{"result":[{"id":4284,"sura":30,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"30- R\u00dbM S\u00dbRES\u0130"},{"id":4285,"sura":30,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir. 60 \u00e2yettir)"},{"id":4286,"sura":30,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0644\u0628\u0633\u0645\u0644\u0629","text":"Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile."},{"id":4287,"sura":30,"from_aya":1,"to_aya":7,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Elif, L\u00e2m, M\u00eem.\n2- Rumlar yenildiler;\n3- (Araplara) \u00e7ok yak\u0131n bir yerde. Ama onlar bu yenilgilerinden sonra galip geleceklerdir;\n4- \u00dc\u00e7 ila dokuz y\u0131l i\u00e7inde... \u00d6n\u00fcnde de sonunda da emir Allah\u2019\u0131nd\u0131r. O g\u00fcn m\u00fc\u2019minler de sevineceklerdir;\n5- Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131 ile. O, diledi\u011fine yard\u0131m eder. O, Az\u00eezdir, Rah\u00eemdir.\n6- (Bu) Allah\u2019\u0131n vaadidir. Allah vaadinden caymaz. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\n7- Onlar, d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fc bilirler. Ahiretten yana ise onlar tamamen gaflet i\u00e7erisindedirler."},{"id":4288,"sura":30,"from_aya":1,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1-5. O d\u00f6nemde Pers\/\u0130ran ve Rum\/Bizans imparatorluklar\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc devletleri idiler. Bu iki devlet aras\u0131nda birbirine denk g\u00fc\u00e7lere sahip devletler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclegelen t\u00fcrden sava\u015flar ve \u00e7arp\u0131\u015fmalar cereyan ediyordu. Persliler ate\u015fe ibadet eden m\u00fc\u015friklerdi. Bizansl\u0131lar ise Kitab ehli olup kendilerini Tevrat\u2019a ve \u0130ncil\u2019e ba\u011fl\u0131 kabul ediyorlard\u0131. Yani Perslere g\u00f6re m\u00fcsl\u00fcmanlara daha yak\u0131n idiler. O bak\u0131mdan M\u00fcsl\u00fcmanlar, onlar\u0131n Perslere galip gelip \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flamalar\u0131n\u0131 istiyorlard\u0131. M\u00fc\u015frikler ise Perslerle \u015firkte ortak olu\u015flar\u0131 sebebi ile Perslerin Bizansl\u0131lara galip gelmelerini istiyorlard\u0131. \nPersliler, Bizansl\u0131lara \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flay\u0131p onlar\u0131n \u00fclkelerini tamamen ku\u015fatmayan ancak s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclten t\u00fcrden bir galibiyet elde ettiler. Bundan dolay\u0131 Mekke m\u00fc\u015frikleri sevindi, m\u00fcsl\u00fcmanlar da \u00fcz\u00fcld\u00fc. Y\u00fcce Allah onlara Rumlar\u0131n, Perslere yak\u0131n bir zaman zarf\u0131nda galip geleceklerini haber verip bir vaatte bulundu. Bu ise \u201c\u00fc\u00e7 ila dokuz y\u0131l i\u00e7erisinde\u201d ger\u00e7ekle\u015fecekti. Yani on y\u0131l\u0131 a\u015fmayan, \u00fc\u00e7 y\u0131ldan da az olmayan dokuz yahut sekiz ya da bu civarda bir s\u00fcre sonra olacakt\u0131. \nBununla birlikte \u0130ranl\u0131lar\u0131n Bizansl\u0131lara galip gelmeleri de daha sonra Bizansl\u0131lar\u0131n onlara galip gelmeleri de ve di\u011fer her bir \u015fey de Allah\u2019\u0131n dilemesi ve kudreti ile olur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201c\u00d6n\u00fcnde de sonunda da emir Allah\u2019\u0131nd\u0131r\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani galip gelmek ve zafer kazanmak, s\u0131rf sebeplerin varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir \u015fey de\u011fildir. Bu konuda Allah\u2019\u0131n kaza ve kaderinin etkisi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. \n\u201cO g\u00fcn\u201d yani Bizansl\u0131lar\u0131n \u0130ranl\u0131lara galip gelerek onlar\u0131 bast\u0131racaklar\u0131 g\u00fcn \u201cm\u00fc\u2019minler de sevineceklerdir, Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131 ile. O, diledi\u011fine yard\u0131m eder.\u201d Yani her iki taraf da k\u00e2fir olmakla birlikte Bizansl\u0131lar\u0131n \u0130ranl\u0131lara galip gelmeleri m\u00fc\u2019minleri sevindirecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimi k\u00f6t\u00fcl\u00fck, kimisinden daha ehvendir. Ayn\u0131 g\u00fcnde m\u00fc\u015frikler de \u00fcz\u00fclecek ve kederleneceklerdir.\n\u201cO\u201d b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 emri alt\u0131na alan, mutlak g\u00fcce sahip \u201cAzizdir.\u201d: \u201cM\u00fclk\u00fc diledi\u011fine verir, diledi\u011finden de m\u00fclk\u00fc al\u0131r. Diledi\u011fini aziz eder, diledi\u011fini de zelil eder.\u201d (\u00c2li \u0130mran, 3\/26) \nO m\u00fc\u2019min kullar\u0131na kar\u015f\u0131 da \u00e7ok merhametli olan \u201cRah\u00eemdir.\u201d Zira onlara kendilerini zafere ula\u015ft\u0131racak ve bahtiyar k\u0131lacak t\u00fcrden hesaba kat\u0131lmayacak nice sebepleri haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. "},{"id":4289,"sura":30,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. Ama siz buna kesin olarak inan\u0131n, bunun muhakkak ger\u00e7ekle\u015fece\u011finden emin olun. Bu vaadin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00e2yet-i kerimeler nazil olunca m\u00fcsl\u00fcmanlar onlar\u0131 tasdik etti, m\u00fc\u015frikler de ink\u00e2r etti. \u00d6yle ki baz\u0131 m\u00fcsl\u00fcmanlar baz\u0131 m\u00fc\u015friklerle belirledikleri birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7in bahse dahi girdiler. \nAllah\u2019\u0131n belirledi\u011fi vade geldi\u011finde Bizansl\u0131lar, \u0130ranl\u0131lara kar\u015f\u0131 zafer kazan\u0131p onlar\u0131 daha \u00f6nce kendilerinden alm\u0131\u015f olduklar\u0131 topraklardan \u00e7\u0131kard\u0131lar. B\u00f6ylelikle de Allah\u2019\u0131n vaadi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu. \nBu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinden \u00f6nce haber verdi\u011fi gayb\u00ee haberlerdendir. Allah\u2019\u0131n haber verdi\u011fi d\u00f6nemde ve bu vaadin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada ya\u015fayan m\u00fcsl\u00fcmanlar da m\u00fc\u015frikler de bunun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi. \n\u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu\u201d Allah\u2019\u0131n vaadinin ger\u00e7ek oldu\u011funu \u201cbilmezler.\u201d Bundan dolay\u0131 aralar\u0131ndan O\u2019nun vaadini yalanlayan ve \u00e2yetlerini yalan sayan bir kesim bulunabilir. "},{"id":4290,"sura":30,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. Bu bilmeyen kimseler, e\u015fyan\u0131n i\u00e7 y\u00fczlerini ve nihai \u00e2k\u0131betlerini bilmezler. Onlar ancak \u201cd\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n d\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcn\u00fc bilirler.\u201d Sebeplere bakar ve kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re var olu\u015f sebepleri tahakkuk etmi\u015f i\u015flerin kesin olarak meydana gelece\u011fini iddia ederler. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k var olmalar\u0131n\u0131 gerektirecek sebepleri g\u00f6rmedikleri i\u015flerin, hi\u00e7bir \u015fekilde meydana gelmeyece\u011fine inan\u0131rlar. B\u00f6ylece sebeplerin \u00f6tesine ge\u00e7emezler. Bu sebepleri yaratan\u0131n ve onlarda tasarruf edenin kudretine dikkate almazlar.\n\u201cAhiretten yana ise onlar tamamen gaflet i\u00e7erisindedirler.\u201d Bunlar\u0131n kalpleri, arzular\u0131 ve iradeleri yaln\u0131zca d\u00fcnyaya, d\u00fcnyevi arzu ve isteklere, d\u00fcnyan\u0131n de\u011fersiz mal\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir. Bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, bunun i\u00e7in gayret ederler, buna y\u00f6nelir, yapacaklar\u0131n\u0131 bu u\u011furda yapar ve \u00e2hiretten gafil kal\u0131rlar. Bunlar\u0131n kalpleri, cenneti arzulamad\u0131\u011f\u0131 gibi cehennem ate\u015finden de korkmaz. Allah\u2019\u0131n huzurunda durmaktan ve O\u2019na kavu\u015fmaktan yana da \u00e7ekinmez. Bu ise bedbahtl\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k bir al\u00e2metidir, sebebi de \u00e2hiretten yana gafil olmakt\u0131r.\nBu konuda hayret edilecek bir husus vard\u0131r ki o da \u015fudur: Bu t\u00fcr insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun, d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fc hakk\u0131ndaki zeka ve kavray\u0131\u015flar\u0131, ak\u0131llar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtacak, insan\u0131 deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrecek noktadad\u0131r. Bunlar atomla ve elektrikle ilgili \u00f6yle ke\u015fifler yapm\u0131\u015f; kara, deniz ve hava ta\u015f\u0131tlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00f6yle ilerlemeler kaydetmi\u015f bulunuyorlar ki bu hususta ger\u00e7ekten \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015f ve \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f bulunuyorlar. Hatta kendi ak\u0131llar\u0131n\u0131 kendileri de be\u011feniyor ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 Allah\u2019\u0131n kendilerini muktedir k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerden \u00e2ciz kabul ediyorlar. O bak\u0131mdan ba\u015fkalar\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici g\u00f6zlerle bak\u0131yorlar. Halbuki dinleri hususunda insanlar\u0131n en kavray\u0131\u015fs\u0131zlar\u0131, en k\u0131t ak\u0131ll\u0131lar\u0131 onlard\u0131r. \u00c2hiret hususunda onlardan daha gafil hi\u00e7 kimse yoktur. \u0130\u015flerin ak\u0131betlerini onlardan daha az bilen yoktur. Derin basiret sahipleri ise onlar\u0131n cahillikleri i\u00e7erisinde \u015fa\u015fk\u0131nca dola\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131, sap\u0131kl\u0131klar\u0131 i\u00e7erisinde bocalad\u0131klar\u0131n\u0131, bat\u0131llar\u0131 i\u00e7inde gidip geldiklerini g\u00f6rmektedirler. Onlar\u0131n Allah\u2019\u0131 unuttuklar\u0131n\u0131, Allah'\u0131n da kendilerine bizzat kendilerini unutturdu\u011funu, b\u00f6ylece onlar\u0131n fas\u0131klar\u0131n ta kendileri olduklar\u0131n\u0131 anlarlar. Yine onlar\u0131n Allah\u2019\u0131n kendilerine verdi\u011fi \u015feylere, kendilerini muktedir k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya ve d\u00fcnyan\u0131n zahiri ile ilgili ince fikirlere, di\u011fer taraftan mahrum bulunduklar\u0131 ulvi akla bakarlar, bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ve emrin b\u00fct\u00fcn\u00fc ile Allah\u2019a ait oldu\u011funu, kullar\u0131 hakk\u0131nda yaln\u0131z O\u2019nun h\u00fck\u00fcm verdi\u011fini, her \u015feyin O\u2019nun muvaffak k\u0131lmas\u0131na veya yard\u0131m\u0131n\u0131 esirgemesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu anlarlar. Rablerinden korkar ve kendilerine ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu ak\u0131l ve iman nurunu tamamlamas\u0131n\u0131 isterler ki O\u2019na kavu\u015fabilsinler ve O\u2019nun himayesine girebilsinler. B\u00fct\u00fcn bu teknoloji ve ilerlemelerle birlikte iman da bulunsa ve bunlar iman temeli \u00fczere kurulsa sonu\u00e7 olarak \u00e7ok \u00fcst\u00fcn bir geli\u015fme ve pek g\u00fczel bir hayat ortaya \u00e7\u0131kar. Ancak bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, Allah\u2019\u0131 ink\u00e2r temeli \u00fczerine kuruldu\u011fu i\u00e7in onlar, ahl\u00e2k\u00ee d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fckten, yok olu\u015f ve tahribat\u0131n sebeplerinden ba\u015fka bir sonu\u00e7 vermemektedir."},{"id":4291,"sura":30,"from_aya":8,"to_aya":10,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"8- Onlar, kendileri hakk\u0131nda da m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmezler? Allah g\u00f6kleri, yeri ve ikisinin aras\u0131nda olanlar\u0131 ancak hak (bir ama\u00e7) ve belli bir s\u00fcre i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ama insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Rablerine kavu\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekten ink\u00e2r ediyor.\n9- Yery\u00fcz\u00fcnde gezip de kendilerinden \u00f6ncekilerin \u00e2k\u0131betinin nas\u0131l oldu\u011funa bakmazlar m\u0131? Zira onlar, bunlardan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc idiler. Topra\u011f\u0131 ekip bi\u00e7mi\u015fler ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fc de bunlardan \u00e7ok daha fazla imar etmi\u015flerdi. Peygamberleri de onlara apa\u00e7\u0131k deliller getirmi\u015fti. Allah, onlara asla zulmetmedi. Fakat onlar kendi kendilerine zulmediyorlard\u0131.\n10- Sonra k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlar\u0131n \u00e2k\u0131beti, ak\u0131betlerin en k\u00f6t\u00fcs\u00fc oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini yalanl\u0131yorlar, \u00fcstelik onlarla alay da ediyorlard\u0131."},{"id":4292,"sura":30,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. Yani Allah\u2019\u0131n peygamberlerini ve O\u2019na kavu\u015fmay\u0131 yalanlayanlar \u201ckendileri hakk\u0131nda da m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmezler?