2019\u0131n \u015fiarlar\u0131n\u0131n tazim edilmesi, kalplerin takv\u00e2s\u0131ndan ileri gelir. Onlar\u0131 ta\u2019zim eden kimse, takv\u00e2s\u0131n\u0131 ve iman\u0131n\u0131n s\u0131hhatini belgelendirmi\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131 ta\u2019zim etmek, Allah\u2019\u0131 ta\u2019zim edip O\u2019nun azametine sayg\u0131 duymaya ba\u011fl\u0131d\u0131r. "},{"id":3502,"sura":22,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. \u201cOnlarda\u201d yani hediye kurbanlar\u0131nda \u201cbelirli bir s\u00fcreye kadar sizin i\u00e7in birtak\u0131m faydalar vard\u0131r.\u201d Beyt-i Haram\u2019a getirilen deve ve buna benzer hediye kurbanlar\u0131n\u0131n sahipleri, bunlar\u0131n s\u0131rt\u0131na binmekle, s\u00fctlerini sa\u011fmakla vb. ona zararl\u0131 olmayan \u015fekillerde onlardan birtak\u0131m faydalar sa\u011flarlar ki bu da belli bir s\u00fcreye kadard\u0131r. Bu s\u00fcre de bu kurbanl\u0131klar\u0131n \u201cvaracaklar\u0131 yer\u201d olan Beyt-i Atik\u2019e ula\u015f\u0131p da kesilmeleri vaktine kadard\u0131r. Beyt-i Atik, Mina ve di\u011fer yerler de dahil b\u00fct\u00fcn harem b\u00f6lgedir. Orada kesildikleri takdirde hayvanlar\u0131n etlerinden yerler, ba\u015fkalar\u0131na hediye verirler ve yoksullara da yedirirler."},{"id":3503,"sura":22,"from_aya":34,"to_aya":35,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"34- Biz, her \u00fcmmete kurban kesme ibadetini me\u015fru k\u0131ld\u0131k ki kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fimiz (kurbanl\u0131k) hayvanlar \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. \u0130lah\u0131n\u0131z bir tek il\u00e2ht\u0131r. O halde O\u2019na teslim olun! (Rabbine kar\u015f\u0131) itaatk\u00e2r ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olanlar\u0131 m\u00fcjdele!\n35- Onlar ki Allah an\u0131l\u0131nca kalpleri titrer, ba\u015flar\u0131na gelenlere kar\u015f\u0131 sabreder, namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131lar ve kendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdiklerimizden infak ederler."},{"id":3504,"sura":22,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. Yani ge\u00e7mi\u015fteki \u00fcmmetlerin her birisi i\u00e7in kurban kesmeyi me\u015fru k\u0131lm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. O halde hay\u0131rlarda birbirinizle yar\u0131\u015f\u0131n ve hay\u0131r i\u015flemekte elinizi \u00e7abuk tutun. Hanginizin daha g\u00fczel amelde bulunaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karal\u0131m diye b\u00f6yle yapt\u0131k. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n her \u00fcmmete kurban kesmeyi me\u015fru k\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi ise Allah\u2019\u0131 anmak ve O\u2019na \u015f\u00fckretmeye y\u00f6nelmektir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201ckendilerine r\u0131z\u0131k olarak verdi\u011fimiz (kurbanl\u0131k) hayvanlar \u00fczerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 ans\u0131nlar. \u0130lah\u0131n\u0131z bir tek il\u00e2ht\u0131r.\u201d \u015eeriatlerin t\u00fcrleri aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131k bulunsa bile hepsi, bu esas\u0131 ittifakla ortaya koymu\u015flard\u0131r. O esas da tek ba\u015f\u0131na Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ul\u00fbhiyetinin kabul edilmesi, ibadetin yaln\u0131z O\u2019na yap\u0131lmas\u0131 ve O\u2019na ortak ko\u015fman\u0131n terk edilmesidir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO halde O\u2019na teslim olun.\u201d Ba\u015fkas\u0131na de\u011fil, yaln\u0131z O\u2019na itaat edin ve O\u2019na teslim olun. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019na teslim olmak selamet yurduna ula\u015ft\u0131ran yoldur. \u201c(Rabbine kar\u015f\u0131) itaatk\u00e2r ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olanlar\u0131\u201d d\u00fcnya ve \u00e2hiret hay\u0131rlar\u0131 ile \u201cm\u00fcjdele!\u201d \u00c2yet-i kerimede ge\u00e7en \u201c\u0627\u0644\u0645\u062e\u0628\u062a\u201d, itaatk\u00e2r ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc kimse, Rabbine boyun e\u011fen, emrine teslim olan, O\u2019na ibadette al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc davranan kimse demektir."},{"id":3505,"sura":22,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu itaatk\u00e2r ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fclerin niteliklerini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar ki Allah an\u0131l\u0131nca\u201d korkular\u0131 ve ta\u2019zimleri dolay\u0131s\u0131 ile \u201ckalpleri titrer.\u201d Bundan dolay\u0131 da haram k\u0131l\u0131nan \u015feyleri terk ederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaln\u0131zca Allah\u2019tan korkar, yaln\u0131zca O\u2019ndan dolay\u0131 kalpleri titrer. \u201cBa\u015flar\u0131na gelenlere\u201d darl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131lara, \u00e7e\u015fitli eziyetlere \u201csabreder\u201d, bunlar\u0131n hi\u00e7birisi dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6fkelenmezler. Aksine Rablerinin r\u0131zas\u0131 i\u00e7in, O\u2019nun m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 umarak ve ecrini bekleyerek sabrederler. \u201cNamaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131lar\u201d Yani bunlar, namazda yerine getirilmeleri gereken farzlar\u0131 da m\u00fcstehablar\u0131 da ed\u00e2 ederek, zahir ve bat\u0131n \u00f6zellikleri ile birlikte ve ubudiyetin gere\u011fini yerine getirerek eksiksiz ve dosdo\u011fru \u015fekli ile ifa ederler \u201cve kendilerini r\u0131z\u0131k olarak verdiklerimizden de infak ederler.\u201d Buradaki infak; zek\u00e2t, kefaret ve han\u0131mlar\u0131n, k\u00f6lelerin ve yak\u0131n akrabalar\u0131n nafakalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak gibi farz olan b\u00fct\u00fcn nafaka t\u00fcrlerini kapsad\u0131\u011f\u0131 gibi b\u00fct\u00fcn \u00e7e\u015fitleri ile sadaka verme kabilinden m\u00fcstehab infaklar\u0131 da kapsar. Burada teb\u2019\u00eez\/k\u0131smilik ifade eden \u201c\u0645\u0646\u201d kelimesinin getirilmesi, Allah\u2019\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu ve te\u015fvik etti\u011fi emirlerin kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bu infak\u0131n, Allah\u2019\u0131n ihsan etti\u011fi r\u0131zk\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu\u011funun bilinmesi i\u00e7indir. E\u011fer Y\u00fcce Allah, bu r\u0131zk\u0131 kazanmay\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmam\u0131\u015f ve r\u0131z\u0131k olarak ona ihsan etmemi\u015f olsayd\u0131, kulun bu r\u0131zk\u0131 elde etme g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2n\u0131 olmazd\u0131. O halde ey Allah\u2019\u0131n l\u00fctfu ile r\u0131zka mazhar olan ki\u015fi! Allah\u2019\u0131n sana vermi\u015f oldu\u011fu r\u0131z\u0131ktan infak et ki, Allah da sana infak etsin ve l\u00fctfundan sana daha fazlas\u0131n\u0131 versin."},{"id":3506,"sura":22,"from_aya":36,"to_aya":37,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"36- Kurbanl\u0131k develeri de sizin i\u00e7in Allah\u2019\u0131n \u015fiarlar\u0131ndan\/alametlerinden k\u0131ld\u0131k. Onlarda sizler i\u00e7in hay\u0131r vard\u0131r. Onlar ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcnde dururken \u00fczerlerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131n, yanlar\u0131 \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcnce de etinden hem siz yiyin hem de kanaat edip dilenmeyen fakire de dilenen fakire de yedirin. \u0130\u015fte \u015f\u00fckredesiniz diye onlar\u0131 b\u00f6ylece sizin istifadenize sunduk.\n37- Onlar\u0131n ne etleri ne de kanlar\u0131 asla Allah\u2019a ula\u015fmaz. Fakat sizden O\u2019na takv\u00e2 ula\u015f\u0131r. Bu \u015fekilde O, onlar\u0131 sizin istifadenize sundu ki size hid\u00e2yet verdi\u011fi i\u00e7in tekbir getirip Allah\u2019\u0131 tazim edesiniz. \u0130hsan sahiplerini m\u00fcjdele."},{"id":3507,"sura":22,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Bu buyruk \u201c\u015fe\u00e2ir\/\u015fiarlar\u201d kelimesinin dinin a\u015fikar olan b\u00fct\u00fcn al\u00e2metleri hakk\u0131nda kullan\u0131lan bir tabir oldu\u011funun delilidir. Daha \u00f6nce de Y\u00fcce Allah, \u015fiarlar\u0131n\u0131 tazim eden, onlara sayg\u0131 g\u00f6steren kimsenin bu halinin kalbin takv\u00e2s\u0131ndan ileri geldi\u011fini haber vermi\u015fti. Burada da Y\u00fcce Allah \u015funu bildirmektedir: Onun \u015fiarlar\u0131ndan birisi de deve -iki g\u00f6r\u00fc\u015ften birisine g\u00f6re de s\u0131\u011f\u0131r- kurbanl\u0131klard\u0131r. Bunlara da sayg\u0131 g\u00f6sterilir, beslenip semizletilir ve g\u00fczel olanlar\u0131 tercih edilir. \u201cOnlarda sizin i\u00e7in\u201d hediye kurban\u0131 g\u00f6nderen i\u00e7in de di\u011ferleri i\u00e7in de ondan yemek, sadaka vermek, faydalanmak, m\u00fck\u00e2faat ve ecir gibi pek \u00e7ok \u201chay\u0131r vard\u0131r. Onlar ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcnde dururken\u201d ayakta bulunuyorlarken \u201c\u00fczerlerine Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131 an\u0131n.\u201d Onlar\u0131 kesti\u011finiz vakit \u201cBismillah\u201d deyin ve onlar\u0131 d\u00f6rt ayaklar\u0131 \u00fczerinde iken sol \u00f6n aya\u011f\u0131n\u0131 ba\u011flayarak bo\u011fazlay\u0131n (bu deve i\u00e7in b\u00f6yledir). \u201cYanlar\u0131 \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcnce\u201d yani bu hayvanlar yanlar\u0131 \u00fczere yere y\u0131k\u0131l\u0131p kasap taraf\u0131ndan derileri soyulduktan sonra art\u0131k etlerinden yenilebilir. Bu y\u00fczden \u201cetinden hem siz yiyin\u201d Bu, hediye kurban\u0131n\u0131n sahibine hitapt\u0131r. Onun bu kurbanl\u0131\u011f\u0131ndan yemesi caizdir. \u201chem de kanaat edip dilenmeyen fakire de dilenen fakire de yedirin.\u201d Yani kanaat g\u00f6stererek, iffetli davranarak dilenmeyen fakire de dilenen fakire de bunlardan yedirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n her birisi bu hediye kurban\u0131nda hak sahibidir. \u201c\u0130\u015fte\u201d Allah\u2019a \u201c\u015f\u00fckredesiniz diye onlar\u0131\u201d yani bu b\u00fcy\u00fckba\u015f kurbanl\u0131klar\u0131, develeri \u201cb\u00f6ylece sizin istifadenize sunduk.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 size boyun e\u011fdirip istifadenize vermemei\u015f olsayd\u0131 onlara g\u00fc\u00e7 yetiremezdiniz. Ama O, onlar\u0131 sizlerin emrine verdi. Size rahmet, l\u00fctuf ve ihsanda bulunarak istifadenize sundu. O bak\u0131mdan siz de O\u2019na hamdedin, \u015f\u00fckredin."},{"id":3508,"sura":22,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. \u201cOnlar\u0131n ne etleri ne de kanlar\u0131 asla Allah\u2019a ula\u015fmaz.\u201d Yani onlardan maksat, yaln\u0131zca onlar\u0131n kesilmesi de\u011fildir. Hem etlerinden de kanlar\u0131ndan da Allah\u2019a herhangi bir \u015fey ula\u015fmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan \u011eaniydir, her t\u00fcrl\u00fc hamde lay\u0131k olan Hamid\u2019dir. O\u2019na ancak bu amelinizdeki ihl\u00e2s\u0131n\u0131z, ecrini Allah\u2019tan beklemeniz ve salih niyetiniz ula\u015f\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cFakat sizden O\u2019na takv\u00e2 ula\u015f\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Bu buyruk ile kurban kesiminde ihl\u00e2sl\u0131 olmaya ve yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n kastedilmesi gerekti\u011fine, \u00f6v\u00fcnmek, riyak\u00e2rl\u0131k, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n i\u015fitmesi veya sadece \u00e2det oldu\u011fu i\u00e7in kurban kesme yoluna gidilmemesine te\u015fvik vard\u0131r. Di\u011fer t\u00fcm ibadetler de b\u00f6yledir. E\u011fer bu ibadetlerde ihl\u00e2s ve Allah'a kar\u015f\u0131 takv\u00e2 olmayacak olursa bu amel, \u00f6z\u00fc bulunmayan bir kabu\u011fa, ruhu bulunmayan bir cesede benzer. \u201cBu \u015fekilde O, onlar\u0131 sizin istifadenize sundu ki size hid\u00e2yet verdi\u011fi i\u00e7in\u201d O\u2019nun sizi hid\u00e2yete kavu\u015fturmas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda \u201ctekbir getirip Allah\u2019\u0131 tazim edesiniz.\u201d Allah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getirerek O\u2019nu ta\u2019zim edesiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, en k\u00e2mil \u00f6vg\u00fclere, en y\u00fcce hamdlere ve en \u00fcst\u00fcn tazime lay\u0131k oland\u0131r. \u201c\u0130hsan sahiplerini\u201d Allah\u2019a, O\u2019nu g\u00f6r\u00fcyorlarm\u0131\u015f gibi g\u00fczelce ibadet edenleri \u201cm\u00fcjdele!\u201d ,Onlar bu dereceye ula\u015famaz iseler dahi yine ibadetleri esnas\u0131nda O\u2019nun kendilerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne, kendilerinin hallerinden haberdar oldu\u011funa inan\u0131rlar. Mal, ilim, mevki, nasihat, iyili\u011fi emretmek, k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koymak, ho\u015f bir s\u00f6z vb. b\u00fct\u00fcn ihsan\/iyilik \u00e7e\u015fitleri ile Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na iyilikte bulunan kimseler de \u201cihsan sahipleri\u201d aras\u0131ndad\u0131r. \u0130\u015fte bu ihsan sahiplerine Allah\u2019tan d\u00fcnya ve \u00e2hiret saadeti m\u00fcjdesi vard\u0131r. Y\u00fcce Allah, bunlara kendileri Allah\u2019a ibadetlerinde ihsan makam\u0131na y\u00fckseldikleri ve kullar\u0131na da iyilikte bulunduklar\u0131 i\u00e7in ihsanda bulunacakt\u0131r. \u201c\u0130hsan\/iyili\u011fin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ihsandan\/iyilikten ba\u015fkas\u0131 olabilir mi?\u201d (er-Rahm\u00e2n, 55\/60); \u201c\u0130hsanda bulunanlara en g\u00fczeli ve daha fazlas\u0131 vard\u0131r.\u201d (Yunus, 10\/26)"},{"id":3509,"sura":22,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"38- \u015e\u00fcphesiz Allah, iman edenleri savunup korur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, hi\u00e7bir hain ve nank\u00f6r\u00fc sevmez."