{"result":[{"id":3792,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"25- FURK\u00c2N S\u00dbRES\u0130"},{"id":3793,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir. 77 \u00e2yettir)"},{"id":3794,"sura":25,"from_aya":1,"to_aya":2,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Cin ve insanlara uyar\u0131c\u0131 olsun diye kuluna Furk\u00e2n\u2019\u0131 indiren (Allah), ne y\u00fccedir!\n2- G\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z O\u2019nundur. O, hi\u00e7bir \u00e7ocuk edinmemi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131nda da hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur. Her bir \u015feyi yaratm\u0131\u015f ve onu bir \u00f6l\u00e7\u00fc dahilinde takdir ve tayin etmi\u015ftir. "},{"id":3795,"sura":25,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Bu buyruk, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kemal derecesindeki azametini, her a\u00e7\u0131dan tek oldu\u011funu, hay\u0131r ve ihsanlar\u0131n\u0131n pek \u00e7ok oldu\u011funu beyan etmektedir. \u201cCin ve insanlara\u201d Allah\u2019\u0131n azap ve intikam\u0131na kar\u015f\u0131 \u201cuyar\u0131c\u0131 olsun diye kuluna\u201d kulluk mertebelerinin kemal derecesine ula\u015fan ve b\u00fct\u00fcn ras\u00fbllerin \u00fcst\u00fcnde olan Muhammed\u2019e \u201cFurk\u00e2n\u2019\u0131\u201d yani hel\u00e2l ile haram\u0131, hid\u00e2yet ile sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bahtiyarlar ile bedbahtlar\u0131 birbirinden ay\u0131ran Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i \u201cindiren (Allah), ne y\u00fccedir!\u201d Ne b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, vas\u0131flar\u0131 ne m\u00fckemmeldir, hay\u0131rlar\u0131 ne kadar \u00e7oktur! O\u2019nun hay\u0131rlar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerinden biri hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bu niteliklere sahip Kuran-\u0131 Ker\u00eem\u2019i indirmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bununla onlara Allah\u2019\u0131n nelerden raz\u0131 oldu\u011funu, nelere gazap etti\u011fini a\u00e7\u0131klay\u0131p beyan eder. B\u00f6ylece onun uyar\u0131p korkutmas\u0131n\u0131 kabul eden ve gere\u011fince amel eden kimse, d\u00fcnya ve \u00e2hirette kurtulur, ebedi muttulu\u011fu elde eder. Sonu gelmez m\u00fclklere sahip olur. Acaba bu nimetten daha \u00fcst\u00fcn, bu l\u00fctuf ve bu ihsandan daha b\u00fcy\u00fck bir \u015fey olabilir mi? \u0130hsan ve bereketlerinden biri de bu olan Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131 ger\u00e7ekten y\u00fccedir!"},{"id":3796,"sura":25,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. \u201cG\u00f6klerin ve yerin h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z O\u2019nundur.\u201d Her ikisinde de yaln\u0131z O tasarruf eder. Her ikisinde bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar, O\u2019nun kullar\u0131d\u0131r, O\u2019nun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. O\u2019nun azameti \u00f6n\u00fcnde itaatle boyun e\u011ferler, rububiyetinin \u00f6n\u00fcnde zilletle e\u011filirler. Hepsi de O\u2019nun rahmetine muhta\u00e7t\u0131r. \u201cO, hi\u00e7bir \u00e7ocuk edinmemi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131nda da hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur.\u201d Hem nas\u0131l O\u2019nun evlad\u0131 veya orta\u011f\u0131 olabilir ki? \u00c7\u00fcnk\u00fc O, mutlak maliktir, h\u00fck\u00fcmrand\u0131r. O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015feyse O\u2019nun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr. O, hepsinin hakimidir, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015fey de O\u2019nun emrinin mahk\u00fbmudur. O, b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle bizatihi hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 olmayand\u0131r. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar ise her y\u00f6nleriyle O\u2019na muhta\u00e7t\u0131rlar. O halde nas\u0131l olur da O\u2019nun m\u00fclkte, h\u00fck\u00fcmranl\u0131kta orta\u011f\u0131 olabilir? Halbuki b\u00fct\u00fcn kullar\u0131n mukadderat\u0131, idaresi O\u2019nun elindedir. O\u2019nun izni olmaks\u0131z\u0131n hareket edemezler. Hareket halindeyken de duramazlar. Hi\u00e7bir tasarrufta da bulunamazlar. \u00c7ocuk edinmekten de orta\u011f\u0131 bulunmaktan da pek y\u00fccedir, m\u00fcnezzehtir. O\u2019nun hakk\u0131nda bu gibi \u00e7irkin iddialarda bulunanlar elbette ki Allah\u2019\u0131 gere\u011fi gibi tan\u0131m\u0131\u015f olamazlar. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHer bir \u015feyi yaratm\u0131\u015f ve onu bir \u00f6l\u00e7\u00fc dahilinde takdir ve tayin etmi\u015ftir.\u201d O\u2019nun yaratmas\u0131 ulvi ve s\u00fcfli \u00e2lemi, canl\u0131lar\u0131yla, bitkileriyle, cans\u0131zlar\u0131yla t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. O, hepsini yaratm\u0131\u015f ve her bir yarat\u0131lm\u0131\u015fa yak\u0131\u015fan, yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na uygun ve hikmetinin gerektirdi\u011fi t\u00fcrden \u00f6zellikler vermi\u015ftir. \u00d6yle ki akl-\u0131 selim, her bir mahluk hakk\u0131nda onun daha ba\u015fka \u015fekilde olmas\u0131n\u0131, g\u00f6r\u00fclen s\u00fbretinden ba\u015fka bir bi\u00e7imde olmas\u0131n\u0131 tasavvur edememektedir. Hatta her bir varl\u0131\u011f\u0131n tek bir par\u00e7as\u0131n\u0131n, tek bir organ\u0131n\u0131n dahi bulundu\u011fu yerden ba\u015fka bir yerde olmas\u0131 uygun de\u011fildir. Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO en y\u00fcce Rabbinin ismini tesbih et. O ki yarat\u0131p d\u00fczenleyen, \u015fekil verendir. O ki bir \u00f6l\u00e7\u00fc dahilinde takdir edip yol g\u00f6sterendir.\u201d (el-\u00c2la, 87\/1-3); \u201cRabbimiz, her \u015feye hilkatini verip sonra da do\u011fru yolu g\u00f6sterendir.\u201d (Taha, 20\/50).\nY\u00fcce Allah, kemal ve azametini, ihsan\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funu beyan etmi\u015ftir ki bu da yaln\u0131zca O\u2019nun sevilen, tazim edilen il\u00e2h olmas\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir ortak ko\u015fmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca O\u2019na ihl\u00e2sla ba\u011flan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu y\u00fczden bundan sonra kendisi d\u0131\u015f\u0131ndaki uydurma il\u00e2hlara ibadetin bat\u0131l oldu\u011funu dile getirmesi uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":3797,"sura":25,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"3- Ama onlar, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yaratamayan, aksine kendileri yarat\u0131lm\u0131\u015f olan, kendi kendilerine bile zarar ve fayda veremeyen, \u00f6ld\u00fcrmeye, ya\u015fatmaya ve (\u00f6l\u00fcmden sonra) diriltmeye g\u00fcc\u00fc yetmeyen birtak\u0131m il\u00e2hlar edindiler. "},{"id":3798,"sura":25,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. En hayret edilecek ve onlar\u0131n k\u0131t ak\u0131ll\u0131 olduklar\u0131na dair en ileri delil, hatta onlar\u0131n zalimliklerine ve Rablerine kar\u015f\u0131 k\u00fcstahl\u0131klar\u0131na dair en a\u00e7\u0131k delil, onlar\u0131n, bu nitelikteki birtak\u0131m varl\u0131klar\u0131 il\u00e2hlar edinmeleridir. Zira bu il\u00e2hlar, o derece acizdir ki hi\u00e7bir \u015feyi yaratmaya g\u00fc\u00e7leri yetmez. Aksine onlar yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kendi elleriyle yapm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar, \u201ckendi kendilerine bile\u201d az ya da \u00e7ok hi\u00e7bir \u201czarar ve fayda veremeyen\u201d aciz varl\u0131klard\u0131r. \u201c\u00f6ld\u00fcrmeye, ya\u015fatmaya ve (\u00f6l\u00fcmden sonra) diriltmeye\u201d g\u00fc\u00e7leri de yetmez bu uydurma il\u00e2hlar\u0131n. Akl\u0131n verece\u011fi en a\u00e7\u0131k h\u00fck\u00fcmlerden biri, onlar\u0131n il\u00e2hl\u0131klar\u0131n\u0131n bat\u0131l ve tutars\u0131z oldu\u011fu, bunlar\u0131 il\u00e2h kabul eden, di\u011fer yarat\u0131klar\u0131 yaratan y\u00fcce yarat\u0131c\u0131ya herhangi bir ortakl\u0131klar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde bunlar\u0131 O\u2019na ortak kabul edenlerin ak\u0131ls\u0131z olduklar\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu uydurma il\u00e2hlar\u0131n Y\u00fcce Allah\u2019a hi\u00e7bir ortakl\u0131klar\u0131 yoktur. Fayda sa\u011flamak, zarar vermek, ba\u011f\u0131\u015flamak, al\u0131koymak sadece O\u2019nun elindedir. \u00d6ld\u00fcren, hayat veren, kabirlerden diriltecek olan ve onlar\u0131 bir araya getirecek olan da yaln\u0131z O\u2019dur. O; birisi, kendisiyle birlikte ba\u015fka il\u00e2h edinenlere ait olup bedbahtl\u0131k, r\u00fcsvayl\u0131k ve ibretlik ceza yurdu; di\u011feri ise kendisine ibadet eden kimselere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kurtulu\u015f, mutluluk ve ebedi nimetler yurdu olmak \u00fczere iki yurt haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \nllah, kesin ve a\u00e7\u0131k delil ile tevhidin do\u011frulu\u011funu, onun z\u0131tt\u0131 olan \u015firkin de bat\u0131l oldu\u011funu ortaya koyduktan sonra risaletin do\u011frulu\u011funu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p itiraz edenlerin iddialar\u0131n\u0131n da bat\u0131l oldu\u011funu ortaya koymak \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3799,"sura":25,"from_aya":4,"to_aya":6,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"4- K\u00e2firler: \u201cBu, ancak onun uydurdu\u011fu bir yaland\u0131r. Ba\u015fka bir topluluk da bu konuda ona yard\u0131m etmi\u015ftir.\u201d dediler. Ger\u00e7ekten onlar zalim oldular ve yalan bir iddiada bulundular. \n5- Ve dediler ki: \u201cBu, \u00f6ncekilerin efsaneleridir. Onlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131na yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ve sabah ak\u015fam onlar kendisine okunmaktad\u0131r.\u201d\n6- De ki: \u201cOnu g\u00f6klerde ve yerde olan gizlilikleri bilen Allah indirmi\u015ftir. \u015e\u00fcphesiz O, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir.\u201d"},{"id":3800,"sura":25,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. Yani Allah\u2019\u0131 ink\u00e2r eden k\u00e2firler, k\u00fcf\u00fcrlerinin bir gere\u011fi olarak Kur\u2019\u00e2n ve Ras\u00fbl hakk\u0131nda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylediler: \u201cBu Kur\u2019an, Muhammed\u2019in d\u00fcz\u00fcp uydurdu\u011fu bir yaland\u0131r. O, bunu uydurup Allah\u2019a isnat etmi\u015ftir. Bunu yapmak i\u00e7in de bu hususta ba\u015fka birtak\u0131m kimseler de ona yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.\u201d Allah, onlar\u0131n bu iddialar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle reddetmektedir: Onlar\u0131n bu kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131, bile bile hakka kar\u015f\u0131 kibirlenmektir. Zulme ve yalan s\u00f6ylemeye kalk\u0131\u015fmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn halini, do\u011frulu\u011funun kemalini, ne derecede emin oldu\u011funu, \u00e7ok iyi bir kimse oldu\u011funu, onun da di\u011fer t\u00fcm insanlar\u0131n da en \u00fcst\u00fcn ve en de\u011ferli s\u00f6z olan bu Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019in benzerini asla meydana getiremeyece\u011fini, onun bu hususta kendisine yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere hi\u00e7bir kimseyle bir araya gelmedi\u011fini insanlar aras\u0131nda en iyi bilenler onlard\u0131r. Bu y\u00fczden onlar\u0131n bu iddialar\u0131n\u0131n akla s\u0131\u011fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Onlar, bu s\u00f6zleriyle ger\u00e7ekten haks\u0131zl\u0131k edip zalim oldular. Asl\u0131 astar\u0131 bulunmayan, yalan bir iddiada bulundular."},{"id":3801,"sura":25,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. Onlar\u0131n Kur'\u00e2n hakk\u0131ndaki s\u00f6zleri aras\u0131nda \u015funlar da vard\u0131r: Muhammed\u2019in getirmi\u015f oldu\u011fu bu Kitap \u201c\u00f6ncekilerin efsaneleridir. Onlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131na yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Yani bu, dilden dile dola\u015fan, herkesin aktar\u0131p durdu\u011fu ve Muhammed\u2019in de yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ncekilere ait hikayeler ve masallard\u0131r, \u201cve sabah ak\u015fam onlar kendisine okunmaktad\u0131r.\u201d Onlar\u0131n bu s\u00f6zleri birka\u00e7 b\u00fcy\u00fck ve as\u0131ls\u0131z iddiay\u0131 i\u00e7ermektedir:\n1- Evvela insanlar\u0131n en iyisi, en do\u011fru s\u00f6zl\u00fcs\u00fc olan Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanc\u0131l\u0131kla ve Allah\u2019a kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2rl\u0131kla itham etmektedirler. \n2- S\u00f6zlerin en do\u011frusu, en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc ve en de\u011ferlisi olan bu Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in yalan ve iftira oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. \n3- Bu iddialar\u0131, onlar\u0131n Kur'\u00e2n\u2019\u0131n benzeri bir s\u00f6z s\u00f6yleyebilecekleri ve her a\u00e7\u0131dan eksik olan insan\u0131n, her bak\u0131mdan kamil olan Yarat\u0131c\u0131\u2019ya s\u0131fatlar\u0131ndan birisi olan kelam s\u0131fat\u0131nda denk oldu\u011fu anlam\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. \n4- Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn durumu onlar taraf\u0131ndan bilinmekteydi. Onu en iyi bilenler onlard\u0131. Ve onlar bilirlerdi ki o, yazmay\u0131 bilen birisi de\u011fildi. Kendisi i\u00e7in bir \u015feyler yazan kimselerle de bir araya gelmemi\u015fti. Onlar, herhangi bir dayanaklar\u0131 bulunmaks\u0131z\u0131n b\u00f6yle bir iddiada bulunmu\u015flard\u0131. Bundan dolay\u0131 Allah, onlar\u0131n iddialar\u0131n\u0131 reddetmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3802,"sura":25,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. \u201cDe ki: Onu g\u00f6klerde ve yerde olan gizlilikleri bilen Allah indirmi\u015ftir.\u201d Yani bu Kitab\u0131 ilmiyle g\u00f6klerde ve yerde bulunan her bir \u015feyi, g\u00f6r\u00fcneni ve g\u00f6r\u00fcnmeyeni, gizliyi ve a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bilen indirmi\u015ftir. Bir ba\u015fka yerde Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cMuhakkak bu, \u00e2lemlerin Rabbinin indirdi\u011fidir. Onu uyar\u0131c\u0131lardan olas\u0131n diye kalbinin \u00fczerine Ruhu\u2019l-Emin indirdi.\u201d (e\u015f-\u015euara, 192-194) Bu buyrukta onlara kar\u015f\u0131 getirilen delilin a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u015f\u00f6yledir: Bu Kitab\u0131 indirenin ilmi her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla herhangi bir yarat\u0131lm\u0131\u015f\u0131n bu Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i uydurup Allah\u2019a isnat etmesi ve Allah taraf\u0131ndan g\u00f6nderilmedi\u011fi halde: \u201cBu Allah\u2019tand\u0131r\u201d, demesi imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. Buna dayanarak kendisine muhalefet edenlerin kanlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 hel\u00e2l saymas\u0131, \u00fcstelik bunu Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendisine emretti\u011fini iddia etmesine imk\u00e2n yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah her \u015feyi bilir. Di\u011fer taraftan O, bu kulunu desteklemekte ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 ona yard\u0131m etmektedir. Onlara ve \u00fclkelerine onu hakim k\u0131lmaktad\u0131r. Ona bu imk\u00e2nlar\u0131 vermektedir. O halde bir kimsenin, Allah\u2019\u0131n ilmini ink\u00e2r etmedik\u00e7e bu Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i ink\u00e2r etmesine imk\u00e2n yoktur. Allah\u2019\u0131n ilmini ise Ademo\u011fullar\u0131 i\u00e7inde materyalist (Dehri) filozoflar d\u0131\u015f\u0131nda ink\u00e2r eden hi\u00e7bir f\u0131rka yoktur. Ayn\u0131 \u015fekilde Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n her \u015feyi ku\u015fatan ilminin s\u00f6z konusu edilmesi, bu Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019e dikkatlerini \u00e7ekmekte ve onun \u00fczerinde iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem \u00fczerinde gere\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnecek olurlarsa orada Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ilminden ve h\u00fck\u00fcmlerinden \u00f6yle \u015feyler g\u00f6r\u00fcrler ki bunlar, o Kitab\u0131n ancak gizliyi de a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da bilen Allah taraf\u0131ndan geldi\u011fini onlara ispatlar.\nnlar\u0131n tevhid ve risaleti ink\u00e2r etmesine ra\u011fmen Allah'\u0131n, onlar\u0131 zul\u00fcmleriyle ba\u015fba\u015fa b\u0131rakmamas\u0131 da Allah\u2019\u0131n l\u00fctfunun bir tecellisidir. Aksine O, onlar\u0131 tevbeye ve kendisine d\u00f6n\u00fc\u015fe davet etmi\u015f ve tevbe edip d\u00f6nd\u00fckleri takdirde de \u015fu buyru\u011fuyla ma\u011ffiret ve rahmet vaadinde bulunmu\u015ftur: \u201c\u015e\u00fcphesiz O, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir.\u201d Yani O, g\u00fcnah ve su\u00e7 i\u015fleyenleri ma\u011ffirete nail olman\u0131n sebepleri olan masiyetlerinden d\u00f6n\u00fcp tevbeyi yerine getirdiklerinde ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p affetme s\u0131fat\u0131na sahiptir. Onlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok merhametlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 gerektiren i\u015fleri yapmakla birlikte onlar\u0131 hemen cezaland\u0131rmaz ve masiyetlerden sonra tevbelerini kabul eder. Ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 siler, iyiliklerini de kabul eder. Kendisinden ka\u00e7m\u0131\u015f olanlar\u0131, y\u00fcz \u00e7evirdikten sonra kendisine y\u00f6nelenleri, itaatk\u00e2rlar\u0131n ve kendisine d\u00f6nenlerin makam\u0131na y\u00fcseltir. "},{"id":3803,"sura":25,"from_aya":7,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"7- Yine dediler ki: \u201cBu nas\u0131l peygamberdir ki yemek yer ve \u00e7ar\u015f\u0131larda dola\u015f\u0131r? Onunla birlikte uyar\u0131c\u0131 olmak \u00fczere beraberinde bir melek indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d\n8- \u201cYahut ona bir hazine verilmesi veya mahs\u00fcllerinden yiyece\u011fi bir bah\u00e7esi olmas\u0131 gerekmez miydi?