\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi varl\u0131klar\u0131nda \u00f6yle deliller vard\u0131r ki bunlar vas\u0131tas\u0131 ile kendilerini yoktan var edenin, daha sonra kendilerini diriltece\u011fini anlarlar. Yine kendilerini \u00f6nce bir nutfe iken bir kan p\u0131ht\u0131s\u0131na, sonra bir \u00e7i\u011fnem ete, arkas\u0131ndan kendisine ruh \u00fcflenmi\u015f bir insana, derken k\u00fc\u00e7\u00fck bir bebe\u011fe, gen\u00e7 bir delikanl\u0131ya, olgun bir zata, oradan da kocam\u0131\u015f bir ihtiyara kadar a\u015famadan a\u015famaya ge\u00e7iren Zat\u0131n, kendilerini ba\u015f\u0131bo\u015f ve ama\u00e7s\u0131z bir halde b\u0131rakmas\u0131n\u0131n, kendilerine hi\u00e7bir emir ve yasak koymamas\u0131n\u0131n, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n m\u00fck\u00e2fat ya da cezas\u0131n\u0131 onlara vermemesinin imk\u00e2ns\u0131z bir \u015fey oldu\u011funu da kesinlikle anlarlard\u0131. \n\u201cAllah g\u00f6kleri, yeri ve ikisinin aras\u0131nda olanlar\u0131 ancak hak (bir ama\u00e7)\u201d hanginizin amelinin daha g\u00fczel oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karmak \u00fczere sizi denemek i\u00e7in \u201cve belli bir s\u00fcre i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d Bunlar\u0131n varl\u0131klar\u0131, belli bir s\u00fcreye kadard\u0131r. Bu s\u00fcre bitince d\u00fcnyan\u0131n sonu gelecek, k\u0131yamet kopacakt\u0131r. Yer de g\u00f6kler de de\u011fi\u015ftirilip ba\u015fka bir hale \u00e7evrileceklerdir.\n\u201cAma insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Rablerine kavu\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekten ink\u00e2r ediyor.\u201d Bundan dolay\u0131 O\u2019na kavu\u015fmak i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fekilde haz\u0131rlanm\u0131yorlar. Bu g\u00fcn\u00fc haber veren peygamberlerini tasdik etmiyorlar. Bu ise hi\u00e7bir delile dayal\u0131 olmayan bir tutumdur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde dola\u015fmaya ve daha \u00f6nce peygamberlerini yalanlay\u0131p emirlerine muhalefet edenlerin \u00e2k\u0131betine ibretle bakmaya davet etmekte, bu maksatla dikkatlerini \u00e7ekerek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4293,"sura":30,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n dikkatlerini yery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015fmaya, peygamberleri yalanlay\u0131p emirlerine muhalefet edenlerin \u00e2k\u0131betini ibretle g\u00f6rmeye \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Zira onlar, kendilerinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc idiler. Yery\u00fcz\u00fcndeki eserleri, yapt\u0131klar\u0131 binalar, saraylar, k\u00f6\u015fkler, y\u00fcksek yap\u0131lar, diktikleri a\u011fa\u00e7lar, ekinler, ak\u0131tt\u0131klar\u0131 \u0131rmaklar pek \u00e7oktu. Ancak onlar, hakk\u0131 getiren ve getirdiklerinin do\u011frulu\u011funa dair apa\u00e7\u0131k delil ve mucizeleri ortaya koyan Allah\u2019\u0131n peygamberlerini yalanlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7lerinin kendilerine bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi eserlerinin de kendilerine bir faydas\u0131 olmad\u0131. \n\u0130\u015fte bu muhataplar, onlar\u0131n b\u0131rakt\u0131klar\u0131 eserlere bakacak olurlarsa hel\u00e2k olmu\u015f \u00fcmmetlerden ve yok olup gitmi\u015f insanlardan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyeceklerdir. Onlardan geriye \u0131p\u0131ss\u0131z meskenlerden ba\u015fka bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer taraftan insanlar s\u00fcrekli olarak onlar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckle anmaktad\u0131rlar. Bu ak\u0131bet, b\u00f6ylelerine d\u00fcnyada verilen pe\u015fin bir cezad\u0131r ve uhrev\u00ee cezalar\u0131n\u0131n bir numunesi ve ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.\nHel\u00e2k edilmi\u015f olan b\u00fct\u00fcn bu \u00fcmmetlere Allah, -onlar\u0131 hel\u00e2k etti\u011fi i\u00e7in- zulmetmedi. Aksine onlar kendilerine zulmettiler ve hel\u00e2k edili\u015flerinin sebeplerini kendileri haz\u0131rlad\u0131lar. "},{"id":4294,"sura":30,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. \u201cSonra k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapanlar\u0131n \u00e2k\u0131beti, ak\u0131betlerin en k\u00f6t\u00fcs\u00fc oldu.\u201d \u00c7ok k\u00f6t\u00fc ve a\u011f\u0131r bir sonu\u00e7la kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar. Bu da onlar\u0131n \u201cAllah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini\u201d yalanlamalar\u0131n\u0131n bir sonucu idi. \u201c\u00dcstelik onlarla alay da ediyorlard\u0131.\u201d \u0130\u015fte k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapmalar\u0131n\u0131n ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n cezas\u0131 bu oldu. Ayr\u0131ca bu alay ve yalanlay\u0131\u015f, ahirette de en a\u011f\u0131r cezalara ve en ibretlik cezaland\u0131rmalara sebep te\u015fkil edecektir."},{"id":4295,"sura":30,"from_aya":11,"to_aya":16,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"11- Allah varl\u0131klar\u0131 ilkin (yoktan) yarat\u0131yor, ard\u0131ndan onlar\u0131 (\u00f6l\u00fcmden sonra) diriltecektir. Sonra da O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz.\n12- K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn g\u00fcnahk\u00e2rlar, \u00fcmitlerini yitirip suskunlu\u011fa g\u00f6m\u00fcleceklerdir.\n13- Onlar i\u00e7in (Allah'a) ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar i\u00e7erisinden hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7i \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Hatta onlar, (Allah'a) ko\u015ftuklar\u0131 o ortaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edeceklerdir.\n14- K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn var ya, i\u015fte o g\u00fcn hepsi birbirinden ayr\u0131lacakt\u0131r.\n15- \u0130man edip salih ameller i\u015fleyenlere gelince onlar, (cennet) bah\u00e7elerinde sevin\u00e7 ve nimetlere kavu\u015facaklard\u0131r. \n16- K\u00e2fir olup \u00e2yetlerimizi ve \u00e2hirete kavu\u015fmay\u0131 yalanlayanlara gelince; i\u015fte onlar da azab\u0131n ortas\u0131na konacaklard\u0131r."},{"id":4296,"sura":30,"from_aya":11,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. Y\u00fcce Allah, tek ba\u015f\u0131na b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 ilkin kendisinin yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sonra da onlar\u0131 tekrar yarat\u0131p diriltece\u011fini haber vermektedir. Onlar\u0131 dirilttikten sonra amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendilerine vermek \u00fczere de hepsi O\u2019na d\u00f6neceklerdir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u00f6nce k\u00f6t\u00fc kimselerin amellerinin cezas\u0131n\u0131, sonra da hay\u0131r i\u015fleyenlerin amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmekte ve \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n12. \u201cK\u0131yametin kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u201d insanlar\u0131n, \u00e2lemlerin Rabbinin huzuruna \u00e7\u0131k\u0131p K\u0131yameti ayan beyan g\u00f6recekler vakit \u201cg\u00fcnahk\u00e2rlar \u00fcmitlerini yitirip suskunlu\u011fa g\u00f6m\u00fcleceklerdir.\u201d Her t\u00fcrl\u00fc hay\u0131rdan \u00fcmit keseceklerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, o g\u00fcne su\u00e7 ve g\u00fcnahtan ba\u015fka bir \u015fey haz\u0131rlam\u0131\u015f de\u011fillerdir. Bunlar ise k\u00fcf\u00fcr, \u015firk ve t\u00fcrl\u00fc masiyetlerden olu\u015fan g\u00fcnahlar olacakt\u0131r. Ceza g\u00f6rmeyi gerektiren sebepleri getirmi\u015f olacaklar\u0131ndan ve bunlarla beraber m\u00fck\u00e2fat kazanmalar\u0131n\u0131 gerektiren hi\u00e7bir sebepleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcmitlerini yitireceklerdir, suskunlu\u011fa b\u00fcr\u00fcn\u00fcp ifl\u00e2s edecekler. Ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131n\u0131n kendilerine fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131 ve \u015fefaat\u00e7i olaca\u011f\u0131 \u015feklindeki zanlar\u0131 da as\u0131ls\u0131z \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n13. \u201cOnlar i\u00e7in\u201d Allah ile birlikte tap\u0131nd\u0131klar\u0131 \u201cklar i\u00e7erisinden hi\u00e7bir \u015fefaat\u00e7i \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. Hatta onlar, (Allah'a) ko\u015ftuklar\u0131 o ortaklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edeceklerdir.\u201d Yani m\u00fc\u015frikler Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklardan uzak olduklar\u0131n\u0131 belirtecekleri gibi kendilerine tap\u0131n\u0131lanlar da onlardan ve ibadetlerinden uzak olduklar\u0131n\u0131 belirtecekler ve \u015f\u00f6yle diyeceklerdir: \u201cBiz, Sana (bunlardan) uzak oldu\u011fumuzu arz ederiz. Onlar, ger\u00e7ekte bize ibadet etmiyorlard\u0131.\u201d (el-Kasas, 28\/63)  B\u00f6ylelikle birbirlerine lanet edecek ve birbirlerinden uzakla\u015facaklard\u0131r."},{"id":4297,"sura":30,"from_aya":14,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. Hay\u0131r ve \u015fer ehli, d\u00fcnya hayat\u0131nda amelleri ayr\u0131 ve farkl\u0131 oldu\u011fu gibi o g\u00fcn de birbirlerinden ayr\u0131lacaklard\u0131r. \u015e\u00f6yle ki: \n15. \u201c\u0130man edip salih amel i\u015fleyenler\u201d kalpleri ile iman eden, bu iman\u0131 da i\u015fledikleri salih amellerle do\u011frulayanlar \u201c(cennet) bah\u00e7elerinde sevin\u00e7 ve nimetlere kavu\u015facaklard\u0131r.\u201d Bu bah\u00e7ede \u00e7e\u015fitli bitkiler ve arzu edilen her t\u00fcrl\u00fc \u015feyler bulunacakt\u0131r. Orada lezzet verici yiyecekler, i\u00e7ecekler, g\u00fczel huriler, hizmetkarlar (vild\u00e2n, g\u0131lman), ne\u015felendirici ve zevk verici sesler, hayret verici g\u00fczel manzaralar, ho\u015f kokular, ne\u015fe, sevin\u00e7, mutluluk vb. gibi hi\u00e7 kimsenin niteliklerini anlatmaya g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fi \u015feylerle sevince gark olacaklard\u0131r.\n16. \u201cK\u00e2fir olup\u201d nimeti ink\u00e2r edip ona k\u00fcf\u00fcrle ve nank\u00f6rl\u00fckle kar\u015f\u0131l\u0131k veren, peygamberlerin kendilerine getirmi\u015f olduklar\u0131 \u201c\u00e2yetlerimizi ve \u00e2hirete kavu\u015fmay\u0131 yalanlayanlara gelince i\u015fte onlar da azab\u0131n ortas\u0131na konacaklard\u0131r.\u201d Cehennem b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015f, can yak\u0131c\u0131 azap onlar\u0131n ta kalplerine kadar i\u015flemi\u015f, kaynar sular y\u00fczlerini yakm\u0131\u015f ve ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n\u0131 parampar\u00e7a etmi\u015f olacakt\u0131r. Her iki kesim aras\u0131ndaki fark ne kadar da b\u00fcy\u00fck! Nimete gark edilenlerle azaba u\u011frat\u0131lanlar aras\u0131nda e\u015fitlik nerede?"},{"id":4298,"sura":30,"from_aya":17,"to_aya":19,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"17- O halde ak\u015fama ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da sabaha \u00e7\u0131kt\u0131\u0131\u011f\u0131n\u0131zda da Allah\u2019\u0131 tesbih edin.\n18- G\u00f6klerde ve yerde hamd yaln\u0131z O\u2019nundur. Bir de g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn sonunda ve \u00f6\u011fle vaktine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda (tesbih edin).\n19- O, \u00f6l\u00fcden diriyi \u00e7\u0131kart\u0131r, diriden de \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131kart\u0131r. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc de \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltir. \u0130\u015fte siz de (kabirlerinizden) b\u00f6yle \u00e7\u0131kar\u0131lacaks\u0131n\u0131z."},{"id":4299,"sura":30,"from_aya":17,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17-18. Bu buyruklarla Y\u00fcce Allah, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten ve eksiklikten m\u00fcnezzeh oldu\u011funu, yarat\u0131klardan herhangi bir kimsenin O\u2019na denk olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6yle bir \u015feyden y\u00fcce ve m\u00fcnezzeh oldu\u011funu haber vermekte, ayr\u0131ca kullar\u0131na ak\u015fama vard\u0131klar\u0131nda, sabaha \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda, g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn sonunda ve \u00f6\u011fle vakitlerinde kendisini tesbih etmelerini emretmektedir. Bu vakitler ise be\u015f vakit namaz\u0131n vaktidir. Allah, bu vakitlerde kullar\u0131na kendisini tesbih edip hamd etmelerini emretmektedir.\nBunun kapsam\u0131na be\u015f vakit namaz\u0131n i\u00e7indekiler gibi farz olan tesbih ve hamdler girdi\u011fi gibi sabah ak\u015fam zikirleri ve namazlar\u0131n akabinde yap\u0131lan zikirler gibi m\u00fcstehap olanlar da girmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n farz namazlar i\u00e7in vakit olarak tayin etti\u011fi bu zaman dilimleri, en faziletli vakitlerdir. Bu vakitlerde Allah\u2019a hamd, tesbih ve ibadet etmek, ba\u015fka vakitlerdekinden daha faziletlidir. Hatta ibadet, \u201cSubhanallah\u201d tesbihini ihtiva etmeyecek olsa bile ihl\u00e2s ile yap\u0131lmas\u0131 halinde fiilen tesbih (Allah\u2019\u0131n tenzih etmek) demektir. Zira fiili ibadette Allah\u2019\u0131n, orta\u011f\u0131 olmaktan, yarat\u0131lm\u0131\u015flardan herhangi bir kimsenin O\u2019nun hak etti\u011fi ihl\u00e2s ve y\u00f6neli\u015fi hak etmesinden yana tenzih edilmesi s\u00f6z konusudur."},{"id":4300,"sura":30,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. \u201cO, \u00f6l\u00fcden diriyi \u00e7\u0131kart\u0131r.\u201d \u00d6l\u00fc yerden bitki, taneden ba\u015fak, \u00e7ekirdekten a\u011fa\u00e7, yumurtadan civciv, k\u00e2firden m\u00fc\u2019min vs. \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026 \u201cDiriden de \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131kart\u0131r.