},{"id":3510,"sura":22,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. Bu buyrukla Y\u00fcce Allah, iman edenleri ho\u015flanmayacaklar\u0131 her bir \u015feye kar\u015f\u0131 koruyup savundu\u011funa dair bir haber, bir vaat ve m\u00fcjde vermektedir. \u0130manlar\u0131 sebebi ile gerek k\u00e2firlerin her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine, gerek \u015feytan\u0131n vesveselerinin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine, gerek nefislerinin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine, gerekse de amellerinin k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine kar\u015f\u0131 onlar\u0131 koruyup savunur ve ho\u015f olmayan \u015feylerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 vakit y\u00fcklerini hafifleterek bu ho\u015flanmad\u0131klar\u0131 musibetlere katlanmalar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Her m\u00fc\u2019min, iman\u0131 oran\u0131nda -az ya da \u00e7ok- b\u00f6yle bir savunmadan ve bu faziletten pay\u0131n\u0131 al\u0131r. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Allah hi\u00e7bir hain\u201d kendisine y\u00fcklemi\u015f oldu\u011fu emanete hainlik ederek hem Allah\u2019\u0131n haklar\u0131n\u0131 eksilten hem de insanlar hainlik edenleri \u201cve\u201d Allah\u2019\u0131n nimetlerine kar\u015f\u0131 \u201cnank\u00f6r\u201d olan kimseleri \u201csevmez.\u201d Y\u00fcce Allah b\u00f6ylesine ard\u0131 arkas\u0131na iyilikte bulundu\u011fu halde, k\u00fcf\u00fcr, nank\u00f6rl\u00fck ve isyan\u0131 tercih eden kimseyi elbette sevmez. Aksine ona bu\u011fz ve gazap eder. K\u00fcf\u00fcr ve hainli\u011finin cezas\u0131n\u0131 da ona verir. \u00c2yetin mefhumundan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re \u015fan\u0131 Y\u00fcce Allah, emanetini gere\u011fi gibi yerine getirerek g\u00fcvenilir olan ve mevlas\u0131na \u015f\u00fckreden herkesi de sever."},{"id":3511,"sura":22,"from_aya":39,"to_aya":41,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"39- Kendilerine sava\u015f a\u00e7\u0131lan (m\u00fcminlere) zulme u\u011frad\u0131klar\u0131 i\u00e7in (cihada) izin verildi. Allah onlara yard\u0131m etmeye elbette kadirdir.\n40- Onlar ki yurtlar\u0131ndan haks\u0131z yere, s\u0131rf: \u201cRabbimiz Allah\u2019t\u0131r\u201d dedikleri i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. E\u011fer Allah, insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ile savmasayd\u0131 elbette manast\u0131rlar, kiliseler, havralar ve i\u00e7lerinde Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131n \u00e7ok\u00e7a an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mescidler yerle bir edilirdi. Allah kendine\/dinine yard\u0131m edene mutlaka yard\u0131m eder. \u015e\u00fcphesiz Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, Azizdir.\n41- Onlara e\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde bir iktidar imk\u00e2n\u0131 verirsek onlar, namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131lar, zek\u00e2t\u0131 verir, iyili\u011fi emreder ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten de al\u0131koyarlar. \u0130\u015flerin \u00e2k\u0131beti yaln\u0131zca Allah\u2019a aittir."},{"id":3512,"sura":22,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n ilk d\u00f6nemlerinde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n k\u00e2firlerle sava\u015fmalar\u0131 yasakt\u0131. \u0130lahi hikmet gere\u011fi k\u00e2firlerin s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 sabretmeleri emredilmi\u015fti. \u0130\u015fkencelere maruz kal\u0131p da Medine\u2019ye hicret ettikten sonra kendilerini koruyacak g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2na sahip olmalar\u0131 \u00fczerine sava\u015fmalar\u0131 i\u00e7in izin verildi. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cKendilerine sava\u015f a\u00e7\u0131lan (m\u00fcminlere) zulme u\u011frad\u0131klar\u0131 i\u00e7in (cihada) izin verildi\u201d buyru\u011fundan \u00f6nceleri sava\u015fmalar\u0131n\u0131n yasak k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve Y\u00fcce Allah'\u0131n daha sonra onlara kendileri ile sava\u015fanlarla sava\u015fma iznini verdi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu izni vermesinin sebebi ise dinlerini ya\u015famalar\u0131n\u0131n engellenmek istenmesi, dinleri sebebi ile eziyet ve i\u015fkencelere u\u011frat\u0131lmalar\u0131, yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131 ve zulme u\u011frat\u0131lmalar\u0131d\u0131r. \u201cAllah onlara yard\u0131m etmeye elbette kadirdir.\u201d \u00d6yleyse O\u2019ndan zafer ve yard\u0131m istesinler."},{"id":3513,"sura":22,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. Daha sonra Y\u00fcce Allah, onlara yap\u0131lan zulm\u00fcn mahiyetini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar ki yurtlar\u0131ndan haks\u0131z yere, s\u0131rf: \u201cRabbimiz Allah\u2019t\u0131r\u201d dedikleri i\u00e7in \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.\u201d D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kendilerinden intikam almalar\u0131na sebep olan su\u00e7lar\u0131(!), \u201cRabbimiz Allah\u2019t\u0131r\u201d demeleridir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden haks\u0131z yere eziyet ve i\u015fkencelere u\u011frat\u0131larak yurtlar\u0131ndan g\u00f6\u00e7mek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. Evet su\u00e7lar\u0131, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 tevhid etmeleri ve dinlerini Allah\u2019a halis k\u0131larak yaln\u0131z O\u2019na ibadet etmeleri idi. E\u011fer bu bir g\u00fcnah ise onlar\u0131n g\u00fcnah\u0131 sadece bundan ibaretti. Nitekim Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar\u0131n bunlardan intikam almalar\u0131n\u0131n tek sebebi, h\u00fckm\u00fcne kar\u015f\u0131 konulamayan ve her \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k olan Allah\u2019a iman etmi\u015f olmalar\u0131 idi.\u201d (el-Buruc, 85\/8) Bu, cihad\u0131n hikmetinin de delilidir. Zira cihaddan maksat, Allah\u2019\u0131n dininin uygulanmas\u0131 yahut da m\u00fc\u2019minlere eziyet eden ve m\u00fc\u2019minlere ilk \u00f6nce sald\u0131ran k\u00e2firlerin zul\u00fcmlerine ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fc\u2019minleri savunmak, Allah\u2019a ibadet etme ve a\u00e7\u0131k\u00e7a dini h\u00fck\u00fcmleri uygulama ortam\u0131n\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer Allah insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ile savmasayd\u0131\u201d kendi yolunda cihad edenler vas\u0131tas\u0131 ile k\u00e2firlerin zararlar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeseydi \u201celbette manast\u0131rlar, kiliseler, havralar ve i\u00e7lerinde Allah\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131n \u00e7ok\u00e7a an\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mescidler yerle bir edilirdi.\u201d Kitap ehline mensup \u00e7e\u015fitli kesimlere ait b\u00fcy\u00fck ma\u2019bedler, yahudilerin ve hristiyanlar\u0131n ma\u2019bedleri, m\u00fcsl\u00fcmanlara ait mescidler y\u0131k\u0131l\u0131r giderdi. Halbuki oralarda namazlar k\u0131l\u0131nmakta, Allah\u2019\u0131n kitaplar\u0131 okunmakta, Allah\u2019\u0131n ad\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde an\u0131l\u0131p durmaktad\u0131r. E\u011fer Allah insanlar\u0131n baz\u0131s\u0131n\u0131n zarar\u0131n\u0131 di\u011fer baz\u0131s\u0131 ile \u00f6nlemi\u015f olmasayd\u0131, k\u00e2firler m\u00fcsl\u00fcmanlara egemen olur, onlar\u0131n ma\u2019bedlerini tahrip eder ve dinlerinden \u00e7evirmek i\u00e7in onlara i\u015fkence ederlerdi. \u0130\u015fte bu buyruk, cihad\u0131n sald\u0131rganlar\u0131n ve eziyet edenlerin geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi, m\u00fcminlerin onlara kar\u015f\u0131 savunulmas\u0131 i\u00e7in me\u015fru k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve yine cihad\u0131n, bizatihi de\u011fil sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar dolay\u0131s\u0131yla ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131n delilidir. Ayn\u0131 \u015fekilde huzur i\u00e7inde Allah\u2019a ibadet edilen, mescidleri mamur olan ve dinin b\u00fct\u00fcn \u015fiarlar\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerdeki bu halin, m\u00fccahidlerin fazilet ve bereketinin bir sonucu oldu\u011funa bir delildir. Onlar sayesinde Y\u00fcce Allah, k\u00e2firlerin zarar\u0131n\u0131 o \u00fclkelerden uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer Allah insanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ile savmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fc muhakkak fesada u\u011frard\u0131. Fakat Allah, \u00e2lemler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuf sahibidir\u201d (el-Bakara, 2\/251)\n\u011fer denilirse ki \u015fu anda m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n mescidlerinin mamur oldu\u011funu, tahrib edilmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Halbuki m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n pek \u00e7ok b\u00f6lgesinde k\u00fc\u00e7\u00fck emirlikler yahut da d\u00fczensiz bir y\u00f6netim\/h\u00fck\u00fcmet bulunmaktad\u0131r ve \u00e7evrelerindeki kafirlerle sava\u015fma g\u00fc\u00e7leri de bulunmamaktad\u0131r. Hatta biz, o kafirlerin y\u00f6netimleri alt\u0131ndaki birtak\u0131m mescidlerin bile mamur oldu\u011funu, o mescidlere gidip gelenlerin g\u00fcven ve huzur i\u00e7inde bulunduklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Halbuki o b\u00f6lgelerdeki k\u00e2fir y\u00f6neticiler bu mescidleri y\u0131kabilirlerdi. Y\u00fcce Allah ise insanlar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 di\u011fer baz\u0131s\u0131 ile savmasayd\u0131 bu mabedlerin y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Bizler ise herhangi bir savma g\u00f6remiyoruz.\nevap: B\u00f6yle bir sorunun ve izah\u0131 gerektiren bu durumun cevab\u0131 da bu \u00e2yet-i kerimenin genel muhtevas\u0131na dahildir ve \u00e2yetin kapsam\u0131nda yer alan hususlardan birisidir. \u015e\u00f6yle ki \u015fu andaki devletlerin durumlar\u0131n\u0131 ve d\u00fczenlerini bilen kimse g\u00f6r\u00fcr ki onlar, y\u00f6netimi alt\u0131nda ya\u015fayan, egemenli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde bulunan her bir ulus ve \u0131rk\u0131 \u00fclkesinin bir \u00fcyesi, bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul eder. Bu ulus, ister g\u00fcc\u00fc ile yahut say\u0131s\u0131 ile isterse de mal\u0131, bilgisi veya hizmetleri ile orada pay sahibi olsun, fark etmez. Y\u00f6netimler, bu ulusun din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee maslahatlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurur ve bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmayacak olursa d\u00fczeninin bozulaca\u011f\u0131ndan, baz\u0131 esaslar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131ndan korkar. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 dini birtak\u0131m hususlar\u0131n yerine gelmesini sa\u011flar, \u00f6zellikle mescidleri korurlar. O nedele -Y\u00fcce Allah\u2019a hamdolsun- mescidler, son derece d\u00fczenli ve tertiplidir. Hatta o b\u00fcy\u00fck devletlerin ba\u015fkentlerinde bile bunu g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu devletler ve ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00f6netimler, y\u00f6netimleri alt\u0131nda bulunan m\u00fcsl\u00fcman vatanda\u015flar\u0131n isteklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bu hususlara dikkat ederler. Bununla birlikte hristiyan devletler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve nefret de vard\u0131r ki Y\u00fcce Allah, K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar bunun s\u00fcrekli olaca\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. Bu sebeple kendisini savunmaya g\u00fc\u00e7 yetiremeyen m\u00fcsl\u00fcman bir y\u00f6netim, onlar\u0131n aralar\u0131ndaki bu k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve anla\u015fmazl\u0131k dolay\u0131s\u0131 ile pek \u00e7ok zararlardan uzak kalabilmektedir. Onlardan herhangi bir devlet, bu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n y\u00f6netimini di\u011fer \u00fclke himayesine al\u0131r korkusu ile ona k\u00f6t\u00fcl\u00fck etme g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendinde bulamamaktad\u0131r. Bununla birlikte Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na, Kitab-\u0131 Keriminde vaat etmi\u015f oldu\u011fu \u015fekilde \u0130sl\u00e2m ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zaferlerini g\u00f6stermesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Y\u00fcce Allah\u2019a hamdolsun ki bu zaferin sebebleri de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcsl\u00fcmanlar, dinlerine geri d\u00f6nmenin zorunlu oldu\u011funun \u015fuuruna sahip olmu\u015flard\u0131r. B\u00f6yle bir \u015fuura sahip olmak ise o yolda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019a hamdeder, O\u2019ndan nimetini tamamlamas\u0131n\u0131 niyaz ederiz. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc Y\u00fcce Allah, vak\u0131aya da uygun olan do\u011fru vaadinde: \u201cAllah kendine\/dinine yard\u0131m edene mutlaka yard\u0131m eder\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani, ihl\u00e2sla dinine yard\u0131ma ko\u015fup sonunda en y\u00fcce s\u00f6z Allah\u2019\u0131n s\u00f6z\u00fc olsun diye sava\u015fan kimselere \u015f\u00fcphesiz yard\u0131m eder.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, Azizdir.\u201d O\u2019nun g\u00fcc\u00fc kem\u00e2l derecesindedir. O, kimsenin kar\u015f\u0131 koyamayaca\u011f\u0131 kadar g\u00fc\u00e7 ve izzet sahibidir. B\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 emrinin alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n mukadderat\u0131 O\u2019nun elindedir. \u00d6yleyse ey m\u00fcsl\u00fcmanlar! M\u00fcjde olsun sizlere ki say\u0131m\u0131z ve te\u00e7hizat\u0131m\u0131z az olsa da buna kar\u015f\u0131l\u0131k d\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131z\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok olsa da sizin dayana\u011f\u0131n\u0131z, O g\u00fc\u00e7l\u00fc ve Aziz oland\u0131r. Sizin bel ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131z, sizi de yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 da yaratand\u0131r. \u00d6yleyse emrolundu\u011funuz sebepleri yerine getirin, gere\u011fince amel edin, sonra da O\u2019ndan size yard\u0131m etmesini isteyin. O, mutlaka size yard\u0131m edecektir: \u201cEy iman edenler! E\u011fer siz Allah\u2019a\/dinine yard\u0131m ederseniz, O da size yard\u0131m eder ve ayaklar\u0131n\u0131za sebat verir.