\u201d O zalimler: \u201cSiz, ancak b\u00fcy\u00fclenmi\u015f bir adama uyuyorsunuz\u201d dediler. \n9- Senin hakk\u0131nda nas\u0131l misaller getirdiklerine bir bak! B\u00f6ylece haktan sapt\u0131lar da art\u0131k (ona ula\u015facak) hi\u00e7bir yol bulamazlar. \n10- Dilerse sana bu (sayd\u0131klar\u0131ndan) daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131; altlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan bah\u00e7eler ve sana ait saraylar verebilecek olan Allah, y\u00fcceler y\u00fccesidir! \n11- Fakat onlar, k\u0131yameti yalanlad\u0131lar. Biz de k\u0131yameti yalanlayanlara \u00e7\u0131lg\u0131n bir ate\u015f haz\u0131rlad\u0131k. \n12- O ate\u015f onlar\u0131 uzak bir yerden g\u00f6r\u00fcnce onlar, onun \u00f6fkeli kaynay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve u\u011fultusunu i\u015fiteceklerdir. \n13- Onlar elleri boyunlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bir halde onun dar bir yerine at\u0131ld\u0131klar\u0131nda orada \u00f6lmek i\u00e7in yalvaracaklard\u0131r.\n14- (Onlara \u015f\u00f6yle denilecektir:) \u201cBug\u00fcn tek bir \u00f6l\u00fcm de\u011fil, pek \u00e7ok \u00f6l\u00fcm i\u00e7in yalvar\u0131n.\u201d"},{"id":3804,"sura":25,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. Bu, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlay\u0131p risaletine dil uzatanlar\u0131n s\u00f6yledikleri s\u00f6zlerdendir. Onlar, onun risaletine kar\u015f\u0131: O, niye bir melek yahut bir h\u00fck\u00fcmdar de\u011fil? Yahut ni\u00e7in bir melek ona yard\u0131mc\u0131 olmuyor? diye itiraz etmi\u015flerdi ve alay yollu \u015f\u00f6yle demi\u015flerdir: \u201cBu nas\u0131l bir peygamberdir?\u201d Bu risalet iddias\u0131nda bulunana ne oluyor \u201cki yemek yer\u201d bu, insanlar\u0131n \u00f6zelliklerindendir; o, yemek yemeyen, insanlar\u0131n gerek duydu\u011fu \u015feylere ihtiya\u00e7 duymayan bir melek olmal\u0131 de\u011fil miydi? \u201cve\u201d \u00fcstelik \u201c\u00e7ar\u015f\u0131larda\u201d al\u0131\u015fveri\u015f i\u00e7in \u201cdola\u015f\u0131r?\u201d Bu, onlar\u0131n yanl\u0131\u015f kanaatlerine g\u00f6re peygamber olana yak\u0131\u015fan bir \u015fey de\u011fildi. Oysa Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBizim senden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fimiz ras\u00fbller de muhakkak yemek yerler ve \u00e7ar\u015f\u0131larda dola\u015f\u0131rlard\u0131\u201d (el-Furkan, 25\/20) \u201cOnunla birlikte uyar\u0131c\u0131 olmak \u00fczere beraberinde bir melek indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d Yani niye onunla birlikte, ona yard\u0131mc\u0131 ve destek olmak \u00fczere bir melek indirilmedi? Onlar\u0131n yanl\u0131\u015f kanaatlerine g\u00f6re kendisi tek ba\u015f\u0131na risalete yeterli de\u011fildi ve bu risaletin gereklerini yerine getirme g\u00fc\u00e7 ve kudretine de sahip de\u011fildi. "},{"id":3805,"sura":25,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. \u201cYahut ona bir hazine\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalamadan bir araya getirilmi\u015f bir y\u0131\u011f\u0131n mal \u201cverilmesi\u201d veya \u201cmahs\u00fcllerinden yiyece\u011fi bir bah\u00e7esi olmas\u0131\u201d b\u00f6ylelikle r\u0131z\u0131k kazanma maksad\u0131yla pazarlarda dola\u015fma ihtiyac\u0131ndan kurtulmas\u0131 \u201cgerekmez miydi? O zalimler\u201di bu s\u00f6zleri s\u00f6ylemeye iten onlar\u0131n zul\u00fcmleridir. Yoksa bu konuda kafalar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131 ve bir t\u00fcrl\u00fc i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamamalar\u0131 de\u011fildir. Onlar: \u201cSiz ancak b\u00fcy\u00fclenmi\u015f bir adama uyuyorsunuz, dediler.\u201d Halbuki onlar, onun akl\u0131n\u0131n ne kadar m\u00fckemmel oldu\u011funu, s\u00f6zlerinin ne kadar g\u00fczel ve hi\u00e7bir ele\u015ftiriye k\u00e2bil olmayacak kadar eksiklikten uzak oldu\u011funu biliyorlard\u0131r. Buna r\u011fmen bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylediler. Bu s\u00f6zleri ger\u00e7ekten hayret edilecek t\u00fcrden oldu\u011fundan dolay\u0131 Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3806,"sura":25,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. \u201cSenin hakk\u0131nda nas\u0131l misaller getirdiklerine bir bak!\u201d S\u00f6z\u00fc edilen misallerden kas\u0131t: \u201cO ni\u00e7in melek de\u011fildir de be\u015feriyetin \u00f6zelliklerine sahiptir? Ni\u00e7in onunla birlikte bir melek yok? \u00c7\u00fcnk\u00fc o s\u00f6ylediklerini yerine getiremez. Ni\u00e7in ona bir hazine indirilmedi? Ni\u00e7in pazarlarda dola\u015fmak ihtiyac\u0131ndan kendisini kurtacak bir bah\u00e7esi yok?\u201d ya da \u201cO, bir sihirbazd\u0131r\u201d t\u00fcr\u00fc s\u00f6zleridir. \u201cB\u00f6ylece haktan sapt\u0131lar da art\u0131k (ona ula\u015facak) hi\u00e7bir yol bulamazlar.\u201d Onlar, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle cahillik, sap\u0131kl\u0131k ve ak\u0131ls\u0131zl\u0131k olan, birbiriyle \u00e7eli\u015fkili s\u00f6zler s\u00f6ylediler. Bunlar\u0131n hi\u00e7birisinde hid\u00e2yet nam\u0131na bir \u015fey yoktur. Hatta bu s\u00f6zlerin hi\u00e7 birisinde risaleti tenkit edebilecek t\u00fcrden asgari bir \u015f\u00fcphe uyand\u0131racak bir taraf dahi yoktur. Bu s\u00f6zlere bakmak ve bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekle akl\u0131 ba\u015f\u0131nda bir ki\u015fi, hemen bunlar\u0131n bat\u0131l oldu\u011funu kesinlikle anlar ve ayr\u0131ca onlar\u0131 reddetmek ihtiyac\u0131n\u0131 da duymaz. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, sadece onlara bakmay\u0131 ve \u00fczerlerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi emretmektedir: Acaba bunlar, ger\u00e7ekten Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn risaletini ve do\u011frulu\u011funu kabul etmekte kesinlikle teredd\u00fcd\u00fc gerektirecek t\u00fcrden midir?"},{"id":3807,"sura":25,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. Bu bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah, Peygamberine d\u00fcnyada pek b\u00fcy\u00fck hay\u0131rlar ve mallar vermeye kadir oldu\u011funu haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDilerse sana bu (sayd\u0131klar\u0131ndan) daha hay\u0131rl\u0131s\u0131n\u0131... verebilecek olan Allah, y\u00fcceler y\u00fccesidir!\u201d Yani O, dilerse onlar\u0131n s\u00f6ylediklerinden daha hay\u0131rl\u0131lar\u0131n\u0131 verebilir. Daha sonra Y\u00fcce Allah, \u015fu buyru\u011fuyla buna a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmektedir: \u201caltlar\u0131ndan \u0131rmaklar akan bah\u00e7eler ve sana ait\u201d alabildi\u011fine y\u00fcksek ve g\u00f6rkemli \u201csaraylar verebilecek olan\u2026\u201d O\u2019nun kudret ve me\u015fieti bunlar\u0131 yapmaktan aciz de\u011fildir. Ama d\u00fcnya, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n nezdinde son derece \u00f6nemsiz oldu\u011fundan dolay\u0131 O, ger\u00e7ek dostlar\u0131na ve peygamberlerine hikmetinin gerekti\u011fi kadar\u0131n\u0131 bu d\u00fcnyadan vermi\u015ftir. O nedenle peygamberlere d\u00fc\u015fmanl\u0131k edenlerin: Ni\u00e7in onlara bu d\u00fcnyadan bol bol r\u0131z\u0131k verilmemi\u015f ki? diye itiraz etmeleri, bir haks\u0131zl\u0131k ve c\u00fcretk\u00e2rl\u0131kt\u0131r."},{"id":3808,"sura":25,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. Onlar\u0131n s\u00f6yledikleri bu s\u00f6zlerin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a bilinen bir husus oldu\u011fundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, bu s\u00f6zlerini hakk\u0131 aramak ve delile uymak amac\u0131yla s\u00f6ylemediklerini; aksine bu s\u00f6zlerini i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek i\u00e7in, zalimlikleri ve hakk\u0131 yalanlamak isteyi\u015fleri nedeniyle s\u00f6ylediklerini bize haber vermektedir. Onlar kalplerinde bulunan\u0131 dile getirmi\u015flerdir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cFakat onlar K\u0131yameti yalanlad\u0131lar.\u201d Hakka uymak maksad\u0131n\u0131 g\u00fctmeyen, i\u015fi yoku\u015fa s\u00fcrmek i\u00e7in yalanlayan bir kimseyi do\u011fru yola iletme imk\u00e2n\u0131 yoktur. Onunla tart\u0131\u015fman\u0131n bir anlam\u0131 da yoktur. Onun tek bir \u00e7aresi vard\u0131r. O da azab\u0131n, tepesine inmesidir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz de k\u0131yameti yalanlayanlara \u00e7\u0131lg\u0131n bir ate\u015f haz\u0131rlad\u0131k.\u201d Pek b\u00fcy\u00fck bir ate\u015f haz\u0131rlad\u0131k. Bu ate\u015fin alevi alabildi\u011fine \u015fiddetlidir. \u0130\u00e7inde bulunacaklara kar\u015f\u0131 \u00e7ok \u00f6fkeli ve u\u011fultusu da pek \u015fiddetli olacakt\u0131r. "},{"id":3809,"sura":25,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. \u201cO ate\u015f onlar\u0131 uzak bir yerden\u201d hen\u00fcz birbirlerine ula\u015fmadan \u00f6nce \u201cg\u00f6r\u00fcnce onun\u201d kendilerine kar\u015f\u0131 \u201conlar, onun \u00f6fkeli kaynay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve\u201d kalpleri yerinden oynatan, y\u00fcrekleri parampar\u00e7a eden, korkusunun deh\u015fetinden adeta ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrecek duruma getiren \u201cu\u011fultusunu i\u015fiteceklerdir.\u201d Bu ate\u015f Yarat\u0131c\u0131n\u0131n gazab\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6fkelenecek, k\u00fcf\u00fcr ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerinin fazlal\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla alevi daha da artacakt\u0131r. "},{"id":3810,"sura":25,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. \u201cOnlar elleri boyunlar\u0131na ba\u011fl\u0131 bir halde onun dar bir yerine at\u0131ld\u0131klar\u0131nda\u201d yani azaba u\u011frat\u0131lacaklar\u0131 vakit onun tam ortas\u0131nda ve darac\u0131k bir yerinde, i\u00e7inde bulunanlar\u0131n izdiham edip s\u0131k\u0131\u015facaklar\u0131, zincirlere, buka\u011f\u0131lara vurulmu\u015f olacaklar\u0131 bir halde, i\u015fte o u\u011fursuz yere var\u0131p da en k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde hapsedilecekleri vakit \u201corada \u00f6lmek i\u00e7in yalvaracaklard\u0131r.\u201d Kendilerine \u00f6l\u00fcm\u00fcn ve helakin gelmesi i\u00e7in rezil ve r\u00fcsvayl\u0131kla beddua edeceklerdir. Haks\u0131z ve zalim olduklar\u0131n\u0131 bileceklerdir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n da haklar\u0131nda adaletle h\u00fck\u00fcm verdi\u011fini anlayacaklard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, onlar\u0131 amelleri dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6yle bir yere koymu\u015ftur. "},{"id":3811,"sura":25,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. Onlar\u0131n bu yalvar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ve yard\u0131m isteyi\u015flerinin kendilerine hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Allah\u2019\u0131n azab\u0131na kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir yard\u0131m alamayacaklard\u0131r. Aksine onlara: \u201cBug\u00fcn tek bir \u00f6l\u00fcm de\u011fil, pek \u00e7ok \u00f6l\u00fcm i\u00e7in yalvar\u0131n\u201d denecektir. Yani \u00f6l\u00fcm\u00fc bundan kat kat fazla isteseniz dahi bunun, size \u00fcz\u00fcnt\u00fc gam ve kederden ba\u015fka hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r."},{"id":3812,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"\u00fcce Allah, zalimlerin cezalar\u0131n\u0131 beyan ettikten sonra takv\u00e2 sahiplerinin g\u00f6recekleri m\u00fck\u00e2fat\u0131 dile getirmesi uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnden dolay\u0131 devamla \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3813,"sura":25,"from_aya":15,"to_aya":16,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- De ki: \u201cBu mu iyi yoksa takv\u00e2 sahiplerine vaat edilen ebedilik cenneti mi? Onlar\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f yeri oras\u0131d\u0131r.\u201d\n16- Orada onlar i\u00e7in diledikleri her \u015fey vard\u0131r ve orada ebediyen kalacaklard\u0131r. Bu, Rabbinin \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 (ve kendisinden yerine getirmesi) istenen bir vaadidir. "},{"id":3814,"sura":25,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. Yani sen, onlara g\u00f6r\u00fc\u015flerinin tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zararl\u0131y\u0131 faydal\u0131 olana tercih ettiklerini a\u00e7\u0131klamak \u00fczere de ki: \u201cBu mu\u201d yani size niteliklerini belirtti\u011fim azap m\u0131 \u201ciyi yoksa takv\u00e2 sahiplerine vaat edilen\u201d ve ona ula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 az\u0131\u011f\u0131 takv\u00e2 olan \u201cebedilik cenneti mi?\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc takv\u00e2n\u0131n gere\u011fini yerine getiren kimseye Y\u00fcce Allah cenneti vaat etmi\u015ftir. Bu cennet, takv\u00e2lar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u201conlar\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131 ve d\u00f6n\u00fc\u015f yeri\u201ddir. Onlar sonunda oraya varacaklar, orada yerle\u015fecekler ve ebediyen orada kalacaklard\u0131r."},{"id":3815,"sura":25,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. \u201cOrada onlar i\u00e7in diledikleri her\u015fey vard\u0131r.\u201d \u0130stedikleri, temenni edecekleri ve dileyecekleri her t\u00fcrl\u00fc lezzetli yiyecekler, i\u00e7ecekler, g\u00f6rkemli elbiseler, g\u00fczel e\u015fler, y\u00fcksek k\u00f6\u015fkler, geni\u015f bah\u00e7eler, g\u00fczelliklerinden, \u00e7e\u015fitlerinden ve t\u00fcrlerinin fazlal\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 seyredenlerin de yiyenlerin de \u00e7ok ho\u015fland\u0131\u011f\u0131 meyveler, cennet bah\u00e7eleri ve dallar\u0131 aras\u0131nda ak\u0131p duran ve diledikleri yerlere y\u00f6nlendirebilecekleri bozulmayan sudan, tad\u0131 de\u011fi\u015fmeyen s\u00fctten, i\u00e7enlere ho\u015f bir lezzet veren \u015faraptan, saf baldan akan \u0131rmaklar, g\u00fczel kokular, pek s\u00fcsl\u00fc meskenler, co\u015fturucu g\u00fczellikleriyle kalbi ho\u015f eden sesler, karde\u015flerin birbirlerini ziyaret etmeleri, ahbaplarla ne\u015feli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, b\u00fct\u00fcn bunlardan daha \u00fcst\u00fcn olmak \u00fczere de Rahim olan Rabbin y\u00fcz\u00fcne bakmak, s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fitmek ve O\u2019na yak\u0131n olma lutfuna mazhar olmakla elde edilecek nimetler, O\u2019nun r\u0131zas\u0131 ile mutlu olmak, gazab\u0131ndan yana emin olmak, \u00fcstelik b\u00fct\u00fcn bu nimetlerin s\u00fcrekli ve devaml\u0131 olu\u015flar\u0131, zaman ge\u00e7tik\u00e7e art\u0131p durmalar\u0131\u2026 \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, orada onlar i\u00e7indir. \u201cBu, Rabbinin \u00fczerine ald\u0131\u011f\u0131 (ve kendisinden yerine getirmesi) istenen bir vaadidir.\u201d B\u00f6yle bir cennete girmeyi ve buna ula\u015f\u0131p kavu\u015fmay\u0131, takv\u00e2 sahibi kullar\u0131 O\u2019ndan hem halleriyle hem de s\u00f6zleriyle ister ve dilerler. \nimdi, s\u00f6z\u00fc edilen bu iki yurdun hangisi daha iyidir ve hangisi tercih edilmeye de\u011ferdir? Acaba bedbahtl\u0131k yurdu i\u00e7in amel edenler mi yoksa mutluluk yurdu i\u00e7in amel edenler mi daha \u00fcst\u00fcn, daha ak\u0131ll\u0131 ve daha \u00e7ok \u00f6v\u00fcnmeye lay\u0131kt\u0131r? Ey \u00f6zl\u00fc ak\u0131l sahipleri, s\u00f6yleyin! Andolsun ki hak apa\u00e7\u0131k ortad\u0131r. Yol apayd\u0131nl\u0131kt\u0131r. Haddi a\u015fan ve kusurlu davranan herhangi bir kimsenin delili terk etmekte kendisini hakl\u0131 \u00e7\u0131kartacak hi\u00e7bir mazereti kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ey baz\u0131 kimseler hakk\u0131nda bedbahtl\u0131k, baz\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda da bahtiyarl\u0131k h\u00fckm\u00fcn\u00fc vermi\u015f olan y\u00fcce Rabbimiz! Senden bizleri kendilerine o g\u00fczel m\u00fck\u00e2fat yurdu olan cenneti ve cemalini takdir etmi\u015f oldu\u011fun kimselerden k\u0131lman\u0131 niyaz ederiz. Allah\u2019\u0131m, bedbahtlar\u0131n hallerinden sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r ve bu hallerden yana senden esenlik dileriz. "},{"id":3816,"sura":25,"from_aya":17,"to_aya":20,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"17- O g\u00fcn O, onlar\u0131 ve Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ibadet ettiklerini ha\u015fredip bir araya toplayacak ve \u015f\u00f6yle diyecek: \u201cBenim bu kullar\u0131m\u0131 siz mi sapt\u0131rd\u0131n\u0131z yoksa kendileri mi yoldan sapt\u0131lar?\u201d\n18- Diyecekler ki: \u201cSeni tenzih ederiz! Senden ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost edinmek bize yara\u015fmaz. Fakat Sen onlar\u0131 ve atalar\u0131n\u0131 (uzunca bir s\u00fcre d\u00fcnyadan) faydaland\u0131rd\u0131n; \u00f6yle ki sonunda (seni) anmay\u0131 unuttular ve hel\u00e2ki hak eden bir kavim oldular.\u201d\n19- \u0130\u015fte (ibadet ettikleriniz) s\u00f6ylediklerinizde sizi yalanlad\u0131lar. Art\u0131k ne azab\u0131 savabilirsiniz, ne de bir yard\u0131m bulabilirsiniz. Sizden her kim (\u015firk i\u015fleyerek nefsine) zulmederse ona b\u00fcy\u00fck bir azap tatt\u0131raca\u011f\u0131z. \n20- Senden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn ras\u00fbller de mutlaka yemek yer ve \u00e7ar\u015f\u0131larda dola\u015f\u0131rlard\u0131. Biz baz\u0131n\u0131z\u0131 baz\u0131n\u0131za imtihan sebebi k\u0131ld\u0131k. Sabredecek misiniz? Rabbin her \u015feyi g\u00f6rendir. "},{"id":3817,"sura":25,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. Allah, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde m\u00fc\u015friklerin ve ortak ko\u015ftuklar\u0131 varl\u0131klar\u0131n durumlar\u0131n\u0131, o varl\u0131klar\u0131n onlardan uzak olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeceklerini ve m\u00fc\u015friklerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bo\u015fa gidece\u011fini haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO g\u00fcn O, onlar\u0131\u201d yani o yalanlay\u0131c\u0131 m\u00fc\u015frikleri \u201cve Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ibadet ettiklerini ha\u015fredip bir araya toplayacak\u201d ve kendilerine ibadet edilen varl\u0131klara, ibadet edenler i\u00e7in bir azar olmak \u00fczere \u015f\u00f6yle buyuracakt\u0131r: \u201cBenim bu kullar\u0131m\u0131 siz mi sapt\u0131rd\u0131n\u0131z yoksa kendileri mi yoldan sapt\u0131lar?