\u201d S\u00f6z\u00fc edilenlerin aksinde oldu\u011fu gibi.\n\u201cYery\u00fcz\u00fcn\u00fc de \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra diriltir.\u201d Oraya hareketsiz ve \u00f6l\u00fc bir halde iken ya\u011fmur ya\u011far. \u00dczerine ya\u011fmur inince hareketlenir, kabar\u0131r ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 her \u00e7iftten bitkiler bitirir.\n\u201c\u0130\u015fte siz de\u201d kabirlerinizden \u201cb\u00f6yle \u00e7\u0131kar\u0131lacaks\u0131n\u0131z.\u201d Bu, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc diriltenin \u00f6l\u00fcleri de diriltece\u011fine dair kesin bir belge ve g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir delildir. Ak\u0131l a\u00e7\u0131s\u0131ndan her ikisi aras\u0131nda bir fark yoktur. Bunlardan birisini kabul etmekle birlikte di\u011ferini uzak bir ihtimal g\u00f6rmeyi gerektirecek bir husus bulunmamaktad\u0131r."},{"id":4301,"sura":30,"from_aya":20,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"20- Sizi topraktan yaratm\u0131\u015f olmas\u0131 da O\u2019nun delillerindendir. Sonra siz, (\u00e7o\u011fal\u0131p yery\u00fcz\u00fcne) da\u011f\u0131lan insanlar haline geldiniz.\n21- Sizin i\u00e7in kendi cinsinizden kendileri ile s\u00fck\u00fbn bulaca\u011f\u0131n\u0131z e\u015fler yaratm\u0131\u015f olmas\u0131 ve aran\u0131zda sevgi ve merhamet var etmesi de O\u2019nun delillerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r."},{"id":4302,"sura":30,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Bu buyruktan itibaren Y\u00fcce Allah, tek il\u00e2h oldu\u011funa, azametinin kemaline, me\u015fietinin ge\u00e7erlili\u011fine, kudretinin g\u00fcc\u00fcne, sanat\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fine, rahmet ve ihsan\u0131n\u0131n geni\u015fli\u011fine delil te\u015fkil eden delillerini saymaya ba\u015flamaktad\u0131r: \u201cSizi topraktan yaratm\u0131\u015f olmas\u0131\u201d ki bu, insan soyunun asl\u0131n\u0131 te\u015fkil eden \u00c2dem aleyhisselam\u2019\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ile olmu\u015ftur \u201cO\u2019nun delillerindendir. Sonra siz, (\u00e7o\u011fal\u0131p yery\u00fcz\u00fcne) da\u011f\u0131lan insanlar haline geldiniz.\u201d Yani O, sizi tek bir as\u0131ldan ve maddeden yaratm\u0131\u015f sonra da sizi yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt bir yan\u0131na yaym\u0131\u015ft\u0131r. \nBunda sizi bu as\u0131ldan yaratan\u0131n ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt bir yan\u0131na yayan\u0131n; hak mabud, Rab, hamde lay\u0131k, mutlak egemen, her t\u00fcrl\u00fc sevgiye lay\u0131k ve \u00e7ok rahmetli oldu\u011funa, \u00f6l\u00fcmden sonra sizi tekrar dirilterek kendi huzuruna d\u00f6nd\u00fcrece\u011fine dair pek \u00e7ok deliller vard\u0131r. "},{"id":4303,"sura":30,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. \u201cSizin i\u00e7in kendi cinsinizden\u201d size m\u00fcnasip, sizin de kendilerine m\u00fcnasip d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz ve sizin kendilerine kendilerinin de size benzedi\u011fi \u201ckendileri ile s\u00fck\u00fbn bulaca\u011f\u0131n\u0131z e\u015fler yaratm\u0131\u015f olmas\u0131 ve aran\u0131zda\u201d e\u015fler aras\u0131nda evlili\u011fe ba\u011fl\u0131 muhabbet ve merhameti gerektiren sebepler dolay\u0131s\u0131 ile \u201csevgi ve merhamet var etmesi de O\u2019nun\u201d rahmetine, kullar\u0131na in\u00e2yetine, pek b\u00fcy\u00fck hikmetine, her \u015feyi \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatan ilmine delalet eden \u201cdelillerindendir.\u201d \nE\u015fler ile faydalan\u0131l\u0131r, zevk al\u0131n\u0131r, \u00e7ocuklar\u0131n do\u011fumu ve terbiyesi y\u00f6n\u00fcnde faydalar sa\u011flan\u0131r, e\u015flerle huzur ve s\u00fck\u00fbna kavu\u015fulur. \u00c7o\u011fu zaman e\u015fler aras\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sevgi ve merhameti ba\u015fka iki kimse aras\u0131nda g\u00f6remeyiz.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz bunlarda d\u00fc\u015f\u00fcnen\u201d yani fikirlerini kullanan, Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri \u00fczerinde tefekk\u00fcr eden ve bir husustan ba\u015fka bir hususa ders \u00e7\u0131karan \u201cbir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.\u201d"},{"id":4304,"sura":30,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131, dillerinizin ve renklerinizin farkl\u0131 olmas\u0131 da O\u2019nun delillerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunlarda bilenler i\u00e7in ibretler vard\u0131r. "},{"id":4305,"sura":30,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. \u201cBilenler\u201d, ibretli husususlar\u0131 anlayan, deliller \u00fczerinde gere\u011fi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnen, ger\u00e7ek ilim ehli kimselerdir. \u201cG\u00f6klerin ve yerin\u201d ve onlar\u0131n i\u00e7inde bulunanlar\u0131n \u201cyarat\u0131lmas\u0131\u201d\u0131nda Allah\u2019\u0131n pek \u00e7ok delilleri vard\u0131r ki baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: \u00d6ncelikle bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n egemenli\u011finin azametine, mutlak kudretinin kemaline bir delildir. O, bu pek b\u00fcy\u00fck varl\u0131klar\u0131 var etmi\u015ftir. Bunlar, hikmetinin de kemal derecesinde oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaratt\u0131\u011f\u0131 bu varl\u0131klar son derece sa\u011flamd\u0131r. \u0130lminin ne kadar geni\u015f oldu\u011funu da g\u00f6sterir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaratan\u0131n, yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir: \u201cHi\u00e7 yaratan bilmez mi?\u201d (el-M\u00fclk, 67\/14) Rahmet ve l\u00fctfunun geni\u015fli\u011fini de g\u00f6stermektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yaratmada pek \u00fcst\u00fcn menfaatler vard\u0131r. Diledi\u011fini se\u00e7en mutlak irade sahibi oldu\u011funa da delil vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu yaratt\u0131klar\u0131nda dileme ve tercihe ba\u011fl\u0131 pek \u00e7ok hususiyetler ve meziyetler vard\u0131r. \u0130badeti hak eden ve tevhid edilmesi gerekenin yaln\u0131zca O oldu\u011funa da delil vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc yaratan sadece O\u2019dur. O bak\u0131mdan yaln\u0131zca O\u2019na ibadet etmek gerekir. \n\u0130\u015fte b\u00fct\u00fcn bunlar, akl\u00ee birtak\u0131m deliller olup Y\u00fcce Allah ak\u0131llar\u0131n bunlara dikkat etmelerini istemi\u015f, bunlar \u00fczerinde tefekk\u00fcr etmeyi ve bunlardan gerekli ibretleri \u00e7\u0131kartmay\u0131 emretmi\u015ftir.\nAyn\u0131 \u015fekilde \u201cdillerinizin ve renklerinizin farkl\u0131 olmas\u0131 da O\u2019nun delillerindendir.\u201d Asl\u0131n\u0131z bir olmakla renkleriniz ve harflerin mahre\u00e7leri (\u00e7\u0131k\u0131\u015f yerleri) ayn\u0131 olmakla birlikte dilleriniz farkl\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Her bak\u0131mdan birbirine uyan iki ses bulmak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi her bak\u0131mdan birbirine benzeyen iki renk bulmak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Mutlaka bunlar aras\u0131nda birini di\u011ferinden ay\u0131rt etmeye yarayan farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bunlar, Allah\u2019\u0131n kudretinin kemaline ve O\u2019nun me\u015f\u00eeetinin etkin olu\u015funa delildir. Kullar\u0131n\u0131n birbirlerine benzememeleri i\u00e7in b\u00f6yle bir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 takdir etmi\u015f olmas\u0131, in\u00e2yet ve rahmetinin bir tecellisidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu farkl\u0131l\u0131k olmasayd\u0131, t\u00fcrl\u00fc kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kar ve pek \u00e7ok maksat ve ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131na imk\u00e2n bulunmazd\u0131."},{"id":4306,"sura":30,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"23- Geceleyin ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn uyuman\u0131z ve O\u2019nun l\u00fctfundan (r\u0131zk\u0131n\u0131z\u0131) araman\u0131z da O\u2019nun delillerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunlarda kulak veren bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r. "},{"id":4307,"sura":30,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. Yani bu husustaki delilleri ve manalar\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u00fczere kulak kesilen ve akl\u0131n\u0131 yoran kimseler i\u00e7in ibretler ve dersler vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmetine bir delildir. Nitekim Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cGeceyi ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fc sizin i\u00e7in (birinde) s\u00fck\u00fbn bulas\u0131n\u0131z ve (di\u011ferinde) l\u00fctfundan arayas\u0131n\u0131z diye yaratm\u0131\u015f olmas\u0131, O\u2019nun rahmetindendir. Belki \u015f\u00fckredersiniz.\u201d (el-Kasas, 28\/73)\nBunlar ,ayn\u0131 zamanda Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmetinin eksiksizli\u011fine de delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun hikmeti, mahlukat\u0131n bir vakitte dinlenmeleri ve toparlanmalar\u0131n\u0131, bir di\u011fer vakitte de din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee maslahatlar\u0131 i\u00e7in etrafa yay\u0131lmalar\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir. Bu ise ancak gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn ard\u0131 ard\u0131na gelmesi ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Tek ba\u015f\u0131na bunlar\u0131 yapan kim ise ibadete lay\u0131k olan da ancak O\u2019dur. "},{"id":4308,"sura":30,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"24- Bir korku ve \u00fcmit sebebi olarak size \u015fim\u015fe\u011fi g\u00f6stermesi ve g\u00f6kten su indirerek yery\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o su ile canland\u0131rmas\u0131 da O\u2019nun delillerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunda akl\u0131n\u0131 kullanan bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r."},{"id":4309,"sura":30,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. Yani kendisi vas\u0131tas\u0131 ile topra\u011f\u0131n ve kullar\u0131n hayat buldu\u011fu ya\u011fmuru \u00fczerinize indirmesi, bu ya\u011fmurun ini\u015finden \u00f6nce de g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc ve kendisine \u00fcmitle bak\u0131lan ve ayn\u0131 zamanda korkulan \u015fim\u015fe\u011fi g\u00f6stermesi de O\u2019nun \u00e2yetlerindendir. \n\u201c\u015e\u00fcphesiz bunda akl\u0131n\u0131 kullanan bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.\u201d Yani i\u015fittikleri ve g\u00f6rd\u00fckleri \u00fczerinde ak\u0131l yorup d\u00fc\u015f\u00fcnen, onlar\u0131 belleyen ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 delil olmalar\u0131 gereken \u015feylere delil olarak g\u00f6r\u00fcp kabul eden kimseler i\u00e7in Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131n genelli\u011fine, ilminin geni\u015fli\u011fine, her \u015feyi m\u00fckemmel ve sapasa\u011flam yapt\u0131\u011f\u0131na, hikmetinin azametine ve \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc diriltti\u011fi gibi \u00f6l\u00fcleri de diriltece\u011fine dair pek \u00e7ok deliller vard\u0131r."},{"id":4310,"sura":30,"from_aya":25,"to_aya":27,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"25- G\u00f6klerin ve yerin O\u2019nun emri ile ayakta durmas\u0131 da O\u2019nun delillerindendir. Sonra O, sizi (yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z) yerden tek bir kez \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 m\u0131 hemen (kabirlerinizden) \u00e7\u0131k\u0131verirsiniz. \n26- G\u00f6klerde ve yerde olanlar yaln\u0131z O\u2019nundur. Hepsi de O\u2019na boyun e\u011ferler.\n27- Varl\u0131klar\u0131 ilkin (yoktan) var eden, sonra da onlar\u0131 (\u00f6l\u00fcmden sonra) diriltecek olan O\u2019dur ve bu (diriltme), O\u2019na g\u00f6re daha kolayd\u0131r. G\u00f6klerde ve yerde en y\u00fcce s\u0131fat yaln\u0131z O\u2019nundur. O, Azizdir, Hak\u00eemdir."},{"id":4311,"sura":30,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Yani O\u2019nun b\u00fcy\u00fck delillerinden birisi de g\u00f6klerin ve yerin var olmalar\u0131, varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri ve bunlar\u0131n O\u2019nun emri ile sabit ve istikrarl\u0131 olmalar\u0131d\u0131r. O nedenle bunlar\u0131n d\u00fczenleri bozulup sars\u0131lmamakta ve g\u00f6k yerin \u00fczerine \u00e7\u00f6kmemektedir. G\u00f6kleri ve yeri yok olmaktan koruyan b\u00fcy\u00fck kudreti dolay\u0131s\u0131 iledir ki O, b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flara yery\u00fcz\u00fcnden tek bir \u00e7a\u011fr\u0131da bulunacak ve onlar da derhal bulunduklar\u0131 yerlerden (bu \u00e7a\u011fr\u0131ya uymak \u00fczere) \u00e7\u0131k\u0131vereceklerdir: \u201cG\u00f6klerle yerin yarat\u0131lmas\u0131 andolsun ki insanlar\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d (el-M\u00fcmin, 40\/57)"},{"id":4312,"sura":30,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. B\u00fct\u00fcn hepsi, O\u2019nun yaratt\u0131\u011f\u0131 ve O\u2019nun m\u00fclk\u00fc olan varl\u0131klard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlarda -kar\u015f\u0131 koyacak hi\u00e7bir g\u00fc\u00e7 olmaks\u0131z\u0131n, herhangi bir yard\u0131mc\u0131 ya da itiraz edenin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n- tek ba\u015f\u0131na diledi\u011fi gibi tasarrufta bulunan O\u2019dur. Hepsi O\u2019nun cel\u00e2line itaat eder ve O\u2019nun kemalinin \u00f6n\u00fcnde zilletle boyun e\u011fer."