\u201d (Muhammed, 47\/7) Ey m\u00fcsl\u00fcmanlar; art\u0131k iman\u0131n hakk\u0131n\u0131 salih amelin gere\u011fini yerine getirin. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cAllah i\u00e7inizden iman edip salih amel i\u015fleyenlere vaat etti ki: Onlardan \u00f6ncekileri halife yapt\u0131\u011f\u0131 gibi -andolsun- onlar\u0131 da yery\u00fcz\u00fcnde halife k\u0131lacak, kendileri i\u00e7in se\u00e7ip be\u011fendi\u011fi dinlerini hakim k\u0131lacak, \u00f6nceki korkular\u0131n\u0131 da g\u00fcvene \u00e7evirecektir ki b\u00f6ylece onlar bana hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n ibadet etsinler.\u201d (en-N\u00fbr, 24\/25) "},{"id":3514,"sura":22,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. Daha sonra Y\u00fcce Allah, dinine yard\u0131m edenin kendisi ile tan\u0131naca\u011f\u0131 al\u00e2meti s\u00f6z konusu etmektedir ki Allah\u2019\u0131n dinine yard\u0131m etti\u011fini iddia edip de bu niteli\u011fe sahip olmayan bir kimse, yalanc\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah bunu beyan etmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlara e\u011fer yery\u00fcz\u00fcnde bir iktidar imk\u00e2n\u0131 verirsek...\u201d Yani onlar\u0131 kendilerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilecek ve kendilerine ayak ba\u011f\u0131 olabilecek hi\u00e7 kimse s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n yery\u00fcz\u00fcne hakim k\u0131larsak \u201conlar, namazlar\u0131n\u0131\u201d vakitleri i\u00e7erisinde, s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, r\u00fckun ve \u015fartlar\u0131n\u0131 eda ederek, cumalar da dahil cemaatler halinde \u201cdosdo\u011fru k\u0131larlar.\u201d \u00d6zel olarak kendileri i\u00e7in farz olan, genel olarak da y\u00f6netimleri alt\u0131nda bulunanlara farz k\u0131l\u0131nan \u201czek\u00e2t\u0131\u201d ehil olan kimselere, hak sahiplerine verirler \u201cverirler.\u201d \u015eer\u2019an ve aklen g\u00fczel g\u00f6r\u00fcl\u00fcp Allah\u2019a ait olsun, insanlara ait olsun b\u00fct\u00fcn haklar\u0131 kapsayan her t\u00fcrl\u00fc \u201ciyili\u011fi emreder\u201d, \u015fer\u2019an ve aklen uygun kar\u015f\u0131lanmayan her t\u00fcrl\u00fc \u201ck\u00f6t\u00fcl\u00fckten de al\u0131koyarlar.\u201d Bir \u015feyi emretmenin ve bir \u015feyi yasaklay\u0131p ondan al\u0131koyman\u0131n kapsam\u0131na o emir ve yasa\u011f\u0131n tahakkuku i\u00e7in gerekli olan her bir \u015fey girer. Buna g\u00f6re e\u011fer s\u00f6z konusu iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck, \u00f6\u011frenip \u00f6\u011fretmeye ba\u011fl\u0131 ise insanlar\u0131 \u00f6\u011frenip \u00f6\u011fretmeye mecbur ederler. E\u011fer \u015fer\u2019an belirlenmi\u015f yahut da -tazir t\u00fcrleri gibi- belirlenmemi\u015f herhangi bir tehdide ba\u011fl\u0131 bulunuyor ise o zaman y\u00f6neticiler onu da yerine getirirler. E\u011fer bu i\u015flerin tahakkuku i\u00e7in bu g\u00f6revi yapacak birtak\u0131m insanlar\u0131n tayini gerekiyor ise bunun da yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Buna benzer kendileri ger\u00e7ekle\u015fmeksizin iyili\u011fin emri ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yasaklanmas\u0131 tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmeyen b\u00fct\u00fcn hususlar da bu kapsama girer.\n\u201c\u0130\u015flerin \u00e2k\u0131beti yaln\u0131zca Allah\u2019a aittir.\u201d Yani b\u00fct\u00fcn i\u015fler Allah\u2019a d\u00f6ner. Y\u00fcce Allah ayn\u0131 zamanda g\u00fczel \u00e2k\u0131betin takv\u00e2da oldu\u011funu da haber vermektedir. Buna g\u00f6re kullar\u0131n ba\u015f\u0131na y\u00f6netici olarak ge\u00e7en herhangi bir h\u00fck\u00fcmdar, e\u011fer Allah\u2019\u0131n emrinin gere\u011fini yerine getirecek olursa \u00f6v\u00fclmeye de\u011fer, g\u00fczel bir \u00e2k\u0131bete ve istikamet \u00fczere olan bir hale sahip demektir. Zorbal\u0131kla insanlar\u0131 y\u00f6netip onlara nefsinin arzusuna g\u00f6re uygulamalar yapan kimse ise ge\u00e7ici olarak egemen olsa dahi onun \u00e2k\u0131beti, iyi bir \u00e2k\u0131bet olmayacakt\u0131r. Onun y\u00f6netimi bereketsiz ve \u00e2k\u0131beti de k\u00f6t\u00fcd\u00fcr."},{"id":3515,"sura":22,"from_aya":42,"to_aya":46,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"42- E\u011fer seni yalanl\u0131yorlarsa (\u015funu bil ki) onlardan \u00f6nce Nuh\u2019un kavmi, \u00c2d ve Sem\u00fbd kavmi de yalanlam\u0131\u015ft\u0131.\n43- \u0130brahim\u2019in kavmi ve L\u00fbt\u2019un kavmi de\u2026\n44- Medyen halk\u0131 da (peygamberlerini yalanlam\u0131\u015ft\u0131). M\u00fbs\u00e2 da yalanland\u0131. Ben de o k\u00e2firlere m\u00fchlet verdim. Sonra onlar\u0131 (azapla ans\u0131z\u0131n) yakalad\u0131m. Benim (yalanlamalar\u0131na verdi\u011fim) cevap nas\u0131lm\u0131\u015f!?\n45- Halk\u0131 zalim olan nice memleketleri hel\u00e2k ettik ki \u015fimdi onlar duvarlar\u0131 \u00e7at\u0131lar\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bir haldeler! Nice terk edilmi\u015f kuyular, nice y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler (var \u015fimdi \u0131p\u0131ss\u0131z)! \n46- Yery\u00fcz\u00fcnde gezmezler mi ki akledecekleri kalpleri ve i\u015fitecekleri kulaklar\u0131 olsun. Ama ger\u00e7ek \u015fu ki g\u00f6zler k\u00f6r olmaz, as\u0131l g\u00f6\u011f\u00fcslerdeki kalpler k\u00f6r olur."},{"id":3516,"sura":22,"from_aya":42,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42-44. Y\u00fcce Allah, peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: M\u00fc\u015frikler seni yalanlamada iseler de bil ki ilk yalanlanan peygamber, sen de\u011filsin, kendilerine g\u00f6nderilen peygamberi yalanlayan ilk \u00fcmmet de bunlar de\u011fil. \u201cOnlardan \u00f6nce N\u00fbh\u2019un kavmi, \u00c2d ve Sem\u00fbd kavmi de yalanlam\u0131\u015ft\u0131. \u0130brahim\u2019in kavmi ve L\u00fbt\u2019un kavmi de\u2026 Medyen halk\u0131 da\u201d yani \u015euayb\u2019\u0131n kavmi de \u201c(peygamberlerini yalanlam\u0131\u015ft\u0131). M\u00fbs\u00e2 da yalanland\u0131. Ben de\u201d o yalanlayan \u201ck\u00e2firlere m\u00fchlet verdim.\u201d Onlar\u0131 cezaland\u0131rmakta acele etmedim. Onlara s\u00fcre tan\u0131d\u0131m. Sonunda azg\u0131nl\u0131klar\u0131 i\u00e7erisinde k\u00fcf\u00fcrlerine, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine \u015fa\u015fk\u0131nca devam edip gittiler, bunlar\u0131 iyice art\u0131rd\u0131lar. \u201cSonra onlar\u0131\u201d g\u00f6nderdi\u011fim azab ile Aziz ve muktedir olan\u0131n yakalay\u0131\u015f\u0131 ile \u201cyakalad\u0131m. Benim (yalanlamalar\u0131na verdi\u011fim) cevap nas\u0131lm\u0131\u015f?!\u201d Beni ink\u00e2r edip k\u00e2fir olmalar\u0131na ve yalanlay\u0131\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fim tepki, verdi\u011fim kar\u015f\u0131l\u0131k nas\u0131lm\u0131\u015f!? Elbette ki bu, cezalar\u0131n en \u00e7etini, ibretli belalar\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131 idi. Zira onlardan kimisini Y\u00fcce Allah suda bo\u011fdu. Kimisini \u015fiddetli bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k yakalad\u0131, kimisi k\u0131s\u0131r r\u00fczgar ile hel\u00e2k edildi, kimisi yerin dibine ge\u00e7irildi, kimisine de buluttan g\u00f6lgelerin g\u00fcn\u00fcnde \u00fczerlerine azap g\u00f6nderildi. \u0130\u015fte bu yalanlay\u0131c\u0131lar da onlardan ibret als\u0131nlar. Onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen musibetlerin kendilerinin ba\u015f\u0131na da gelece\u011finden korksunlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, \u00f6ncekilerden daha hay\u0131rl\u0131 de\u011fildirler. \u0130ndirilmi\u015f olan kitaplarda Allah taraf\u0131ndan onlar\u0131n azaptan uzak kalacaklar\u0131na dair bir belge de g\u00f6nderilmi\u015f de\u011fildir. Aksine bunlar gibi hel\u00e2k edilip azaba u\u011frat\u0131lan nice topluluklar vard\u0131r. Bu y\u00fczden Allah, bir sonraki \u00e2yet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3517,"sura":22,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. \u201cHalk\u0131\u201d k\u00fcf\u00fcrleri ve peygamberleri yalanlay\u0131\u015flar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile \u201czalim olan nice memleketleri\u201d \u00e7etin azap ve d\u00fcnyevi r\u00fcsvayl\u0131k ile \u201chel\u00e2k ettik.\u201d Bizim onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131\u015f\u0131m\u0131z, onlara bir zul\u00fcm de\u011fildi. \u201c\u015eimdi onlar duvarlar\u0131 \u00e7at\u0131lar\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bir haldeler!\u201d yurtlar\u0131 viraneye d\u00f6nm\u00fc\u015f, saraylar\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f ve duvarlar\u0131 \u00fczerine \u00e7at\u0131lar\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f bulunuyor. \u00d6nceleri buralar mamur iken harabeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, burada insanlar c\u0131v\u0131lda\u015f\u0131rken \u015fimdi olduk\u00e7a \u0131ss\u0131z! \u201cNice terk edilmi\u015f kuyular, nice y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler (var \u015fimdi \u0131p\u0131ss\u0131z)!\u201d Nice kuyular vard\u0131 ki insanlar oradan hem kendileri i\u00e7mek, hem davarlar\u0131na i\u00e7irmek i\u00e7in kalabal\u0131klar halinde ba\u015flar\u0131nda birikirdi. \u015eu anda o kuyular\u0131n ba\u015f\u0131nda kimse yok, giden gelen kalmam\u0131\u015f! Nice k\u00f6\u015fkler vard\u0131 ki oralar\u0131n sahipleri \u00e7al\u0131\u015farak \u00e7abalayarak bunlar\u0131 y\u00fckseltmi\u015f, in\u015fa etmi\u015f, alabildi\u011fine sa\u011flamla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, koruyup s\u00fcslemi\u015flerdi. Fakat Allah\u2019\u0131n emri onlara gelince bunlar\u0131n hi\u00e7bir faydas\u0131 olmad\u0131. Art\u0131k oralar \u0131p\u0131ss\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130bret alanlara bir ibret belgesi olmu\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnen ve ibretle tetkik eden kimselere ibretli bir \u00f6rnek haline gelmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, kullar\u0131n\u0131 g\u00f6rs\u00fcnler ve ibret als\u0131nlar diye yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fmaya davet ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3518,"sura":22,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. \u201cYery\u00fcz\u00fcnde\u201d gerek bedenleri ile gerek kalpleri ile seyahata \u00e7\u0131karak \u201cgezmezler mi ki akledecekleri\u201d Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini anlayacaklar\u0131 ve o ibretlik yerleri inceleyecekleri \u201ckalpleri\u201d, ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetlerin haberlerini, azaba u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f nesillere dair bilgileri \u201ci\u015fitecekleri kulaklar\u0131 olsun.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc tefekk\u00fcr ve ibretten uzak olarak sadece g\u00f6zle g\u00f6rmek, kulakla i\u015fitmek ve bedenen seyahat etmek faydas\u0131zd\u0131r. Bu, istenen maksada ula\u015ft\u0131rmaz. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAma ger\u00e7ek \u015fu ki g\u00f6zler k\u00f6r olmaz, as\u0131l g\u00f6\u011f\u00fcslerdeki kalpler k\u00f6r olur.\u201d Yani din hususunda zararl\u0131 olan k\u00f6rl\u00fck, kalbin hakka kar\u015f\u0131 k\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Nas\u0131l ki g\u00f6z\u00fc g\u00f6rmeyen kimse g\u00f6r\u00fclen \u015feyleri g\u00f6remiyor ise art\u0131k o da hakk\u0131 g\u00f6rmez olur. G\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmemesi ise nih\u00e2yet bir noktaya kadard\u0131r ve g\u00f6zle g\u00f6rmenin faydas\u0131 da d\u00fcnyev\u00eedir."},{"id":3519,"sura":22,"from_aya":47,"to_aya":48,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"47- Senden azab\u0131n \u00e7abucak gelmesini isterler. Allah s\u00f6z\u00fcnden asla caymaz. Ger\u00e7ek \u015fu ki, Rabbinin kat\u0131nda bir g\u00fcn, sizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z (d\u00fcnya y\u0131llar\u0131ndan) bin y\u0131l gibidir.\n48- Halk\u0131 zalim olan nice memleketlere m\u00fchlet verdim, sonra onlar\u0131 (azab\u0131mla ans\u0131z\u0131n) yakalad\u0131m. D\u00f6n\u00fc\u015f yaln\u0131z banad\u0131r."},{"id":3520,"sura":22,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. Yani \u015fu azab\u0131 yalanlayan kimseler cahillikleri, zul\u00fcmleri, inatlar\u0131, Allah\u2019\u0131n aciz oldu\u011funu ortaya koyma arzular\u0131, peygamberleri yalanlamalar\u0131 sebebi ile azab\u0131 \u00e7abucak getirmeni isterler. Oysa Allah, asla vaadinden d\u00f6nmez. Onlar\u0131 kendisi ile tehdit etti\u011fi azab\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Bu azaba kar\u015f\u0131 onlar\u0131 hi\u00e7bir \u015fey de koruyamaz. Bu azab\u0131n acele gelmesini sa\u011flamak, bunu \u00e7abucak ger\u00e7ekle\u015ftirmek ise senin elinde de\u011fildir, ey Muhammed! \u00d6yleyse onlar\u0131n acele etmeleri ve bizim acizli\u011fimizi ortaya koymak isteyi\u015fleri seni \u00fczmesin, rahats\u0131z etmesin. Bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde ilkinden sonuna kadar b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bir araya getirilece\u011fi bir g\u00fcn, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc vard\u0131r. O g\u00fcnde amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilecektir ve sonu gelmez, can yak\u0131c\u0131 bir azaba u\u011frat\u0131lacaklard\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cGer\u00e7ek \u015fu ki Rabbinin kat\u0131nda bir g\u00fcn\u201d uzunlu\u011fu, \u015fiddeti ve deh\u015fetinden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u201csizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z (d\u00fcnya y\u0131llar\u0131ndan) bin y\u0131l gibidir.