\u201d Siz, bunlara kendinize ibadet etmelerini emredip bu i\u015fi onlara g\u00fczel ve \u00e7ekici mi g\u00f6sterdiniz yoksa onlar kendiliklerinden mi bu i\u015fi yapt\u0131lar? "},{"id":3818,"sura":25,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. \u201cDiyecekler ki: \u201cSeni tenzih ederiz!\u201d Bu s\u00f6zleriyle Y\u00fcce Allah\u2019\u0131, ortak ko\u015fanlar\u0131n ortak ko\u015fmalar\u0131ndan tenzih edip kendilerinin bundan uzak olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyecekler. \u201cSenden ba\u015fkas\u0131n\u0131 dost edinmek bize yara\u015fmaz.\u201d Yani Senden ba\u015fka varl\u0131klar\u0131 dost ve hami edinmemiz, onlara dua ve ibadet etmemiz bize yak\u0131\u015fmaz. Sana ibadet etmeye ihtiyac\u0131 bulunan aciz kimseler oldu\u011fumuza ve Senden ba\u015fkas\u0131na ibadetten de uzak oldu\u011fumuza g\u00f6re nas\u0131l olur da Sen herhangi bir kimseye bize ibadet etmesini emredebilirsin? (Seni bundan tenzih ederiz.) Bu, olacak \u015fey de\u011fildir. Mana \u015f\u00f6yle de olabilir: Biz Senin yan\u0131 s\u0131ra veli ve ilah edinilmekten \u201cSeni tenzih ederiz!\u201d Buna g\u00f6re bu ayet, Meryem o\u011flu \u0130sa Mesih aleyhisselam\u2019\u0131n ahirette s\u00f6yleyece\u011fi bildirilen \u015fu s\u00f6zleri and\u0131rmaktad\u0131r: \u201cAllah: Ey Meryem o\u011flu \u0130sa! \u0130nsanlara Allah\u2019\u0131 b\u0131rak\u0131p da beni ve anam\u0131 iki il\u00e2h edinin diye sen mi s\u00f6yledin? diyece\u011fi zaman (\u0130sa) der ki: Seni tenzih ederim, hakk\u0131m olmayan bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemek bana yak\u0131\u015fmaz. \u015e\u00e2yet onu ben s\u00f6ylemi\u015f isem zaten onu bilirsin. Sen benim i\u00e7imde olan\u0131 bilirsin; ama Ben sende olan\u0131 bilemem. \u015e\u00fcphesiz Sen, gayblar\u0131 \u00e7ok iyi bilensin. Ben onlara bana emretti\u011finden ba\u015fkas\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedim: Rabbim ve Rabbimiz olan Allah\u2019a ibadet edin, diye (s\u00f6yledim)\u201d (el-Maide 5\/116-117) Buna benzer bir ayet de \u015f\u00f6yledir: \u201cO g\u00fcn onlar\u0131n hepsini ha\u015fredecek, sonra da meleklere \u015f\u00f6yle diyecek: Bunlar size mi ibadet ederlerdi? Melekler diyecekler ki: Tenzih ederiz Seni! Bizim velimiz\/mabudumuz onlar de\u011fil, Sensin. Aksine onlar cinlere ibadet ediyorlard\u0131. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu onlara inan\u0131yorlard\u0131.\u201d (Sebe, 30\/40-41); \u201c\u0130nsanlar bir araya topland\u0131klar\u0131nda onlar kendilerine d\u00fc\u015fman kesilir ve onlar\u0131n ibadetlerini ink\u00e2r ederler.\u201d (el-Ahk\u00e2f, 46\/6)\nnlar, kendilerinin ba\u015fkalar\u0131n\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na ibadete davet etmekten yahut da onlar\u0131 sapt\u0131rm\u0131\u015f olmaktan uzak olduklar\u0131n\u0131 belirttikten sonra m\u00fc\u015friklerin sapmas\u0131n\u0131 gerektiren sebebi de dile getirerek \u015f\u00f6yle diyeceklerdir: \u201cFakat sen onlar\u0131 ve atalar\u0131n\u0131\u201d d\u00fcnyevi arzu ve nefsi istekler bak\u0131m\u0131ndan \u201cfaydaland\u0131rd\u0131n, \u00f6yle ki sonunda\u201d d\u00fcnya zevkleri ve arzular\u0131yla me\u015fgul olup \u201c(seni) anmay\u0131 unuttular.\u201d B\u00f6ylelikle d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 korurken dinlerini kaybettiler \u201cve hel\u00e2ki hak eden bir kavim oldular.\u201d Hay\u0131rs\u0131z bir kavim, iyi hi\u00e7bir \u015feye elveri\u015fli olmayan birileri oldular. Hel\u00e2k olmaktan ba\u015fka bir \u015feye m\u00fcstehak de\u011fildiler. Bu s\u00f6zleriyle onlar, m\u00fc\u015friklerin hid\u00e2yete ni\u00e7in uymalar\u0131na engel olan \u015feyi dile getirmi\u015f olacaklard\u0131r ki bu engel, d\u00fcnya nimetlerinden kendilerini hid\u00e2yete y\u00f6nelmekten al\u0131koyacak derecede \u00e7ok faydalanmalar\u0131d\u0131r. Hid\u00e2yet bulmamalar\u0131n\u0131 gerektiren sebep ise kendilerinin hay\u0131rs\u0131z olmalar\u0131d\u0131r. Hid\u00e2yet bulmamalar\u0131n\u0131 gerektiren sebeple hid\u00e2yet bulmalar\u0131na mani olan engel bir arada olunca art\u0131k sen b\u00f6ylelerinde k\u00f6t\u00fcl\u00fck nam\u0131na ne ararsan bulabilir, hel\u00e2klar\u0131na sebep olacak ne varsa onlarda bulundu\u011funu g\u00f6rebilirsin. "},{"id":3819,"sura":25,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. Ortak ko\u015ftuklar\u0131 varl\u0131klar onlardan uzak olduklar\u0131n\u0131 belirttikten sonra Y\u00fcce Allah inat edenleri azarlamak \u00fczere \u015f\u00f6yle buyuracakt\u0131r: \u201c\u0130\u015fte (ibadet ettikleriniz) s\u00f6ylediklerinizde sizi yalanlad\u0131lar.\u201d Sizin iddian\u0131za g\u00f6re bunlar, size kendilerine ibadet etmenizi emretmi\u015f, sizin yapt\u0131klar\u0131n\u0131za raz\u0131 olmu\u015f ve Rabbinizin huzurunda size \u015fefaat\u00e7i olacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015flerdi. \u0130\u015fte \u015fimdi bu iddian\u0131z\u0131 yaland\u0131lar ve size en b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fmanlardan oldular. O bak\u0131mdan sizin azaba u\u011framan\u0131z hak olmu\u015ftur. \u201cArt\u0131k ne azab\u0131\u201d kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fczle yahut fidye vererek veya ba\u015fka bir yolla \u201csavabilirsiniz, ne de\u201d acizli\u011finiz dolay\u0131s\u0131yla ve yard\u0131mc\u0131n\u0131z bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cbir yard\u0131m bulabilirsiniz.\u201d G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ba\u015fkalar\u0131n\u0131 taklit eden sap\u0131k cahiller hakk\u0131nda verilen bu h\u00fck\u00fcm, \u00e7ok a\u011f\u0131r ve k\u00f6t\u00fc bir h\u00fck\u00fcm, akibetleri de en \u015ferli ve fena bir akibet olacakt\u0131r. Hakk\u0131 bilmekle birlikte ondan sap\u0131p uzakla\u015fan inat\u00e7\u0131lara gelince b\u00f6ylesi hakk\u0131nda da Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSizden\u201d kim zalimlik ederek ve inat ile hakk\u0131 terk edip \u201c(\u015firk i\u015fleyerek nefsine) zulmederse ona b\u00fcy\u00fck bir azap tatt\u0131raca\u011f\u0131z.\u201d \u00d6yle ki hi\u00e7bir be\u015fer miktar\u0131n\u0131 takdir edemez, mahiyetini anlatamaz. "},{"id":3820,"sura":25,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Daha sonra Y\u00fcce Allah, yalanlayanlar\u0131n az \u00f6nce ge\u00e7en s\u00f6zlerine cevap olmak \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSenden \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fimiz b\u00fct\u00fcn ras\u00fbller de mutlaka yemek yer ve \u00e7ar\u015f\u0131larda dola\u015f\u0131rlard\u0131.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc biz, onlar\u0131 yemek yemeyen bir ceset k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi onlar melek de de\u011fillerdi. \u0130\u015fte senden \u00f6nceki peygamberler \u00f6rnek olarak sana yeter. Zenginlik ve fakirli\u011fe gelince o, bir s\u0131nama arac\u0131d\u0131r ve Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bunda bir hikmeti vard\u0131r. O nedenle Allah: \u201cBiz baz\u0131n\u0131z\u0131 baz\u0131n\u0131za imtihan sebebi k\u0131ld\u0131k\u201d buyurmaktad\u0131r. Peygamber, kendilerine peygamber g\u00f6nderilenler i\u00e7in bir imtihan arac\u0131d\u0131r. Onunla itaat edenlerle isyank\u00e2rlar ortaya \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131r. Biz, peygamberleri de insanlar\u0131 davet etmekle s\u0131nad\u0131k. Zenginler, fakir i\u00e7in bir s\u0131navd\u0131r. Fakirler de zenginler i\u00e7in bir s\u0131navd\u0131r. \u0130\u015fte bu \u015fekilde bu d\u00fcnya yurdundaki her \u00e7e\u015fit insan b\u00f6yledir. Bu yurt s\u0131nama, imtihan ve deneme yurdudur. Bu denemeden maksat ise \u015fudur: \u201cSabredecek misiniz?\u201d Yani sabredip yerine getirmeniz gereken g\u00f6revinizi ifa edip Mevlan\u0131z\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131na m\u0131 lay\u0131k olacaks\u0131n\u0131z yoksa sabretmeyerek O\u2019nun taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131lmay\u0131 m\u0131 hak edeceksiniz? \u201cRabbin her \u015feyi g\u00f6rendir.\u201d O, sizin hallerinizi g\u00f6r\u00fcr ve bilir. Risalete elveri\u015fli oldu\u011funu bildi\u011fi kimseleri se\u00e7er ve l\u00fctfuyla onlara bu g\u00f6revi ihsan eder. O, sizin amellerinizi bilir ve onlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 size verecektir. Hay\u0131r ise hay\u0131r, \u015fer ise \u015fer. "},{"id":3821,"sura":25,"from_aya":21,"to_aya":23,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"21- Bize kavu\u015facaklar\u0131n\u0131 ummayanlar dediler ki: \u201cBize melekler indirilmeli yahut Rabbimizi g\u00f6rmeli de\u011fil miydik?\u201d Andolsun ki onlar, kendilerini \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00f6rd\u00fcler ve azg\u0131nl\u0131kta \u00e7ok ileri gittiler. \n22- G\u00fcn gelecek melekleri g\u00f6receklerdir; ama o g\u00fcn g\u00fcnahk\u00e2rlar i\u00e7in hi\u00e7bir sevindirici haber olmayacakt\u0131r. (Aksine melekler onlara:) \u201cSize cennet yasakt\u0131r, yasak!\u201d diyeceklerdir. \n23- Biz de i\u015fledikleri (iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc) amellerine y\u00f6nelip onlar\u0131 havaya sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f toz zerreleri yapaca\u011f\u0131z."},{"id":3822,"sura":25,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Yani Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc, Allah\u2019\u0131n vaadini ve tehdidini yalanlayan, kalplerinde tehdit korkusu ve yaratana kavu\u015fma umudu bulunmayanlar dediler ki: \u201cBize melekler indirilmeli yahut Rabbimizi g\u00f6rmeli de\u011fil miydik?\u201d Ni\u00e7in melekler inip de senin peygamberli\u011fine tan\u0131kl\u0131k etmiyor? Bu hususta seni desteklemiyor? Yahut da niye ras\u00fbl olarak melekler inmiyor? Ya da niye Rabbimizi g\u00f6rm\u00fcyoruz? O, bizimle konu\u015farak: Bu, benim ras\u00fbl\u00fcmd\u00fcr; ona t\u00e2bi olun, demiyor? Bu, Allah Ras\u00fbl\u00fcne hi\u00e7bir gerek\u00e7esi olmayan bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r. Bir kibirlenme, bo\u015f bir b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslama ve inatla\u015fmad\u0131r. \u201cAndolsun ki onlar\u201d b\u00f6yle bir teklifte bulunup bu \u015fekilde bir  c\u00fcretk\u00e2rl\u0131k g\u00f6stermekle \u201ckendilerini \u00e7ok b\u00fcy\u00fck g\u00f6rd\u00fcler ve azg\u0131nl\u0131kta \u00e7ok ileri gittiler.\u201d Ey zavall\u0131lar, sefiller! Siz kim oluyorsunuz ki Allah\u2019\u0131 g\u00f6rmek talebinde bulunuyor ve risaletin ispat\u0131 i\u00e7in bunun \u015fart oldu\u011funu ileri s\u00fcrebiliyorsunuz? Bundan daha b\u00fcy\u00fck bir kibir olabilir mi? \u201cAzg\u0131nl\u0131kta \u00e7ok ileri gittiler.\u201d Hakka kar\u015f\u0131 alabildi\u011fine kat\u0131la\u015ft\u0131lar. B\u00fcy\u00fck bir diren\u00e7 g\u00f6sterdiler. Kalpleri ta\u015flardan daha kat\u0131, demirden daha serttir. O nedenle hakka kar\u015f\u0131 yumu\u015famaz. \u00d6\u011f\u00fct verenlere de kulak vermiyorlar. Bu y\u00fczden hi\u00e7bir \u00f6\u011f\u00fct ve hat\u0131rlatman\u0131n onlara faydas\u0131 olmuyor. Uyar\u0131c\u0131 peygamberler kendilerine geldiklerinde de hakka uymuyorlar. Aksine hem insanlar\u0131n en do\u011fru s\u00f6zl\u00fcs\u00fcne ve onlar\u0131n iyiliklerini en \u00e7ok isteyene hem de Allah\u2019\u0131n apa\u00e7\u0131k \u00e2yetlerine y\u00fcz \u00e7evirmekle ve onlar\u0131 yalanlamakla kar\u015f\u0131l\u0131k veriyorlar. Acaba bundan daha b\u00fcy\u00fck bir azg\u0131nl\u0131k var m\u0131? \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 amelleri bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f, yok olup gitmi\u015f, en b\u00fcy\u00fck h\u00fcsrana ve mahrumiyete mahk\u00fbm olmu\u015flard\u0131r. "},{"id":3823,"sura":25,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. \u201cG\u00fcn gelecek\u201d inmelerini istedikleri o \u201cmelekleri g\u00f6receklerdir; ama o g\u00fcn g\u00fcnahk\u00e2rlar i\u00e7in hi\u00e7bir sevindirici haber olmayacakt\u0131r.\u201d Bu su\u00e7 ve g\u00fcnahlar\u0131na, inatlar\u0131na devam ettikleri s\u00fcrece onlar\u0131, ancak kendilerine ceza ve il\u00e2hi azab\u0131 indirirken g\u00f6receklerdir. Onlarla kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 ilk hal, \u00f6l\u00fcm esnas\u0131nda \u00fczerlerine meleklerin inece\u011fi vakittir. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSen zalimleri \u00f6l\u00fcm\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7inde meleklerin, ellerini uzatarak: Ruhlar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n, Allah\u2019a kar\u015f\u0131 haks\u0131z yere s\u00f6ylediklerinizden O\u2019nun \u00e2yetlerine kar\u015f\u0131 kibirlendi\u011finizden dolay\u0131 bug\u00fcn zillet azab\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lacaks\u0131n\u0131z, derken bir g\u00f6rsen!\u201d (el-En\u2019am, 6\/93) Daha sonra kabirde onlar\u0131 g\u00f6receklerdir; \u015f\u00f6yle ki m\u00fcnker ve nekir onlara gelerek Rableri, peygamberleri ve dinleri hakk\u0131nda soru soracaklar, onlar ise kendilerini kurtaracak bir cevap veremeyeceklerdir.  \u0130\u015fte o zaman il\u00e2hi azap \u00fczerlerine inecek ve art\u0131k onlar rahmetten, rahmet de onlardan uzak kalacakt\u0131r. Sonra k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde onlar\u0131 g\u00f6receklerdir ki o vakit melekler, onlar\u0131 cehenneme do\u011fru s\u00fcrecekler ve onlar\u0131 azaba sokup cezaland\u0131racak olan cehennem bek\u00e7ilerine teslim edeceklerdir. \u0130\u015fte onlar\u0131n teklifleri ve istedikleri budur ve e\u011fer bu su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015flemeye devam edecek olurlarsa mutlaka onlar\u0131 g\u00f6recek ve onlarla kar\u015f\u0131la\u015facaklard\u0131r. Ama o vakit meleklerden Allah\u2019a s\u0131\u011f\u0131nacak ve onlardan ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r. Fakat ka\u00e7\u0131\u015f yerleri olmayacakt\u0131r. \u201c(Aksine melekler onlara:) \u201cSize cennet yasakt\u0131r, yasak!\u201d diyeceklerdir.\u201d Y\u00fcce Allah ba\u015fka bir yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cEy cin ve insan toplulu\u011fu! E\u011fer g\u00f6klerle yerin bucaklar\u0131ndan ka\u00e7maya g\u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcz yetiyorsa ka\u00e7\u0131n; ama buna dair g\u00fc\u00e7 ve imk\u00e2n\u0131n\u0131z olmad\u0131k\u00e7a ka\u00e7amazs\u0131n\u0131z ki... (er-Rahman, 55\/33)"},{"id":3824,"sura":25,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. \u201cBiz de i\u015fledikleri (iyi g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc) amellerine\u201d yani iyi oldu\u011funu umduklar\u0131 ve u\u011frunda didinip durduklar\u0131 amellerine \u201cy\u00f6nelip onlar\u0131 havaya sa\u00e7\u0131lm\u0131\u015f toz zerreleri yapaca\u011f\u0131z.\u201d Yani amelleri ge\u00e7ersiz olacak, yok olup gidecektir. Bu amellerini kaybetmi\u015f olacaklar, ecrinden de mahrum edileceklerdir. \u00dcstelik bundan dolay\u0131 ceza da g\u00f6receklerdir. Bunun sebebi ise amellerinin imanla yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, bu amellerin Allah\u2019\u0131 ve peygamberlerini yalanlayan kimselerden sad\u0131r olmas\u0131d\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kabul edece\u011fi amel; ihl\u00e2sl\u0131, peygamberleri tasdik eden ve amelinde onlara t\u00e2bi olan m\u00fc\u2019minden sad\u0131r olan amellerdir. "},{"id":3825,"sura":25,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"24- Cennetliklere gelince o g\u00fcn onlar\u0131n kalacaklar\u0131 yer daha iyi ve dinlenecekleri yer de daha g\u00fczeldir. "},{"id":3826,"sura":25,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. \u201cCennetliklere gelince\u201d deh\u015fetli ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 pek \u00e7ok olan \u201co g\u00fcnde onlar\u0131n\u201d Allah\u2019a iman edip salih amel i\u015fleyen ve Rablerinden korkanlar\u0131n \u201ckalacaklar\u0131 yer\u201d cehennemliklerinkinden \u201cdaha iyi ve dinlenecekleri yer de daha g\u00fczeldir.\u201d Onlar\u0131n cennette kalacaklar\u0131 mekan ve \u00f6\u011fle vaktindeki dinlenme yerleri, i\u015fte fayda sa\u011flayan yer ve tam bir rahat buradad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc oras\u0131, en ufak bir kederin buland\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, eksiksiz ve m\u00fckemmel nimetleri i\u00e7ermektedir. Cehennemliklerin durumu ise b\u00f6yle de\u011fildir. Oras\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir kalma yeri ve \u00e7ok fena bir dinlenme yeridir. Buradaki \u201cdaha iyi\u201d ve \u201cdaha g\u00fczel\u201d ism-i tafdilleri, kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u0131yas kabul edecek hi\u00e7bir \u015fey bulunmayan t\u00fcrdeki tafdildir. (Yani \u201cen iyi\u201d ve \u201cen g\u00fczel\u201d anlam\u0131ndad\u0131r) \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlara mukabil cehennemliklerin dinlenecekleri ve kalacaklar\u0131 yerde hay\u0131r nam\u0131na hi\u00e7bir \u015fey yoktur. O nedenle bu ifade: \u201cAllah m\u0131 daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r yoksa onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131 m\u0131?\u201d (en-Neml, 27\/59) buyru\u011funa benzemektedir. "},{"id":3827,"sura":25,"from_aya":25,"to_aya":29,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- O g\u00fcn g\u00f6ky\u00fcz\u00fc beyaz bulutla yar\u0131lacak ve melekler ard\u0131 arkas\u0131na indirileceklerdir. \n26- O g\u00fcn ger\u00e7ek h\u00fck\u00fcmranl\u0131k, yaln\u0131z Rahman\u2019\u0131nd\u0131r. O, k\u00e2firler i\u00e7in \u00e7ok zor bir g\u00fcnd\u00fcr. \u00a0\n27- O g\u00fcn zalim ellerini \u0131s\u0131r\u0131p: \u201cKe\u015fke peygamberle birlikte (hak) yolu tutmu\u015f olsayd\u0131m\u201d der. \n28- \u201cYaz\u0131klar olsun bana! Ke\u015fke filan\u0131 dost edinmeseydim.