},{"id":4313,"sura":30,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. \u201cVarl\u0131klar\u0131 ilkin (yoktan) var eden, sonra da onlar\u0131 (\u00f6l\u00fcmden sonra) diriltecek olan O\u2019dur ve bu\u201d yani \u00f6l\u00fcmden sonra varl\u0131klar\u0131 diriltmek \u201cO\u2019na g\u00f6re\u201d bunlar\u0131 ilkin yaratmaktan \u201cdaha kolayd\u0131r.\u201d Bu, insanlar\u0131n zihin ve ak\u0131llar\u0131na g\u00f6re b\u00f6yledir (yoksa hepsi ona kolayd\u0131r). Yani sizlerin de itiraf ve kabul etti\u011finiz \u00fczere O, varl\u0131klar\u0131 ilkin yoktan var etmeye kadirdir ki varl\u0131klar\u0131 yeniden yaratmaya (diriltmeye) kadir olmas\u0131 \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. \nY\u00fcce Allah, ibret alanlar\u0131n ibret alabilecekleri, m\u00fc\u2019minlerin \u00f6\u011f\u00fct alacaklar\u0131, hid\u00e2yet bulanlar\u0131n basiretlerini a\u00e7acak t\u00fcrden pek b\u00fcy\u00fck delilleri s\u00f6z konusu ettikten sonra en b\u00fcy\u00fck hususu ve en muazzam maksad\u0131 dile getirerek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cG\u00f6klerde ve yerde en y\u00fcce s\u0131fat yaln\u0131z O\u2019nundur.\u201d B\u00fct\u00fcn kemal s\u0131fatlar\u0131 ve bu s\u0131fatlar\u0131n da kemal derecesi yaln\u0131z O\u2019na aittir. Sevgi, ihl\u00e2s sahibi kullar\u0131n\u0131n kalplerinde yer alan m\u00fckemmel ve eksiksiz \u015fekli ile O\u2019na y\u00f6neli\u015f, \u00fcst\u00fcn zikir ve onlar\u0131n ibadetleri yaln\u0131z O\u2019nad\u0131r. \u201cEn y\u00fcce s\u0131fat\u201d, O\u2019nun en \u00fcst\u00fcn \u015fekilde vasfedilmesi ve bunun gere\u011fi olan hususlar\u0131n O\u2019na ait olmas\u0131 demektir. Bundan dolay\u0131 ilim ehli, her \u015feyi yoktan var eden Y\u00fcce Allah hakk\u0131nda \u201cevleviyet k\u0131yas\u0131\u201dn\u0131 kullanarak \u015f\u00f6yle derler: Mahlukatta var olan b\u00fct\u00fcn kemal s\u0131fatlar\u0131na sahip olmak, bu s\u0131fatlar\u0131 yaratan y\u00fcce Zat hakk\u0131nda -bu hususta kendisine hi\u00e7 kimsenin ortakl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu olmaks\u0131z\u0131n- \u00f6ncelikle s\u00f6z konusudur. Yarat\u0131lm\u0131\u015f varl\u0131klar\u0131n m\u00fcnezzeh bulunduklar\u0131 her bir eksiklikten de yaratan\u0131n m\u00fcnezzeh olmas\u0131 \u00f6ncelikle\/evleviyetle s\u00f6z konusudur.\n\u201cO, Azizdir.\u201d Yani m\u00fckemmel ve eksiksiz g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibidir \u201cHak\u00eemdir.\u201d Geni\u015f hikmete sahiptir. O, izzeti ile b\u00fct\u00fcn yarat\u0131klar\u0131 var etmi\u015f ve emirlerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Hikmeti ile de yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sapasa\u011flam yaratm\u0131\u015f ve kullar\u0131na en g\u00fczel \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmleri bildirmi\u015ftir."},{"id":4314,"sura":30,"from_aya":28,"to_aya":29,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"28- Allah, size kendi nefislerinizden \u015f\u00f6yle bir misal veriyor: Sahip oldu\u011funuz k\u00f6leler i\u00e7inde size verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klarda size ortak olan ve (h\u00fcrler olarak) birbirinizden \u00e7ekindi\u011finiz gibi kendilerinden \u00e7ekinece\u011finiz derecede sizinle o r\u0131z\u0131kta e\u015fit (hakka sahip) olan kimse var m\u0131? \u0130\u015fte ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanan bir toplum i\u00e7in \u00e2yetleri b\u00f6ylece a\u00e7\u0131klar\u0131z.\n29- Hay\u0131r! Zulmedenler bilgisizce hev\u00e2lar\u0131na uymaktad\u0131rlar. Allah\u2019\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim hid\u00e2yete ula\u015ft\u0131rabilir ki? Onlar i\u00e7in hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 da yoktur."},{"id":4315,"sura":30,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, \u015firkin \u00e7irkinli\u011fine ve onun ne kadar fena oldu\u011funa dair verdi\u011fi bir misaldir. Bu misal bizzat insanlar\u0131n kendi nefislerinden hareketle verilmi\u015ftir. Bunu anlayabilmek i\u00e7in uza\u011fa gitmeye, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve me\u015fakkat \u00e7ekmeye gerek yoktur. \n\u201cSahip oldu\u011funuz k\u00f6leler i\u00e7inde size verdi\u011fimiz r\u0131z\u0131klarda size ortak olan\u201d yani eliniz alt\u0131ndaki k\u00f6le ve cariyelerinizden herhangi bir kimse r\u0131zk\u0131n\u0131zda size ortak m\u0131d\u0131r? \u201cve (h\u00fcrler olarak) birbirinizden \u00e7ekindi\u011finiz gibi kendilerinden \u00e7ekinece\u011finiz derecede\u201d Yani pay almas\u0131ndan ve her \u015feyi kendine mal etmesinden korkulan ger\u00e7ek manadaki h\u00fcr ortaklar gibi midirler? \u201csizinle o r\u0131z\u0131kta e\u015fit (hakka sahip) olan kimse var m\u0131?\u201d bu hususta siz onlarla kendinizi e\u015fit g\u00f6r\u00fcyor musunuz? Elbette ki hay\u0131r! K\u00f6lelerinizden Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu r\u0131z\u0131klarda size ortak olan hi\u00e7 kimse yoktur. \u00dcstelik onlar\u0131 yaratan ve r\u0131z\u0131kland\u0131ran da sizler de\u011filsiniz; zira onlar da asl\u0131nda sizin gibi Allah\u2019\u0131n kullar\u0131d\u0131rlar. Peki bu durumda Allah taraf\u0131ndan yarat\u0131lm\u0131\u015f olan varl\u0131klar\u0131, nas\u0131l Allah\u2019a ortak tutars\u0131n\u0131z? Bu varl\u0131klar\u0131 nas\u0131l Allah\u2019\u0131n konumuna y\u00fckseltir ve ibadette O\u2019na denk kabul edersiniz? Oysa sizler k\u00f6lelerinizin kendinize e\u015fit olmas\u0131na raz\u0131 olmuyorsunuz. \n\u015e\u00fcphesiz ki bu, son derece \u015fa\u015f\u0131lacak bir husutur. Allah ile birlikte ortak ko\u015fanlar\u0131n k\u0131t ak\u0131ll\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n edindikleri ortaklar\u0131n da bat\u0131l ve asl\u0131 olmayan uydurmalar olduklar\u0131n\u0131, hi\u00e7bir \u015fekilde ibadete lay\u0131k olmad\u0131klar\u0131n\u0131, Allah\u2019a kesinlikle e\u015fit ve ibadette O\u2019na ortak olamayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren en a\u00e7\u0131k delildir.\n\u201c\u0130\u015fte ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanan\u201d ve hakikatleri kavray\u0131p bilen \u201cbir toplum i\u00e7in \u00e2yetleri\u201d misalleri ile izah edip \u201cb\u00f6ylece a\u00e7\u0131klar\u0131z.\u201d Ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanmayan kimselere gelince bu gibi kimselere b\u00fct\u00fcn \u00e2yetler geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klansa ve belgeler beyan edilse dahi bunlar\u0131n yap\u0131lan bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 basiretle izleyebilecek ak\u0131llar\u0131 ve onlar\u0131 kavrayabilecek zihinleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7in bu, hi\u00e7bir fayda sa\u011flamaz. O nedenle bu s\u00f6zlere ve bu hitaplara muhatap olanlar, olgun ak\u0131l sahibi olan kimselerdir.\nBu misalden Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131n\u0131 ortak edinerek O\u2019na ibadet eden, i\u015flerinde O\u2019na g\u00fcvenip dayanan kimsenin hak nam\u0131na hi\u00e7bir \u015feye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re m\u00fc\u015friklerin, bat\u0131l oldu\u011fu apa\u00e7\u0131k ortada bulunan ve bat\u0131ll\u0131\u011f\u0131na dair belgeler a\u00e7\u0131k\u00e7a meydanda olan b\u00f6yle bir i\u015fe kalk\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 gerektiren nedir? sorusu ak\u0131llara gelmektedir. \u0130\u015fte b\u00f6yle ak\u0131ls\u0131zca bir i\u015fi yapmalar\u0131na sebep olan \u015fey, onlar\u0131n hev\u00e2lar\u0131na t\u00e2bi olmalar\u0131d\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4316,"sura":30,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cHay\u0131r! Zulmedenler bilgisizce hevalar\u0131na uymaktad\u0131rlar.\u201d Yani onlar, t\u00fcrl\u00fc eksikliklere sahip olan nefislerinin arzusuna uydular. Bu nefislerinin eksik olu\u015fundand\u0131r ki onlar, akl\u0131n kesinlikle tutars\u0131z oldu\u011funa ve f\u0131trat\u0131n da kesinlikle reddedilmesi gerekti\u011fine h\u00fck\u00fcm verdi\u011fi bir hususa ba\u011flanm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar, bu konuda kendilerine yol g\u00f6steren herhangi bir bilgiye sahip olmad\u0131klar\u0131 gibi hi\u00e7bir delilleri de yoktur. \n\u201cAllah\u2019\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kim hid\u00e2yete ula\u015ft\u0131rabilir ki?\u201d Yani onlar\u0131n hid\u00e2yeti bulamay\u0131\u015flar\u0131na hayret etmeyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc zul\u00fcmleri sebebi ile onlar\u0131 sapt\u0131ran Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r. Allah\u2019\u0131n sapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n, hid\u00e2yet bulmas\u0131na da imk\u00e2n yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019a kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilecek, m\u00fclk\u00fcnde O\u2019na kar\u015f\u0131 koyabilecek hi\u00e7bir kimse bulunmamaktad\u0131r. \u201cOnlar i\u00e7in hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131 da yoktur.\u201d Haklar\u0131nda azap s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi ve art\u0131k her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131n ve ili\u015fkinin kesilece\u011fi zaman gelince onlara yard\u0131m edecek hi\u00e7bir kimse de bulunmayacakt\u0131r. "},{"id":4317,"sura":30,"from_aya":30,"to_aya":32,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"30- Sen han\u00eef olarak y\u00fcz\u00fcn\u00fc (hak) dine, Allah\u2019\u0131n insanlar\u0131 \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat\u0131na dosdo\u011fru y\u00f6nelt. Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015ftirme olmaz. Dosdo\u011fru din de i\u015fte budur, fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler. \n31- O\u2019na (ihlas ve tevbe) ile y\u00f6nelin. O\u2019ndan korkup sak\u0131n\u0131n. Namaz\u0131 da dosdo\u011fru k\u0131l\u0131n ve m\u00fc\u015friklerden olmay\u0131n.\n32- Dinlerini par\u00e7a par\u00e7a eden ve \u00e7e\u015fitli f\u0131rkalara ayr\u0131lanlardan (olmay\u0131n). Ki onlardan her bir f\u0131rka, kendi sahip oldu\u011fuyla b\u00f6b\u00fcrlenmektedir."},{"id":4318,"sura":30,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. Y\u00fcce Allah, b\u00fct\u00fcn hallerde kendisine ihl\u00e2sl\u0131 olunmas\u0131n\u0131 ve dininin dosdo\u011fru uygulanmas\u0131n\u0131 emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cSen han\u00eef olarak y\u00fcz\u00fcn\u00fc\u201d \u0130sl\u00e2m, iman ve ihsandan ibaret olan \u201c(hak) dine y\u00f6nelt.\u201d Gerek kalbinle, maksat ve niyetinle, gerekse de bedeninle, bu dinin namaz, zek\u00e2t, oru\u00e7, hac vb. zahir\u00ee \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmlerine de Allah\u2019\u0131 sevmek, O\u2019ndan korkmak, O\u2019na \u00fcmid ba\u011flamak ve y\u00f6nelmek gibi bat\u0131n\u00ee \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmlerine de s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131l. Yine zahir\u00ee ve bat\u0131n\u00ee \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmlerde Allah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcyormu\u015f\u00e7as\u0131na ibadet ederek, her ne kadar O\u2019nu g\u00f6rm\u00fcyorsan da O\u2019nun seni g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fuuru ile bunlar\u0131 yaparak ihsan makam\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftir.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u00f6zellikle y\u00fcz\u00fcn y\u00f6neltilmesini s\u00f6z konusu etmesi, y\u00fcz\u00fcn y\u00f6neli\u015finin kalbin y\u00f6neli\u015fine t\u00e2bi olu\u015fundan dolay\u0131d\u0131r. Bu ikisinin y\u00f6neli\u015fi ise bedenin de o do\u011frultuda \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalamas\u0131n\u0131 gerektirir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah burada \u201chan\u00eef olarak\u201d yani bu hususlarda yaln\u0131zca Allah\u2019a y\u00f6nelerek, O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her \u015feyden y\u00fcz \u00e7evirip yaln\u0131zca O\u2019na d\u00f6nerek, buyurmu\u015ftur.\n\u0130\u015fte bizim sana vermi\u015f oldu\u011fumuz bu \u00f6\u011f\u00fct \u201cAllah\u2019\u0131n insanlar\u0131 \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 f\u0131trat\u201dt\u0131r. O, bu dinin g\u00fczelli\u011fini, onun d\u0131\u015f\u0131ndaki yollar\u0131n da \u00e7irkinli\u011fini onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131na yerle\u015ftirmi\u015ftir. Y\u00fcce Allah b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n kalbinde \u015feriat\u0131n\u0131n zahiri ve b\u00e2t\u0131n\u00ee b\u00fct\u00fcn h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 bir meyil yaratm\u0131\u015f, onlar\u0131n kalplerine hakk\u0131 sevme ve \u00fcst\u00fcn tutma duygusunu yerle\u015ftirmi\u015ftir. \u0130\u015fte f\u0131trat\u0131n ger\u00e7ek mahiyeti de budur. Bu asl\u00ee durumun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan kimseler ise ancak f\u0131trat\u0131n\u0131 bozan herhangi bir ar\u0131z\u00ee sebebin etkisiyle \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. Nitekim Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cHer do\u011fan f\u0131trat \u00fczere do\u011far. Sonra anne-babas\u0131 o kimseyi yahudi, hristiyan yahut mecusi yapar.