\u201d Dolay\u0131s\u0131 ile d\u00fcnya hayat\u0131nda onlara azap ister gelip \u00e7ats\u0131n, ister ertelensin, bu g\u00fcn\u00fcn onlar\u0131 gelip yakalamas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir. Bu \u00e2yet-i kerimeden maksad\u0131n \u015fu olma ihtimali de vard\u0131r: Y\u00fcce Allah Hal\u00eemdir. \u00c7abucak azab\u0131 g\u00f6ndermez. Onlar azab\u0131n \u00e7abucak gelmesini isteyecek olsalar dahi \u015funu bilmeliler ki Allah nezdindeki bir g\u00fcn, sizin sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131z bin y\u0131l gibidir. Dolay\u0131s\u0131 ile siz, bu s\u00fcreyi uzun g\u00f6rseniz dahi ve bu s\u00fcre zarf\u0131nda azab\u0131n ini\u015finin gecikti\u011fini zannetseniz bile, \u015f\u00fcphesiz Y\u00fcce Allah \u00e7ok uzun s\u00fcreler m\u00fchlet vermekle birlikte, ihmal etmez. Nih\u00e2yet o azab\u0131 ile zalimleri yakalar ve bir daha da onlar\u0131 b\u0131rakmaz."},{"id":3521,"sura":22,"from_aya":48,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. \u201cHalk\u0131 zalim olan nice memleketlere\u201d zul\u00fcmlerine ra\u011fmen uzunca bir s\u00fcre tan\u0131yarak \u201cm\u00fchlet verdim.\u201d Onlar\u0131n zul\u00fcm i\u015flemeleri, Bizim onlara azab\u0131 \u00e7abucak g\u00f6ndermemizi gerektirmedi. \u201cSonra onlar\u0131\u201d azab ile \u201cyakalad\u0131m. D\u00f6n\u00fc\u015f yaln\u0131z Banad\u0131r.\u201d Yani bunlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda azaba u\u011framakla birlikte tekrar Allah\u2019a d\u00f6necekler ve g\u00fcnahlar\u0131 sebebi ile Allah onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r. O halde \u015fu zalimler de Allah\u2019\u0131n cezas\u0131n\u0131n gelip kendilerini bulmas\u0131ndan sak\u0131ns\u0131nlar ve kendilerine m\u00fchlet verilmesine aldanmas\u0131nlar."},{"id":3522,"sura":22,"from_aya":49,"to_aya":51,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"49- De ki: \u201cEy insanlar! Ben sadece sizin i\u00e7in apa\u00e7\u0131k bir uyar\u0131c\u0131y\u0131m.\u201d\n50- \u0130man edip salih ameller i\u015fleyenler i\u00e7in ma\u011ffiret ve bitmez t\u00fckenmez bir r\u0131z\u0131k vard\u0131r.\n51- Ayetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar ise alevli ate\u015fin ehlidirler."},{"id":3523,"sura":22,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. Y\u00fcce Allah, kulu ve Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e b\u00fct\u00fcn insanlara hitap ederek kendisinin m\u00fc\u2019minlere Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 m\u00fcjdeleyen, zalim ve k\u00e2firleri de Allah\u2019\u0131n cezas\u0131n\u0131 haber vererek uyaran, Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ek ras\u00fbl\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemesini emretmektedir. \u201cApa\u00e7\u0131k\u201d buyru\u011fu, uyar\u0131s\u0131 apa\u00e7\u0131k olan demektir ki uyar\u0131\/inzar, korkutucu olan hususu bildirerek ondan sak\u0131nd\u0131rmak demektir. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem apa\u00e7\u0131k uyar\u0131c\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun kendisi ile kendilerini uyarm\u0131\u015f oldu\u011fu \u015feylerin do\u011frulu\u011funa dair apa\u00e7\u0131k delilleri ortaya koymu\u015ftur."},{"id":3524,"sura":22,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu uyar\u0131 ve m\u00fcjdenin tafsilat\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Kalpleri ile do\u011fru ve samimi olarak \u201ciman edip\u201d azalar\u0131 ile \u201csalih ameller i\u015fleyenler i\u00e7in ma\u011ffiret ve bitmez t\u00fckenmez bir r\u0131z\u0131k vard\u0131r.\u201d Yani yiyecek, i\u00e7ecek, nikahlanacak t\u00fcrl\u00fc nimetler, g\u00fczel manzaralar, ho\u015f sesler, Y\u00fcce Rabbin cemalini g\u00f6rmek ve kelam\u0131n\u0131 i\u015fitmek suretiyle i\u00e7inde pek \u00e7ok nimetlere mazhar olunacak olan cennetler vard\u0131r."},{"id":3525,"sura":22,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. \u201cAyetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar ise alevli ate\u015fin ehlidirler.\u201d Rablerinin nimetine k\u00fcf\u00fcr\/nank\u00f6rl\u00fck eden, rasullerini ve ayetlerini yalanlayanlar ise b\u00fct\u00fcn vakitlerde o ate\u015f i\u00e7inde kalacaklar, ondan hi\u00e7 ayr\u0131lmayacaklard\u0131r. O ate\u015fin azab\u0131 hi\u00e7 hafifletilmeyecektir ve ona bir an dahi ara verilmeyecektir."},{"id":3526,"sura":22,"from_aya":52,"to_aya":54,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"52- Senden \u00f6nce ne kadar ras\u00fbl ve nebi g\u00f6nderdi isek hepsi de (kendisine vahyedileni) okumak istedi\u011fi zaman \u015feytan, mutlaka onun okumas\u0131na bir \u015feyler katmak istemi\u015ftir. Ama Allah, \u015feytan\u0131n katmak istedi\u011fini iptal eder, sonra da kendi \u00e2yetlerini sapasa\u011flam yerle\u015ftirir. Allah her \u015feyi bilendir, hikmet sahibidir.\n53- Bu; Allah'\u0131n, \u015feytan\u0131n kataca\u011f\u0131 \u015feyi kalplerinde hastal\u0131k bulunanlarla kalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f olanlar i\u00e7in bir imtihan k\u0131lmas\u0131 i\u00e7indir. Muhakkak zalimler uzak bir ayr\u0131l\u0131k i\u00e7indedirler.\n54- Yine bu, kendilerine ilim verilenlerin, bu (Kitab\u0131n) Rabbinden sana gelen hak oldu\u011funu bilip ona iman etmeleri ve kalplerinin de ona boyun e\u011fmesi i\u00e7indir. \u015e\u00fcphesiz Allah, iman edenleri dosdo\u011fru bir yola iletir."},{"id":3527,"sura":22,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. Y\u00fcce Allah, sonsuz hikmetini ve kullar\u0131 i\u00e7in tercihini haber vererek \u015funu bildirmektedir: Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019den \u00f6nce ne kadar \u201cras\u00fbl ve nebi g\u00f6nderdi isek hepsi de (kendisine vahyedileni) okumak istedi\u011fi zaman\u201d yani insanlara \u00f6\u011f\u00fct vermek, onlara birtak\u0131m hususlar\u0131 emredip baz\u0131 \u015feyleri de yasaklamak \u00fczere okumaya ge\u00e7ti\u011finde \u201c\u015feytan mutlaka\u201d kendi \u00f6zel yollar\u0131, hile ve tuzaklar\u0131 ile \u201conun okumas\u0131na\u201d peygamberin o okuyu\u015fu ile \u00e7eli\u015fen \u201cbir \u015feyler katmak istemi\u015ftir.\u201d Bununla birlikte Y\u00fcce Allah, peygamberleri Allah\u2019tan al\u0131p tebli\u011f ettikleri hususlarda hatadan yana korumu\u015f, vahyini de ba\u015fka \u015feylerle kar\u0131\u015fmaya yahut da onda teredd\u00fcde d\u00fc\u015fmeye kar\u015f\u0131 muhafaza etmi\u015f bulundu\u011fundan, \u015feytan\u0131n katmak istedi\u011fi bu \u015feylerin kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve s\u00fcreklili\u011fi s\u00f6z konusu de\u011fildir. O sadece gelip ge\u00e7ici bir durumdur. Daha sonra yok olur, bir etkisi kalmaz. Gelip ge\u00e7ici hususlar\u0131n ise kendine has birtak\u0131m etkileri vard\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAma Allah, \u015feytan\u0131n katmak istedi\u011fini iptal eder.\u201d Giderir, yok eder, \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr ve onun kendi \u00e2yetlerinden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da beyan eder. \u201cSonra da kendi \u00e2yetlerini sapasa\u011flam yerle\u015ftirir.\u201d Ve bunlar\u0131 \u015feytan\u0131n katmak istediklerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131r, muhafaza eder ve b\u00f6ylelikle \u015feytan\u0131n kat\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131ndan uzak, ar\u0131 duru halleri ile kalmaya devam ederler. \u201cAllah her \u015feyi bilendir.\u201d Yani kuvvet ve kudreti k\u00e2mil oland\u0131r ki bu kuvvetinin kemali ile vahyini korur ve \u015feytanlar\u0131n kat\u0131\u015ft\u0131rmak istediklerini de ortadan kald\u0131r\u0131r. \u201chikmet sahibidir.\u201d Her \u015feyi yerli yerine koyand\u0131r. \u015eeytanlara s\u00f6z\u00fc edilen kat\u0131\u015ft\u0131rma imk\u00e2n\u0131n\u0131 vermesi de O\u2019nun hikmetinin kemalindendir ki O, \u015fu buyru\u011funda s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi hususun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in buna izin verir:"},{"id":3528,"sura":22,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. \u201cBu, Allah'\u0131n, \u015feytan\u0131n kataca\u011f\u0131 \u015feyi kalplerinde hastal\u0131k bulunanlarla\u201d Bunlar, kalplerinde zay\u0131fl\u0131k bulunan, tam bir iman ve kati bir tasdik bulunmayan kimselerdir ki bu nedenle de en basit bir \u015f\u00fcphe dahi kalplerinde teredd\u00fct uyand\u0131r\u0131r. B\u00f6ylelikle \u015feytan\u0131n katmak istediklerini i\u015fitir i\u015fitmez hemen \u015f\u00fcphelerin etkisi alt\u0131nda kal\u0131r ve bu onun i\u00e7in bir imtihan olur. \u201ckalpleri kat\u0131la\u015fm\u0131\u015f olanlar i\u00e7in\u201d Bunlar da herhangi bir uyar\u0131 ve hat\u0131rlatman\u0131n etki etmedi\u011fi, kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile Allah\u2019tan da Ras\u00fbl\u00fcnden de bir \u015fey kabul etmeyen kimselerdir. \u0130\u015fte Allah bu olay\u0131, kendilerine hi\u00e7bir \u00f6nem atfetmedi\u011fi bu iki kesim i\u00e7in \u201cbir imtihan\u201d sebebi \u201ck\u0131lmas\u0131 i\u00e7in.\u201d yapar. Bu kat\u0131 kalpliler, \u015feytan\u0131n katmak istediklerini i\u015fittiklerinde onu bat\u0131l yollar\u0131n\u0131n lehine bir delil kabul eder, bunu ileri s\u00fcrerek Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. Bundan dolay\u0131 da Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cMuhakkak zalimler uzak bir ayr\u0131l\u0131k i\u00e7indedirler.\u201d Allah\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Hakka kar\u015f\u0131 inatla\u015fmakta, muhalefet etmektedirler ve do\u011frudan alabildi\u011fine uzakt\u0131rlar. \u015eeytan\u0131n bu katmak istedikleri, i\u015fte bu iki kesim i\u00e7in bir imtihan sebebi olur. B\u00f6ylelikle kalplerinde sakl\u0131 bulunan murdarl\u0131k ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kesime gelince bu husus, bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kesim hakk\u0131nda bir rahmet halini al\u0131r ki bu kimseler de \u015fu buyrukta s\u00f6z konusu edilmektedirler:"},{"id":3529,"sura":22,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. \u201cYine bu, kendilerine ilim verilenlerin, bu (Kitab\u0131n) Rabbinden sana gelen bir hak oldu\u011funu bilip ona iman etmeleri\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilim sayesinde hakk\u0131 bat\u0131ldan, do\u011fruyu e\u011friden ay\u0131rabilmeleri, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve sabit kalmas\u0131n\u0131 diledi\u011fi hak ile h\u00fckm\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131 gelip ge\u00e7ici bat\u0131l\u0131, her birisine dair delillere dayanarak ay\u0131rt edebilmeleri i\u00e7indir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmeti sonsuz oldu\u011funu ve iyi olsun k\u00f6t\u00fc olsun nefislerin gizli sakl\u0131 y\u00f6nlerini bu yolla ortaya \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc imtihan \u015fekillerini takdir buyurdu\u011funu bilsinler, bundan dolay\u0131 O\u2019na gere\u011fi gibi iman etsinler, \u00e7e\u015fitli \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fctler ar\u0131z oldu\u011fu takdirde bunlar\u0131 bertaraf ederek imanlar\u0131 arts\u0131n diyedir. \u201cve kalplerinin de ona boyun e\u011fmesi i\u00e7indir.\u201d Allah\u2019\u0131n emrine boyun e\u011fsinler, hikmetine teslim olsunlar diyedir ki bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine verdi\u011fi hid\u00e2yetin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u201cMuhakkak Allah iman edenleri\u201d imanlar\u0131 sebebi ile \u201cdosdo\u011fru bir yola iletir.\u201d Hakk\u0131 bilmeye ve gere\u011fince amel etmeye ula\u015ft\u0131r\u0131r. \u201cAllah Te\u00e2l\u00e2, sa\u011flam s\u00f6zle iman edenleri hem d\u00fcnya hayat\u0131nda hem de ahirette sebat verir\u201d (\u0130brahim, 14\/27) \u0130\u015fte bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kuluna verdi\u011fi sebat t\u00fcrlerden biridir.\nu ayetlerde Ras\u00fbl sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e ras\u00fbllerden di\u011fer karde\u015fleri \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmektedir. Zira o, en-Necm s\u00fbresini okurken: \u201cG\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc Lat\u2019\u0131 ve Uzza\u2019y\u0131 ve o \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcleri olan Menat\u2019\u0131\u201d \u00e2yetine gelince \u015feytan, onun k\u0131raat\u0131na \u201conlar y\u00fcce putlard\u0131r, \u015fefaatleri \u00fcmit edilir\u201d s\u00f6zlerini katt\u0131. Bu da Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i \u00fczd\u00fc ve insanlar i\u00e7inde de bir fitne\/imtihan oldu. Bunun \u00fczerine de Allah bu \u00e2yetleri indirdi."},{"id":3530,"sura":22,"from_aya":55,"to_aya":57,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"55- K\u0131yamet kendilerine ans\u0131z\u0131n gelinceye dek yahut da k\u0131s\u0131r bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131 kendilerine gelinceye kadar k\u00e2firler, o (Kur'\u00e2n\u2019dan) yana \u015f\u00fcphe i\u00e7inde olmaya devam edeceklerdir. \n56- O g\u00fcn h\u00fck\u00fcmranl\u0131k Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O, onlar\u0131n aralar\u0131nda (\u015f\u00f6yle) h\u00fckmeder: \u0130man edip salih ameller i\u015fleyenler Na\u00eem cennetlerindedirler.\n57- K\u00e2fir olup \u00e2yetlerimizi yalanlayanlara gelince onlar i\u00e7in de al\u00e7alt\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r."