\u201d\n29- \u201cAndolsun ki bana gelmi\u015f olan Zikir\u2019den\/Kur'\u00e2n\u2019dan beni o sapt\u0131rd\u0131. Zaten \u015feytan insan\u0131 (helake s\u00fcr\u00fckler sonra da) y\u00fcz\u00fcst\u00fc ortada b\u0131rak\u0131r.\u201d"},{"id":3828,"sura":25,"from_aya":25,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25-26. Y\u00fcce Allah, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fcn azametini, o g\u00fcndeki zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, kalpleri olduk\u00e7a deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcren halleri haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO g\u00fcn g\u00f6ky\u00fcz\u00fc beyaz bulutla yar\u0131lacak\u201d Bu, i\u00e7inde Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n semav\u00e2t\u0131n \u00fcst\u00fcnden inece\u011fi buluttur. Bundan dolay\u0131 semavat \u00e7atlay\u0131p yar\u0131lacak ve her bir semadan melekler inecek (bkz. el-Bakara, 2\/210 -\u00e7ev-), sonra da ya ayr\u0131 ayr\u0131 saflar halinde olacaklar yahut da b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 ku\u015fatan tek bir saf olacaklar ya da her bir semadaki melekler s\u0131ras\u0131yla tek bir saf olacak, di\u011ferleri de bu halde saf tutacaklard\u0131r. Kastedilen \u015fudur: Melekler \u00e7okluklar\u0131na ve g\u00fc\u00e7lerine ra\u011fmen b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 \u00e7evrelemi\u015f bir halde Rablerinin emirlerine itaatle inecek ve onlardan hi\u00e7biri Allah\u2019tan izin almaks\u0131z\u0131n konu\u015fmayacakt\u0131r. Peki ya o g\u00fcn mutlak Malikine kar\u015f\u0131 pek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlarla isyan eden, O\u2019nu gazapland\u0131ran \u015feyleri yapma cesaretini g\u00f6steren, sonra da tevbe etmeksizin b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her t\u00fcrl\u00fc g\u00fcnahlarla Rabbinin huzuruna gelen aciz Ademo\u011flunun hali ne olacakt\u0131r? Her \u015feyi yaratan ve her \u015feyin mutlak maliki Allah, onun hakk\u0131nda haks\u0131zl\u0131k i\u00e7ermeyen, zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar dahi zul\u00fcm bulunmayan h\u00fckm\u00fc ile h\u00fckmedecektir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO, k\u00e2firler i\u00e7in \u00e7ok zor bir g\u00fcnd\u00fcr.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcn, \u00e7ok \u00e7etin ve zorlu bir g\u00fcnd\u00fcr. K\u00e2fire i\u015fleri alabildi\u011fine zorla\u015facakt\u0131r. M\u00fc\u2019min ise b\u00f6yle olmayacakt\u0131r. O g\u00fcn m\u00fc\u2019mine pek kolay gelecek, m\u00fc\u2019minin y\u00fck\u00fc hafifleyecektir: \u201cO g\u00fcn takva sahiplerini (konuk) heyet halinde Rahman\u2019\u0131n huzuruna toplar\u0131z. G\u00fcnahkarlar\u0131 da susuz olarak cehenneme s\u00fcreriz.\u201d (Meryem, 19\/85-86) \n\u201cO g\u00fcn\u201d yani k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde \u201cger\u00e7ek h\u00fck\u00fcmranl\u0131k (m\u00fclk), yaln\u0131z Rahman\u2019\u0131nd\u0131r.\u201d Yarat\u0131klardan hi\u00e7bir kimsenin d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u015feklen dahi olsa hi\u00e7bir m\u00fclkleri, h\u00fck\u00fcmranl\u0131klar\u0131 olmayacakd\u0131r. Aksine o g\u00fcnde h\u00fck\u00fcmdarlarla y\u00f6nettikleri, h\u00fcrlerle k\u00f6leler, \u015ferefli kabul edilenlerle di\u011ferleri e\u015fit olacaklard\u0131r. Burada kalbe rahatl\u0131k veren, nefisleri huzurland\u0131ran ve g\u00f6n\u00fcle geni\u015flik veren hususlardan biri, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcndeki m\u00fclk\u00fc\/h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 \u201cRahman\u201d ismine izafe etmesidir. O Rahman ki rahmeti her \u015feyi ku\u015fatm\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 kapsam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn kainat\u0131 doldurmu\u015f, d\u00fcnya ve \u00e2hiret o rahmetle mamur olmu\u015ftur. Eksik olan her bir \u015fey onunla tamam olmu\u015f, her bir kusur onunla ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca Allah'\u0131n ilahi rahmete del\u00e2let eden isimleri gazaba del\u00e2let eden isimlerinden fazlad\u0131r. O\u2019nun rahmeti gazab\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f ve geride b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. O bak\u0131mdan rahmetin ileri ge\u00e7mesi ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6z konusudur. O, bu zay\u0131f Ademo\u011flunu da onun \u00fczerindeki nimetini tamamlas\u0131n ve onu rahmetine dald\u0131rs\u0131n diye yarat\u0131p \u015ferefli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte onlar da zillet ve itaat konumunda, O\u2019nun huzurunda boyun e\u011fmi\u015f bulunacaklar, O\u2019nun, haklar\u0131nda verece\u011fi h\u00fckm\u00fc ve kendilerine ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 bekleyeceklerdir. O y\u00fcce Zat ise onlara kar\u015f\u0131 kendi nefislerinden de anne ve babalar\u0131ndan da daha merhametlidir. O halde onlara nas\u0131l bir muamelede bulunaca\u011f\u0131 beklenir? \u015e\u00fcphesiz e\u011fer bir kimse bizzat kendisini hel\u00e2ke s\u00fcr\u00fcklememi\u015f ise Allah onu hel\u00e2k etmez. Bedbahtl\u0131\u011f\u0131n kendisine bask\u0131n geldi\u011fi ve azap s\u00f6z\u00fcn\u00fcn haklar\u0131nda hak oldu\u011fu kimselerden ba\u015fkas\u0131 da O\u2019nun rahmetinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaz. "},{"id":3829,"sura":25,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. \u201cO g\u00fcn\u201d \u015firki, k\u00fcfr\u00fc ve peygamberleri yalanlamas\u0131 ile \u201czalim\u201d olan kimse \u201cellerini\u201d esefle, pi\u015fmanl\u0131kla, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve keder ile \u201c\u0131s\u0131r\u0131p: Ke\u015fke peygamber ile birlikte\u201d hak yolu, ona iman etmek, onu tasdik etmek, ona uymak s\u00fbretiyle do\u011fru yolu \u201ctutmu\u015f olsayd\u0131m, der.\u201d"},{"id":3830,"sura":25,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. \u201cYaz\u0131klar olsun bana! Ke\u015fke filan\u0131\u201d bu ya ins \u015feytan\u0131 ya da cin \u015feytan\u0131d\u0131r \u201cdost\u201d samimi ve sevdi\u011fim bir arkada\u015f \u201cedinmeseydim.\u201d Ben, insanlar aras\u0131nda iyili\u011fimi en \u00e7ok isteyen, bana en \u00e7ok iyilik yapan, bana kar\u015f\u0131 en \u015fefkatli ve en merhametli olan zata d\u00fc\u015fmanl\u0131k ettim. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k en ileri d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131 da dost bildim. Onun dostlu\u011funun da bana hi\u00e7bir faydas\u0131 olmad\u0131. Sadece benim bedbahtl\u0131\u011f\u0131m\u0131, h\u00fcsranl\u0131\u011f\u0131m\u0131, rezilli\u011fimi ve hel\u00e2kimi art\u0131rd\u0131. "},{"id":3831,"sura":25,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cAndolsun ki bana gelmi\u015f olan Zikir\u2019den\/Kur'\u00e2n\u2019dan\u201d i\u00e7inde bulundu\u011fu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve aldat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131k \u015fekilde g\u00fczel ve s\u00fcsl\u00fc g\u00f6stermek s\u00fbretiyle \u201cbeni o sapt\u0131rd\u0131. Zaten \u015feytan insan\u0131 (helake s\u00fcr\u00fckler sonra da) y\u00fcz\u00fcst\u00fc ortada b\u0131rak\u0131r.\u201d Ona bat\u0131l\u0131 s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterir, hakk\u0131 \u00e7irkin g\u00f6sterir, olmad\u0131k bo\u015f kuruntularla ona vaatlerde bulunur. Sonra da onu yaln\u0131z b\u0131rak\u0131r ve ondan uzakla\u015f\u0131r. Nitekim \u015feytan i\u015f olup bitece\u011finde Y\u00fcce Allah da b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra kendisine t\u00e2bi olanlara \u015f\u00f6yle diyebilmektedir: \u201c\u015eeytan da der ki: Do\u011frusu Allah\u2019\u0131n size verdi\u011fi s\u00f6z ger\u00e7ekti; ben de size s\u00f6z verdim; ama size verdi\u011fim s\u00f6zde durmad\u0131m. Zaten benim sizin \u00fczerinizde hi\u00e7bir n\u00fcfuzum da yoktu. Yaln\u0131z ben sizi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131m, siz de \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131 kabul ettiniz. O halde beni k\u0131namay\u0131n. Bilakis kendinizi k\u0131nay\u0131n. Art\u0131k ne ben sizi kurtarabilirim, ne de siz beni kurtarabilirsiniz. Esasen ben daha \u00f6nce beni (Allah'a) ortak tutman\u0131z\u0131 da kesinlikle kabul etmemi\u015ftim. (\u0130brahim 14\/22) O halde kul, durumunu iyice de\u011ferlendirsin, hen\u00fcz elde zaman ve imk\u00e2n varken, telafinin imk\u00e2ns\u0131zla\u015faca\u011f\u0131 vakit gelmeden \u00f6nce m\u00fcmk\u00fcn olan\u0131 telafi etsin. Mutlulu\u011funa sebep olacak kimseleri dost edinsin, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 kendisine faydal\u0131 olacak ve dostlu\u011fu kendisine zarar verecek kimseye d\u00fc\u015fmanl\u0131k etsin. Ba\u015far\u0131 Allah\u2019tand\u0131r. "},{"id":3832,"sura":25,"from_aya":30,"to_aya":31,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"30- Ras\u00fbl: \u201cEy Rabbim! Ger\u00e7ekten kavmim bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 terk etti\u201d dedi.\n31- \u0130\u015fte bu \u015fekilde biz, her bir peygambere g\u00fcnahk\u00e2rlardan bir d\u00fc\u015fman var ettik. Yol g\u00f6sterici ve yard\u0131mc\u0131 olarak Rabbin yeter. "},{"id":3833,"sura":25,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. \u201cRas\u00fbl\u201d Rabbine niyaz edip kavminin, getirdiklerinden y\u00fcz \u00e7evirmelerinden \u015fik\u00e2yet ederek ve onlar\u0131n bu tutumlar\u0131na \u00fcz\u00fclerek: \u201cEy Rabbim! Ger\u00e7ekten\u201d beni kendilerine hid\u00e2yete eri\u015ftirmek ve onlara tebli\u011fde bulunmak \u00fczere g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fun \u201ckavmim, bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 terk etti, dedi.\u201d Ondan y\u00fcz \u00e7evirdiler, uzakla\u015ft\u0131lar. Onu b\u0131rak\u0131p gittiler. Oysa onun h\u00fckm\u00fcne ba\u011fl\u0131 kalmalar\u0131, ahk\u00e2m\u0131na y\u00f6nelmeleri, ard\u0131ndan y\u00fcr\u00fcmeleri gerekirdi. Allah, Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc teselli ederek, bu insanlar\u0131n ge\u00e7mi\u015flerinin de b\u00f6yle oldu\u011funu ve bunlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi yapt\u0131klar\u0131n\u0131 haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3834,"sura":25,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. \u201c\u0130\u015fte bu \u015fekilde biz, her bir peygambere g\u00fcnahk\u00e2rlardan bir d\u00fc\u015fman var ettik.\u201d Yani hayra elveri\u015fli olmayan, hay\u0131r ile ar\u0131n\u0131p temizlenmeyen kimselerden peygamberlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak, onlar\u0131n s\u00f6zlerini reddedecek ve bat\u0131l ile m\u00fccadedele edecek kimseler k\u0131ld\u0131k. Ki bu gibilerin birtak\u0131m faydalar\u0131 vard\u0131r: Hak bat\u0131la \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flar. Hak a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131r ve \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oranda netle\u015fir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bat\u0131l\u0131n hakka kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131, hakk\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve delillerinin m\u00fckemmelli\u011fini artt\u0131r\u0131r. Ayr\u0131ca Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hak ehline ihsan etti\u011fi l\u00fctuflar\u0131 ve bat\u0131l ehline uygulad\u0131\u011f\u0131 cezalar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. O halde onlar i\u00e7in \u00fcz\u00fclme ve arkalar\u0131ndan kendini neredeyse \u00f6ld\u00fcrecek hale de getirme! \u201cYol g\u00f6sterici\u201d sana hid\u00e2yet veren ve b\u00f6ylelikle arzulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirip din ve d\u00fcnya menfaatlerini elde etmeni sa\u011flayacak \u201cve yard\u0131mc\u0131\u201d d\u00fc\u015fmanlar\u0131na kar\u015f\u0131 sana zafer verecek, din ve d\u00fcnya i\u015flerinde ho\u015funa gitmeyen her hususu senden uzakla\u015ft\u0131racak merci \u201colarak Rabbin yeter.\u201d Sen de O\u2019nu yeterli bil ve yaln\u0131zca O\u2019na g\u00fcvenip dayan. "},{"id":3835,"sura":25,"from_aya":32,"to_aya":33,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"32- K\u00e2firler: \u201cKur\u2019\u00e2n ona toptan, bir defada indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d dediler. Biz, onunla kalbine sebat verelim diye b\u00f6yle yapt\u0131k ve onu a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r okuduk. \n33- Onlar, sana bir misal getirdikleri her seferinde biz (ona kar\u015f\u0131l\u0131k) sana hakk\u0131 ve en g\u00fczel a\u00e7\u0131klamay\u0131 getiririz. "},{"id":3836,"sura":25,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Bu da k\u00e2firlerin nefislerinin kendilerine telkin etmi\u015f oldu\u011fu tekliflerinden birisidir. Onlar dediler ki: \u201cKur\u2019\u00e2n ona\u201d \u00f6nceki kitaplar\u0131n indirildi\u011fi gibi \u201ctoptan, bir defada indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d Yani \u201cKur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n bu dedi\u011fimiz \u015fekilde ini\u015findeki sak\u0131nca nedir? Hatta bu \u015fekilde indirilmesi daha m\u00fckemmel, daha g\u00fczeldir.\u201d Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz onunla kalbine sebat verelim diye b\u00f6yle yapt\u0131k.\u201d Biz Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i bu \u015fekilde k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m indirdik. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n\u2019dan bir b\u00f6l\u00fcm nazil olduk\u00e7a senin huzurun ve sebat\u0131n daha da artar. \u00d6zellikle de tedirgin edici sebepler varken Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in gerektik\u00e7e nazil olmas\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi olur ve kalbe pek b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sebat verir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki bu etki ve sebat, bundan \u00f6nce o buyru\u011fun nazil olup da o sebebin meydana gelmesi esnas\u0131nda hat\u0131rlanmas\u0131ndan daha ileri derecede etkilidir. \u201cVe onu a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r okuduk.\u201d Biz, o Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i zaman i\u00e7erisinde, ara ara indirdik ve onu sana k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m bellettik. B\u00fct\u00fcn bunlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, Kitab\u0131 Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019e ve Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyli ve sellem\u2019e ne kadar itina g\u00f6sterdi\u011finin delilidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah Kitab\u0131n\u0131, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn durumuna ve dini maslahatlar\u0131na uygun olarak indirmi\u015ftir. Bundan dolay\u0131 da \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3837,"sura":25,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. \u201cOnlar sana\u201d kendisi ile hakka kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmak ve senin peygamberli\u011fini reddetmek amac\u0131yla \u201cbir misal getirdikleri her seferinde biz (ona kar\u015f\u0131l\u0131k) sana hakk\u0131 ve en g\u00fczel a\u00e7\u0131klamay\u0131 getiririz.\u201d Yani biz, sana manalar\u0131nda hakk\u0131, laf\u0131zlar\u0131nda da tam bir beyan\u0131 i\u00e7eren Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 indirdik ki onun b\u00fct\u00fcn manalar\u0131 hakt\u0131r ve do\u011frudur. Herhangi bir bat\u0131l ya da \u015f\u00fcphe hi\u00e7bir \u015fekilde s\u00f6z konusu de\u011fildir. Onun laf\u0131zlar\u0131 ve varl\u0131klar\u0131 beyan\u0131 en a\u00e7\u0131k laf\u0131zlar, en g\u00fczel a\u00e7\u0131klamalard\u0131r. O, gerekli manalar\u0131 eksiksiz bir \u015fekilde beyan etmektedir. \nu \u00e2yet-i kerimede \u015funa delil vard\u0131r: Gerek muhaddis, gerek \u00f6\u011fretmen, gerekse vaiz olsun, ilme dair konu\u015fan herhangi bir kimsenin, Rabbinin Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn halini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmas\u0131n\u0131 \u00f6rnek almal\u0131d\u0131r. Alimler de ayn\u0131 \u015fekilde yapmal\u0131d\u0131r. Gerektirici herhangi bir olay yahut bir m\u00fcnasebet meydana geldik\u00e7e ona uygun Kur\u2019\u00e2n\u00ee \u00e2yetleri ve nebevi hadisleri hat\u0131rlatmal\u0131 ve ona uygun \u00f6\u011f\u00fctler vermelidirler. Yine bu buyrukta Kur\u2019\u00e2n naslar\u0131n\u0131n pek \u00e7o\u011funun zahir anlam\u0131ndan farkl\u0131 \u015fekilde yorumlanaca\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n kendilerinden anla\u015f\u0131lan manalardan ba\u015fka manalar\u0131 bulundu\u011funu kabul eden Cehmiye ve benzeri gibi Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n tefsirinde olmad\u0131k yollara ba\u015fvuranlar\u0131n bu kanaatleri reddedilmektedir. Zira onlar\u0131n bu iddialar\u0131na g\u00f6re Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in getirdi\u011fi a\u00e7\u0131klama, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan daha g\u00fczel olmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bozuk iddialar\u0131na g\u00f6re en g\u00fczel a\u00e7\u0131klama, kendilerinin Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n anlamlar\u0131 alabildi\u011fine tahrif ettikleri a\u00e7\u0131klamalard\u0131r. "},{"id":3838,"sura":25,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"34- Y\u00fczleri \u00fczere cehenneme s\u00fcr\u00fcl\u00fcp toplanacak olanlar var ya i\u015fte onlar, yerleri daha k\u00f6t\u00fc ve yollar\u0131 daha sap\u0131k olanlard\u0131r. "},{"id":3839,"sura":25,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. Allah, burada Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlayan m\u00fc\u015friklerin halini ve onlar\u0131n akibetlerini bize haber vermektedir. Onlar: \u201cY\u00fczleri \u00fczere\u201d en \u00e7irkin g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde, en korkun\u00e7 \u015fekilde, azap melekleri taraf\u0131ndan y\u00fczleri \u00fczerinde s\u00fcr\u00fckleneceklerdir. Her t\u00fcrl\u00fc azap ve cezay\u0131 i\u00e7eren \u201ccehenneme toplanacak olanlar; i\u015fte onlar\u201d bu halde bulunanlar Allah\u2019a iman edip Peygamberlerini tasdik edenlere g\u00f6re \u201cyerleri daha k\u00f6t\u00fc ve yollar\u0131 daha sap\u0131k olanlard\u0131r.