\u201d[3]\n\u201cAllah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015ftirme olmaz.\u201d Yani Allah\u2019\u0131n yarat\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek yarat\u0131lm\u0131\u015f olan bir varl\u0131\u011f\u0131 Allah\u2019\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u015fekilden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne de\u011fi\u015ftirebilmek hi\u00e7 kimsenin imk\u00e2n\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011fildir. \n\u201cDosdo\u011fru\u201d bizim sana emretmi\u015f oldu\u011fumuz \u201cdin de i\u015fte budur.\u201d Yani Allah\u2019a, O\u2019nun l\u00fctuf ve ihsan yurduna ula\u015ft\u0131ran dosdo\u011fru yol bu yoldur. Her kim hanif olarak bu dine y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrse o, b\u00fct\u00fcn \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmlerde ve izledi\u011fi yollarda dosdo\u011fru yolu izleyen biri demektir. \u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d Bu dosdo\u011fru dini bilip tan\u0131mazlar. Bilseler dahi izlemezler."},{"id":4319,"sura":30,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. \u201cO\u2019na (ihlas ve tevbe) ile y\u00f6nelin. O\u2019ndan korkup sak\u0131n\u0131n.\u201d Bu, y\u00fcz\u00fcn dine dosdo\u011fru \u00e7evrilmesinin a\u00e7\u0131klamas\u0131d\u0131r. Allah'a y\u00f6nelmek, kalbin O\u2019na y\u00f6nelmesi ve O\u2019nu raz\u0131 edecek \u015feylere ba\u011flanmas\u0131 demektir. Bu da bedenin, kalpte bulunanlar do\u011frultusunda amel etmesini gerektirir. Bu ise zahiri ve bat\u0131ni ibadetleri yerine getirmeyi kapsar. Gizli a\u00e7\u0131k b\u00fct\u00fcn masiyetler terk edilmedik\u00e7e de bu tamam ermez. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah: \u201cO\u2019ndan korkup sak\u0131n\u0131n\u201d buyurmaktad\u0131r. Bu da b\u00fct\u00fcn emirleri yerine getirip yasaklar\u0131 terk etmeyi kapsar.\nDevamla bu emirler i\u00e7erisiden \u00f6zellikle namaz s\u00f6z konusu edilerek: \u201cNamaz\u0131 da dosdo\u011fru k\u0131l\u0131n\u201d buyrulmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz, Y\u00fcce Allah\u2019a y\u00f6nelmeye ve O\u2019ndan korkup sak\u0131nmaya (takv\u00e2ya) davet eder. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cNamaz\u0131 da dosdo\u011fru k\u0131l. \u00c7\u00fcnk\u00fc namaz insan\u0131 hayas\u0131zl\u0131ktan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar.\u201d Bu, namaz\u0131n takvaya yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu dile getirmektedir. \u201cAllah\u2019\u0131 zikretmek elbette en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d (el-Ankebut, 29\/45) Bu da namaz\u0131n Allah\u2019a y\u00f6nelmeye te\u015fvik etti\u011fini dile getirmektedir.\nDaha sonra da yasaklar aras\u0131ndan b\u00fct\u00fcn yasaklar\u0131n temelini te\u015fkil eden ve onunla birlikte hi\u00e7bir amelin kabul edilmesinin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 \u015firk \u00f6zellikle zikredilerek \u201cve m\u00fc\u015friklerden olmay\u0131n\u201d buyrulmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015firk, ruhu ihlas olan Allah\u2019a y\u00f6neli\u015fe taban tabana z\u0131tt\u0131r. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah m\u00fc\u015friklerin halinin \u00e7irkinli\u011fini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4320,"sura":30,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. Din, tektir. O da Y\u00fcce Allah\u2019a ihl\u00e2sla ibadet etmektir. Bununla beraber m\u00fc\u015frikler, \u201cdinlerini par\u00e7a par\u00e7a eden\u201d kimselerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlardan kimisi putlara ve heykellere ibadet etmekte, kimisi aya ve g\u00fcne\u015fe tap\u0131nmakta, kimileri de velilere ve salihlere ibadet etmektedir. Kimileri de Yahudi ve hristiyand\u0131r. Bundan dolay\u0131d\u0131r Allah \u201c\u00e7e\u015fitli f\u0131rkalara ayr\u0131lanlardan\u201d buyurmaktad\u0131r. Yani \u015firk f\u0131rkalar\u0131ndan her bir f\u0131rka, yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r ve sahip oldu\u011fu b\u00e2t\u0131la destek olmaya taassupla gayret eder, bu u\u011furda kendilerinden ba\u015fka kimselerle \u00e7eki\u015fir ve sava\u015f\u0131r. \u201conlardan her bir f\u0131rka, kendi sahip oldu\u011fuyla b\u00f6b\u00fcrlenmektedir.\u201d Peygamberlerin getirdikleri bilgilere ayk\u0131r\u0131 olan kendi bilgileriyle sevinip \u015f\u0131marmakta, kendi bilgilerinin hak oldu\u011funa, kendilerinin d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131nkinin ise bat\u0131l oldu\u011funa h\u00fckmetmektedirler.\nBu buyrukta m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n f\u0131rkalara ayr\u0131l\u0131p b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck olmalar\u0131, her bir kesimin sahip oldu\u011fu hak ve bat\u0131la taassupla ba\u011flanarak f\u0131rkala\u015fma konusunda m\u00fc\u015friklere benzeyen kimseler olmalar\u0131na kar\u015f\u0131 bir uyar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc din de peygamber de il\u00e2h da tektir. Din\u00ee emirlerin pek \u00e7o\u011funda ise alimler aras\u0131nda icma vard\u0131r. \u00dcstelik Allah, iman karde\u015fli\u011fini kesin h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015f ve bunu en m\u00fckemmel \u015fekli ile tesis etmi\u015ftir. O halde b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n g\u00f6rmezlikten gelinip net olmayan yahut da g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu fer\u2019i meseleler esas al\u0131narak bunlar \u00fczerinde m\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda tefrika ve ayr\u0131l\u0131k \u00e7\u0131kartman\u0131n, her bir kesimin di\u011ferini sap\u0131kl\u0131kla itham etmesinin, birbirlerinden ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n manas\u0131 nedir? Bu, \u015feytan\u0131n en b\u00fcy\u00fck aldatmalar\u0131ndan ve m\u00fcsl\u00fcmanlara kurmu\u015f oldu\u011fu tuzaklar\u0131n en b\u00fcy\u00fcklerinden de\u011fil de nedir? M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bir araya getirmek ve bu t\u00fcrden bat\u0131l esaslara dayal\u0131 olan ayr\u0131l\u0131klar\u0131 gidermek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, Allah yolundaki cihad\u0131n en faziletlilerinden ve Y\u00fcce Allah\u2019a yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 amellerin en de\u011ferlilerinden de\u011fil midir?\nY\u00fcce Allah kendisine y\u00f6nelmeyi -ki emrolunan y\u00f6neli\u015f zorlukta da kolayl\u0131kta da varl\u0131kta da darl\u0131kta de s\u00f6z konusu olan, ki\u015finin irade ve tercihi ile ortaya \u00e7\u0131kan bir y\u00f6neli\u015ftir- emrettikten sonra bir de ancak insan\u0131n dara ve bunal\u0131ma d\u00fc\u015fmesi halinde s\u00f6z konusu olan mecburi y\u00f6neli\u015fini zikretmektedir. Bu t\u00fcr y\u00f6neli\u015fte insan, darl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtuldu mu art\u0131k onu bir daha hat\u0131rlamaz, y\u00f6neli\u015fi akl\u0131ndan ge\u00e7irmez. \u0130\u015fte b\u00f6yle bir y\u00f6neli\u015fin hi\u00e7bir faydas\u0131 yoktur. O bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4321,"sura":30,"from_aya":33,"to_aya":35,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"33- \u0130nsanlar\u0131n ba\u015f\u0131na bir s\u0131k\u0131nt\u0131 gelince Rablerine y\u00f6nelerek O\u2019na dua ederler. Sonra onlara kat\u0131ndan bir rahmet tatt\u0131r\u0131nca bakars\u0131n ki onlardan bir grup Rablerine ortak ko\u015far. \n34- B\u00f6ylece kendilerine verdiklerimize nank\u00f6rl\u00fck ederler. (Ge\u00e7ici d\u00fcnyadan) faydalan\u0131n bakal\u0131m, yak\u0131nda bileceksiniz.\n35- Yoksa Biz onlara kesin bir delil indirdik de o, onlara ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor?"},{"id":4322,"sura":30,"from_aya":33,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33 - 34. \u201c\u0130nsanlar\u0131n ba\u015f\u0131na\u201d hastal\u0131k yahut hel\u00e2k olmak korkusu vb. \u201cbir s\u0131k\u0131nt\u0131 gelince Rablerine y\u00f6nelerek O\u2019na dua ederler.\u201d Bu s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fka giderecek kimse olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesinlikle bildiklerinden dolay\u0131 bu halde Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklar\u0131 unuturlar. \n\u201cSonra onlara kat\u0131ndan bir rahmet tatt\u0131r\u0131nca\u201d hastal\u0131klar\u0131ndan sonra \u015fifa verir, korkular\u0131ndan sonra g\u00fcven verirse \u201cbakars\u0131n ki onlardan bir grup\u201d kendilerinden sad\u0131r olan bu Allah\u2019a y\u00f6neli\u015fi terk edip bo\u015fa \u00e7\u0131kart\u0131rlar ve \u201cRablerine ortak ko\u015farlar.\u201d Kendilerini s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtaramayan, onlara fayda sa\u011flayamayan, onlar\u0131 fakir de zengin de k\u0131lamayan varl\u0131klar\u0131 O\u2019na ortak ko\u015farlar. \nB\u00fct\u00fcn bunlar ise Allah\u2019\u0131n kendilerine verdiklerine, O\u2019nun l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131na kar\u015f\u0131 bir nank\u00f6rl\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 darl\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131dan kurtarm\u0131\u015f, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 me\u015fakkatleri gidermi\u015ftir. O halde onlar\u0131n bu \u00fcst\u00fcn ve de\u011ferli nimete kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmeleri ve b\u00fct\u00fcn hallerde yaln\u0131zca O\u2019na ihl\u00e2sla ibadet etmeleri gerekmez mi? "},{"id":4323,"sura":30,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. \u201cYoksa Biz onlara kesin bir delil\u201d apa\u00e7\u0131k bir belge \u201cindirdik de o\u201d bu indirdi\u011fimiz delil \u201conlara ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor?\u201d \u015eirkiniz \u00fczere sebat g\u00f6sterin, \u015firkinizi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcn m\u00fc diyor? Sizin izlemekte oldu\u011funuz bu yol ger\u00e7ektir, peygamberlerin davet ettikleri yol ise bat\u0131ld\u0131r, m\u0131 diyor? \nAcaba onlar\u0131n elinde b\u00f6yle bir delil var da bu delil, onlar\u0131n \u015firke b\u00f6ylece s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131lmalar\u0131n\u0131 m\u0131 gerektiriyor? Yoksa akli ve nakli deliller, semav\u00ee kitaplar, \u015ferefli peygamberler, insanlar\u0131n \u00f6nderleri bunu en ileri derecede yasaklam\u0131\u015f, buna g\u00f6t\u00fcren yollar\u0131 izlemekten sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, b\u00f6yle bir su\u00e7u i\u015fleyenlerin ak\u0131llar\u0131n\u0131n ve dinlerinin bozuk oldu\u011funa h\u00fck\u00fcm m\u00fc vermi\u015fledir?\nBunlar\u0131n delilsiz ve belgesiz olarak ortak ko\u015fmalar\u0131, ancak nefislerinin, hev\u00e2lar\u0131n\u0131n ve \u015feytanlar\u0131n sapt\u0131rmalar\u0131n\u0131n bir neticesidir. "},{"id":4324,"sura":30,"from_aya":36,"to_aya":37,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"36- \u0130nsanlara bir rahmet tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ondan dolay\u0131 \u015f\u0131mar\u0131rlar. Kendi i\u015fledikleri y\u00fcz\u00fcnden ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck gelince de hemen \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131l\u0131rlar.\n37- G\u00f6rmezler mi ki Allah r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine bol verir (diledi\u011fine de) k\u0131sar. \u015e\u00fcphesiz bunda iman eden bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r."},{"id":4325,"sura":30,"from_aya":36,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun bolluk ve darl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumunu bize haber vermektedir. \u015e\u00f6yle ki Allah onlara kendi nezdinden sa\u011fl\u0131k, zenginlik, zafer vb. bir rahmet tatt\u0131racak olursa, onlar bundan dolay\u0131 \u015f\u00fck\u00fcr ve Allah\u2019\u0131n nimeti dolay\u0131s\u0131yla sevinmek anlam\u0131yla de\u011fil de azg\u0131nl\u0131k ve \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k manas\u0131nda sevinirler. \u201cKendi i\u015fledikleri\u201d g\u00fcahlar \u201cy\u00fcz\u00fcnden ba\u015flar\u0131na bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck\u201d ho\u015flar\u0131na gitmeyen bir hal \u201cgelince de hemen \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131l\u0131rlar.\u201d O fakirliklerinin, hastal\u0131klar\u0131n\u0131n ve benzeri darl\u0131k hallerinin son bulmas\u0131ndan yana \u00fcmit keserler, o halin s\u00fcrekli kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Bu ise onlar\u0131n cahilliklerinin ve bilgisizliklerinin bir neticesidir.\n37. \u201cG\u00f6rmezler mi ki Allah r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine bol verir (diledi\u011fine de) k\u0131sar.\u201d Hay\u0131r ve \u015ferrin Allah\u2019tan oldu\u011fu, r\u0131zk\u0131n darl\u0131k ve geni\u015fli\u011finin O\u2019nun takdirinin bir neticesi oldu\u011fu bilindikten sonra \u00fcmit kesmek gereksizdir, yersizdir. \u00d6yleyse ey akl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan ki\u015fi! Yaln\u0131zca sebeplere bakma; aksine sen bu sebeplerin yarat\u0131c\u0131s\u0131na, m\u00fcsebbibine bak! Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201c\u015e\u00fcphesiz bunda iman eden bir toplum i\u00e7in ibretler vard\u0131r.\u201d Zira Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi kimseye r\u0131zk\u0131 geni\u015fletmesinden ya da k\u0131smas\u0131ndan dolay\u0131 ibret alacaklar, onlard\u0131r. Onlar, bu yolla Allah\u2019\u0131n hikmet ve rahmetini, c\u00f6mertli\u011fini, kendisinden her t\u00fcrl\u00fc r\u0131z\u0131klar\u0131n istenmesi y\u00f6n\u00fcnde talepte bulunulmas\u0131 i\u00e7in kalpleri kendisine y\u00f6nelten il\u00e2h\u00ee hikmeti anlay\u0131p kavrarlar. "},{"id":4326,"sura":30,"from_aya":38,"to_aya":39,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"38- Akrabaya, yoksula ve yolda kalm\u0131\u015fa haklar\u0131n\u0131 ver. Bu, Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyenler i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte felaha erenler de onlard\u0131r.\n39- \u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131 i\u00e7inde art\u0131\u015f g\u00f6stersin diye verdi\u011finiz hi\u00e7bir faiz, Allah kat\u0131nda artmaz. Ama Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek verdi\u011finiz zek\u00e2t var ya, i\u015fte b\u00f6yle yapanlar (m\u00fck\u00e2fatlar\u0131n\u0131 kat kat) art\u0131r\u0131rlar."},{"id":4327,"sura":30,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. Yani sana yak\u0131n olan kimseye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ve ihtiyac\u0131na g\u00f6re \u015e\u00e2ri\u2019nin farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yahut da te\u015fvik etmi\u015f oldu\u011fu nafaka, sadaka, hediye, iyilik, sel\u00e2m, ikram, hatas\u0131n\u0131 affetmek, kusurlar\u0131n\u0131 m\u00fcsamaha ile kar\u015f\u0131lamak gibi haklar\u0131n\u0131 ver! Ayn\u0131 \u015fekilde fakirlik ve ihtiyac\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile adeta k\u0131m\u0131ldayamaz hale gelmi\u015f yoksula (miskine) ihtiyac\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak, yemek, su, giysi vb. gibi zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderecek kadar\u0131n\u0131 ver. \nKendi vatan\u0131nda bulunmayan, beraberinde herhangi bir mal ve yolculu\u011funda ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilece\u011fi bir kazanc\u0131 bulunmayan yolda kalm\u0131\u015f yolcuya da hakk\u0131n\u0131 ver! Zira genelde bu kimse \u00e7ok muhta\u00e7 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olur. Kendi memleketinde bulunan kimse ise b\u00f6yle de\u011fildir. Zira bir kimse kendi beldesinde ise mal\u0131 bulunmasa dahi \u00e7o\u011fu hallerde ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilecek bir imk\u00e2na sahip olur ve bir yol bulur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, hem yoksula (misk\u00eene) hem de yolda kalm\u0131\u015fa zek\u00e2ttan pay ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.\n\u201cBu\u201d yani akrabaya, yoksula ve yolcuya bir \u015feyler vermek, \u201cAllah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131\u201d bu gibi amellerle kazanmak \u201cisteyenler i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d Bu hay\u0131r, pek b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, sevab\u0131 da pek \u00e7oktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, salih amellerin en faziletlilerindendir. Ayr\u0131ca faydas\u0131 ki\u015fiyi a\u015f\u0131p onunla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayan ve yerini bulan ihl\u00e2sla yap\u0131lm\u0131\u015f salih amellerdir. Ancak bunlarla Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 g\u00f6zetilmezse her ne kadar bu, kendisine bir \u015feyler verilenler i\u00e7in yararl\u0131 olsa da verenler a\u00e7\u0131s\u0131ndan hi\u00e7bir hay\u0131r ve fayda i\u00e7ermez. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBir sadaka vermeyi veya bir iyilik yapmay\u0131, yahut insanlar aras\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeyi emredeninkinden ba\u015fka, onlar\u0131n f\u0131s\u0131lda\u015fmalar\u0131n\u0131n bir \u00e7o\u011funda hay\u0131r yoktur.\u201d (en-Nis\u00e2, 4\/114)\nBundan anla\u015f\u0131lan \u015fu ki bu t\u00fcr i\u015fler, faydalar\u0131 yapan ki\u015fiyi a\u015f\u0131p ba\u015fkalar\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hay\u0131rd\u0131r. Ancak bunlar\u0131 yaln\u0131zca Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yapanlar, bu verdiklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck ecir al\u0131rlar.\n\u201c\u0130\u015fte\u201d bu amelleri ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 yaln\u0131zca Allah i\u00e7in yapanlar \u201cfelaha erenler\u201d Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 elde edip cezas\u0131ndan kurtulanlar \u201conlard\u0131r.\u201d \nY\u00fcce Allah yaln\u0131zca kendi r\u0131zas\u0131 g\u00f6zetilerek yap\u0131lan infak t\u00fcr\u00fc amelleri s\u00f6z konusu ettikten sonra d\u00fcnyev\u00ee bir maksatla yap\u0131lan amelleri de s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":4328,"sura":30,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. \u201c\u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131 i\u00e7inde art\u0131\u015f g\u00f6stersin diye verdi\u011finiz hi\u00e7bir faiz, Allah kat\u0131nda artmaz\u201d Yani sizler ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131zdan arta kalan mallar\u0131n\u0131z\u0131 daha fazla kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini umdu\u011funuz kimselere mallar\u0131n\u0131z\u0131n art\u0131\u015f g\u00f6stermesi kast\u0131 ile verecek olursan\u0131z, sizin bu ameliniz Allah nezdinde hi\u00e7bir \u015fekilde art\u0131p \u00e7o\u011falmaz, m\u00fck\u00e2fat g\u00f6rmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu amelinizin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken ihl\u00e2s \u015fart\u0131 bulunmamaktad\u0131r. \u0130nsanlar nezdinde riyak\u00e2rl\u0131k, makam ve mevki noktas\u0131nda bir ilerleyi\u015f maksad\u0131 ile yap\u0131lan ameller de b\u00f6yledir. Bunlar\u0131n hi\u00e7biri Allah nezdinde bereketlenmez, artmaz.\n\u201cAma Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek verdi\u011finiz zek\u00e2t var ya\u201d yani sizleri a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k huylardan mallar\u0131n\u0131z\u0131 da cimrilik ve onlara tutkunluktan ar\u0131nd\u0131r\u0131p temizleyecek, kendisine mal\u0131n verildi\u011fi kimsenin ihtiyac\u0131n\u0131 giderecek herhangi bir mal\u0131 vermek sureti ile Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 arayacak olursan\u0131z \u201ci\u015fte b\u00f6yle yapanlar\u201d kendileri i\u00e7in m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 \u201c(kat kat) art\u0131r\u0131rlar.\u201d \u0130\u015fte bunlar\u0131n infaklar\u0131 Allah nezdinde artar ve bunlar\u0131 Allah o kimseler i\u00e7in pek \u00e7ok oluncaya kadar \u00e7o\u011falt\u0131r.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cverdi\u011finiz zek\u00e2t\u201d buyru\u011fu, inf\u00e2k edece\u011fi \u015feye zaruri ihtiyac\u0131 olan yahut da \u00f6deyemedi\u011fi borcu bulunan ama bunlar\u0131 b\u0131rak\u0131p sadakaya \u00f6ncelik veren kulun bu sadakas\u0131n\u0131n, ecir kazanabilece\u011fi bir zek\u00e2t olmad\u0131\u011f\u0131na ve bu tasarrufunun \u015fer\u2019an ge\u00e7erli de olmad\u0131\u011f\u0131na delildir. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc kimseler hakk\u0131ndaki: \u201cMal\u0131n\u0131 temizlenmek i\u00e7in veren...\u201d (el-Leyl, 92\/18) buyru\u011fu da buna delildir. Dolay\u0131s\u0131 ile bu niteli\u011fi ta\u015f\u0131mad\u0131kca mal\u0131n verilmesi tek ba\u015f\u0131na bir hay\u0131r de\u011fildir. Bu nitelik ise mal\u0131 ger\u00e7ekten onunla ar\u0131nabilecek bir halde iken vermektir."},{"id":4329,"sura":30,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"40- Allah, sizi yaratan, sonra size r\u0131z\u0131k veren, sonra sizi \u00f6ld\u00fcrecek daha sonra da diriltecek oland\u0131r. Sizin (Allah'a ko\u015ftu\u011funuz) ortaklar\u0131n\u0131z i\u00e7inde bu i\u015flerden birini olsun yapabilen var m\u0131d\u0131r? O, onlar\u0131n ortak ko\u015ftuklar\u0131ndan\/ko\u015fmalar\u0131ndan y\u00fcce ve m\u00fcnezzehtir."},{"id":4330,"sura":30,"from_aya":40,"to_aya":40,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. Y\u00fcce Allah insanlar\u0131 yaratan\u0131n, r\u0131z\u0131kland\u0131ran\u0131n, onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcp sonra da diriltecek olan\u0131n yaln\u0131z kendisi oldu\u011funu, m\u00fc\u015friklerin ortak ko\u015farak tap\u0131nd\u0131klar\u0131 ve dua ettikleri ortaklar i\u00e7erisinde bu hususlardan birinde bile Allah\u2019a ortak olacak biri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermektedir. O halde b\u00fct\u00fcn bu hususlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na yapan zata, nas\u0131l olur da hi\u00e7bir y\u00f6n\u00fcyle bunlarda herhangi bir tasarruf imk\u00e2n\u0131 bulunmayan varl\u0131klar\u0131 ortak ko\u015fabiliyorlar? O, onlar\u0131n ortak ko\u015fmalar\u0131ndan y\u00fccedir, m\u00fcnezzehtir, pek \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Bu ortak ko\u015fman\u0131n O\u2019na bir zarar\u0131 yoktur, bunun vebali kendilerine aittir. "},{"id":4331,"sura":30,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"41- \u0130nsanlar\u0131n kendi elleri ile kazand\u0131klar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc karada ve denizde fesat ba\u015f g\u00f6sterdi. B\u00f6ylece Allah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 onlara tatt\u0131r\u0131r. Belki d\u00f6nerler."},{"id":4332,"sura":30,"from_aya":41,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"41. Yani karada ve denizde fesat a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcl\u00fcr oldu. Bu fesat ise onlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015flar\u0131ndaki ve ge\u00e7imlerindeki bozulma, eksilme, bunlarda \u00e2fetlerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalma, kendi nefislerinde de hastal\u0131klar, salg\u0131n hastal\u0131klar vb. afet ve musibetlerdir. Bunlara sebep ise kendi elleri ile i\u015fledikleri, \u00f6zleri itibari ile fasit\/bozuk, tabiatlar\u0131 itibari ile de m\u00fcfsit\/bozguncu olan amelleridir.\nBu sonu\u00e7 ise \u201cAllah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 onlara\u201d tatt\u0131rmas\u0131 i\u00e7indir. Yani amellerin cezalar\u0131n\u0131 verenin o y\u00fcce Zat oldu\u011funu bilmeleri i\u00e7in Allah, onlara daha d\u00fcnyada iken amellerinin cezalar\u0131na bir \u00f6rnek olmak \u00fczere bu cezay\u0131 vermi\u015ftir. \u201cBelki\u201d bunca bozguncu etkileri bulunan bu amellerinden vazge\u00e7ip \u201cd\u00f6nerler\u201d de halleri \u0131slah olur, i\u015fleri d\u00fczene girer.\nBelas\u0131 nimet, cezas\u0131 l\u00fctuf olan\u0131n \u015fan\u0131 ne y\u00fccedir! Yoksa O, t\u00fcm i\u015flediklerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan cezay\u0131 onlara tatt\u0131racak olsayd\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde canl\u0131 hi\u00e7bir varl\u0131k b\u0131rakmazd\u0131. "},{"id":4333,"sura":30,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"42- De ki: \u201cYery\u00fcz\u00fcnde gezip dola\u015f\u0131n da sizden \u00f6ncekilerin \u00e2k\u0131betinin nas\u0131l oldu\u011funa bir bak\u0131n! Onlar\u0131n \u00e7o\u011fu m\u00fc\u015frik idi.\u201d"},{"id":4334,"sura":30,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. Yery\u00fcz\u00fcnde gezme emri, ge\u00e7mi\u015flerin \u00e2k\u0131betlerini g\u00f6r\u00fcp \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek maksad\u0131 ile hem bedenen gezmeyi, hem de kalben gezmeyi i\u00e7ine al\u0131r. \n\u201cOnlar\u0131n \u00e7o\u011fu m\u00fc\u015frik idi.\u201d O bak\u0131mdan \u00e2k\u0131betlerinin \u00e7ok feci, sonlar\u0131n\u0131n olduk\u00e7a fena oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 azap, onlar\u0131 toptan imha etmi\u015ftir. \u0130nsanlar onlar\u0131n pe\u015finden lanet ya\u011fd\u0131rm\u0131\u015f, onlar\u0131 yermi\u015ftir. Ve onlar, kesintisi olmayan bir r\u00fcsvayl\u0131\u011fa mahk\u00fbm olmu\u015flard\u0131r. O bak\u0131mdan sizler de ayn\u0131 \u00e2k\u0131betle kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 yapmaktan sak\u0131n\u0131n. \u015e\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n adaleti ve hikmeti, b\u00fct\u00fcn zaman ve mek\u00e2nlar\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r."},{"id":4335,"sura":30,"from_aya":43,"to_aya":45,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"43- Geri \u00e7evrilmesi s\u00f6z konusu olmayan o g\u00fcn, Allah taraf\u0131ndan gelmeden \u00f6nce sen, y\u00fcz\u00fcn\u00fc o dosdo\u011fru dine y\u00f6nelt. O g\u00fcn insanlar b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck ayr\u0131lacaklard\u0131r.\n44- Kim kafir olursa k\u00fcfr\u00fc kendi aleyhinedir. Kim de salih amel i\u015flerse onlar da kendileri i\u00e7in (cennetteki yerlerini) haz\u0131rlam\u0131\u015f olurlar.\n45- \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, iman edip salih ameller i\u015fleyenleri kendi l\u00fctfundan m\u00fckafatland\u0131racakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz O, k\u00e2firleri sevmez."