},{"id":3531,"sura":22,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. Y\u00fcce Allah, k\u00e2firlerin durumunu, onlar\u0131n inatlar\u0131n\u0131 ve y\u00fcz \u00e7evirmelerini haber vermektedir: Ey Muhammed, kendilerine getirdi\u011fin kitap hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe i\u00e7erisinde kalmaya devam edecekler ve bu hallerini \u201ck\u0131yamet kendilerine ans\u0131z\u0131n gelinceye dek yahut da k\u0131s\u0131r bir g\u00fcn\u00fcn azab\u0131 kendilerine gelinceye kadar\u201d s\u00fcrd\u00fcreceklerdir ki o k\u0131s\u0131r g\u00fcnde kendileri hakk\u0131nda hi\u00e7bir hay\u0131r olmayacakt\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc yahut o k\u0131s\u0131r g\u00fcn, kendilerine gelece\u011fi vakit k\u00e2firler yalan s\u00f6ylediklerini bilecekler ve pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n kendilerine fayda sa\u011flayamayaca\u011f\u0131 bir vakitte pi\u015fmanl\u0131k duyacaklard\u0131r. Her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan yana \u00fcmitlerini kesmi\u015f olacaklar, peygambere iman etselerdi ve onunla birlikte yol tutmu\u015f olsalard\u0131 diye arzu edeceklerdir. O nedenle bu buyruklarda \u015f\u00fcphelerini ve iftiralar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etmekten sak\u0131nd\u0131r\u0131lmaktad\u0131rlar."},{"id":3532,"sura":22,"from_aya":56,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56 - 57. \u201cO g\u00fcn\u201d yani k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde \u201ch\u00fck\u00fcmranl\u0131k Allah\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d O\u2019ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 olmayacakt\u0131r. \u201cO, onlar\u0131n aralar\u0131nda\u201d adaletli h\u00fckm\u00fc ile hakl\u0131y\u0131 haks\u0131zdan ay\u0131rt edici yarg\u0131s\u0131 ile \u201c(\u015f\u00f6yle) h\u00fckmeder:\u201d Allah\u2019a, peygamberlerine ve onlar\u0131n getirdiklerine \u201ciman edip\u201d bu imanlar\u0131n\u0131 tasdik etmek \u00fczere \u201csalih ameller i\u015fleyenler Na\u00eem cennetlerindedirler.\u201d Hi\u00e7bir kimsenin nitelendiremeyece\u011fi, ak\u0131llar\u0131n idrak edemeyece\u011fi t\u00fcrden kalbi, ruhi ve bedeni nimetler i\u00e7erisinde olacaklard\u0131r. Allah\u2019a ve peygamberlere kar\u015f\u0131 \u201ck\u00e2fir olup \u00e2yetlerimizi\u201d hakka ve do\u011fruya ileten belgelerimizi \u201cyalanlayanlara\u201d onlardan y\u00fcz \u00e7eviren veya onlara kar\u015f\u0131 inatla\u015fanlara \u201cgelince onlar i\u00e7in de\u201d a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddetinden, ac\u0131s\u0131ndan ve kalplere kadar ula\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 \u201cal\u00e7alt\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.\u201d Allah\u2019\u0131n peygamberlerini ve \u00e2yetlerini hakir g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in Y\u00fcce Allah da azap ile onlar\u0131 hakir k\u0131lacakt\u0131r."},{"id":3533,"sura":22,"from_aya":58,"to_aya":59,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"58- Allah yolunda hicret eden, sonra da \u00f6ld\u00fcr\u00fclen yahut \u00f6len kimseleri Allah, elbette g\u00fczel bir r\u0131z\u0131kla r\u0131z\u0131kland\u0131racakt\u0131r. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz r\u0131z\u0131k verenlerin hay\u0131rl\u0131s\u0131 Allah't\u0131r.\n59- O, elbette onlar\u0131 raz\u0131 olacaklar\u0131 bir yere koyacakt\u0131r. Ger\u00e7ekten Allah, her \u015feyi pek iyi bilendir, Hal\u00eemdir."},{"id":3534,"sura":22,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. Bu, Allah yolunda yurdundan \u00e7\u0131kan, vatan\u0131ndan, \u00e7ocuklar\u0131ndan ve mal\u0131ndan Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in ve O\u2019nun dinine yard\u0131mc\u0131 olmak kast\u0131 ile hicret eden kimselere pek b\u00fcy\u00fck bir m\u00fcjdedir. B\u00f6ylesinin m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 vermek Allah\u2019a aittir. \u0130ster yata\u011f\u0131nda \u00f6ls\u00fcn, isterse Allah yolunda cihad ederek \u00f6ld\u00fcr\u00fcls\u00fcn, fark etmez. \u201cAllah elbette g\u00fczel bir r\u0131z\u0131k ile r\u0131z\u0131kland\u0131racakt\u0131r.\u201d Onlar\u0131 hem Berzah aleminde hem de K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde o huzur ve s\u00fck\u00fbnu, g\u00fczel kokular\u0131, g\u00fczelli\u011fi ve ihsan\u0131, kalb\u00ee ve beden\u00ee nimetleri bir arada bar\u0131nd\u0131ran cennete koymakla r\u0131z\u0131kland\u0131racakt\u0131r. Bu ayet-i kerimeden maksat \u015fu da olabilir: Allah yolunda hicret eden kimsenin d\u00fcnyada g\u00fczel ve geni\u015f bir \u015fekilde r\u0131zk\u0131n\u0131 vermeyi Allah \u00fczerine alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ster bu kimsenin yata\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00f6lece\u011fini isterse de \u015fehid olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclece\u011fini bilmi\u015f olsun, hepsinin r\u0131zk\u0131 Allah\u2019\u0131n teminat\u0131ndad\u0131r. \u00d6yleyse herhangi bir kimse yurdunu ve mallar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p hicret etti\u011fi takdirde fakir d\u00fc\u015fece\u011fini ve muhta\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 zannetmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona r\u0131z\u0131k veren, r\u0131z\u0131k verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r. Nitekim bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n haber verdi\u011fi gibi aynen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u0130lk muhacirler yurtlar\u0131n\u0131, \u00e7oluk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 Allah\u2019\u0131n dininin yard\u0131m\u0131na ko\u015fmak maksad\u0131 ile terk ettiler. Aradan fazla bir s\u00fcre ge\u00e7meden de Y\u00fcce Allah nice \u00fclkeleri fethetmelerini sa\u011flad\u0131. Onlar\u0131 insanlara y\u00f6netici yapt\u0131. O b\u00f6lgelerin mallar\u0131ndan onlara vergiler ve \u00e7e\u015fitli gelirler geldi. B\u00f6ylece onlar insanlar\u0131n en zenginleri oluverdiler."},{"id":3535,"sura":22,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. Bu a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cO, elbette onlar\u0131 raz\u0131 olacaklar\u0131 bir yere koyacakt\u0131r.\u201d buyru\u011fu Allah\u2019\u0131n onlara \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerin fethini, \u00f6zellikle de ho\u015fnutluk ve sevin\u00e7 i\u00e7erisinde girdikleri \u015ferefli Mekke fethini m\u00fcyesser k\u0131lmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Ya da (ilk manaya g\u00f6re) bundan kas\u0131t, \u00e2hiretteki r\u0131z\u0131k olup girilecek yer de cennettir. B\u00f6ylelikle \u00e2yet-i kerime, hem d\u00fcnyadaki hem \u00e2hiretteki r\u0131zk\u0131 bir arada ifade etmi\u015f olmaktad\u0131r. Buyru\u011fun laf\u0131zlar\u0131 b\u00fct\u00fcn bu anlamlara uygun d\u00fc\u015fmektedir. Anla\u015f\u0131lan o ki bu iki mana da do\u011frudur. \u0130ki manan\u0131n bir arada kastedilmi\u015f olmas\u0131na da bir mani yoktur. \u201cGer\u00e7ekten Allah, her \u015feyi pek iyi bilendir.\u201d \u0130\u015flerin i\u00e7ini de d\u0131\u015f\u0131n\u0131 da \u00f6ncekilerini de sonrakilerini de bilir. \u201dHal\u00eemdir.\u201d \u0130nsanlar, O\u2019na isyan ederler, pek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlarla O\u2019na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karlar. O ise onlar\u0131 cezaland\u0131rmaya tam anlam\u0131yla muktedir oldu\u011fu halde cezalar\u0131n\u0131 \u00e7abukla\u015ft\u0131rmaz. Aksine kesintisiz olarak onlara r\u0131zk\u0131n\u0131 ihsan eder. Yine de l\u00fctfunu onlara ula\u015ft\u0131r\u0131r. "},{"id":3536,"sura":22,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"60- Bu b\u00f6yledir. Kim kendisine yap\u0131lan\u0131n ayn\u0131yla ceza verir, sonra yine ona haks\u0131zca sald\u0131r\u0131l\u0131rsa, Allah elbette ona yard\u0131m eder. \u015e\u00fcphesiz ki Allah, \u00e7ok affedicidir, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r."},{"id":3537,"sura":22,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. Bir kimseye kar\u015f\u0131 bir su\u00e7 i\u015flenir, haks\u0131zl\u0131kta bulunulursa o kimsenin su\u00e7 i\u015fleyene ayn\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi caizdir. Bunu yapacak olursa ona bir sorumluluk yoktur ve bundan dolay\u0131 da k\u0131nanmaz. E\u011fer bundan sonra da ona tekrar haks\u0131zl\u0131kta bulunulursa \u015f\u00fcphesiz Allah ona yard\u0131mc\u0131 olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, mazlumdur. Hakk\u0131n\u0131 tastamam ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ona kar\u015f\u0131 haks\u0131zl\u0131k yap\u0131lmas\u0131 da caiz olmaz. E\u011fer kendisine yap\u0131lan k\u00f6t\u00fcl\u00fck sebebi ile ba\u015fkas\u0131n\u0131 cezaland\u0131ran bir kimseye bundan sonra zul\u00fcm edilecek olursa, Allah ona yard\u0131m edecektir. O halde kendisine zulmedildi\u011fi ve kendisine kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flendi\u011fi vakit herhangi bir kimseyi cezaland\u0131rmayan bir kimsenin Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na mazhar olmas\u0131 \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. \u201c\u015e\u00fcphesiz ki Allah \u00e7ok affedicidir, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.\u201d O, g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131 affeder, onlar\u0131 cezaland\u0131rmakta acele etmez. G\u00fcnahlar\u0131n\u0131 da ba\u011f\u0131\u015flar, siler. O g\u00fcnahlar\u0131n \u00fczerlerindeki etkileri de izale eder. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bizatihi sahip oldu\u011fu s\u0131fat\u0131 ve b\u00fct\u00fcn zamanlarda kullar\u0131na muamelesi, af ve ma\u011ffiret ile onlara muamele etmektir. O halde ey zulme u\u011frayan, kendilerine kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015flenen kimseler! Sizin de affedip ba\u011f\u0131\u015flaman\u0131z, cezaland\u0131rmaktan vazge\u00e7meniz gerekir ki Y\u00fcce Allah da size, sizin O\u2019nun kullar\u0131na davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi davrans\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc: \u201cKim affedip d\u00fczeltirse onun m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 vermek, Allah\u2019a aittir.\u201d (e\u015f-\u015eura, 42\/40)"},{"id":3538,"sura":22,"from_aya":61,"to_aya":62,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"61- Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah geceyi g\u00fcnd\u00fcze ekler, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de geceye ekler. Yine Allah, her \u015feyi i\u015fitendir, g\u00f6rendir.\n62- Bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, hakk\u0131n ta kendisidir, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131klar\u0131 ise bat\u0131l\u0131n ta kendisidir. Ger\u00e7ekten Allah \u00e7ok y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr."},{"id":3539,"sura":22,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. Size bunca g\u00fczel ve adaletli h\u00fck\u00fcmleri \u015feriat olarak belirleyen, tasarrufu, takdir ve idaresi g\u00fczel olan zat, \u201cgeceyi g\u00fcnd\u00fcze\u201d ekleyen \u201cg\u00fcnd\u00fcz\u00fc de geceye\u201d ekleyen, bunu \u00f6tekine, \u00f6tekini de buna girdirendir. G\u00fcnd\u00fczden sonra geceyi, geceden sonra g\u00fcnd\u00fcz\u00fc getiren, birinden eksiltti\u011fi kadar\u0131n\u0131 di\u011ferine katan, daha sonra da bunun aksini yapand\u0131r. Ki bunun sonucunda da mevsimler meydana gelir, gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn, g\u00fcne\u015f ve ay\u0131n maslahatlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fir ki bunlar, Y\u00fcce Allah'\u0131n kullar\u0131na olan en \u00fcst\u00fcn nimetlerinden ve en zorunlu ihtiya\u00e7lar\u0131ndand\u0131r. \u201cYine Allah her \u015feyi i\u015fitendir.\u201d De\u011fi\u015fik dillerle ifade edilen \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7larla y\u00fckselen b\u00fct\u00fcn sesleri -birbirine kar\u0131\u015fsa dahi- i\u015fitendir. Siyah bir kar\u0131ncan\u0131n karanl\u0131k gecedeki bir kayan\u0131n alt\u0131ndaki k\u0131p\u0131rdan\u0131\u015f\u0131n\u0131 dahi \u201cg\u00f6rendir.\u201d \u201c\u0130\u00e7inizden birisi ister s\u00f6z\u00fcn\u00fc gizlesin ister a\u00e7\u0131klas\u0131n, gece gizlensin ve(ya) g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn yoluna gitsin hepsi (O\u2019nun ilminde) birdir.\u201d (er-Rad, 13\/10)"},{"id":3540,"sura":22,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. \u201cBu\u201d h\u00fck\u00fcmler ve onlar\u0131n sahibi i\u015fte \u201cb\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, hakk\u0131n ta kendisidir.\u201d Asla sonu gelmez, yok olmaz. Kendisinden \u00f6nce hi\u00e7bir \u015fey bulunmayan ilk, kendisinden sonra hi\u00e7bir \u015fey olmayacak olan \u00c2hir\/sondur. \u0130simleri de s\u0131fatlar\u0131 da kem\u00e2l derecesindedir. Vaadini dosdo\u011fru ger\u00e7ekle\u015ftirendir. S\u00f6z\u00fc hakt\u0131r, O\u2019nun huzuruna \u00e7\u0131kmak da, dini de hakt\u0131r. \u0130badeti s\u00fcrekli olarak fayda sa\u011flayacak ve bu faydas\u0131 kal\u0131c\u0131 olan hakk\u0131n kendisidir. \u201cO\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda yalvard\u0131klar\u0131\u201d canl\u0131-cans\u0131z putlar, Allah\u2019a e\u015f ko\u015fulan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar \u201cise bat\u0131l\u0131n ta kendisidir.