\u201d Buradaki \u201cdaha k\u00f6t\u00fc\u201d ve \u201cdaha sap\u0131k\u201d ifadeleri, k\u0131yaslama amac\u0131 ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r (en k\u00f6t\u00fc ve en sap\u0131k anlam\u0131ndad\u0131r). \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u2019minlerin kalacaklar\u0131 yer de yerle\u015fecekleri yer de g\u00fczeldir, hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u00e7ermemektedir. Yol olarak da onlar, d\u00fcnya hayat\u0131nda S\u0131rat-\u0131 M\u00fcstakime, \u00e2hirette de nimet dolu cennetlere ula\u015ft\u0131ran en do\u011fru yolu bulmu\u015f kimselerdir. "},{"id":3840,"sura":25,"from_aya":35,"to_aya":40,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"35- Andolsun ki biz M\u00fbs\u00e2\u2019ya Kitab\u0131 verdik. Onunla beraber karde\u015fi H\u00e2r\u00fbn\u2019u da (ona) yard\u0131mc\u0131 yapt\u0131k. \n36- (\u0130kisine:) \u201c\u00c2yetlerimizi yalanlayan o kavme gidin\u201d dedik. Sonunda onlar\u0131 t\u00fcmden hel\u00e2k ettik. \n37- N\u00fbh kavmini de peygamberleri yalanlay\u0131nca suda bo\u011fduk ve onlar\u0131 insanlar i\u00e7in bir ibret k\u0131ld\u0131k. Biz zalimler i\u00e7in can yak\u0131c\u0131 bir azap haz\u0131rlam\u0131\u015f\u0131zd\u0131r.\n38- \u00c2d, Sem\u00fbd, Ashab-\u0131 Res ve bunlar ars\u0131nda daha \u00e7ok kavimleri (de hel\u00e2k ettik). \n39- Her birine misaller verdik ve hepsini t\u00fcm\u00fcyle hel\u00e2k ettik. \n40- Andolsun ki bunlar feci bir ya\u011fmura tutulan o \u015fehre u\u011frad\u0131lar. Peki, oray\u0131 g\u00f6rmediler mi? Elbette (g\u00f6rd\u00fcler; ama) onlar, dirilmeyi ummamaktad\u0131rlar."},{"id":3841,"sura":25,"from_aya":35,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35-40. Y\u00fcce Allah, daha \u00f6nce ba\u015fka \u00e2yet-i kerimelerde geni\u015fce a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fu birtak\u0131m k\u0131ssalara burada k\u0131saca i\u015faret etmektedir. Bu yolla peygamberlerini yalanlamaya devam eden muhataplar\u0131 sak\u0131nd\u0131rmak ve b\u00f6ylelikle ge\u00e7mi\u015f bu \u00fcmmetlere isabet eden azab\u0131n onlara da isabet etmesine kar\u015f\u0131 onlar\u0131 uyarmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fcmmetler, onlara yak\u0131n yerlerde idiler. Onlar\u0131n k\u0131ssalar\u0131n\u0131 yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve onlar hakk\u0131nda me\u015fhur olan bilgilerden biliyorlard\u0131. Nitkeim bu kavimlerin kimilerinden geriye kalanlar\u0131 g\u00f6zleriyle g\u00f6rmekteydiler. Hicr\u2019de Salih kavminin kal\u0131nt\u0131lar\u0131, pi\u015firilmi\u015f \u00e7amurdan ta\u015flarla feci bir ya\u011fmura tutulan (Lut kavminin) \u015fehri vb. gibi. Bunlar\u0131n yan\u0131ndan yolculuklar\u0131nda geceleyin de g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de ge\u00e7ip giderlerdi. \u0130\u015fte o \u00fcmmetler bunlardan daha k\u00f6t\u00fc olmad\u0131klar\u0131 gibi onlara g\u00f6nderilen ras\u00fbller de bunlara g\u00f6nderilen ras\u00fblden daha \u00fcst\u00fcn de\u011fildi: \u201cSizin k\u00e2firleriniz bunlardan hay\u0131rl\u0131 m\u0131d\u0131r? Yoksa kitaplarda sizin i\u00e7in bir beraat m\u0131 var?\u201d  (el-Kamer 54\/43) Fakat bunlar\u0131, g\u00f6rd\u00fckleri o kadar \u00e2yet ve delillere ra\u011fmen iman etmekten al\u0131koyan \u015fey, onlar\u0131n \u00f6ld\u00fckten sonra diriltileceklerini \u00fcmit etmeyi\u015fleridir. Rablerine kavu\u015facaklar\u0131n\u0131 ummuyorlar, O\u2019nun ibretli cezas\u0131ndan korkmuyorlard\u0131. Bundan dolay\u0131 da inatlar\u0131 devam edip gitti. Yoksa bunlara da en ufak bir \u015f\u00fcphe, teredd\u00fct, a\u00e7\u0131klanamayacak bir durum, \u015f\u00fcpheyi gerektirecek bir hal kalmayacak \u015fekilde \u00e2yetler ve belgeler g\u00f6nderilmi\u015fti. "},{"id":3842,"sura":25,"from_aya":41,"to_aya":44,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"41- O (m\u00fc\u015frikler) seni g\u00f6rd\u00fcklerinde: \u201cAllah\u2019\u0131n peygamber olarak g\u00f6nderdi\u011fi bu mudur?\u201d diyerek seni mutlaka alaya al\u0131rlar. \n42- \u201cE\u011fer il\u00e2hlar\u0131m\u0131za (ba\u011fl\u0131l\u0131kta) sebat g\u00f6stermeseydik az kals\u0131n bizi onlardan sapt\u0131racakt\u0131.\u201d Azab\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman as\u0131l kimin yoldan sapm\u0131\u015f oldu\u011funu bileceklerdir. \n43- Hev\u00e2s\u0131n\u0131 il\u00e2h edinen kimseyi g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? \u015eimdi ona sen mi vekil olacaks\u0131n?\n44- Sen onlar\u0131n \u00e7o\u011funun i\u015fitti\u011fini yahut akl\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 san\u0131yorsun? Onlar, ancak hayvanlar gibidir. Hatta onlar daha da beterdir.\u201d"},{"id":3843,"sura":25,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. \u201cO (m\u00fc\u015frikler)\u201d Ey Muhammed, seni yalanlayan, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine kar\u015f\u0131 inat eden, yery\u00fcz\u00fcnde b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan, seninle alay edip seni k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6ren bu kimseler \u201cseni g\u00f6rd\u00fcklerinde\u201d k\u00fc\u00e7\u00fcmseyip hakir g\u00f6rerek: \u201cAllah\u2019\u0131n peygamber olarak g\u00f6nderdi\u011fi bu mudur? diyerek seni mutlaka alaya al\u0131rlar.\u201d Yani \u201cAllah\u2019\u0131n bu adam\u0131 peygamber olarak g\u00f6ndermesi hi\u00e7 de uygun de\u011fildir. Yak\u0131\u015f\u0131k almaz.\u201d Bu, a\u015f\u0131r\u0131 dereceki zalimliklerinden ve inatlar\u0131ndan, hakikatleri tersy\u00fcz etmelerinden dolay\u0131d\u0131r. Bu s\u00f6zlerinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Allah Ras\u00fbl\u00fc -ha\u015fa- son derece de\u011fersiz ve hakirdir. Ve e\u011fer risalet bir ba\u015fkas\u0131na verilmi\u015f olsayd\u0131 daha uygun olurdu. Nitekim \u201cdediler ki: Bu Kur\u2019\u00e2n iki \u015fehirden birindeki b\u00fcy\u00fck bir adama indirilmeli de\u011fil miydi?\u201d (ez-Zuhruf, 43\/31) B\u00f6yle bir s\u00f6z ancak insanlar\u0131n en cahil, en sap\u0131k yahut da en ileri derecede inat\u00e7\u0131 ve bilmezlikten gelenleri taraf\u0131ndan s\u00f6ylenebilir. Bu s\u00f6z\u00fcn maksad\u0131 ise hakka ve hakk\u0131 getirene dil uzatmak ve sahip oldu\u011fu bat\u0131l\u0131n propagandas\u0131n\u0131 yapmakt\u0131r. Yoksa Abdullah\u2019\u0131n o\u011flu Muhammed sallallahu aleyli ve sellem\u2019in halini dikkatle d\u00fc\u015f\u00fcnen bir kimse, onun d\u00fcnyan\u0131n en yi\u011fit, en gayretli ki\u015fisi, ak\u0131l, ilim, zeka, vakar, \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferler, g\u00fczel s\u0131fatlar, iffet, \u015fecaat ve erdem say\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc huy itibariyle de insanlar\u0131n en \u00f6nde geleni oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr. Onu hakir g\u00f6ren ve onu ay\u0131playan kimse ise bilgisizli\u011fin, beyinsizli\u011fin, sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n, \u00e7eli\u015fkinin, zulm\u00fcn, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fc ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin kendisinde toplayamayaca\u011f\u0131 oranda toplam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6yle b\u00fcy\u00fck bir peygambere, b\u00f6yle gayretli ve \u015ferefli birisine dil uzatmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131 cahillik ve sap\u0131kl\u0131k olarak ona yeter. Onlar\u0131n Peygambere dil uzatmaktan ve onunla alay etmekten maksatlar\u0131, bat\u0131llar\u0131n\u0131 inatla s\u00fcrd\u00fcrmek ve k\u0131t ak\u0131ll\u0131lar\u0131 da aldatmakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 \u015f\u00f6yle dediklerini g\u00f6r\u00fcyoruz: "},{"id":3844,"sura":25,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. \u201cE\u011fer il\u00e2hlar\u0131m\u0131za (ba\u011fl\u0131l\u0131kta) sebat g\u00f6stermeseydik az kals\u0131n\u201d bu adam \u201cbizi onlardan\u201d bunca il\u00e2h\u0131 tek bir il\u00e2h kabul ettirmek s\u00fbretiyle \u201csapt\u0131racakt\u0131.\u201d Kahrolasac\u0131lar! Tevhidi sap\u0131kl\u0131k diye izlemekte olduklar\u0131 \u015firki de do\u011fru yol olarak g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bundan dolay\u0131 bu konuda birbirlerine sab\u0131r tavsiye ederek \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: \u201cOnlar\u0131n ele ba\u015flar\u0131: Y\u00fcr\u00fcy\u00fcn ve il\u00e2hlar\u0131n\u0131za (ibadette) sebat edin!\u201d (S\u00e2d, 38\/6) Bu buyrukta da onlar\u0131n: \u201cE\u011fer il\u00e2hlar\u0131m\u0131za (ba\u011fl\u0131l\u0131kta) sebat\/sab\u0131r g\u00f6stermeseydik\u201d dedikleri bildirilmektedir. Sab\u0131r esasen bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn hallerde \u00f6v\u00fclmeye de\u011ferdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir durumda sab\u0131r, gazab\u0131 gerektiren sebepler \u00fczerinde sebat g\u00f6stermektir. Cehennem odununu daha da artt\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6sterilen bir diren\u00e7tir. M\u00fc\u2019minlere gelince onlar, Y\u00fcce Allah'\u0131n haklar\u0131nda buyurdu\u011fu gibi \u201chem hakk\u0131 birbirlerine tavsiye ederler hem de sabr\u0131 birbirlerine tavsiye ederler.\u201d (Asr, 103\/3)\nu s\u00f6zleriyle kendilerinin hid\u00e2yet \u00fczere, Peygamberin ise sap\u0131k oldu\u011funa h\u00fck\u00fcm verdiklerinden ve art\u0131k onlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lacak bir \u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, onlar\u0131  azap ile tehdit etmekte ve onlar\u0131n \u201cazab\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde\u201d kesin olarak \u201cas\u0131l kimin yoldan sapm\u0131\u015f oldu\u011funu\u201d bileceklerini haber vermektedir. Zira \u201cO g\u00fcn zalim ellerini \u0131s\u0131r\u0131p: Ke\u015fke peygamberle birlikte (hak) yolu tutmu\u015f olsayd\u0131m\u201d (27. ayet) "},{"id":3845,"sura":25,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. Acaba hevas\u0131n\u0131 ma\u2019bud edinen kimseden daha sap\u0131k, hev\u00e2s\u0131 ne istiyorsa onu yapan\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan daha ileri derecede sap\u0131kl\u0131k var m\u0131d\u0131r? Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHev\u00e2s\u0131n\u0131 il\u00e2h edinen kimseyi g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc?\u201d Buna ra\u011fmen kendisinin y\u00fcksek mevkilere sahip oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in b\u00f6ylesinin haline hayret etmiyor ve i\u00e7inde bulundu\u011fu sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor musun? \u201c\u015eimdi ona sen mi vekil olacaks\u0131n?\u201d Sen b\u00f6yle birisinin \u00fczerinde hakim ve zorba bir konumda de\u011filsin. Sen sadece korkutup uyar\u0131rs\u0131n. Bu vazifeni de yerine getirmi\u015f bulunuyorsun. Onun hesab\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ise Allah\u2019a aittir."},{"id":3846,"sura":25,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. Daha sonra Y\u00fcce Allah onlar\u0131n ileri derecedeki sap\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 tescil etmektedir. Zira O, (yapt\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131 olarak) ak\u0131llar\u0131n\u0131 ve i\u015fitme duyular\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Sap\u0131kl\u0131klar\u0131nda da onlar\u0131 ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015ftan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey duymayan sa\u011f\u0131r, dilsiz ve k\u00f6r gibi otlaklarda otlayan ve hi\u00e7bir \u015fey anlamayan davarlara benzetmektedir. Hatta onlar bu hayvanlardan daha da sap\u0131kt\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayvanlara \u00e7obanlar\u0131 yol g\u00f6sterir, onlar da onun arkas\u0131ndan giderler. Yine kendilerini \u00f6l\u00fcme g\u00f6t\u00fcrecek yolu bildiklerinden o yollardan uzak dururlar. Ayn\u0131 zamanda hayvanlar\u0131n akibeti de bu gibi kimselerin akibetinden daha iyidir. B\u00f6ylelikle \u015fu a\u00e7\u0131kca ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ki Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn sap\u0131k oldu\u011funu ileri s\u00fcrenlerin kendileri bu vasfa daha lay\u0131kt\u0131rlar. Hi\u00e7bir \u015fey bilip anlamayan hayvanlar bile bunlardan daha do\u011fru yoldad\u0131rlar. "},{"id":3847,"sura":25,"from_aya":45,"to_aya":46,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"45- Rabbinin g\u00f6lgeyi nas\u0131l uzatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmez misin? Dileseydi onu hareketsiz k\u0131lard\u0131. Sonra g\u00fcne\u015fi ona delil k\u0131ld\u0131k. \n46- Sonra onu yava\u015f yava\u015f kendimize do\u011fru \u00e7ektik. "},{"id":3848,"sura":25,"from_aya":45,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45-46. Yani sen, g\u00f6z\u00fcnle ve basiretinle Rabbinin kudretini, kemalini ve rahmetinin geni\u015fli\u011fini g\u00f6rmedin mi? O g\u00f6lgeyi kullar\u0131n \u00fczerine uzat\u0131p \u00e7eker. Bu g\u00fcne\u015fin do\u011fu\u015fundan \u00f6nce olan bir \u015feydir. \u201cSonra ona g\u00fcne\u015fi delil k\u0131ld\u0131k.\u201d Yani g\u00fcne\u015fi g\u00f6lgeye delil k\u0131ld\u0131k. G\u00fcne\u015f olmasayd\u0131 g\u00f6lgenin varl\u0131\u011f\u0131 bilinmezdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc z\u0131t \u015feyler birbirleriyle tan\u0131n\u0131rlar. G\u00fcne\u015f y\u00fckseldik\u00e7e g\u00f6lge de yava\u015f yava\u015f k\u0131sal\u0131r ve nih\u00e2yet tamamen ortadan kalkar. G\u00f6zleriyle bu vak\u0131ay\u0131 g\u00f6ren insanlar i\u00e7in g\u00f6lge ve g\u00fcne\u015fin gelmesi ve bunun sonucu olarak da gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fip durmas\u0131, birinin di\u011ferinin ard\u0131ndan gelmesi, mevsimlerin birbirlerini izlemesi ve bundan dolay\u0131 da pek \u00e7ok maslahatlar\u0131n meydana gelmesi, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n kudret, azamet ve rahmetinin kemalinin, kullar\u0131na g\u00f6sterdi\u011fi in\u00e2yetin en a\u00e7\u0131k delillerindendir. Yine O\u2019nun tek ba\u015f\u0131na mabud, yapt\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 hamde lay\u0131k, sevgi ve tazimi hak eden, cel\u00e2l ve ikram sahibi oldu\u011funa da delildir. "},{"id":3849,"sura":25,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"47- Geceyi sizin i\u00e7in elbise, uykuyu da istirahat k\u0131lan O\u2019dur. O, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de da\u011f\u0131l\u0131p \u00e7al\u0131\u015fma zaman\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":3850,"sura":25,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. Yani geceyi sizin i\u00e7in \u00fczerinizi \u00f6rten bir elbise gibi k\u0131l\u0131p bunu geceleyin dinlenmeniz, uyuyarak rahat bulman\u0131z ve uyku esnas\u0131nda hareketsiz kalman\u0131z i\u00e7in yaratm\u0131\u015f olmas\u0131, O\u2019nun rahmet ve l\u00fctfunun bir tecellisidir. Gece olmasayd\u0131 kullar s\u00fckun ve rahat bulamazlard\u0131, ama i\u015flerini g\u00f6rmeye de devam edemezlerdi. O takdirde de bu, onlara son derece zararl\u0131 olurdu. Ayn\u0131 \u015fekilde karanl\u0131k da devam edip gitseydi elbette ki onlar\u0131n hayatlar\u0131 durur ve menfaatlerine olan pek \u00e7ok \u015fey de ger\u00e7ekle\u015fmezdi. Fakat Allah, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc insanlar\u0131n ticaretleri, yolculuklar\u0131 ve i\u015fleri i\u00e7in etrafa da\u011f\u0131lacaklar\u0131 ve b\u00f6ylelikle de menfaatlerine olan i\u015fleri g\u00f6r\u00fcp yerine getirecekleri bir vakit olarak tayin etmi\u015ftir. "},{"id":3851,"sura":25,"from_aya":48,"to_aya":50,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"48- Rahmetinin \u00f6n\u00fcnde r\u00fczgarlar\u0131 m\u00fcjde olarak g\u00f6nderen de O\u2019dur. Biz g\u00f6kten de tertemiz bir su indirdik. \n49- Ki onunla \u00f6l\u00fc bir beldeye hayat verelim, yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z nice hayvan\u0131 ve pek \u00e7ok insan\u0131 da onunla sulayal\u0131m diye.\n50- Andolsun ki biz bu (ger\u00e7e\u011fi), d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct als\u0131nlar diye onlar\u0131n aras\u0131nda t\u00fcrl\u00fc \u015fekillerde anlatt\u0131k. Ama insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu nank\u00f6rl\u00fckten ba\u015fka bir yol izlemezler. "},{"id":3852,"sura":25,"from_aya":48,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. Yani kullar\u0131na rahmet edip de \u00fczerlerine rahmetinin \u00f6n\u00fcnde r\u00fczgarlar\u0131 m\u00fcjdeci olarak g\u00f6ndermek s\u00fbretiyle r\u0131zk\u0131n\u0131 bol bol indiren, yaln\u0131zca O\u2019dur. R\u00fczgarlar\u0131n m\u00fcjdeledikleri rahmet ise ya\u011fmurdur. Bu r\u00fczgarlar sayesinde bulutlar y\u00fckselir, birbirleriyle kayna\u015f\u0131r ve \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131l\u0131r. R\u00fczgarlar tasarruf yetkisini elinde bulunduran\u0131n izniyle bu bulutlar\u0131 a\u015f\u0131lar ve ya\u011fmur ya\u011fd\u0131rt\u0131rlar. B\u00f6ylelikle kullar ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131ndan \u00f6nce m\u00fcjdesini al\u0131rlar ve ans\u0131z\u0131n ya\u011fmura yakalanmamak i\u00e7in gerekli haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 yaparlar. \u201cBiz g\u00f6kten de tertemiz bir su indirdik.\u201d Bu su manevi ve maddi pisliklerden, kirliliklerden temizleyip ar\u0131nd\u0131r\u0131r. \n49. Bu suda Allah\u2019\u0131n bereketlerinden bir bereket vard\u0131r. O bu suyu, onunla \u00f6lm\u00fc\u015f bir beldeyi diriltmek ve b\u00f6ylelikle insanlar\u0131n ve davarlar\u0131n yedikleri t\u00fcrden pek \u00e7ok bitki ve a\u011fa\u00e7lar\u0131 orada bitirmek \u00fczere indirir. \u201cYaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z nice hayvan\u0131 ve pek \u00e7ok insan\u0131 da onunla sulayal\u0131m diye.