},{"id":4336,"sura":30,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. Yani Allah\u2019\u0131n dosdo\u011fru dinini uygulama hedefine kalbinle ve y\u00fcz\u00fcnle y\u00f6nel, bedeninle de bunun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f! Bu maksatla O\u2019nun emir ve yasaklar\u0131n\u0131 tam bir gayret ile uygulamaya koy, gizli ve a\u00e7\u0131k vermi\u015f oldu\u011fu g\u00f6revleri ifa et! \u201cGeri \u00e7evrilmesi s\u00f6z konusu olmayan o g\u00fcn, Allah taraf\u0131ndan gelmeden \u00f6nce\u201d zaman\u0131n\u0131, hayat\u0131n\u0131 ve gen\u00e7li\u011fini de\u011ferlendir, bu u\u011furda harcamakta elini \u00e7abuk tut. \nBurada s\u00f6z\u00fc edilen g\u00fcn, K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. O g\u00fcn geldi\u011fi takdirde onu geri \u00e7evirmeye imk\u00e2n olmayacakt\u0131r. Amelde bulunmak isteyenlere yeni ba\u015ftan amelde bulunmalar\u0131 i\u00e7in m\u00fchlet verilmeyecektir. Aksine ameller bitirilmi\u015f ve geride kalm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Geriye amellerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 vermekten ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015f olacakt\u0131r.\n\u201cO g\u00fcn insanlar b\u00f6l\u00fck b\u00f6l\u00fck ayr\u0131lacaklard\u0131r.\u201d Yani o g\u00fcn insanlar, grup grup ayr\u0131lacak, amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek \u00fczere farkl\u0131 gruplar halinde geleceklerdir."},{"id":4337,"sura":30,"from_aya":44,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. Onlardan \u201cKim kafir olursa k\u00fcfr\u00fc kendi aleyhinedir.\u201d Bizzat o cezaland\u0131r\u0131l\u0131r, hi\u00e7 kimse bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n g\u00fcnah y\u00fck\u00fcn\u00fc y\u00fcklenmez. \n\u201cKim de\u201d Allah\u2019a ve O\u2019nun kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yerine getirilmesi gereken farz ve m\u00fcstehab haklar\u0131 ifa etmek sureti ile \u201csalih amel i\u015flerse onlar da\u201d ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil s\u0131rf \u201ckendileri i\u00e7in (cennetteki yerlerini) haz\u0131rlam\u0131\u015f olurlar.\u201d Kendi \u00e2hiretlerini mamur ederler. \u00c2hiretin \u00fcst\u00fcn mevki ve k\u00f6\u015fklerinde kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 haz\u0131rlarlar. \n45. Bununla birlikte onlara verilecek m\u00fck\u00e2fat, amellerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmaktan ibaret de\u011fildir. Bilakis Y\u00fcce Allah onlar\u0131 u\u00e7suz, bucaks\u0131z l\u00fctfu ile amellerinin asla ula\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan s\u0131n\u0131rs\u0131z keremi ile onlar\u0131 m\u00fck\u00e2fatland\u0131racakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, onlar\u0131 sevmi\u015ftir. Allah, bir kulu sevdi mi onun \u00fczerine l\u00fctuf ve ihsan\u0131n\u0131 sa\u011fnak sa\u011fnak ya\u011fd\u0131r\u0131r, ona \u00e7ok de\u011ferli ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bol bol ihsan eder, gizli ve a\u00e7\u0131k nimetleri l\u00fctfeder.\nK\u00e2firler ise b\u00f6yle de\u011fildir. Allah onlara bu\u011fz ve gazap etmi\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131 onlar\u0131 cezaland\u0131racakt\u0131r, azaba u\u011fratacakt\u0131r. Onlardan \u00f6nce s\u00f6z\u00fc edilen m\u00fc\u2019minlere fazlas\u0131 ile m\u00fck\u00e2fatlarda bulundu\u011fu gibi onlara ihsanda bulunmayacakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r. \u201c\u015e\u00fcphesiz O, k\u00e2firleri sevmez.\u201d"},{"id":4338,"sura":30,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"46- Rahmetinden size tatt\u0131rmas\u0131, gemilerin O\u2019nun emri ile ak\u0131p gitmesi, O\u2019nun l\u00fctfundan araman\u0131z ve b\u00f6ylece \u015f\u00fckretmeniz i\u00e7in r\u00fczgarlar\u0131 m\u00fcjdeleyici olarak g\u00f6ndermesi, O\u2019nun delillerindendir. "},{"id":4339,"sura":30,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. \u201cRahmetinden size tatt\u0131rmas\u0131\u201d kader\u00ee \u201cemri ile gemilerin\u201d denizde \u201cak\u0131p gitmesi\u201d ge\u00e7iminiz ve menfaatleriniz ile ilgili tasarruflarda bulunmak sureti ile \u201cO\u2019nun l\u00fctfundan araman\u0131z ve b\u00f6ylece\u201d sizin i\u00e7in bu sebepleri amade k\u0131l\u0131p lehinize bu i\u015fleri \u00e7ekip \u00e7evirene \u201c\u015f\u00fckretmeniz i\u00e7in\u201d ya\u011fmurdan \u00f6nce \u201cr\u00fczgarlar\u0131\u201d \u00f6nce bulutlar\u0131 y\u00fckseltip daha sonra onlar\u0131 bir araya getirmeleri sureti ile \u201cm\u00fcjdeleyici olarak\u201d \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar ya\u011fmurun ya\u011fmas\u0131ndan \u00f6nce sevinirler \u201cg\u00f6ndermesi O\u2019nun\u201d Yani Allah\u2019\u0131n rahmetine, \u00f6ld\u00fckten sonra \u00f6l\u00fcleri diriltmesine, kendisinden ba\u015fka ibadet olunacak hi\u00e7bir il\u00e2h\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc \u00f6vg\u00fcye lay\u0131k hi\u00e7bir mutlak egemenin bulunmad\u0131\u011f\u0131na dair \u201cdelillerindendir.\u201d\nO, rahmetinden size tatt\u0131rmak i\u00e7in size ya\u011fmur indirir. O ya\u011fmurla topraklar ve kullar hayat bulur. B\u00f6ylelikle sizler O\u2019nun rahmetinin tad\u0131n\u0131 al\u0131rs\u0131n\u0131z, rahmetinin kullar\u0131 kurtard\u0131\u011f\u0131n\u0131, r\u0131z\u0131klanmalar\u0131na sebep te\u015fkil etti\u011fini anlars\u0131n\u0131z. B\u00f6ylelikle il\u00e2h\u00ee rahmetin hazinelerini a\u00e7an salih amelleri daha \u00e7ok i\u015fleme arzusu duyars\u0131n\u0131z. \nB\u00fct\u00fcn bu nimetlerden maksat ise bunlara Y\u00fcce Allah\u2019a \u015f\u00fckrederek kar\u015f\u0131l\u0131k vermektir. B\u00f6ylece O da \u00fczerinizdeki nimetlerini daha \u00e7ok art\u0131racak ve daha bir kal\u0131c\u0131 olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. \u0130l\u00e2h\u00ee nimetlere nank\u00f6rl\u00fck ve masiyetlerle kar\u015f\u0131l\u0131k vermeye gelince bu, Allah\u2019\u0131n nimetlerine \u015f\u00fck\u00fcr yerine nank\u00f6rl\u00fck ederek kar\u015f\u0131l\u0131k verenlerin ona yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flara y\u00fcz \u00e7evirenlerin halidir. B\u00f6yle yapanlar\u0131n nimetleri ise yok olmaya mahkumdur, bu nimetler onlardan al\u0131n\u0131p ba\u015fkalar\u0131na verilir."},{"id":4340,"sura":30,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"47- Andolsun ki Biz senden \u00f6nce de ras\u00fblleri kavimlerine g\u00f6nderdik. Onlar da kavimlerine apa\u00e7\u0131k deliller getirdiler. Biz de (onlar\u0131 yalanlayan) g\u00fcnahk\u00e2rlardan intikam ald\u0131k. M\u00fcminlere yard\u0131m etmek ise \u00fczerimize bir hakt\u0131r."},{"id":4341,"sura":30,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. \u201cAndolsun ki Biz senden \u00f6nce de\u201d ge\u00e7mi\u015f \u00fcmmetler aras\u0131nda Allah\u2019\u0131 tevhidi ink\u00e2r edip hakk\u0131 yalanlad\u0131klar\u0131nda \u201cras\u00fblleri kavimlerine g\u00f6nderdik.\u201d Peygamberleri gelip onlar\u0131 tevhid ve ihl\u00e2sa, hakk\u0131 tasdik etmeye, izlemekte olduklar\u0131 k\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 terk etmeye davet ettiler. Bu davetlerinin do\u011frulu\u011funa dair de apa\u00e7\u0131k belge ve deliller getirdiler. Ancak kavimleri iman etmeyerek sap\u0131kl\u0131klar\u0131nda direttiler. \n\u201cBiz de (onlar\u0131 yalanlayan) g\u00fcnahk\u00e2rlardan intikam ald\u0131k\u201d ve peygamberlere uyan m\u00fc\u2019minlere yard\u0131m ettik. \u201cM\u00fcminlere yard\u0131m etmek ise \u00fczerimize bir hakt\u0131r.\u201d Yani biz, bunu kendimize bir g\u00f6rev olarak tespit ettik, yerine getirilmesi gereken haklar aras\u0131nda k\u0131ld\u0131k ve m\u00fc\u2019minlere bunu vaad ettik. O nedenle b\u00f6yle bir yard\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015feydir.\nO halde siz, ey Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayanlar! \u015eunu bilin ki yalanlaman\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olursan\u0131z cezam\u0131z gelip sizi bulacak ve biz, size kar\u015f\u0131 m\u00fc\u2019minlere yard\u0131m edece\u011fiz."},{"id":4342,"sura":30,"from_aya":48,"to_aya":50,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"48- R\u00fczgarlar\u0131 g\u00f6nderen, bu r\u00fczgarlar\u0131n kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bulutu g\u00f6kte diledi\u011fi \u015fekilde yayan ve onu par\u00e7a par\u00e7a da\u011f\u0131tan Allah't\u0131r. Nitekim sen, ya\u011fmurun onlar\u0131n aras\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. O, bu ya\u011fmuru diledi\u011fi kullar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131nca onlar hemen seviniverirler. \n49- Halbuki onlar, \u00fczerlerine ya\u011fmur ya\u011fmadan \u00f6nce ger\u00e7ekten \u00fcmit kesmi\u015f bir halde olurlar.\n50- Allah\u2019\u0131n rahmetinin eserlerine bir bak: O, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc nas\u0131l diriltiyor? \u0130\u015fte bunu yapan, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u00f6l\u00fcleri de diriltecektir. O, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir."},{"id":4343,"sura":30,"from_aya":48,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. Y\u00fcce Allah, kudretinin ve nimetinin m\u00fckemmelli\u011fini haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cR\u00fczgarlar\u0131 g\u00f6nderen, bu r\u00fczgarlar\u0131n\u201d yer \u00fczerinden \u201ckald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bulutu g\u00f6kte diledi\u011fi \u015fekilde yayan\u201d Hangi \u015fekilde olmas\u0131n\u0131 dilemi\u015fse onu \u00f6ylece yay\u0131p geni\u015fleten, sonra o yay\u0131lm\u0131\u015f bulutu birbiri \u00fcst\u00fcne binmi\u015f kal\u0131n tabakalar haline gelmi\u015f bir halde \u201cpar\u00e7a par\u00e7a da\u011f\u0131tan Allah't\u0131r. Nitekim sen, ya\u011fmurun onlar\u0131n\u201d bulutlar\u0131n \u201caras\u0131ndan\u201d toptan inerek isabet etti\u011fi yeri bozacak \u015fekilde de\u011fil de birbirinden ayr\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck noktalar halinde \u201c\u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn. O, bu ya\u011fmuru diledi\u011fi kullar\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131nca onlar hemen seviniverirler.\u201d Birbirlerine ya\u011fmurun ya\u011fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcjdesini verirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ya\u011fmura ihtiya\u00e7lar\u0131 pek \u00e7oktur. O, onlar i\u00e7in zorunlu bir \u015feydir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n49. \u201cHalbuki onlar, \u00fczerlerine ya\u011fmur ya\u011fmadan \u00f6nce ger\u00e7ekten \u00fcmit kesmi\u015f bir halde olurlar.\u201d Yani ya\u011fmurun ya\u011fma vakti gecikti\u011finden dolay\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte onlar, bu durumda iken ya\u011fmur ya\u011f\u0131nca bunun pek b\u00fcy\u00fck bir de\u011feri oldu\u011funu anlarlar ve bundan dolay\u0131 sevinip birbirlerini m\u00fcjdelerler. "},{"id":4344,"sura":30,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. \u201cAllah\u2019\u0131n rahmet eserlerine bir bak: O, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc nas\u0131l diriltiyor?\u201d \u00d6yle ki o, hareketlenip kabar\u0131r ve olduk\u00e7a g\u00fczel her bir bitkiden \u00e7ifter \u00e7ifter bitirir. \n\u201c\u0130\u015fte bunu yapan\u201d yani \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fc canland\u0131ran \u201chi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz \u00f6l\u00fcleri de diriltecektir. O, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.\u201d Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fi hi\u00e7bir \u015fey yoktur. O\u2019nun kullar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc yetmese de, onlar bu kudreti anlay\u0131p idr\u00e2k edemes de ve ak\u0131llar\u0131 da bundan dolay\u0131 hayrete d\u00fc\u015fse de bu b\u00f6yledir. "},{"id":4345,"sura":30,"from_aya":51,"to_aya":53,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"51- E\u011fer Biz bir r\u00fczgar g\u00f6ndersek de onlar ekinlerini sararm\u0131\u015f bir halde g\u00f6rseler, onun ard\u0131ndan muhakkak k\u00fcfre\/nank\u00f6rl\u00fc\u011fe saparlar. \n52- \u015e\u00fcphesiz sen, \u00f6l\u00fclere i\u015fittiremezsin. Arkalar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp gittiklerinde sa\u011f\u0131rlara da daveti i\u015fittiremezsin. \n53- Sen k\u00f6rleri de sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan kurtar\u0131p do\u011fru yola erdiremezsin. Sen ancak \u00e2yetlerimize iman edip de teslim\/m\u00fcsl\u00fcman olanlara (davetini) duyurabilirsin."},{"id":4346,"sura":30,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. Y\u00fcce Allah, insanlar\u0131n halini, onlar\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn diriltilmesi ve Allah\u2019\u0131n rahmetini geni\u015f\u00e7e yaym\u0131\u015f olmas\u0131 nimetine ra\u011fmen nas\u0131l bir tav\u0131r tak\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131 haber vermektedir. \u015e\u00f6yle ki bu ya\u011fmurdan dolay\u0131 ye\u015fermi\u015f ekinlerine ve bitkilere Allah, telef edici, zarar verici yahut da mahsul\u00fcn\u00fc azalt\u0131c\u0131 bir r\u00fczgar g\u00f6nderdi\u011finde ve \u201conlar ekinlerini sararm\u0131\u015f\u201d art\u0131k yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015f \u201cbir halde g\u00f6rseler onun ard\u0131ndan muhakkak k\u00fcfre\/nank\u00f6rl\u00fc\u011fe saparlar.