\u201d Onlara yap\u0131lan ibadet de bat\u0131ld\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlara yap\u0131lan ibadet, fani ve yok olmaya mahkum bir varl\u0131\u011fa y\u00f6neliktir. Fani bir varl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan ibadet de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bat\u0131l olacakt\u0131r. \u201cGer\u00e7ekten Allah \u00e7ok y\u00fccedir, b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d O, zat\u0131 itibari ile y\u00fccedir ve b\u00fct\u00fcn yaratt\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. O, kadri\/de\u011feri itibari ile de y\u00fccedir ki bu sebeple s\u0131fatlar\u0131 kemal derecesindedir. B\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 emri alt\u0131nda tuttu\u011fu i\u00e7in de kahr\u0131 itibaryle de y\u00fccdir. Yine Zat\u0131 ile de isim ve s\u0131falar\u0131 ile de b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn O\u2019nun avucunda, g\u00f6klerin de sa\u011f elinde katlan\u0131p d\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olacak olmas\u0131, O\u2019nun bu azametinin ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir tecellisidir. Yine O\u2019nun K\u00fcrsisinin g\u00f6kleri ve yeri ku\u015fatm\u0131\u015f olmas\u0131 da O\u2019nun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir tecellisidir. B\u00fct\u00fcn kullar\u0131n mukadderat\u0131n\u0131n O\u2019nun elinde olmas\u0131 da azamet ve kibriy\u00e2s\u0131ndand\u0131r. O nedenle kullar, O\u2019nun me\u015f\u00eeeti\/dilemesi olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7bir tasarrufta bulunamazlar. O\u2019nun iradesi olmadan hareket edemezler, hareket halinde iken de duramazlar. Mukarreb meleklerin ve m\u00fcrsel peygamberler de dahil Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin bilmedi\u011fi Allah\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\/kibriy\u00e2s\u0131n\u0131n hakikati \u015fudur: B\u00fct\u00fcn kemal, celal, azamet ve kibriya s\u0131fatlar\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O, b\u00fct\u00fcn bu s\u0131fatlar\u0131n en y\u00fcce, en y\u00fcksek ve en m\u00fckemmel derecesine sahiptir. G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n t\u00fcm\u00fcnden sad\u0131r olan b\u00fct\u00fcn ibadetlerin hepsinin O\u2019na y\u00f6neltilmesi, bu ibadetlerde yaln\u0131zca O\u2019nun y\u00fcceltilmesi, tazim edilmesi, celal ve ikram sahibi oldu\u011funun dile getirmesi de O\u2019nun kibriyas\u0131ndan\/b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndendir. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki tekbir, namaz ve benzeri b\u00fcy\u00fck ibadetlerin \u015fi\u00e2r\u0131d\u0131r."},{"id":3541,"sura":22,"from_aya":63,"to_aya":64,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"63- G\u00f6rmez misin ki Allah g\u00f6kten bir su indirir de yery\u00fcz\u00fc yemye\u015fil oluverir? \u015e\u00fcphesiz Allah Latiftir, her \u015feyden haberdard\u0131r.\n64- G\u00f6klerde olanlar da yerde olanlar da yaln\u0131z O\u2019nundur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u011eaniy ve Hamid olan Allah't\u0131r."},{"id":3542,"sura":22,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. Bu buyruk ile Y\u00fcce Allah, vahd\u00e2niyetine ve kemaline delil olan il\u00e2h\u00ee belgelere dikkatle bakmaya te\u015fvikte bulunmakt\u0131r. \u201cG\u00f6rmez misin\u201d G\u00f6z\u00fcnle ve basiretinle tan\u0131k olmad\u0131n m\u0131 \u201cki Allah g\u00f6kten bir su indirir\u201d ya\u011fmuru, kupkuru, sakin, her taraf\u0131 toz toprak haline gelmi\u015f, a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve bitkileri kurumu\u015f bir halde bulunan topra\u011fa indirir \u201cde yery\u00fcz\u00fc yemye\u015fil oluverir.\u201d De\u011ferli her \u00e7ift bitkiye b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f ve b\u00f6ylelikle yery\u00fcz\u00fc g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir manzara alm\u0131\u015f olur. \u0130\u015fte \u00f6l\u00fcm\u00fcnden ve hareketsizli\u011finden sonra oray\u0131 dirilten, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kemik haline geldikten sonra \u00f6l\u00fcleri de diriltecek oland\u0131r. \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah Latiftir.\u201d Latif; e\u015fyan\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc, gizli sakl\u0131 hallerini ve b\u00fct\u00fcn incelikleri bilen, kullar\u0131n fark edemeyecekleri, onlar i\u00e7in sakl\u0131 kalan olduk\u00e7a inceliklere sahip \u00e7e\u015fitli yollarla hay\u0131r ve nimetler ula\u015ft\u0131ran ve onlardan \u015ferri uzakla\u015ft\u0131ran demektir. Kuluna intikam\u0131ndaki g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve buna tam muktedir oldu\u011funu g\u00f6sterdikten sonra kul, hel\u00e2k olacak noktaya geldi\u011finde l\u00fctfunu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kartmas\u0131 da O\u2019nun l\u00fctfunun bir tecellisidir. Ya\u011fmur damlalar\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn nerelerine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve yerin i\u00e7inde sakl\u0131 bulunan tohumlar\u0131 bilmesi ve b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bilemedi\u011fi bir husus olan  tohumlar\u0131n olduklar\u0131 yere bu suyu\/ya\u011fmuru s\u00fcr\u00fcklemesi, oraya ya\u011fd\u0131rmas\u0131 ve ondan \u00e7e\u015fitli bitkiler bitirmesi de O\u2019nun l\u00fctfundand\u0131r. \u201cHer \u015feyden haberdard\u0131r\u201d i\u015flerin s\u0131rlar\u0131n\u0131, kalplerin gizlediklerini, her bir \u015feyin \u00f6rt\u00fcl\u00fc ve sakl\u0131 olan\u0131n\u0131 bilendir, onlardan haberdard\u0131r. "},{"id":3543,"sura":22,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. \u201cG\u00f6klerde olanlar da yerde olanlar da\u201d hem yarat\u0131lma itibari ile hem de kul olma itibari ile \u201cyaln\u0131z O\u2019nundur.\u201d O, onlar hakk\u0131nda malikiyeti, hikmeti ve kem\u00e2l derecesindeki kudreti ile tasarrufta bulunur. O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kimsenin bu hususlarda en ufak bir hak ve yetkisi yoktur. \u201cHi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u011eaniy ve Hamid olan Allah't\u0131r.\u201d B\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile tam ve mutlak \u011ean\u00ee (zengin olan, hi\u00e7bir \u015feye ihtiyac\u0131 olmayan) O\u2019dur. Yaratt\u0131klar\u0131ndan hi\u00e7bir kimseye muhta\u00e7 olmamas\u0131, herhangi bir d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fck dolay\u0131s\u0131 ile dost edinmemesi, azl\u0131k sebebi ile onlar ile varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmaya muhta\u00e7 olmamas\u0131 da O\u2019nun \u011ean\u00ee olu\u015fundand\u0131r. Herhangi hi\u00e7bir e\u015f ve evlat edinmemi\u015f olmas\u0131, yememesi, i\u00e7memesi, yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n muhta\u00e7 olduklar\u0131 herhangi bir \u015feye hi\u00e7bir bak\u0131mdan muhta\u00e7 olmamas\u0131, ba\u015fkas\u0131na yedirdi\u011fi halde kendisine yedirilmemesi, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n var olu\u015flar\u0131nda, yard\u0131ma mazhar olu\u015flar\u0131nda, dinlerinde ve d\u00fcnyalar\u0131nda O\u2019na muhta\u00e7 olmalar\u0131 da O\u2019nun \u011ean\u00ee olu\u015fundand\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde bulunan her bir \u015fey, canl\u0131 cans\u0131z b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar, tek bir d\u00fczl\u00fckte toplan\u0131p da onlar\u0131n her birisi temenni edebildi\u011fi her bir \u015feyi dilese ve O da herkese temenni ettiklerini kat kat fazlas\u0131yla verecek olsa bu, O\u2019nun m\u00fclk\u00fcnden hi\u00e7bir \u015feyi eksiltmez. O, \u00e7ok c\u00f6mert olmas\u0131, gece ve g\u00fcnd\u00fcz her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131r ve bereketi kesintisiz olarak ihsan etmesi ve t\u00fcm canl\u0131lara l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131n\u0131n kesintisiz s\u00fcrmesi, l\u00fctuf ve ihsan yurdu olan cennetinde hi\u00e7bir g\u00f6z\u00fcn g\u00f6rmedi\u011fi, hi\u00e7bir kula\u011f\u0131n i\u015fitmedi\u011fi, hi\u00e7bir insan\u0131n hat\u0131r\u0131ndan ge\u00e7irmedi\u011fi nimet ve ihsanlar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f olmas\u0131... hep O\u2019nun \u011eani olu\u015funun tecellileridir.\nHamid; zat\u0131 ve isimleri itibari ile kendisine hamd edilen, \u00f6v\u00fclen demektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun isimlerinin hepsi g\u00fczeldir. S\u0131fatlar\u0131 sebebi ile de \u00f6v\u00fclendir; \u00e7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun b\u00fct\u00fcn s\u0131fatlar\u0131 kemal s\u0131fat\u0131d\u0131r. Fiilleri dolay\u0131s\u0131 ile de \u00f6v\u00fclendir; \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn fiilleri adalet, ihsan, rahmet ve hikmettir. \u015eeriat\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6v\u00fclendir; \u00e7\u00fcnk\u00fc O, ya kat\u0131ks\u0131z maslahat olan bir hususu emreder yahut da maslahat\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olan bir emir verir. Yine O, bir \u015feyi yasaklam\u0131\u015fsa ya kat\u0131ks\u0131z fesatt\u0131r ya da a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak fesat i\u00e7erir. G\u00f6kleri, yeri, her ikisi aras\u0131ndakileri ve bunlardan sonra O\u2019nun diledi\u011fi \u015feyleri dolduracak kadar hamd, yaln\u0131z O\u2019nundur. Dahas\u0131 O, kendi zat\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6vd\u00fc ise \u00f6yledir. Kullar\u0131n\u0131n kendisine yapacaklar\u0131 \u00f6vg\u00fc ve sen\u00e2lar\u0131n \u00e7ok \u00e7ok \u00fcst\u00fcndedir. O, kendisine tevhid ihsan etti\u011fi kimselere tevfikinden dolay\u0131 hamde lay\u0131k oland\u0131r. Kendilerine yard\u0131m\u0131n\u0131 vermedi\u011fi kimselere de bu yard\u0131m\u0131 vermemesi dolay\u0131s\u0131 ile hamd edilendir. O hamdinde \u011eani, \u011eanili\u011finde Ham\u00eed oland\u0131r. "},{"id":3544,"sura":22,"from_aya":65,"to_aya":66,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"65- G\u00f6rmez misin ki Allah, yery\u00fcz\u00fcnde olanlar\u0131 ve emri ile denizde ak\u0131p giden gemileri sizin emrinize vermi\u015ftir? O\u2019nun izni olmad\u0131k\u00e7a yerin \u00fczerine d\u00fc\u015fmesin diye sem\u00e2y\u0131 da O tutuyor. \u015e\u00fcphesiz Allah, insanlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok \u015fefkatlidir, \u00e7ok merhametlidir.\n66- Size hayat veren, sonra sizi \u00f6ld\u00fcrecek olan, sonra da sizi diriltecek olan O\u2019dur. \u015e\u00fcphesiz ki insan \u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr."},{"id":3545,"sura":22,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. Yani sen g\u00f6z\u00fcnle ve kalbinle Rabbinin her taraf\u0131 ku\u015fatan nimetini, pek geni\u015f rahmet ve ihsan\u0131n\u0131 g\u00f6rmedin mi? \u201cAllah yery\u00fcz\u00fcnde olanlar\u0131\u201d canl\u0131-cans\u0131z ve bitkileri \u201cve emri ile denizde ak\u0131p giden gemileri sizin emrinize vermi\u015ftir.\u201d Yery\u00fcz\u00fcnde bulunan her \u015fey, \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131n emrine\/hizmetine verilmi\u015ftir. Yery\u00fcz\u00fcndeki hayvanlar, \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131n binmesi, y\u00fcklerini ta\u015f\u0131malar\u0131, \u00e7e\u015fitli i\u015flerini g\u00f6rmeleri, onlardan uygun olanlar\u0131n\u0131 yemeleri, \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde yararlanmalar\u0131 i\u00e7indir. A\u011fa\u00e7lardan, meyvelerden de g\u0131dalar\u0131n\u0131 al\u0131r, beslenirler. Y\u00fcce Allah, insana bu a\u011fa\u00e7lar\u0131 tan\u0131mak, bunlardan yararlanmak imk\u00e2n\u0131n\u0131 verdi\u011fi gibi onlar, yery\u00fcz\u00fcndeki \u00e7e\u015fitli madenleri de \u00e7\u0131kart\u0131p onlardan yararlanabilirler. Di\u011fer taraftan Allah, gemileri de insanlar\u0131n emrine vermi\u015ftir. Bunlar, Allah\u2019\u0131n emri ile insanlar\u0131 ve onlar\u0131n ticaret mallar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r, onlar\u0131 bir yerden bir yere ula\u015ft\u0131r\u0131r. Di\u011fer taraftan insanlar, denizlerden giyinip tak\u0131nacaklar\u0131 s\u00fcsler de \u00e7\u0131kart\u0131rlar. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n size olan rahmetinin bir tecellisi de \u201cyerin \u00fczerine d\u00fc\u015fmesin diye sem\u00e2y\u0131\u201d O\u2019nun tutuyor olmas\u0131d\u0131r. O\u2019nun rahmet ve kudreti olmasayd\u0131 sem\u00e2, yerin \u00fczerine d\u00fc\u015fer, yer \u00fczerinde ne varsa yok olup gider, telef olurdu. \u201cMuhakkak ki Allah g\u00f6klerle yeri zeval bulmas\u0131nlar diye tutar. E\u011fer zeval bulsalar andolsun ki O\u2019ndan ba\u015fka hi\u00e7 kimse onlar\u0131 tutamaz. Muhakkak O, Hal\u00eemdir, ma\u011ffiret edicidir.\u201d (Fat\u0131r, 35\/41)\n\u201c\u015e\u00fcphesiz Allah, insanlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok \u015fefkatlidir, \u00e7ok merhametlidir.\u201d Onlara kendi \u00f6z anne-babalar\u0131ndan hatta kendi nefislerinden bile daha \u00e7ok merhametlidir. Bundan dolay\u0131 da onlar i\u00e7in hay\u0131r diler. Kendileri ise kendi nefislerinin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, onlara zararl\u0131 olan \u015feyi isterler. Bunca \u015feyleri onlar\u0131n emrine vermi\u015f olmas\u0131 da O\u2019nun bu merhametinin bir tecellisidir."},{"id":3546,"sura":22,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66. \u201cSizi hayat veren\u201d yoktan var eden \u201csonra sizi \u00f6ld\u00fcrecek olan\u201d \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fczden \u201csonra da sizi\u201d iyilik yapana iyili\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapana da k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermek \u00fczere \u201cdiriltecek olan da O\u2019dur. \u015e\u00fcphesiz ki insan\u201d Allah\u2019\u0131n korudu\u011fu m\u00fcstesna b\u00fct\u00fcn insanlar, Allah\u2019\u0131n nimetlerine kar\u015f\u0131 \u201c\u00e7ok nank\u00f6rd\u00fcr.\u201d Allah\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7ok nank\u00f6rl\u00fck eder, O\u2019nun ihsan\u0131n\u0131 itiraf edip kabul etmez. Hatta kimi zaman \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi ve Rabbinin buna kudretini dahi ink\u00e2r edecek kadar ileri gider."},{"id":3547,"sura":22,"from_aya":67,"to_aya":70,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"67- Biz her \u00fcmmet i\u00e7in uygulad\u0131klar\u0131 bir ibadet yolu tayin ettik. O halde onlar, din hususunda seninle asla \u00e7eki\u015fmesinler. Sen Rabbine \u00e7a\u011f\u0131r. \u015e\u00fcphesiz sen, dosdo\u011fru bir yol \u00fczerindesin.\n68- Yine de seninle tart\u0131\u015f\u0131rlarsa de ki: \u201cAllah yapmakta olduklar\u0131n\u0131z en iyi bilendir.\u201d\n69- Allah, hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hususlara dair k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde aran\u0131zda h\u00fck\u00fcm verecektir. \n70- Bilmez misin ki Allah, g\u00f6kte ve yerde ne varsa hepsini bilir? \u015e\u00fcphesiz ki b\u00fct\u00fcn bunlar bir kitaptad\u0131r. Ger\u00e7ekten bu, Allah\u2019a g\u00f6re \u00e7ok kolayd\u0131r."