\u201d Bu su ile Biz, sizin de davarlar\u0131n\u0131z\u0131n da su ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. R\u00fczgarlar\u0131 m\u00fcjdeciler olarak g\u00f6nderip \u00e7e\u015fitli etkilere sahip k\u0131lan, g\u00f6kten kullara ve davarlar\u0131na bir r\u0131z\u0131k i\u00e7eren o tertemiz ve m\u00fcbarek suyu indiren o y\u00fcce zat, kendisine ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey ortak ko\u015fulmaks\u0131z\u0131n tek ba\u015f\u0131na ibadete lay\u0131k de\u011fil midir?"},{"id":3853,"sura":25,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. Allah g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen, \u015fahit olunan bu kadar il\u00e2hi belgeyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015f, bunlar\u0131 kullara tekrar tekrar hat\u0131rlatm\u0131\u015f, kendisini bilip tan\u0131s\u0131nlar, \u015f\u00fckretsinler ve ans\u0131nlar diye tekrar tekrar s\u00f6z konusu etmi\u015ftir. Bununla birlikte \u201cinsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu\u201d ahl\u00e2klar\u0131n\u0131n ve tabiatlar\u0131n\u0131n bozuklu\u011fu dolay\u0131s\u0131 ile \u201cnank\u00f6rl\u00fckte ba\u015fka bir yol izlemezler.\u201d"},{"id":3854,"sura":25,"from_aya":51,"to_aya":52,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"51- E\u011fer dileseydik elbette her bir \u015fehre bir uyar\u0131c\u0131 (peygamber) g\u00f6nderirdik. \n52- O halde k\u00e2firlere itaat etme ve onlara kar\u015f\u0131 bu (Kur\u2019\u00e2n) ile b\u00fcy\u00fck bir cihad ortaya koy."},{"id":3855,"sura":25,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. Allah me\u015fietinin diledi\u011fi \u015fekilde ge\u00e7erli oldu\u011funu ve e\u011fer dilemi\u015f olsayd\u0131 her bir \u015fehre mutlaka kendilerini uyar\u0131p sak\u0131nd\u0131racak bir uyar\u0131c\u0131 yani bir peygamber g\u00f6nderebilece\u011fini haber vermektedir. O, bunu yapamayacak de\u011fildir. Ama O\u2019nun hikmeti ve -ey Muhammed- hem sana hem de kullara olan rahmeti, seni beyazlar\u0131yla, siyahlar\u0131yla, Arap olanlar\u0131yla, olmayanlar\u0131yla, insanlar\u0131yla, cinleriyle onlar\u0131n hepsine bir peygamber olarak g\u00f6ndermeyi gerektirmi\u015ftir."},{"id":3856,"sura":25,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u201cO halde k\u00e2firlere\u201d seninle g\u00f6nderilen herhangi bir \u015feyi terk etme hususunda \u201citaat etme!\u201d Aksine seninle g\u00f6nderilenlerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc tebli\u011f etmek u\u011frunda b\u00fct\u00fcn gayretinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abala ve \u201conlara kar\u015f\u0131 bu (Kur\u2019\u00e2n) ile b\u00fcy\u00fck bir cihad ortaya koy!\u201d Hakk\u0131n zafere kavu\u015fmas\u0131, bat\u0131l\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ne kadar g\u00fcc\u00fcn varsa hepsini ortaya koy, hi\u00e7bir \u015feyi esirgeme! Onlar\u0131n seni yalanlad\u0131klar\u0131na ve c\u00fcretk\u00e2rl\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiklerine ne kadar \u00e7ok tan\u0131k olsan bile yine de sen b\u00fct\u00fcn gayretinle \u00e7al\u0131\u015f, b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koy, onlar\u0131n hid\u00e2yet bulacaklar\u0131ndan yana \u00fcmit kesme, onlar\u0131n hev\u00e2 ve isteklerine uyarak onlara tebli\u011fi asla terk etme!"},{"id":3857,"sura":25,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"53- \u0130ki denizi (birbirine do\u011fru) sal\u0131veren O\u2019dur: Biri, tatl\u0131 m\u0131 tatl\u0131, di\u011feri ise tuzlu ve ac\u0131d\u0131r. O ikisi aras\u0131na da bir engel ve a\u015f\u0131lmaz bir s\u0131n\u0131r koymu\u015ftur."},{"id":3858,"sura":25,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. Yani tatl\u0131 deniz olan yery\u00fcz\u00fc \u0131rmaklar\u0131 ile tuzlu denizi sal\u0131p birbirine kavu\u015fturan yanl\u0131zca O\u2019dur. Bunlar\u0131n her birisinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 fayday\u0131 kullar\u0131n maslahat\u0131na O yaratm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cO ikisi aras\u0131na da bir engel ve a\u015f\u0131lmaz\u201d sa\u011flam m\u0131 sa\u011flam \u201cbir s\u0131n\u0131r koymu\u015ftur.\u201d B\u00f6ylelikle bu denizlerin birinin di\u011ferine kar\u0131\u015fmas\u0131 ve bunlardan g\u00f6zetilen menfaatin yok olmas\u0131 bu engelle \u00f6nlenmektedir. "},{"id":3859,"sura":25,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"54- Sudan bir insan yaratan, ondan nesep ve evlilik yoluyla akrabalar meydana getiren O\u2019dur. Rabbin kudret sahibidir. "},{"id":3860,"sura":25,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. \u0130nsan o\u011flunu hakir bir sudan yaratan, sonra ondan pek \u00e7ok say\u0131da soy sop t\u00fcreten, bunlar\u0131 nesep ve evlilik yoluyla akrabalar k\u0131larak, ayr\u0131 ayr\u0131 k\u0131lan ve bir arada toplayan O\u2019dur. Halbuki b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsinin ana yarat\u0131l\u0131\u015f maddesi, o hakir sudur. Bu da O\u2019nun kudretinin kemaline delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cRabbin kudret sahibidir\u201d Ayr\u0131ca bu, yaln\u0131zca O\u2019na ibadetin hak oldu\u011funa, ba\u015fkas\u0131na ibadetin ise bat\u0131l oldu\u011funa da delil te\u015fkil etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sonraki ayette Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3861,"sura":25,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"55- Ama onlar Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine fayda da zarar da veremeyen \u015feylere ibadet ediyorlar. Zaten k\u00e2fir, Rabbine kar\u015f\u0131 hep (\u015feytana\/bat\u0131la) arka \u00e7\u0131kar. "},{"id":3862,"sura":25,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. Yani onlar fayda da zarar veremeyen putlara, cans\u0131z varl\u0131klara ibadet ederler. Bunlar\u0131, tek ba\u015f\u0131na fayda ve zarar verme g\u00fcc\u00fcne sahip, tek ba\u015f\u0131na verme ve engelleme kudretine sahip olana ortak ko\u015farlar. Halbuki onlara d\u00fc\u015fen, Rablerinin ir\u015fad\u0131 sayesinde O\u2019nun dinini koruyup himaye eden, peygamberine uyan kimseler olmakt\u0131r. Ancak onlar tam aksini i\u015flediler. \n\u201cZaten k\u00e2fir, Rabbine kar\u015f\u0131 hep (\u015feytana\/bat\u0131la) arka \u00e7\u0131kar.\u201d Bat\u0131l olan putlar ve heykeller Allah\u2019a d\u00fc\u015fmand\u0131rlar. K\u00e2firler ise bu putlara yard\u0131mc\u0131 olmu\u015f, Rablerine kar\u015f\u0131 bunlara destek vermi\u015ftir. B\u00f6ylelikle k\u00e2fir, d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve sava\u015fta Y\u00fcce Allah\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan biri ve Rabbinin d\u00fc\u015fman\u0131d\u0131r. Halbuki insan\u0131 yaratan, ona r\u0131z\u0131k veren O\u2019dur. G\u00f6r\u00fclen ve g\u00f6r\u00fcnmeyen bunca nimetleri O ihsan etmi\u015ftir. Hi\u00e7bir \u015fekilde o, Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fc, saltanat\u0131, mutlak egemenli\u011fi kapsam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz. Buna ra\u011fmen Y\u00fcce Allah, ona ihsan\u0131n\u0131 ve iyili\u011fini de kesmez. Ama k\u00e2fir, cahilli\u011fi sebebiyle Rabbine kar\u015f\u0131 bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp gider. "},{"id":3863,"sura":25,"from_aya":56,"to_aya":60,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"56- Biz seni ancak bir m\u00fcjdeliyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik.\n57- De ki: \u201cO (davetime) kar\u015f\u0131l\u0131k sizden hi\u00e7bir \u00fccret istemiyorum. Ancak Rabbine do\u011fru yol tutan kimselerinki hari\u00e7.\u201d\n58- Sen, hi\u00e7 \u00f6lmeyecek olan, sonsuz hayat sahibine tevekk\u00fcl et ve O\u2019nu hamd ile tesbih et. Kullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131ndan haberder olarak O yeter. \n59- O, g\u00f6kleri, yeri ve aralar\u0131nda bulunanlar\u0131 alt\u0131 g\u00fcnde yaratan sonra da Ar\u015f\u2019a istiv\u00e2 edendir. Rahmand\u0131r O. Sen O\u2019nu her \u015feyden haberdar olana sor. \n60- Onlara: \u201cRahman\u2019a secde edin\u201d denildi\u011finde onlar: \u201cRahman da neymi\u015f! Sen bize emrettin diye secde mi edece\u011fiz?\u201d dediler ve bu, (imandan) ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131. "},{"id":3864,"sura":25,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. Allah bizlere, ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i insanlara bir zorba olarak g\u00f6ndermedi\u011fini, onu melek de k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ona her \u015feyin hazinelerini de vermedi\u011fini, bunun yerine onu, sadece Allah\u2019a itaat eden kimselerin d\u00fcnya ve \u00e2hirette sevap ve m\u00fck\u00e2fat g\u00f6receklerini bildirmek \u00fczere \u201cbir m\u00fcjdeci ve\u201d Allah\u2019a isyan eden kimseleri de d\u00fcnya ve \u00e2hirette cezalar ile korkutan bir \u201cuyar\u0131c\u0131 olarak\u201d g\u00f6nderdi\u011fini haber vermektedir. Bu ise m\u00fcjde ve uyarmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in birtak\u0131m emir ve yasaklar\u0131n da a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. "},{"id":3865,"sura":25,"from_aya":57,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"57. \u015e\u00fcphesiz ki sen ey Muhammed, onlara Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i ve hid\u00e2yeti tebli\u011f etmen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kendilerinden herhangi bir \u00fccret istemiyorsun ki bu, onlar\u0131n sana uymalar\u0131na engel te\u015fkil etsin ve a\u011f\u0131r bir bor\u00e7 y\u00fck\u00fc alt\u0131na girmelerine sebep olsun. \u201cAncak Rabbine do\u011fru yol tutan kimselerinki hari\u00e7.\u201d Yani Rabbinin r\u0131zas\u0131 i\u00e7in ve O\u2019nun yolunda herhangi bir infakta bulunmak isteyen m\u00fcstesnad\u0131r. Evet, ben size infak hususunda her ne kadar te\u015fvikte bulunuyor isem de buna sizi mecbur etmiyorum. Ayr\u0131ca infaklar\u0131n\u0131z da benim sizden ald\u0131\u011f\u0131m bir \u00fccret de\u011fildir. Aksine onun faydas\u0131 da size aittir ve sizleri Rabbinize ula\u015ft\u0131ran yola ula\u015ft\u0131r\u0131r. "},{"id":3866,"sura":25,"from_aya":58,"to_aya":58,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. Daha sonra Y\u00fcce Allah, peygamberine kendisine tevek\u00fcl etmesini ve kendisinden yard\u0131m istemesini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHi\u00e7 \u00f6lmeyecek olan, sonsuz hayat sahibine\u201d k\u00e2mil ve mutlak hayat sahibine \u201ctevekk\u00fcl et ve O\u2019nu hamd ile tesbih et.\u201d Yani O\u2019na ibadet et ve gerek senin ile ilgili hususlarda gerek insanlar\u0131 davet ile ilgili hususlarda yaln\u0131z O\u2019na g\u00fcvenip dayan.\n\u201cKullar\u0131n\u0131n g\u00fcnahlar\u0131ndan haberdar olarak O yeter.\u201d O, bu g\u00fcnahlar\u0131 bilir ve bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 onlara O verecektir. Onlar\u0131n hid\u00e2yet bulup bulmamalar\u0131ndan dolay\u0131 sana d\u00fc\u015fen bir sorumluluk yoktur. Onlar\u0131n amellerinin bek\u00e7ili\u011fini yapmak da sana ait de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn bunlar Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n elindedir. O\u2019nun kudretindedir. "},{"id":3867,"sura":25,"from_aya":59,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"59. \u201cO, g\u00f6kleri, yeri ve aralar\u0131nda bulunanlar\u0131 alt\u0131 g\u00fcnde yaratan\u201d bundan sonra \u201cAr\u015f\u2019a istiv\u00e2 edendir.\u201d Ar\u015f ise b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131n tavan\u0131 durumunda olup onlar\u0131n hepsinin en \u00fcst\u00fcnde, hepsinden daha b\u00fcy\u00fck, geni\u015f ve daha g\u00fczelidir. \u201cRahmand\u0131r O.\u201d O, g\u00f6kleri ve yeri ku\u015fatm\u0131\u015f olan Ar\u015f\u2019a rahmeti her \u015feyi ku\u015fatan Rahman ad\u0131 ile istiv\u00e2 etmi\u015ftir. B\u00f6ylece O, mahlukat\u0131n en geni\u015fi \u00fczerine en kapsaml\u0131 s\u0131fat\u0131yla istiv\u00e2 etmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah, bu \u00e2yet-i kerime ile b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 kendisinin yaratm\u0131\u015f oldu\u011funu, gizli a\u00e7\u0131k her \u015feylerini bilip haberdar oldu\u011funu, Ar\u015f\u2019\u0131n \u00fczerinde bulundu\u011funu ve b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klardan ayr\u0131 oldu\u011funu beyan etmektedir. \n\u201cSen O\u2019nu her \u015feyden haberdar olana sor.\u201d Bununla Allah, kendi kerim zat\u0131n\u0131 kasdetmektedir. Kendi vas\u0131flar\u0131n\u0131, azamet ve cel\u00e2lini bilen yaln\u0131zca O\u2019dur. O, sizlere bunu haber verip bildirmi\u015ftir. Azametini sizin bilebilece\u011finiz, kavrayabilece\u011finiz \u015fekilde a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. Arifler buna ba\u011fl\u0131 olarak O\u2019nu bilmi\u015f, O\u2019nun cel\u00e2li \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fmi\u015flerdir. K\u00e2firler ise O\u2019na ibadete kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslam\u0131\u015f ve bunu kendi gururlar\u0131na yedirememi\u015flerdir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3868,"sura":25,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. \u201cOnlara\u201d Bu kadar nimeti size ihsan edip her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 ve musibeti sizden uzakla\u015ft\u0131ran \u201cRahman\u2019a secde edin, denildi\u011finde onlar\u201d k\u00fcf\u00fcr ve inat ile: \u201cRahman da neymi\u015f... dediler.\u201d Kendi bozuk iddialar\u0131na g\u00f6re g\u00fcya Rahman\u2019\u0131 bilip tan\u0131m\u0131yorlarm\u0131\u015f! Onlar, Allah Ras\u00fbl\u00fcne y\u00f6nelik tenkitlerine \u015funlar\u0131 da katt\u0131lar: O, bize Allah ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlara ibadeti yasaklarken kendisi Allah ile birlikte ba\u015fka bir il\u00e2ha (Rahman\u2019a) dua ve ibadet etmekte, \u201cEy Rahman\u201d vs. demektedir. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015fu \u00e2yet-i kerimede buna i\u015faret etmektedir: \u201cDe ki: \u0130ster Allah diye dua edin, ister Rahman diye dua edin. Hangisiyle dua ederseniz edin (fark etmez) en g\u00fczel isimler O\u2019nundur.\u201d (el-\u0130sra, 17\/110) Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n isimleri pek \u00e7oktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun s\u0131fatlar\u0131 da pek \u00e7oktur. Kemali de bir o kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. O isimlerin her birisi ayr\u0131 bir kemal s\u0131fat\u0131na delildir. \n\u201cSen bize emrettin diye secde mi edece\u011fiz?\u201d Sadece sen bize emrediyorsun diye mi ona secde edece\u011fiz? Bu s\u00f6zleri, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlamalar\u0131 ve ona itaati gururlar\u0131na yedirememelerine binaen s\u00f6ylemi\u015flerdi. \u201cve bu\u201d yani onlar\u0131n Rahman olan Allah\u2019a secde etmeye davet edilmeleri \u201cka\u00e7\u0131\u015flar\u0131n\u0131\u201d haktan bat\u0131la do\u011fru ka\u00e7malar\u0131n\u0131, k\u00fcf\u00fcr ve bedbahtl\u0131klar\u0131n\u0131 daha da \u201cart\u0131rd\u0131.\u201d"},{"id":3869,"sura":25,"from_aya":61,"to_aya":62,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"61- G\u00f6kte bur\u00e7lar var eden, orada bir kandil ve ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an bir ay yaratan Allah ne y\u00fccedir!\n62- D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct almak veya \u015f\u00fckretmek isteyenler i\u00e7in gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc birbiri ard\u0131nca getiren de O\u2019dur. "},{"id":3870,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"Allah, bu s\u00fbreyi celilede \u201c\u062a\u064e\u0628\u064e\u0627\u0631\u064e\u0643\u064e  : Ne y\u00fcce, ne mubarektir\u201d buyru\u011funu \u00fc\u00e7 defa tekrarlamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun anlam\u0131 -\u00f6nceden ge\u00e7ti\u011fi gibi- yarat\u0131c\u0131n\u0131n azametine, vas\u0131flar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funa, hay\u0131r ve ihsanlar\u0131n\u0131n bollu\u011funa delildir. Bu s\u00fbrede de O\u2019nun azametine, m\u00fclk\u00fcn\u00fcn geni\u015fli\u011fine, me\u015f\u00eeetinin diledi\u011fi gibi ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine, ilim ve kudretinin kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na, gerek indirdi\u011fi ve emir olarak verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmlerinde gerekse de amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak verece\u011fi h\u00fck\u00fcmlerinde hakimiyetinin her \u015feyi ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131na ve hikmetinin kemaline dair pek \u00e7ok deliller vard\u0131r. Yine bu s\u00fbrede Cenab-\u0131 Allah\u2019\u0131n rahmetinin geni\u015fli\u011fine, c\u00f6mertli\u011finin kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na, dini ve d\u00fcnyevi hay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funa da deliller vard\u0131r. \u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar da bu g\u00fczel vasf\u0131n tekrarlanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir."},{"id":3871,"sura":25,"from_aya":61,"to_aya":61,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"61. \u00fcce Allah burada \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cG\u00f6kte bur\u00e7lar var eden...\u201d Bunlar ya genel olarak b\u00fct\u00fcn y\u0131ld\u0131zlard\u0131r. Yahut da g\u00fcne\u015fin ya da ay\u0131n \u00e7e\u015fitli konaklar\u0131d\u0131r. Bu konaklar, \u015fehirlerin korunmas\u0131ndaki kale ve bur\u00e7lar mesabesindedir. Y\u0131ld\u0131zlar da korunmak amac\u0131yla yap\u0131lan kale ve bur\u00e7lara benzerler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu y\u0131ld\u0131zlar, \u015feytanlar i\u00e7in ta\u015flama arac\u0131d\u0131r. \u201cOrada bir kandil\u201d hem ayd\u0131nl\u0131k hem de s\u0131cakl\u0131k veren g\u00fcne\u015f \u201cve ayd\u0131nl\u0131k sa\u00e7an\u201d \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olup s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan \u201cbir ay yaratan Allah ne y\u00fccedir\/ne mubarektir!