},{"id":3548,"sura":22,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz her \u00fcmmet i\u00e7in uygulad\u0131klar\u0131 bir ibadet yolu\u201d bir ibadet \u015fekli \u201ctayin ettik.\u201d Bu \u201cibadet yolu\u201d adalet ve hikmette ortak olmakla birlikte baz\u0131 hususlarda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSizden her biriniz i\u00e7in bir \u015feriat ve bir yol tayin ettik. E\u011fer Allah dileseydi elbette hepinizi bir \u00fcmmet yapard\u0131. Fakat O, size verdi\u011fi ile sizi imtihan etmek istedi.\u201d (el-Maide, 5\/48) Her \u00fcmmet kendi hallerine g\u00f6re bu ibadet gere\u011fince amel ederler. Hi\u00e7bir \u015feriata kar\u015f\u0131 itiraz s\u00f6z konusu olamaz. \u00d6zellikle de m\u00fc\u015frik ve apa\u00e7\u0131k bilgisizlik i\u00e7erisinde bulunan \u00fcmmiler i\u00e7in bu b\u00f6yledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn risaleti, delilleri ile sabit oldu\u011fu takdirde onun b\u00fct\u00fcn getirdiklerinin kabul edilmesi ve teslimiyetle kar\u015f\u0131lanmas\u0131, getirdiklerine kar\u015f\u0131 itirazdan vazge\u00e7ilmesi gerekir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO halde onlar, din hususunda seninle asla \u00e7eki\u015fmesinler.\u201d Seni yalanlayanlar seninle \u00e7eki\u015fmesin, getirdiklerinin bir k\u0131sm\u0131na kar\u015f\u0131 bile olsa bozuk ak\u0131llar\u0131 ile itiraza kalk\u0131\u015fmas\u0131nlar. Mesela yapt\u0131klar\u0131 yanl\u0131\u015f k\u0131yas ile le\u015fin yenilmesinin hel\u00e2l olmas\u0131 konusunda seninle tart\u0131\u015f\u0131rken \u201cKendi \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinizi yersiniz de Allah\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc niye yemezsiniz?\u201d demeye kalk\u0131\u015fmas\u0131nlar. Yine \u201cAl\u0131\u015fveri\u015f de faiz gibidir.\u201d (el-Bakara, 2\/275) \u015feklindeki itirazlar\u0131 bu kabildendir. Bunlar\u0131n tek tek cevapland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, risaletin kayna\u011f\u0131na itiraz etmektedirler. Dolay\u0131s\u0131 ile bu gibi meselelerde tek tek tart\u0131\u015fmak ve bunlar hakk\u0131nda delil getirmek s\u00f6z konusu de\u011fildir. Aksine her bir konu ile ilgili yap\u0131lacak a\u00e7\u0131klama ayr\u0131d\u0131r. O nedenle Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn risaletini ink\u00e2r eden bir kimse b\u00f6yle bir itiraz\u0131 ileri s\u00fcrer de: Ben do\u011fru yolu bulmak i\u00e7in tart\u0131\u015f\u0131yorum, iddias\u0131nda bulunursa ona \u015f\u00f6yle denilir: Seninle tart\u0131\u015fma konusu, risaletin kabul edilip edilmemesi meselesidir. Aksi takdirde sadece di\u011fer konularda tart\u0131\u015fmay\u0131 istemesi, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek ve kar\u015f\u0131s\u0131ndakini aciz b\u0131rakmak maksad\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne Rabbinin yoluna hikmet ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fct ile davet etmesini ve bu yol \u00fczere devam etmesini emretmi\u015ftir. \u0130tiraz edenler ister itiraza devam etsinler, ister etmesinler. \u0130zlemekte oldu\u011fun davet yolundan herhangi bir \u015fey seni geri \u00e7evirmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201c\u015e\u00fcphesiz sen, dosdo\u011fru bir yol \u00fczerindesin.\u201d Senin bu yolun itidalli bir yoldur. Maksada ula\u015ft\u0131ran bir yoldur. Hak bilgisini ve onun gere\u011fince ameli i\u00e7erir. Yolunun do\u011frulu\u011fundan yana eminsin. Dininin ger\u00e7ekli\u011fine dair bilgin kesindir. Bu da Rabbinin sana verdi\u011fi emir \u00fczere kararl\u0131l\u0131kla y\u00fcr\u00fcmeni gerektirir. Hakk\u0131nda \u015f\u00fcphe s\u00f6z konusu olan bir din \u00fczere olmad\u0131\u011f\u0131n gibi uydurulmu\u015f bir s\u00f6ze de davet etmiyorsun ki insanlar\u0131n hev\u00e2lar\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri seni durdursun, onlar\u0131n itirazlar\u0131 yolunda ilerlemene engel olsun. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funu and\u0131rmaktad\u0131r: \u201cO halde sen Allah\u2019a tevekk\u00fcl et. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen apa\u00e7\u0131k hak \u00fczeresin.\u201d (en-Neml, 27\/79)\nununla birlikte Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u201c\u015e\u00fcphesiz sen, dosdo\u011fru bir yol \u00fczerindesin\u201d buyru\u011funda \u015feriat\u0131n c\u00fcz\u2019i\/fer\u2019i h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 itiraz eden kimselere akl-\u0131 selim ile verilecek cevaplar\u0131n mahiyeti g\u00f6sterilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc buradaki dosdo\u011fru yol, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi her \u015feyin ayr\u0131lmaz bir s\u0131fat\u0131d\u0131r. O da asl\u00ee\/itikadi ve fer\u2019i b\u00fct\u00fcn meselelerde kendisi ile do\u011fruya ula\u015f\u0131lan, do\u011fru elde edilen yoldur. Bu ise g\u00fczelli\u011fi, adaleti ve hikmeti ak\u0131l ile ve selim f\u0131trat ile bilinen meselelerdir. Bu da emrolunan ve yasak k\u0131l\u0131nan \u015feyler \u00fczerinde ayr\u0131 ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek ile \u00f6\u011frenilebilecek bir husustur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah bu gibi hallerde kendisi ile tart\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olurlarsa, onlarla tart\u0131\u015fmaktan vazge\u00e7mesini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3549,"sura":22,"from_aya":68,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68-69. \u201cYine de seninle tart\u0131\u015f\u0131rlarsa de ki: Allah yapmakta olduklar\u0131n\u0131z\u0131 en iyi bilendir.\u201d O, sizin maksatlar\u0131n\u0131z\u0131 ve niyetlerinizi bilendir ve size bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir. \u201cAllah, hakk\u0131nda anla\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz hususlara dair k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde aran\u0131zda h\u00fck\u00fcm verecektir.\u201d \u0130zledi\u011fi yolu dosdo\u011fru yola (S\u0131rat-\u0131 Mustakime) uygun gelen kimse, nimet dolu cennetlere gireceklerdendir. Bu yoldan ayr\u0131l\u0131p sapan ise alevli ate\u015fe girecekler aras\u0131ndad\u0131r."},{"id":3550,"sura":22,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fcn tam ve eksiksiz olu\u015funun bir g\u00f6stergesi de h\u00fckm\u00fcn\u00fc ilme dayal\u0131 olarak koymu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, ilminin ve Kitab\u0131n\u0131n her \u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBilmez misin ki Allah g\u00f6kte ve yerde ne varsa hepsini bilir?\u201d B\u00fct\u00fcn i\u015flerin zahirini de bat\u0131n\u0131n\u0131 da gizlisini de a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 da b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6nce olan\u0131n\u0131 da sonra olan\u0131n\u0131 da bilir. G\u00f6klerde ve yerde olacak her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015f olan bu ilmi Allah, bir kitapta tespit etmi\u015ftir. Bu da Levh-i Mahfuzdur. Zira Y\u00fcce Allah, kalemi yaratt\u0131\u011f\u0131nda ona: \u201cYaz\u201d buyurdu. Kalem: \u201cNeyi yazay\u0131m?\u201d diye sorunca ona: \u201cK\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar olacak her \u015feyi yaz!\u201d diye emretti. \u201cGer\u00e7ekten bu, Allah\u2019a g\u00f6re \u00e7ok kolayd\u0131r.\u201d Sizin i\u00e7in tasavvuru kabil olmayan bir husus olsa dahi her \u015feyi bilgisi ile ku\u015fatmak ve her \u015feyi vak\u0131aya uygun olarak bir kitapta yazmak Y\u00fcce Allah i\u00e7in pek kolayd\u0131r. "},{"id":3551,"sura":22,"from_aya":71,"to_aya":72,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"71- Onlar, Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda haklar\u0131nda Allah'\u0131n hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fi ve kendilerinin de hi\u00e7bir bilgilerinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u015feylere ibadet ediyorlar. Zalimler i\u00e7in hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 yoktur.\n72- \u00c2yetlerimiz onlara a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k okundu\u011funda o k\u00e2firlerin ho\u015fnutsuzluklar\u0131n\u0131 \u00e7ehrelerinden anlars\u0131n. Neredeyse onlara \u00e2yetlerimizi okuyanlar\u0131n \u00fczerlerine \u00e7ullanacak olurlar. De ki: \u201c(Sizin i\u00e7in) bundan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc size haber vereyim mi? Ate\u015f; Allah onu k\u00e2firlere vaat etmi\u015ftir. O ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir!\u201d"},{"id":3552,"sura":22,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. Y\u00fcce Allah, kendisine ortak ko\u015fup ba\u015fkalar\u0131n\u0131 kendisine denk tutanlar\u0131n durumlar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmekte ve hallerinin en \u00e7irkin hal oldu\u011funu, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmektedir. Bu konuda herhangi bir bilgileri de yoktur. Sadece taklit\u00e7idirler. Zira bu hususta sap\u0131k atalar\u0131ndan g\u00f6rd\u00fcklerini taklit ediyorlar. Bazen insan, yapt\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda herhangi bir bilgi sahibi olmayabilir. Ancak ger\u00e7ekte o konuda kendisinin bilmedi\u011fi bir delil de bulunabilir. Ancak Y\u00fcce Allah, burada bu hususta hi\u00e7bir delil indirmedi\u011fini haber vermektedir. Yani bu konuda b\u00f6yle bir taklidi caiz k\u0131lacak ve ona delil olacak hi\u00e7bir delil bulunmamaktad\u0131r. Aksine Allah, kendisine ortak ko\u015fman\u0131n tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve bat\u0131l olu\u015funa dair kat\u2019i deliller indirmi\u015ftir. Daha sonra Y\u00fcce Allah, aralar\u0131ndan hakka kar\u015f\u0131 inatla\u015fan zalimleri tehdit ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cZalimler i\u00e7in hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 yoktur.\u201d Allah\u2019\u0131n azab\u0131 \u00fczerlerine inecek olursa onlar\u0131 koruyacak bir yard\u0131mc\u0131lar\u0131 bulunmayacakt\u0131r."},{"id":3553,"sura":22,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. Peki izlemekte olduklar\u0131 yol hakk\u0131nda herhangi bir bilgi sahibi olmayan bu kimseler, acaba il\u00e2hi \u00e2yetler ve hid\u00e2yet kendilerine geldi\u011fi takdirde bunlar\u0131 izlemek gibi bir maksatlar\u0131 var m\u0131? Yoksa onlar izlemekte olduklar\u0131 bat\u0131ldan memnun ve ona raz\u0131lar m\u0131? Y\u00fcce Allah, bunu da \u015fu buyru\u011fu ile dile getirmektedir: Hakk\u0131 bat\u0131ldan a\u00e7\u0131k se\u00e7ik bir \u015fekilde ay\u0131ran \u201cayetlerimiz onlara a\u00e7\u0131k a\u00e7\u0131k okundu\u011funda\u201d onlara iltifat etmezler. Hi\u00e7bir \u015fekilde ald\u0131rmazlar. Aksine \u201co k\u00e2firlerin ho\u015fnutsuzluklar\u0131n\u0131\u201d bu \u00e2yetlere kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 nefret ve tiksintilerini \u201c\u00e7ehrelerinden anlars\u0131n.\u201d Suratlar\u0131n\u0131 ast\u0131klar\u0131n\u0131, t\u00fcylerinin diken diken oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. \u201cNerede ise onlara \u00e2yetlerimizi okuyanlar\u0131n \u00fczerlerine \u00e7ullanacak olurlar.\u201d Nerede ise a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6fkelerinden, hakka kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kin ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrecekler ve a\u015f\u0131r\u0131 derecede d\u00f6vecekler. \u0130\u015fte k\u00e2firlerin durumu budur. Onlar\u0131n bu halleri ne k\u00f6t\u00fcd\u00fcr! Bu hallerinin zarar\u0131 ne kadar da b\u00fcy\u00fckt\u00fcr! Fakat di\u011fer taraftan bundan da daha k\u00f6t\u00fc bir hal daha vard\u0131r. O da onlar\u0131n \u00e2k\u0131betleridir. Bu y\u00fczden Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDe ki: \u201c(Sizin i\u00e7in) bundan daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc size haber vereyim mi? Ate\u015f; Allah onu k\u00e2firlere vaat etmi\u015ftir. O ne k\u00f6t\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f yeridir!\u201d Onun k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc uzun ve geni\u015ftir. Onun ho\u015flan\u0131lmayan halleri ve ac\u0131lar\u0131 da s\u00fcrekli olarak art\u0131p durur."},{"id":3554,"sura":22,"from_aya":73,"to_aya":74,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"73- Ey insanlar! Bir misal verildi, ona kulak verin. Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine yalvard\u0131klar\u0131n\u0131z, hepsi bir araya toplansalar bile, asla bir sinek dahi yaratamazlar. Hatta bir sinek onlardan bir \u015fey kapsa onu bile ondan geri alamazlar. \u0130steyen de \u00e2ciz, istenen de.\n74- Allah\u2019\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131yamad\u0131lar. \u015e\u00fcphesiz ki Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, Az\u00eezdir."},{"id":3555,"sura":22,"from_aya":73,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n putlara tapman\u0131n ne kadar \u00e7irkin oldu\u011funa, putlara tapanlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131n ne derece eksik oldu\u011funa, tapanlar\u0131n da kendilerine tap\u0131n\u0131lanlar\u0131n da ne kadar zay\u0131f oldu\u011funa dair verdi\u011fi bir misaldir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cEy insanlar!\u201d Bu, m\u00fc\u2019minlere de k\u00e2firlere de y\u00f6nelik bir hitapt\u0131r. Bu hitap ile m\u00fc\u2019minlerin ilmi ve basireti artarken k\u00e2firlere kar\u015f\u0131 da delil ortaya konmaktad\u0131r. \u201cBir misal verildi, ona kulak verin.\u201d Bu misali iyi dinleyin, muhtevas\u0131n\u0131 iyi kavray\u0131n. Sak\u0131n ha bu misali gafil kalplerle, ilgisiz kulaklarla dinlemeyin. Kalbinizle ve kulaklar\u0131n\u0131zla bunu iyice bellemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. \u0130\u015fte o misal: \u201cAllah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine yalvard\u0131klar\u0131n\u0131z\u201d bu, Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda dua edilen ve tap\u0131n\u0131lan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131 kapsar \u201chepsi bir araya toplansalar bile asla\u201d sizin nazar\u0131n\u0131zda mahlukat\u0131n en basiti, en de\u011fersizi olan \u201cbir sinek dahi yaratamazlar.