\u201d Bu, O\u2019nun azametine ve ihsanlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funa en a\u00e7\u0131k delillerden birisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 hilkatleri, \u00e7ok d\u00fczenli bir \u015fekilde i\u015flerinin idare edilmesi, pek b\u00fcy\u00fck g\u00fczellikleri, onlar\u0131 yaratan\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0131fatlar\u0131nda ne kadar b\u00fcy\u00fck ve azametli oldu\u011funa delildir. Bunlar\u0131n b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131n maslahat\u0131na pek \u00e7ok faydalar ihtiva etmeleri de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hay\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011funa delildir. "},{"id":3872,"sura":25,"from_aya":62,"to_aya":62,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"62. \u201cD\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00f6\u011f\u00fct almak veya \u015f\u00fckretmek isteyenler i\u00e7in gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc birbiri ard\u0131nca getiren de O\u2019dur.\u201d Biri gidince \u00f6b\u00fcr\u00fc onun yerine gelir ve bu daima b\u00f6yle devam eder gider. Hi\u00e7bir vakit bir araya gelmezler ve ayn\u0131 anda ortadan kalkmazlar. Bunlar, onlardan \u00f6\u011f\u00fct ve ibret almak, bunlar\u0131 Cenab-\u0131 Allah\u2019\u0131n pek \u00e7ok maksad\u0131na delil g\u00f6rmek ve bunun i\u00e7in de Y\u00fcce Allah\u2019a \u015f\u00fckretmek isteyenler i\u00e7in b\u00f6yle yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 anmak ve O\u2019na \u015f\u00fckretmek isteyenler gecenin yahut g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn \u00e7e\u015fitli vakitlerinde mutat zikirlerini, \u015f\u00fck\u00fcrlerini yaparlar. Bunlar\u0131n herhangi birisinde yapt\u0131\u011f\u0131 mutat zikir ve \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc ka\u00e7\u0131ran bir kimse di\u011ferinde bunu telafi eder.\nyn\u0131 \u015fekilde kalpler gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn de\u011fi\u015fik vakitlerinde e\u011frilip \u00e7evrilir, bir halden bir hale intikal ederler. Kimi zaman gayretle i\u015fe sar\u0131lacak haldedir, kimi zaman tembellik eder. Zikir ve gaflet, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve rahatl\u0131k, ibadete y\u00f6nelmek ve buna dair istek duymamak gibi hallerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rlar. \u0130\u015fte Y\u00fcce Allah, gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fc kullar\u0131n \u00fczerine arka arkaya getirmekte ve tekrarlay\u0131p durmaktad\u0131r ki bir ba\u015fka vakitte kullar Allah\u2019\u0131 zikre, bu konuda gayrete ve \u015f\u00fckre yeniden sar\u0131ls\u0131nlar diye. \u00c7\u00fcnk\u00fc ibadet vakitleri gece ile g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn tekrarlanmas\u0131yla tekrarlan\u0131r. Vakitler tekrarland\u0131k\u00e7a kulun da \u00f6nceki vakitteki tembellikten kurtulup yeni bir gayret ve \u00e7abaya girdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u00f6ylelikle kulun zikri ve \u015f\u00fckr\u00fc de art\u0131p durur. \u00c7e\u015fitli itaat g\u00f6revleri iman\u0131 besleyen bir su konumundad\u0131r. E\u011fer bu olmazsa hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz iman a\u011fac\u0131 solar ve kurur. Bundan dolay\u0131 Allah\u2019a en m\u00fckemmel ve en g\u00fczel hamd-u sen\u00e2lar olsun. "},{"id":3873,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"aha sonra Y\u00fcce Allah, salih kullar\u0131na olan l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131, onlar\u0131 kendilerine cennet k\u00f6\u015fklerinde y\u00fcksek mevkiler kazand\u0131ran salih amellere muvaffak k\u0131lmas\u0131 \u015feklindeki pek \u00e7ok hay\u0131rlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 dile getirerek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":3874,"sura":25,"from_aya":63,"to_aya":77,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"63- Rahman\u2019\u0131n (salih) kullar\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde m\u00fctevaz\u0131 ve a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 y\u00fcr\u00fcrler. Cahiller onlara laf att\u0131\u011f\u0131nda: \u201cSelametle\u201d derler (ge\u00e7erler). \n64- Gecelerini Rablerine secde ve k\u0131yam ederek ge\u00e7irirler. \n65- (Dualar\u0131nda) \u015f\u00f6yle derler: \u201cRabbimiz, bizden cehennem azab\u0131n\u0131 uzak tut. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun azab\u0131 sahibinin yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz.\u201d \n66- \u201cGer\u00e7ekten o var\u0131lacak ve kal\u0131nacak ne k\u00f6t\u00fc bir yerdir!\u201d\n67- Onlar, mallar\u0131n\u0131 harcarken israf da etmezler, cimrilik de etmezler. Bunun aras\u0131nda orta bir yol izlerler. \n68- Onlar, Allah ile birlikte ba\u015fka bir il\u00e2ha dua\/ibadet etmezler. Hakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmezler. Zina da etmezler. Kim bunlardan birini i\u015flerse o g\u00fcnah\u0131n cezas\u0131n\u0131 bulur. \n69- K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde azap ona kat kat verilir ve o azapta zelil bir halde ebediyen kal\u0131r. \n70- Ancak tevbe eden, iman eden ve salih amel i\u015fleyenler m\u00fcstesn\u00e2. \u0130\u015fte Allah, bunlar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini iyiliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, pek merhametlidir. \n71- Kim tevbe edip salih amel i\u015flerse i\u015fte o, tam manas\u0131yla Allah\u2019a d\u00f6nm\u00fc\u015f\/tevbe etmi\u015f olur. \n72- Yine onlar, yalana\/yalan yere \u015fahitlik etmezler. Bo\u015f s\u00f6z (ve i\u015flerin bulundu\u011fu meclislere) rastlad\u0131klar\u0131nda ona bula\u015fmadan onurluca ge\u00e7ip giderler.\n73- Onlar, Rablerinin \u00e2yetleriyle kendilerine \u00f6\u011f\u00fct verildi\u011finde onlara kar\u015f\u0131 sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r kesilmezler. \n74- Onlar: \u201cRabbimiz! Bize (d\u00fcnya ve ahirette) mutluluk vesilesi olacak e\u015fler ve nesiller ba\u011f\u0131\u015fla ve bizi takv\u00e2 sahiplerine \u00f6nder yap\u201d derler. \n75- \u0130\u015fte onlar, sabretmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc cennetin y\u00fcksek k\u00f6\u015fkleri ile m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131lacaklar ve orada esenlik dile\u011fi ve sel\u00e2m ile kar\u015f\u0131lanacaklard\u0131r.\n76- Onlar orada ebediyen kalacaklard\u0131r. O, var\u0131lacak ve kal\u0131nacak ne g\u00fczel bir yerdir.\n77- De ki: \u201cE\u011fer duan\u0131z\/ibadetiniz olmasa, Rabbim sizin neyinize de\u011fer versin! Ama siz yalanlad\u0131n\u0131z. Art\u0131k yakan\u0131z\u0131 b\u0131rakmayacak bir azap ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. "},{"id":3875,"sura":25,"from_aya":63,"to_aya":63,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"63. \u201cRahman\u2019\u0131n (salih) kullar\u0131\u2026\u201d Kulluk iki t\u00fcrl\u00fcd\u00fcr: \u0130lki Allah\u2019\u0131n rub\u00fbbiyetine kulluk ki b\u00fct\u00fcn mahlukat m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131yla k\u00e2firleriyle, iyileriyle k\u00f6t\u00fcleriyle bu kullukta ortakt\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepsi, Allah\u2019\u0131n rububiyetinin tecellilerine muhta\u00e7, i\u015fleri O\u2019nun taraf\u0131ndan idare edilen kullard\u0131r: \u201cG\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Rahman\u2019\u0131n huzuruna ancak kul olarak gelecektir.\u201d (Meryem, 19\/93) Di\u011feri de Allah\u2019\u0131n ul\u00fbhiyetine kulluk ki bu da O\u2019nun peygamberlerinin ve dostlar\u0131n\u0131n Allah\u2019a y\u00f6nlelik kulluklar\u0131 olup O\u2019na isteyerek ibadet etmek demektir. \u0130\u015fte bu ayetteki kullarla kastedilen de budur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 Rahman ismine izafe etmi\u015ftir. Bu da onlar\u0131n bu hallerine ancak Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmeti sebebiyle ula\u015ft\u0131klar\u0131na i\u015faret etmektedir. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n en m\u00fckemmel s\u0131fatlara ve en \u00fcst\u00fcn niteliklere sahip olduklar\u0131n\u0131 zikretmi\u015f ve bu kullar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle nitelendirmi\u015ftir: Onlar \u201cyery\u00fcz\u00fcnde m\u00fctevaz\u0131 ve a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 y\u00fcr\u00fcrler.\u201d Gerek Allah\u2019a kar\u015f\u0131, gerek insanlara kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcd\u00fcrler, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131d\u0131rlar. Bu buyruk ile onlar vakar sahibi, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131, Allah\u2019a ve kullar\u0131na kar\u015f\u0131 al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olmakla nitelendirilmektedirler. \u201cCahiller onlara laf att\u0131\u011f\u0131nda\u201d burada fiil cahillere isnat edildi\u011finden dolay\u0131 bu, cahiller kendilerine cahilce, kendini bilmez bir tav\u0131rla hitap ettiklerinde demektir. \u201cSelametle\u201d derler (ge\u00e7erler).\u201d Yani onlara g\u00fcnahtan ve cahile cahilce kar\u015f\u0131l\u0131k vermekten uzak, selametli bir s\u00f6zle kar\u015f\u0131l\u0131k verirler. Bu buyrukla onlar, pek tahamm\u00fclk\u00e2r olduklar\u0131, k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapana iyilikle, cahile de affetmekle kar\u015f\u0131l\u0131k verdikleri belirtilerek \u00f6v\u00fclmektedirler. Onlar\u0131 bu hale ula\u015ft\u0131ran ise g\u00fczel ve yerli yerinde kulland\u0131klar\u0131 ak\u0131llar\u0131d\u0131r. "},{"id":3876,"sura":25,"from_aya":64,"to_aya":64,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"64. \u201cOnlar, gecelerini Rablerine secde ve k\u0131yam ederek ge\u00e7irirler.\u201d Yani gece namaz\u0131n\u0131, Rablerine ihl\u00e2s ile O\u2019nun \u00f6n\u00fcnde zillet ve tevazu ile boyun e\u011ferek ve \u00e7ok\u00e7a k\u0131larlar. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cYanlar\u0131 yataklar\u0131ndan uzak kal\u0131r. Rablerine korku ve \u00fcmitle dua ederler. Onlara verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131ktan da infak ederler. Onlara o i\u015flediklerine m\u00fck\u00e2fat olmak \u00fczere g\u00f6zleri ayd\u0131nlatan ne nimetler gizlendi\u011fini hi\u00e7 kimse bilmez. (es-Secde, 32\/16-17)"},{"id":3877,"sura":25,"from_aya":65,"to_aya":65,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"65. \u201cRabbimiz bizden cehennem azab\u0131n\u0131 uzak tut.\u201d O azab\u0131 gerektirecek sebeplerden bizleri korumak ve bizim azab\u0131 gerektirecek olan davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 affedip ba\u011f\u0131\u015flamak s\u00fbreti ile o azab\u0131 bizden uzakla\u015ft\u0131r. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onun azab\u0131 sahibinin yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz.\u201d O azap, alaca\u011f\u0131n\u0131 bor\u00e7lusundan \u0131srarla isteyip duran, onun yakas\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc b\u0131rakmayan bir alacakl\u0131 gibi cehennemliklerin yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz."},{"id":3878,"sura":25,"from_aya":66,"to_aya":66,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"66. \u201cGer\u00e7ekten o var\u0131lacak ve kal\u0131nacak ne k\u00f6t\u00fc bir yerdir!\u201d Onlar, bu s\u00f6zlerini Rablerine dua ve niyaz olmak \u00fczere s\u00f6ylerler. Bunu Allah\u2019\u0131n ma\u011ffiretine ne kadar muhta\u00e7 olduklar\u0131n\u0131 beyan i\u00e7in dile getirirler, b\u00f6yle bir azaba katlanabilecek g\u00fcce sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ederler. Ayr\u0131ca bu s\u00f6zleriyle Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00fczerlerindeki l\u00fctfunu hat\u0131rlamaya, dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz k\u00f6t\u00fc bir \u015feyin uzak tutulmas\u0131n\u0131n, o \u015feyin \u015fiddeti ve korkun\u00e7lu\u011fu oran\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir etkisi olur ve ayr\u0131ca onun uzak tutulmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc de o derece bir sevin\u00e7 ve memnuniyet duyulur. "},{"id":3879,"sura":25,"from_aya":67,"to_aya":67,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"67. \u201cOnlar, mallar\u0131n\u0131\u201d farz ve m\u00fcstehab t\u00fcr\u00fcnden yollara \u201charcarken\u201d s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak ve savurganl\u0131\u011fa girerek \u201cisraf da etmezler\u201d farz olan haklar\u0131 ihmal etme, cimrilik ve eli s\u0131k\u0131l\u0131k \u00e7er\u00e7evesine girecek \u015fekilde \u201ccimrilik de etmezler.\u201d Aksine onlar, infak ve harcamalar\u0131nda \u201cbunun aras\u0131nda orta bir yol izlerler.\u201d \u0130sraf ile cimrilik aras\u0131nda harcarlar. Zek\u00e2t, keffaret, farz nafakalar gibi farz yerlerde bolca verirler, gerekli yerlere kendileri de zarara girmeksizin ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da zarara sokmaks\u0131z\u0131n gerekti\u011fi \u015fekilde harcarlar. Bu da onlar\u0131n dengeli ve orta yollu hareket edi\u015flerinden dolay\u0131d\u0131r. "},{"id":3880,"sura":25,"from_aya":68,"to_aya":68,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"68. \u201cOnlar Allah ile birlikte ba\u015fka bir il\u00e2ha dua\/ibadet etmezler.\u201d Aksine dinlerini yaln\u0131zca O\u2019na halis k\u0131larak, di\u011fer b\u00fct\u00fcn bat\u0131l yollardan vazge\u00e7ip O\u2019nun dini d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn dinlerden y\u00fcz \u00e7evirir ve yaln\u0131zca O\u2019na y\u00f6nelerek ibadet ederler. \u201cHakl\u0131 (bir gerek\u00e7e) olmad\u0131k\u00e7a Allah\u2019\u0131n (\u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini) haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini \u00f6ld\u00fcrmezler.\u201d Cana kar\u015f\u0131l\u0131k can, muhsan zinakar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, kan\u0131 hel\u00e2l olan k\u00e2firin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi gibi haller d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi haram olan hi\u00e7bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131 yahut antla\u015fmal\u0131 kafiri \u00f6ld\u00fcrmezler. \n\u201cZina da etmezler.\u201d Aksine han\u0131mlar\u0131 yahut cariyeleri d\u0131\u015f\u0131ndakilere kar\u015f\u0131 iffetli olup, \u0131rzlar\u0131n\u0131 muhafaza ederler. \u201cKim bunlardan birini i\u015flerse\u201d Allah\u2019a ortak ko\u015farsa yahut da Allah\u2019\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 can\u0131 haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse veya zina ederse \u201co g\u00fcnah\u0131n cezas\u0131n\u0131 bulur.\u201d Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu cezan\u0131n mahiyetini \u015fu buyru\u011fu ile a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r:"},{"id":3881,"sura":25,"from_aya":69,"to_aya":69,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"69. \u201cK\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde aza ona kat kat verilir. O azapta zelil bir halde ebediyen kal\u0131r.\u201d Buradaki ebedi kalma tehdidinin, b\u00fct\u00fcn bu g\u00fcnahlar\u0131 i\u015fleyenler hakk\u0131nda s\u00f6z konusu oldu\u011funda en ufak bir \u015f\u00fcphe yoktur. Ayn\u0131 \u015fekilde Allah\u2019a ortak ko\u015fan kimse hakk\u0131nda da bu tehdid ge\u00e7erlidir. Di\u011fer taraftan bu \u00fc\u00e7 g\u00fcnah sahibinin her biri hakk\u0131nda da \u00e7etin bir azap tehdidi vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00fcnahlardan biri \u015firktir, di\u011ferleri de en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardand\u0131r. Cehennem azab\u0131nda ebedi kal\u0131\u015f, ba\u015fkas\u0131n\u0131 haks\u0131z yere \u00f6ld\u00fcrenle zina edeni kapsamaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc gerek Kur\u2019\u00e2n naslar\u0131, gerekse S\u00fcnnet-i Nebeviyye b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019minlerin cehennem ate\u015finden \u00e7\u0131kacaklar\u0131na ve orada hi\u00e7bir m\u00fc\u2019minin -i\u015fledi\u011fi masiyetler ne olursa olsun- ebediyen kalmayaca\u011f\u0131na delildir. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7 t\u00fcr g\u00fcnah\u0131 belirtmesi, bunlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan olmalar\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r. \u015eirkte dinlerin fesad\u0131, \u00f6ld\u00fcrmede bedenlerin fesad\u0131, zinada ise namus ve \u0131rzlar\u0131n fesad\u0131 s\u00f6z konusudur."},{"id":3882,"sura":25,"from_aya":70,"to_aya":70,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"70. Bu g\u00fcnahlardan ve di\u011ferlerinden derhal vazge\u00e7erek, ge\u00e7mi\u015fte bunlar\u0131 i\u015fledikleri i\u00e7in pi\u015fman olan ve bir daha onlara d\u00f6nmemek \u00fczere kesin karar vererek \u201ctevbe eden\u201d Allah\u2019a masiyetleri terk etmeyi ve itaatleri i\u015flemeyi gerektirecek \u015fekilde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir iman ile \u201ciman eden\u201d ve Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetip emirlerini yerine getirmek s\u00fbretiyle \u201csalih amel i\u015fleyenler m\u00fcstesn\u00e2. \u0130\u015fte Allah, bunlar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini iyiliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.\u201d Bunlar\u0131n, k\u00f6t\u00fcl\u00fckler i\u015flemek i\u00e7in haz\u0131r olan halleri, iyilikler i\u015fleme haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6ylelikle \u015firk yerine iman, masiyet yerine itaat gelir. Onlar, i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden sonra her bir g\u00fcnah i\u00e7in bir tevbe yapt\u0131klar\u0131, Allah\u2019a y\u00f6nelip itaat ettikleri i\u00e7in o k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin bizzat kendisi de -\u00e2yetin zahirinden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi- iyiliklere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Nitekim bu hususta Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, baz\u0131 g\u00fcnahlar\u0131 sebebiyle hesaba \u00e7ekti\u011fi ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 say\u0131p d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc daha sonra da onun her bir k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bir iyilikle de\u011fi\u015ftirdi\u011fine dair bir hadisi \u015ferif varid olmu\u015ftur. Hadiste bu ihsan\u0131 g\u00f6ren kulun Allah'a \u015f\u00f6yle diyece\u011fi de belirtilmektedir: \u201cRabbim benim burada g\u00f6remedi\u011fim ba\u015fka birtak\u0131m g\u00fcnahlar\u0131m da vard\u0131.\u201d Do\u011frusunu en iyi bilen Allah\u2019t\u0131r.\n\u201cAllah\u201d tevbe eden kimseler i\u00e7in \u201c\u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r.\u201d B\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131 ma\u011ffiret eder. Kullar\u0131na kar\u015f\u0131 da \u201cpek merhametlidir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 pek b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015fleyerek kendisine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmalar\u0131na ra\u011fmen tevbe etmeye davet eder, sonra tevbe etme muvaffakiyetini onlara verir ve sonra da bu tevbelerini kabul eder. "},{"id":3883,"sura":25,"from_aya":71,"to_aya":71,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"71. \u201cKim tevbe edip salih amel i\u015flerse i\u015fte o, tam manas\u0131yla Allah\u2019a d\u00f6nm\u00fc\u015f\/tevbe etmi\u015f olur.\u201d Bu kimse bilsin ki onun tevbesi en m\u00fckemmel bir \u015fekildedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, bu tevbesiyle Y\u00fcce Allah\u2019a ula\u015ft\u0131ran yola d\u00f6nm\u00fc\u015f olur. Bu yola d\u00f6n\u00fc\u015f ise bizatihi kulun mutlulu\u011fu ve kurtulu\u015fu demektir. \u00d6yleyse yapaca\u011f\u0131 tevbeyi ihl\u00e2sla yaps\u0131n, bu tevbesini bozuk maksatlar\u0131n \u015faibelerinden ar\u0131nd\u0131rs\u0131n. Bundan maksat, k\u00e2mil anlam\u0131yla tevbe etmeye te\u015fvik etmek ve bu tevbeyi en faziletli ve \u00fcst\u00fcn \u015fekillere sahip k\u0131lmakt\u0131r. B\u00f6ylelikle tevbe eden kimseye Y\u00fcce Allah tevbesinin kem\u00e2li oran\u0131nda ecrini eksiksiz olarak verir."},{"id":3884,"sura":25,"from_aya":72,"to_aya":72,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"72. \u201cYine onlar, yalana\/yalan yere \u015fahitlik etmezler.\u201d Yani haram olan her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z ve fiilin bulundu\u011fu yerde haz\u0131r bulunmazlar. Haram s\u00f6zler yahut haram fiiller ihtiva eden b\u00fct\u00fcn meclislerden, sohbet yerlerinden uzak dururlar. Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine (dil uzatarak) dalmak, bat\u0131l tart\u0131\u015fmalar, g\u0131ybet, nem\u00eeme (laf ta\u015f\u0131ma), s\u00f6vme, iftirada bulunma, alay etmek, haram \u015fark\u0131lar vb. gibi s\u00f6zlerin bulundu\u011fu, i\u00e7ki i\u00e7ilip ipek yayg\u0131lar\u0131n d\u00f6\u015fendi\u011fi, resim, heykel vb. \u015feylerin bulundu\u011fu yerlerden uzak dururlar. Onlar bu \u015fekilde yalan s\u00f6z ve fiillerin i\u015flendi\u011fi yerde bulunmad\u0131klar\u0131na g\u00f6re bu t\u00fcr s\u00f6zleri s\u00f6ylememeleri ve o t\u00fcr fiilleri i\u015flememeleri de \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. Yalanc\u0131 \u015fahitlik de buradaki yalan s\u00f6ze dahildir ve bu \u00e2yet-i kerimenin kapsam\u0131na da \u00f6ncelikle girmektedir. \n\u201cBo\u015f s\u00f6z\u201d hay\u0131rs\u0131z, dini veya d\u00fcnyevi bir faydas\u0131 bulunmayan, cahil ve benzeri kimselerin s\u00f6ylediklerine benzer s\u00f6zlerin \u201c(ve i\u015flerin bulundu\u011fu meclislere) rastlad\u0131klar\u0131nda ona bula\u015fmadan onurluca ge\u00e7ip giderler.\u201d Kendilerini bu gibi s\u00f6zlere dalmaktan uzak tutarlar. Bu t\u00fcr s\u00f6zlere dalmak s\u00fbretiyle de\u011ferlerini d\u00fc\u015f\u00fcrmezler. Bu gibi s\u00f6zlere dalmakta bir g\u00fcnah bulunmasa bile bunda bir ak\u0131ls\u0131zl\u0131k, insanl\u0131k ve erdem a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir eksiklik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Bu nedenle de kendilerini bu gibi s\u00f6zlerden uzak tutarlar. \u201cBo\u015f s\u00f6z\u2026 meclislere) rastlad\u0131klar\u0131nda\u201d ifadesinde b\u00f6yle bo\u015f s\u00f6zlerin s\u00f6ylendi\u011fi yerlerde haz\u0131r bulunmad\u0131klar\u0131na ve onu dinlemediklerine i\u015faret vard\u0131r. Ancak olur da tesad\u00fcfen bu gibi \u015feylere rast gelecek olurlarsa kendilerini b\u00f6yle bir s\u00f6\u00fc dinlemekten uzak tutarlar. Onurlar\u0131n\u0131 korurlar. "},{"id":3885,"sura":25,"from_aya":73,"to_aya":73,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"73. \u201cOnlar, Rablerinin\u201d kendilerine dinlemeyi ve onlar vas\u0131tas\u0131yla do\u011fru yolu bulmay\u0131 emretmi\u015f oldu\u011fu \u201c\u00e2yetleriyle kendilerine \u00f6\u011f\u00fct verildi\u011finde onlara kar\u015f\u0131 sa\u011f\u0131r ve k\u00f6r kesilmezler.\u201d Bu \u00e2yetlere y\u00fcz \u00e7evirmek, sa\u011f\u0131r gibi davranmak, dikkatlerini ve kalplerini ba\u015fka tarafa \u00e7evirmek s\u00fbretiyle kar\u015f\u0131l\u0131k vermezler. Onlara iman ve tasdik etmeyen kimselerin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi yapmazlar. Aksine bu \u00e2yetleri i\u015fittiklerinde Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funda dile getirdi\u011fi gibi davran\u0131rlar: \u201cBizim \u00e2yetlerimize, ancak kendilerine o \u00e2yetlerle \u00f6\u011f\u00fct verildi\u011finde secdeye kapanan ve Rablerini hamd ile tesbih edenler iman eder. Hem onlar b\u00fcy\u00fckl\u00fck de taslamazlar.\u201d (es-Secde 32\/15) \u00c2yetleri kabul eder, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131, ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve teslimiyetlerini dile getirerek kar\u015f\u0131l\u0131k verirler. Bu \u00e2yetleri can kula\u011f\u0131yla ve uyan\u0131k kalplerle dinlerler. Bu \u00e2yetler sayesinde imanlar\u0131 daha bir artar. Yak\u00eenleri daha bir tamamlan\u0131r. Bu \u00e2yetler onlar\u0131 daha \u00e7ok gayrete getirir ve onlarla sevinirler. "},{"id":3886,"sura":25,"from_aya":74,"to_aya":74,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"74. \u201cOnlar: Rabbimiz! Bize (d\u00fcnya ve ahirette) mutluluk vesilesi olacak\u201d kendileri sebebiyle g\u00f6zlerimizin ayd\u0131nlanaca\u011f\u0131 \u201ce\u015fler\u201d yani zevceler, arkada\u015flar, akranlar \u201cve nesiller ba\u011f\u0131\u015fla!\u201d Bizler, bu kimselerin hallerini ve vas\u0131flar\u0131n\u0131 inceledi\u011fimizde gayretlerinin ve y\u00fcksek mertebelerinin bir sonucu olarak onlar\u0131n, ancak bu kimselerin Rablerine itaat ettiklerini, ilim ve amel sahibi kimseler olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri zaman sevinip mutlu olacaklar\u0131n\u0131 anlar\u0131z. O bak\u0131mdan e\u015flerine, arkada\u015flar\u0131ne ve z\u00fcrriyetlerine salih olmalar\u0131 i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 bu duan\u0131n esasen kendilerine yap\u0131lm\u0131\u015f bir dua oldu\u011funu da anlar\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunun faydas\u0131, kendilerine d\u00f6necektir. Bu y\u00fczden onlar, bu \u015fekildeki bir ihsan\u0131 kendilerine yap\u0131lacak bir ba\u011f\u0131\u015f olarak kabul ederek: \u201cBize... ba\u011f\u0131\u015fla\u201d diye dua ederler. Hatta onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 bu duan\u0131n faydas\u0131 b\u00fct\u00fcn m\u00fcsl\u00fcmanlara aittir. Zira s\u00f6z\u00fc ge\u00e7enlerin salih olmalar\u0131, onlar vas\u0131tas\u0131yla dinini \u00f6\u011frenecek ve yararlanacak pek \u00e7ok kimsenin de salih olmas\u0131na sebep te\u015fkil eder. \n\u201cBizi takv\u00e2 sahiplerine \u00f6nder yap, derler.\u201d Yani Rabbimiz, sen bizi s\u0131dd\u0131klar\u0131n ve Allah\u2019\u0131n salih kullar\u0131ndan kemale erenlerin bu \u00fcst\u00fcn derecesine ula\u015ft\u0131r. Bu derece de dinde \u00f6nderlik makam\u0131na eri\u015fmek ve takv\u00e2 sahiplerine s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131nda uyulacak \u00f6rnekler olmakt\u0131r. Ki onlara fiillerine uyulur ve s\u00f6zleri g\u00f6n\u00fcl huzuruyla kabul edilir, hay\u0131r ehli kimseler de onla\u0131rn arkalar\u0131ndan y\u00fcr\u00fcr. B\u00f6ylelikle hem kendileri hid\u00e2yet \u00fczere olurlar, hem de hid\u00e2yete ula\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bilindi\u011fi gibi bir \u015feye ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lan dua, ayn\u0131 zamanda kendileri olmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u015feyleri de istemek i\u00e7in yap\u0131lan bir dua demektir. \u0130\u015fte bu dinde \u00f6nderlik derecesi de ancak sab\u0131r ve yak\u00een ile tamam olur. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cVe sabrettikleri zaman i\u00e7lerinden Bizim emrimizle hid\u00e2yete ileten \u00f6nderler k\u0131ld\u0131k. Onlar \u00e2yetlerimize yak\u00eenen inan\u0131yorlard\u0131.\u201d (es-Secde, 32\/24) O halde bu dua \u00f6nemli birtak\u0131m amelleri, Allah\u2019a itaatte, O\u2019nun masiyetlerine kar\u015f\u0131 direnmekte, O\u2019nun ac\u0131 ve \u0131zd\u0131rap verici takdirlerine tahamm\u00fcl etmekte sabretmeyi, ki\u015fiyi yak\u00een derecesine ula\u015ft\u0131racak pek \u00e7ok hay\u0131rlar\u0131, pek b\u00fcy\u00fck l\u00fctuf ve ihsanlara erdirecek t\u00fcrden tam bir ilim sahibi olmay\u0131 ve bunlar\u0131n peygamberlerden sonra insanlar\u0131n eri\u015febilmeleri m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcce derecelere y\u00fckselmelerini de gerektirir. O nedenle bu gayretleri ve istekleri bunca y\u00fcksek \u015feylere y\u00f6nelik oldu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 da amelleri t\u00fcr\u00fcnden olacakt\u0131r. Y\u00fcce Allah, onlara olduk\u00e7a \u00fcst\u00fcn ve y\u00fcksek mevkilerle ve meskenlerle m\u00fck\u00e2fatland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 belirterek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":3887,"sura":25,"from_aya":75,"to_aya":76,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"75-76. \u201c\u0130\u015fte onlar sabretmelerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc cennetin y\u00fcksek k\u00f6\u015fkleri ile m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131lacaklar.\u201d Can\u0131n \u00e7ekti\u011fi, g\u00f6zlerin lezzet ald\u0131\u011f\u0131 her bir \u015feyi ihtiva eden, son derece y\u00fcksek ve m\u00fckemmel meskenlerle m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131lacaklard\u0131r. Bu m\u00fck\u00e2fatlara sab\u0131rlar\u0131 sebebiyle eri\u015feceklerdir. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cMelekler de her kap\u0131dan onlar\u0131n yan\u0131na gelip: Sabretmenize kar\u015f\u0131l\u0131k selam sizlere. (D\u00fcnya) yurdun(un) ne g\u00fczel ak\u0131betidir bu! (derler)\u201d (er-Ra\u2019d, 13\/23-24) Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah burada da: \u201cOnlar orada esenlik dile\u011fi ve sel\u00e2m ile kar\u015f\u0131lan\u0131rlar.\u201d Rableri ve \u015ferefli melekler onlara selam verecekleri gibi, kendileri de birbirlerine selam vereceklerdir. Ayr\u0131ca kederlendirici ve zevklerini buland\u0131r\u0131c\u0131 her \u015feyden yana da esenlikte olacaklard\u0131r.\nzetle; Y\u00fcce Allah, bu salih kullar\u0131n\u0131 a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131l\u0131kla, kendisine kar\u015f\u0131 da kullar\u0131na kar\u015f\u0131da al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle, g\u00fczel edeple, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve tahamm\u00fclle, g\u00fczel ahl\u00e2kla, cahilleri affetmekle, onlardan y\u00fcz \u00e7evirmekle, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerine kar\u015f\u0131 iyilikte bulunmakla, geceleyin ihl\u00e2sla namaz k\u0131lmakla, Rablerine kendilerini cehennemden korumak i\u00e7in dua etmekle, farz ve m\u00fcstehap olan harcamalar\u0131 yerine getirmekle, harcamada orta yolu tutmakla, -normalde ya a\u015f\u0131r\u0131 gitmenin veya cimri davranman\u0131n s\u00f6z konusu oldu\u011fu harcamalarda orta yollu olduklar\u0131 i\u00e7in- ba\u015fka hususlarda haydi haydi orta yolu tutmamakla, b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan uzak kalmakla, Allah\u2019a ibadetlerinde ihl\u00e2s sahibi olmakla, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can\u0131na ve namusuna zarar vermekten uzak ve iffetli olmakla, bunlardan herhangi birisini i\u015fledikleri takdirde tevbe etmekle, k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin i\u015flendi\u011fi, s\u00f6zl\u00fc ve fiil\u00ee f\u00e2s\u0131kl\u0131klar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 meclislerde haz\u0131r bulunmamakla ve onlar\u0131 da asla i\u015flememekle, hayr\u0131 bulunmayan seviyez fiillerden ve bo\u015f s\u00f6zlerden uzak kalmakla -ki bu onlar\u0131n erdemliliklerini, insanl\u0131klar\u0131n\u0131 ve kemallerini ifade eder-, s\u00f6zl\u00fc ya da fiili d\u00fc\u015f\u00fck her bir \u015feyden kendilerini uzak tutmakla, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini kabul ile kar\u015f\u0131lamakla, o \u00e2yetlerin manalar\u0131n\u0131 iyice anlamakla, bellemekle ve gereklerince amel etmekle, bu \u00e2yetlerin h\u00fck\u00fcmlerini uygulamak i\u00e7in olanca gayretlerini harcamakla, Y\u00fcce Allah\u2019a hem kendilerinin, hem  kendileriyle ilgisi bulunanlar\u0131n, hem de m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n faydalanaca\u011f\u0131 \u015fekilde e\u015flerinin, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ve nesillerinin salih olmalar\u0131n\u0131 isteyerek en g\u00fczel dualar\u0131 yapmakla vasfetmi\u015f bulunmaktad\u0131r. E\u015flerine ve nesillerine gerekli bilgileri \u00f6\u011fretmek, \u00f6\u011f\u00fct vermek ve nasihat etmek i\u00e7in \u00e7abalamak da bunun gerekleri aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u015feyi \u00f6zellikle istemek ve bunun i\u00e7in Allah\u2019a dua etmek i\u00e7in mutlaka onun sebeplerini de yerine getirmek gerekir. Yinre onlar, Allah\u2019a kendileri i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan en y\u00fcksek derecelere eri\u015fmek i\u00e7in de dua etmi\u015flerdir ki bu da \u00f6nderlik ve s\u0131dd\u0131kl\u0131k derecesidir. Allah i\u00e7in ger\u00e7ekten bunlar, en \u00fcst\u00fcn s\u0131fatlar ve en y\u00fcce maksatlard\u0131r. Bu maksatlar, ne kadar y\u00fcce, bu ruhlar ne kadar temiz, bu kalpler ne kadar duru ve saf, bu \u00f6nder kimseler ne kadar da takv\u00e2l\u0131d\u0131rlar! Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onlar \u00fczerindeki l\u00fctfu, nimeti ve rahmeti de pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. O\u2019nun bu l\u00fctfu sayesinde de onlar bu \u00fcst\u00fcn mevkilere ula\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. \nllah, bu salih kullar\u0131n\u0131n vas\u0131flar\u0131n\u0131 beyan etmekle ve onlar\u0131n hallerini nitelendirip gayretlerinin neye y\u00f6nelik oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamakla kullar\u0131na d ab\u00fcy\u00fck bir l\u00fctufta bulunmu\u015ftur. Bunlar\u0131n m\u00fck\u00e2fatlar\u0131n\u0131 da onlara a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r ki b\u00f6ylelikle onlar, bu salih kullar\u0131n vas\u0131flar\u0131na sahip olmak i\u00e7in \u00f6zlem duysunlar. Bu u\u011furda b\u00fct\u00fcn gayretlerini ortaya koysunlar. Bunlara her zaman ve mekanda, her an ve vakitte l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131n\u0131 sa\u011fanak sa\u011fanak ya\u011fd\u0131randan, bunlara hid\u00e2yet verdi\u011fi gibi kendilerine de hid\u00e2yet vermesini istesinler. Onlar\u0131 himayesine ald\u0131\u011f\u0131 gibi kendilerini de \u00f6zel olarak himayesinin alt\u0131na almas\u0131n\u0131 istesinler. \namdler yaln\u0131z sanad\u0131r Allah\u2019\u0131m, \u015fikayetimiz de yaln\u0131z sanad\u0131r, yard\u0131m\u0131 senden diliyoruz, senden imdat istiyoruz. Sen g\u00fc\u00e7 vermedik\u00e7e biz g\u00fc\u00e7 sahibi olamay\u0131z, kendimize bir fayda sa\u011flamay\u0131z, gelecek zararlar\u0131 \u00f6nleyemeyiz. E\u011fer sen bize bunlar\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmayacak olursan biz zerre kadar iyilik i\u015fleyemeyiz. \u015e\u00fcphesiz bizler zay\u0131f\u0131z, her bak\u0131mdan \u00e2ciz kimseleriz. Biz tan\u0131kl\u0131k ederiz ki Sen, bizi bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapayacak vakit dahi kendimize b\u0131rakacak olursan, bizi kendi zaaf\u0131m\u0131zla, kendi acizli\u011fimizle ve kendi g\u00fcnahlar\u0131m\u0131zla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131n demektir. Rabbimiz! Senin rahmetinden ba\u015fka bir \u015feye g\u00fcvenmiyoruz. O rahmetinle bizi yaratt\u0131n, bizi r\u0131z\u0131kland\u0131r\u0131yorsun, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr g\u00f6r\u00fcnmez bunca nimetleri bize ihsan ediyorsun, ba\u015f\u0131m\u0131zdan pek \u00e7ok musibeti \u00f6nl\u00fcyorsun. Bize \u00f6yle bir rahmet eyle ki bu sayede senden ba\u015fkalar\u0131n\u0131n rahmetine ihtiyac\u0131m\u0131z olmas\u0131n. Senden dileyen ve rahmetini uman, asla zarar etmez. "},{"id":3888,"sura":25,"from_aya":77,"to_aya":77,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"77. Allah, (Rahman\u2019\u0131n kullar\u0131 diyerek) bu kullar\u0131n\u0131 rahmetine izafe edip onlar\u0131n, \u015feref ve faziletleri dolay\u0131s\u0131yla kendisinin kullar\u0131 olma \u00f6zelli\u011fine sahip olduklar\u0131n\u0131 belirtince belki baz\u0131 kimseler: Biz ni\u00e7in bu kullu\u011fun kapsam\u0131na girmiyoruz?, diye d\u00fc\u015f\u00fcnebileceklerinden Y\u00fcce Allah, bu kullar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndakilere ehemmiyet vermeyip ald\u0131r\u0131\u015f etmeyece\u011fini haber vermektedir. E\u011fer sizler O\u2019na gerek ibadet olan dua, gerekse de ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 arzetmek i\u00e7in olan duada bulunmazsan\u0131z size hi\u00e7bir \u015fekilde ehemmiyet ve de\u011fer vermez. \u201cAma siz yalanlad\u0131n\u0131z. Art\u0131k yakan\u0131z\u0131 b\u0131rakmayacak bir azap ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r.\u201d Azap, alacakl\u0131n\u0131n bor\u00e7lusunun yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 gibi sizin yakan\u0131za yap\u0131\u015facakt\u0131r. Y\u00fcce Allah, yak\u0131nda sizinle m\u00fc\u2019min kullar\u0131 aras\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir. "},{"id":3889,"sura":25,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"urkan S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir. Allah\u2019a ebediyen hamd-u sena ve \u015f\u00fck\u00fcrler olsun. "}]}