\u201d Bu tap\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131z varl\u0131klar, bu zay\u0131f yarat\u0131\u011f\u0131 var edemeyeceklerine g\u00f6re ondan daha b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir varl\u0131\u011f\u0131 asla var edemezler. Bu durumun daha da \u00f6tesi ise \u015fudur: \u201cHatta bir sinek onlardan bir \u015fey kapsa onu bile ondan geri alamazlar.\u201d Bu da acizli\u011fin en ileri derecesidir. Allah\u2019tan ba\u015fka kendisine tap\u0131n\u0131lan \u201cisteyen de \u00e2ciz\u201d bu \u00f6rnekte sinek olarak an\u0131lan \u201cistenen de.\u201d Yani her ikisi de acizdir, g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. Bu g\u00fc\u00e7s\u00fcz, aciz ve sahte ilahlara ba\u011flanarak onlar\u0131 alemlerin Rabbi konumunda g\u00f6renler ise hepsinden de daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz ve daha acizdir.\n74. \u0130\u015fte b\u00f6ylesi kimseler \u201cAllah\u2019\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131yamad\u0131lar.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile aciz ve muhta\u00e7 olan bir varl\u0131\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile g\u00fc\u00e7l\u00fc ve hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayan varl\u0131k ile denk tuttular. Kendisine de ba\u015fkas\u0131na da bir fayda sa\u011flayamayan, gelecek bir zarar\u0131 \u00f6nleyemeyen, \u00f6ld\u00fcremeyen, hayat veremeyen, \u00f6l\u00fcmden sonra diriltemeyen bir yarat\u0131\u011f\u0131; fayda veren, zarar veren, istedi\u011fini ba\u011f\u0131\u015flayan, istemedi\u011fini engelleyen, m\u00fclk\u00fcn mutlak sahibi, mutlak h\u00fck\u00fcmran\u0131 ve m\u00fclk\u00fcnde b\u00fct\u00fcn t\u00fcrleri ile tasarrufta bulunan mutlak tasarruf sahibi ile e\u015fit kabul ettiler. \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, Azizdir.\u201d G\u00fcc\u00fc de kemal derecesindedir, izzeti de kemal derecesindedir. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n mukadderat\u0131n\u0131n O\u2019nun elinde olmas\u0131, hi\u00e7bir kimsenin O\u2019nun irade ve me\u015f\u00eeeti olmaks\u0131z\u0131n harekete ge\u00e7ememesi, hareket halinde iken duramamas\u0131, O\u2019nun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve izzetinin kemalindendir. Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi olur, dilemedi\u011fi olmaz. G\u00f6kleri ve yeri yok olmas\u0131nlar diye tutmas\u0131, ilkinden sonuna kadar b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 tek bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k ile \u00f6l\u00fcmlerinden sonra diriltecek olmas\u0131, zorbalar\u0131 ve azg\u0131n \u00fcmmetleri pek \u00f6nemsiz bir \u015feyle ve sadece azab\u0131ndan bir kam\u00e7\u0131 ile hel\u00e2k etmi\u015f olmas\u0131\u2026 hep O\u2019nun kuvvetinin kemalinin bir tecellisidir."},{"id":3556,"sura":22,"from_aya":75,"to_aya":76,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"75- Allah, meleklerden ve insanlardan ras\u00fbller se\u00e7er. \u015e\u00fcphesiz Allah, her \u015feyi i\u015fitendir, g\u00f6rendir.\n76- O, onlar\u0131n \u00f6nlerindekini de arkalar\u0131ndakini de bilir. B\u00fct\u00fcn i\u015fler ancak Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr."},{"id":3557,"sura":22,"from_aya":75,"to_aya":76,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75-76. Allah, zat\u0131n\u0131n kemalini, buna kar\u015f\u0131l\u0131k putlar\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendinin hak ma\u2019bud oldu\u011funu beyan ettikten sonra, peygamberlerin halini ve onlar\u0131n sahip olduklar\u0131 m\u00fcstesna fazilet ve erdemlerle di\u011fer insanlardan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 beyan etmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah, meleklerden ve insanlardan ras\u00fbller se\u00e7er.\u201d Yani O, hem meleklerden ras\u00fbller\/el\u00e7iler se\u00e7er, hem de insanlardan. Bunlar kendi t\u00fcrlerinin en temizleri, \u015ferefli vas\u0131flar\u0131 kendilerinde en \u00e7ok toplayanlar\u0131 ve se\u00e7ilmeye en lay\u0131k olanlar\u0131d\u0131rlar. Ras\u00fbller kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n en se\u00e7kinleridirler. Zira onlar\u0131 se\u00e7ip belirleyen, e\u015fyan\u0131n hakikat\u0131n\u0131 bilmeyen yahut baz\u0131 \u015feyleri bilirken baz\u0131 \u015feyleri bilmeyen bir kimse de\u011fildir. Aksine onlar\u0131 se\u00e7en, her \u015feyi i\u015fiten, her \u015feyi g\u00f6rendir. \u0130lmi, i\u015fitmesi ve g\u00f6rmesi her \u015feyi ku\u015fatand\u0131r. Bu y\u00fczden O\u2019nun bu ras\u00fblleri se\u00e7mesi, bilgisine dayal\u0131d\u0131r. O, onlar\u0131n bu i\u015fe ehil, vahye muhatap olmaya da elveri\u015fli olduklar\u0131n\u0131 bilir. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah risaletini kime verece\u011fini \u00e7ok iyi bilir.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/124) \u201cB\u00fct\u00fcn i\u015fler ancak Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\u201d \u0130nsanlar\u0131 Allah\u2019a davet edecek olan peygamberleri O g\u00f6nderir. \u0130nsanlar\u0131n kimisi bu \u00e7a\u011fr\u0131y\u0131 kabul eder, kimisi de peygamberlerin \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 reddeder. Kimisi gere\u011fince amel eder, kimisi y\u00fcz \u00e7evirir. Peygamberlerin vazifesi davettir. Amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermek ise Allah\u2019a aittir. O nedenle bu ameller, Allah\u2019a d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcr ve onlara Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n l\u00fctuf ve adaleti ile kar\u015f\u0131l\u0131k verilir."},{"id":3558,"sura":22,"from_aya":77,"to_aya":78,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"77- Ey iman edenler! R\u00fck\u00fb edin, secde edin, Rabbinize ibadet edin ve hay\u0131r i\u015fleyin ki fel\u00e2ha eresiniz.\n78- Allah u\u011frunda hakk\u0131yla cihad edin. O, sizi o se\u00e7ti ve dinde size hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7l\u00fck y\u00fcklemedi. Atan\u0131z \u0130brahim\u2019in dini (de buydu). Allah, daha \u00f6nce (ge\u00e7mi\u015f kitaplarda) da bu (Kitapta) da sizi \u201cm\u00fcsl\u00fcmanlar\u201d olarak adland\u0131rd\u0131 ki Ras\u00fbl size \u015fahit olsun, siz de insanlara kar\u015f\u0131 \u015fahit olas\u0131n\u0131z. O halde namaz\u0131 dosdo\u011fru k\u0131l\u0131n, zek\u00e2t\u0131 verin ve Allah\u2019a sar\u0131l\u0131n. O, sizin Mevl\u00e2n\u0131zd\u0131r. O, ne g\u00fczel mevla ve ne g\u00fczel yard\u0131mc\u0131d\u0131r."},{"id":3559,"sura":22,"from_aya":77,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"77. Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u2019min kullar\u0131na namaz k\u0131lmalar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de \u00e7ok faziletli olmalar\u0131 ve namaz\u0131n r\u00fck\u00fcnleri olu\u015flar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile de r\u00fck\u00fb\u2019 ve secde etmelerini, g\u00f6zlerin nuru ve kederli kalplerin tesellisi olan ibadeti ifa etmelerini emretmektedir. O\u2019nun rububiyetinin ve kullar\u0131na olan ihsanlar\u0131n\u0131n, onlar\u0131n ibadetlerini yaln\u0131zca O\u2019na ihl\u00e2sla yapmalar\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fini bildirmektea, ayr\u0131ca onlara genel olarak hay\u0131r i\u015flemelerini de emretmektedir. Y\u00fcce Allah, felah\u0131n bu hususlara ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu belirterek de: \u201c...ki fel\u00e2ha eresiniz.\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani isteyip arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 elde edesiniz, ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve korktu\u011funuz \u015feylerden de uzak olas\u0131n\u0131z. Yarat\u0131c\u0131ya ihl\u00e2sla ibadet edip kullar\u0131na faydal\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015far\u0131 ve mutluluk yolu yoktur. Buna muvaffak olan bir kimse, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz mutlulu\u011fun, ba\u015far\u0131n\u0131n ve fel\u00e2h\u0131n en y\u00fcce mevkilerine y\u00fckseltilecektir."},{"id":3560,"sura":22,"from_aya":78,"to_aya":78,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"78. \u201cAllah u\u011frunda hakk\u0131yla cihad edin.\u201d Cihad, isteneni elde etmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn ortaya konulmas\u0131d\u0131r. Allah u\u011frunda hakk\u0131yla cihad etmek ise Allah\u2019\u0131n emrini tam anlam\u0131yla yerine getirmek, insanlar\u0131 bu maksada ula\u015ft\u0131ran her bir yolla O\u2019nun yoluna davet etmektir. \u00d6\u011f\u00fct vermek, \u00f6\u011fretmek, sava\u015fmak, edeblendirmek, azarlamak, nasihat etmek vb. di\u011fer yollar. \u201cO, sizi se\u00e7ti\u201d ey m\u00fcsl\u00fcmanlar! \u0130nsanlar aras\u0131ndan sizi se\u00e7en O\u2019dur. Bu dini de sizin i\u00e7in se\u00e7ti ve sizin i\u00e7in bu dinden ho\u015fnut oldu. Sizin i\u00e7in kitaplar\u0131n en faziletlisini, peygamberlerin en \u00fcst\u00fcn\u00fcn\u00fc se\u00e7ti. \u00d6yleyse siz de bu b\u00fcy\u00fck il\u00e2hi ba\u011f\u0131\u015fa gere\u011fi gibi cihad etmekle kar\u015f\u0131l\u0131k verin. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cAllah u\u011frunda hakk\u0131yla cihad edin\u201d buyru\u011fundan baz\u0131lar\u0131n\u0131n, bunun g\u00fc\u00e7 yetirilemeyen bir vazife yahut da a\u011f\u0131r bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck oldu\u011fu vehmine kap\u0131lmalar\u0131 muhtemel oldu\u011fundan bunu bertaraf etmek \u00fczere Y\u00fcce Allah: \u201cDinde size hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7l\u00fck y\u00fcklemedi\u201d buyurmaktad\u0131r. Dinde sizin i\u00e7in bir zorluk yoktur. Aksine O, dini alabildi\u011fine kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve onu alabildi\u011fine zorluklardan uzak tutmu\u015ftur. Evvela O, ancak nefislere kolay gelen, onlar\u0131 yormayacak ve a\u011f\u0131r gelmeyecek hususlar\u0131n yerine getirilmesini emretmi\u015ftir. Di\u011fer taraftan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn hafifletilmesini gerektiren birtak\u0131m sebepler s\u00f6z konusu olursa emretti\u011fi \u015feyleri de hafifletmi\u015ftir. \u015e\u00f6yle ki ya o emri b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kald\u0131rm\u0131\u015f yahut da k\u0131smen kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e2yet-i kerimeden \u015fu \u015fer\u2019\u00ee kaideler \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cZorluk kolayl\u0131\u011f\u0131 getirir\u201d ve \u201cZaruretler mahzurlar\u0131\/yasaklar\u0131 mubah k\u0131lar.\u201d Bunun kapsam\u0131na da f\u0131kha dair kitaplarda bilinen pek \u00e7ok fer\u2019i h\u00fck\u00fcm girmektedir. \u201cAtan\u0131z \u0130brahim\u2019in dini (de buydu).\u201d Yani s\u00f6z\u00fc edilen bu din, kaydedilen bu emirler, \u0130brahim\u2019in \u00fczerinde oldu\u011fu din ve izledi\u011fi yoldur. Siz de bu dine uyun ve ona s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 kal\u0131n. \u201cAllah, daha \u00f6nce (ge\u00e7mi\u015f kitaplarda) da bu (Kitapta) da sizi \u201cm\u00fcsl\u00fcmanlar\u201d olarak adland\u0131rd\u0131.\u201d \u00d6nceki kitaplarda da sizler an\u0131lm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ve orada da sizin \u00fcn\u00fcn\u00fcz vard\u0131r. Bu kitapta ve bu \u015feriatta da sizin ad\u0131n\u0131z budur. Yani \u00f6nceden de sonradan da sizin ad\u0131n\u0131z budur. \u201cki Ras\u00fbl size\u201d hay\u0131r ve \u015fer t\u00fcm amellerinize \u201c\u015fahit olsun. Siz de insanlara kar\u015f\u0131 \u015fahit olas\u0131n\u0131z.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc siz, insanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f en hay\u0131rl\u0131, mutedil, adaletli ve hay\u0131rl\u0131 bir \u00fcmmetsiniz. Sizler peygamberlerin kendi \u00fcmmetlerine tebli\u011fde bulunduklar\u0131na dair \u015fahitlik edeceksiniz, \u00fcmmetlere kar\u015f\u0131 da peygamberlerinin kendilerine tebli\u011fde bulunduklar\u0131na \u015fahitlik edeceksiniz. Bunu da cenab-\u0131 Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131nda size verdi\u011fi haberlere dayanarak yapacaks\u0131n\u0131z. \u201cO halde namaz\u0131 dosdo\u011fru\u201d yani r\u00fck\u00fcnleri ve \u015fartlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131na ri\u00e2yet ederek ve b\u00fct\u00fcn gerekleri ile birlikte \u201ck\u0131l\u0131n ve\u201d farz olan \u201czek\u00e2t\u0131\u201d Y\u00fcce Allah\u2019a, size ihsan etmi\u015f oldu\u011fu bunca nimetlere kar\u015f\u0131 bir \u015f\u00fck\u00fcr olmak \u00fczere \u201cverin ve Allah\u2019a sar\u0131l\u0131n.\u201d Ona s\u0131\u011f\u0131narak korunun, bu hususta O\u2019na g\u00fcvenip dayan\u0131n. Kendi \u00f6z g\u00fcc\u00fcn\u00fcze ve takatinize bel ba\u011flamay\u0131n. \u201cO, sizin Mevl\u00e2n\u0131zd\u0131r.\u201d \u0130\u015flerinizi \u00e7ekip \u00e7evirendir. En g\u00fczel \u015fekilde i\u015flerinizi O idare eder ve en g\u00fczel takdirine uygun olarak sizin i\u015flerinizi O y\u00f6nlendirir. \u201cO ne g\u00fczel mevl\u00e2 ve ne g\u00fczel yard\u0131mc\u0131d\u0131r.\u201d O, kendisini dost edinenin ne g\u00fczel dostudur! Zira o, bu yolla istedi\u011fini elde eder. O, yard\u0131m\u0131n\u0131 dileyen i\u00e7in de ne g\u00fczel yard\u0131mc\u0131d\u0131r! Zira ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 \u015feyleri ondan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r."},{"id":3561,"sura":22,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"ac S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir. \u00c2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019a hamd olsun."},{"id":3562,"sura":22,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}