\u201d \u00d6nceden sahip olduklar\u0131 nimetleri unuturlar ve hemen k\u00fcfre\/nank\u00f6rl\u00fc\u011fe saparlar. \u0130\u015fte b\u00f6ylelerine ne \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn ne de azarlaman\u0131n hi\u00e7bir faydas\u0131 yoktur."},{"id":4347,"sura":30,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u00d6zellikle de \u201cArkalar\u0131n\u0131 d\u00f6n\u00fcp gittiklerinde\u2026\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n itaat etmelerini ve faydal\u0131 bir \u015fekilde i\u015fitmelerini engelleyecek manilerin hepsi onlarda mevcuttur. \u00d6yke ki onlar t\u0131pk\u0131 sesi duyma engeli ta\u015f\u0131yan sa\u011f\u0131rlar\u0131n durumuna d\u00f6nm\u00fc\u015flerdir."},{"id":4348,"sura":30,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. \u201cSen k\u00f6rleri de sap\u0131kl\u0131klar\u0131ndan kurtar\u0131p do\u011fru yola erdiremezsin.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, k\u00f6rl\u00fcklerinden dolay\u0131 hakk\u0131 g\u00f6rmeyi kabul etmezler. Onlar\u0131n hakk\u0131 g\u00f6rme kabiliyetleri yoktur. \n\u201cSen ancak \u00e2yetlerimize iman edip de teslim\/m\u00fcsl\u00fcman olanlara (davetini) duyurabilirsin.\u201d \u0130\u015fte hid\u00e2yeti i\u015fittirmenin kendilerine fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131 kimseler bunlard\u0131r. Kalpleriyle \u00e2yetlerimize iman eden, emirlerimize itaat eden ve bize teslim olan kimselerdir bunlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctleri ve nasihatleri kabule elveri\u015fli g\u00fc\u00e7l\u00fc sebeplere sahiptir onlar. Bunlar, Allah\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e2yetlerine iman etmeye ve Allah\u2019\u0131n emirleri aras\u0131ndan da g\u00fc\u00e7leri \u00e7er\u00e7evesinde olanlar\u0131 uygulamaya istidatl\u0131 kimselerdir. "},{"id":4349,"sura":30,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"54- Allah sizi bir zay\u0131f (sudan) yaratan, sonra zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan kuvvet, sonra kuvvetin ard\u0131ndan da zay\u0131fl\u0131k ve ihtiyarl\u0131k verendir. O, diledi\u011fini yarat\u0131r. O, her \u015feyi bilendir, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir."},{"id":4350,"sura":30,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. Y\u00fcce Allah, ilminin geni\u015fli\u011fini, kudretinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve hikmetinin kemalini haber vermektedir. O, \u00c2demo\u011fullar\u0131n\u0131n ilk yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda zay\u0131f olduklar\u0131ndan s\u00f6z etmektedir. Bu ise Ademo\u011flunun yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n ilk a\u015famalar\u0131ndaki halini ifade eder. O, \u00f6nce bir nutfe iken daha sonra alakaya, ondan sonra bir \u00e7i\u011fnem ete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve nih\u00e2yet anne rahminde canl\u0131 bir varl\u0131k olur. Bu hali do\u011funcaya kadar devam eder. Bebeklik \u00e7a\u011f\u0131nda da o olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131r ve hi\u00e7bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetiremez. \nDaha sonra Y\u00fcce Allah, yava\u015f yava\u015f onun g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r, nih\u00e2yet gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fir, g\u00fcc\u00fc kuvveti yerine gelir. Gizli ve a\u00e7\u0131k g\u00fc\u00e7leri kemal derecesine ula\u015f\u0131r. Daha sonra bu a\u015famadan ba\u015fka bir a\u015famaya ge\u00e7er ve yine zay\u0131fl\u0131\u011fa geri d\u00f6nerek ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa ve kocam\u0131\u015fl\u0131\u011fa ula\u015f\u0131r. \n\u201cO, diledi\u011fini\u201d hikmetine uygun olarak \u201cyarat\u0131r.\u201d Hikmetinin bir gere\u011fi olarak da O, kuluna zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn iki yan\u0131n\u0131n da zay\u0131fl\u0131k ile ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu, onun nefsinin eksiklikten ba\u015fka hi\u00e7bir \u00f6zelli\u011fe sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. E\u011fer Y\u00fcce Allah, ona g\u00fc\u00e7 vermeyecek olsa idi, hi\u00e7bir \u015fekilde g\u00fc\u00e7 ve kudret sahibi olacak bir noktaya eri\u015femezdi ve e\u011fer onun g\u00fcc\u00fc artmaya devam edip gitse idi azg\u0131nla\u015f\u0131r, isyan eder ve haddi a\u015fard\u0131. O halde kullar, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kudretinin s\u00fcrekli olarak kemal derecede oldu\u011funu bilmelidir. O, bu kudreti ile her \u015feyi yarat\u0131r, b\u00fct\u00fcn i\u015fleri idare eder. Yorulmaz, zay\u0131f d\u00fc\u015fmez ve hi\u00e7bir \u015fekilde kudreti de eksilmez. "},{"id":4351,"sura":30,"from_aya":55,"to_aya":57,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"55- K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131 g\u00fcn g\u00fcnahk\u00e2rlar (d\u00fcnyada) ancak \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre kald\u0131klar\u0131na dair yemin edeceklerdir. Onlar (d\u00fcnyada iken de haktan) i\u015fte b\u00f6yle d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131.\n56- Kendilerine ilim ve iman verilmi\u015f olanlar diyeceklerdir ki: \u201cAndolsun ki siz, Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131nda (yaz\u0131l\u0131 olana g\u00f6re) dirili\u015f g\u00fcn\u00fcne kadar kald\u0131n\u0131z. \u0130\u015fte bu, dirili\u015f g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Fakat siz, bilmiyordunuz.\u201d\n57- O g\u00fcn zulmedenlere mazeretleri fayda vermeyecek ve onlardan (Rablerini) raz\u0131 etmeleri de istenmeyecektir."},{"id":4352,"sura":30,"from_aya":55,"to_aya":55,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"55. Y\u00fcce Allah, K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcn\u00fc, bu g\u00fcn\u00fcn \u00e7abucak geli\u015fini haber vermekte ve K\u0131yamet kopaca\u011f\u0131 vakit \u201cg\u00fcnahk\u00e2rlar\u201d\u0131n Allah ad\u0131na yemin ederek d\u00fcnyada \u201cancak \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre kald\u0131klar\u0131na dair yemin edecekler\u201dini bildirmektedir. B\u00f6ylelikle onlar, kendilerine fayda verir \u00fcmidi ile \u00f6z\u00fcr beyan etmeye ve d\u00fcnya \u00f6mr\u00fcn\u00fcn k\u0131sal\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r. Onlar\u0131n s\u00f6zleri hi\u00e7bir ger\u00e7ek ihtiva etmeyen kat\u0131ks\u0131z bir yalan oldu\u011fundan dolay\u0131 da Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlar (d\u00fcnyada iken de haktan) i\u015fte b\u00f6yle d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcyorlard\u0131.\u201d Yani onlar, d\u00fcnyada iken de bu \u015fekilde ger\u00e7eklerden sap\u0131p yalana y\u00f6neliyorlard\u0131. Onlar d\u00fcnyada peygamberlerin getirdikleri hakk\u0131 yalanlam\u0131\u015flard\u0131, \u00e2hirette de g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen somut bir ger\u00e7e\u011fi ink\u00e2r edeceklerdir ki bu da d\u00fcnyada uzun bir s\u00fcre kald\u0131klar\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. \u0130\u015fte bu, onlar\u0131n \u00e7irkin bir huyudur ve kul, hangi halde \u00f6l\u00fcrse o \u015fekilde diriltilecektir."},{"id":4353,"sura":30,"from_aya":56,"to_aya":56,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"56. \u201cKendilerine ilim ve iman verilmi\u015f olanlar\u201d yani Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine hem ilim hem de iman\u0131 l\u00fctfetti\u011fi ve b\u00f6ylelikle hakk\u0131 bilme vasf\u0131na sahip k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hakk\u0131 tercih etmeyi gerektiren iman sahibi olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kimseler, hakk\u0131 bilip hakk\u0131 tercih ettiklerinden ve s\u00f6zleri de vak\u0131aya uygun ve halleriyle uyumlu olaca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 hakk\u0131 dile getirecekler ve \u201cdiyeceklerdir ki: Andolsun ki Allah\u2019\u0131n Kitab\u0131nda\u201d hakk\u0131m\u0131zda yazm\u0131\u015f oldu\u011fu, h\u00fckm\u00fcnde belirlemi\u015f oldu\u011fu, kaza ve kaderinde tespit etti\u011fi \u00fczere \u201cdirili\u015f g\u00fcn\u00fcne kadar kald\u0131n\u0131z.\u201d Yani sizler, \u00f6\u011f\u00fct alacak kimsenin \u00f6\u011f\u00fct alabilece\u011fi, d\u00fc\u015f\u00fcnecek kimsenin d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fi, ibret alacak kimsenin ibret alabilece\u011fi kadar bir \u00f6m\u00fcr s\u00fcrd\u00fcn\u00fcz. Ve nih\u00e2yet \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015f ger\u00e7ekle\u015fti ve siz bu hale geldiniz. \u201c\u0130\u015fte bu, dirili\u015f g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Fakat siz bilmiyordunuz.\u201d Bundan dolay\u0131 d\u00fcnyada iken bu g\u00fcn\u00fc ink\u00e2r ettiniz. D\u00fcnyada Y\u00fcce Allah\u2019a d\u00f6nme ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131zdan tevbe etme imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulabilece\u011finiz kadar bir s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kabul etmiyorsunuz. H\u00e2l\u00e2 bilgisizlik, sizin belirgin bir \u00f6zelli\u011finizdir. Bunun neticesi olan yalanlamak da ayr\u0131lmaz vasf\u0131n\u0131zd\u0131r. H\u00fcsrana u\u011framak ise sizin b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz elbisenizdir."},{"id":4354,"sura":30,"from_aya":57,"to_aya":57,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"57. \u201cO g\u00fcn zulmedenlere mazeretleri fayda vermeyecek.\u201d Yalan s\u00f6yleyerek kendilerine kar\u015f\u0131 delilin ortaya konmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yahut da iman etme imk\u00e2n\u0131n\u0131 bulamad\u0131klar\u0131n\u0131 iddia edecek olurlarsa, ilim ve iman ehlinin \u015fahitli\u011fi ile derilerinin, ellerinin ve ayaklar\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fi ile yalan s\u00f6yledikleri ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u015e\u00e2yet mazeretlerinin kabul edilmesini ve geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fckleri takdirde kendilerine yasak k\u0131l\u0131nan \u015feylere tekrar d\u00f6nmeyeceklerini s\u00f6yleyerek d\u00fcnyaya geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeyi isteyecek olursa onlara bu imk\u00e2n verilmeyecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k mazeret bildirme zaman\u0131 ge\u00e7mi\u015f olacakt\u0131r ve mazeretleri de kabul olunmayacakt\u0131r.\n\u201conlardan (Rablerini) raz\u0131 etmeleri de istenmeyecektir.\u201d Bu f\u0131rsat erilmeyecek, aksine devaml\u0131 azarlan\u0131p k\u0131nanacak ve cezaland\u0131r\u0131lacaklard\u0131r."},{"id":4355,"sura":30,"from_aya":58,"to_aya":60,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"58- Andolsun ki biz bu Kur\u2019\u00e2n\u2019da insanlar i\u00e7in her t\u00fcr misali verdik. Sen onlara bir mucize getirsen dahi o k\u00e2firler elbette \u015f\u00f6yle diyeceklerdir: \u201cSiz, ancak bat\u0131l i\u015fler pe\u015finde ko\u015fuyorsunuz.\u201d\n59- \u0130\u015fte Allah bilmeyenlerin kalplerine b\u00f6yle m\u00fch\u00fcr vurur. \n60- O halde sabret. \u015e\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n vaadi hakt\u0131r. Sak\u0131n inanmayanlar seni zaafa d\u00fc\u015f\u00fcrmesin."},{"id":4356,"sura":30,"from_aya":58,"to_aya":59,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"58. \u201cAndolsun ki biz bu Kur\u2019\u00e2n\u2019da insanlar i\u00e7in\u201d in\u00e2yetimiz, rahmetimiz, l\u00fctfumuz ve g\u00fczel bir \u015fekilde \u00f6\u011fretmemiz dolay\u0131s\u0131 ile \u201cher t\u00fcr misali verdik.\u201d Bunlar sayesinde hakikatler a\u00e7\u0131kl\u0131k kazan\u0131r, i\u015flerin ger\u00e7ek mahiyeti \u00f6\u011frenilir ve mazeret kap\u0131s\u0131 kapan\u0131r. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n akl\u00ee\/soyut birtak\u0131m hususlar\u0131 maddi\/somut hususlara benzeterek anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak maksad\u0131 ile vermi\u015f oldu\u011fu t\u00fcm misallerin genel bir \u00f6zelli\u011fidir. \u0130leride meydana gelecek olaylara dair verdi\u011fi haberler ve bunlar\u0131n hakikatlerinin t\u0131pk\u0131 fiilen meydana gelmi\u015f gibi a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verdi\u011fi haberlerde de durum b\u00f6yledir. Nitekim bunlardan birisi de Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n burada verdi\u011fi misaldir. \u015ean\u0131 Y\u00fcce Allah, K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde meydana gelecek olaylar\u0131 ve g\u00fcnahk\u00e2rlar\u0131n o g\u00fcndeki halini, a\u015f\u0131r\u0131 derecedeki \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve kederlerini, onlardan hi\u00e7bir mazeretin ve hi\u00e7bir raz\u0131 etme iste\u011finin kabul olunmayaca\u011f\u0131n\u0131 zikretmektedir. Ancak zalimler ve k\u00e2firler, apa\u00e7\u0131k hakka kar\u015f\u0131 inatla\u015fmaktan ba\u015fka bir \u015feye yana\u015fmazlar. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cSen onlara bir mucize getirsen dahi\u201d yani getirdiklerinin do\u011frulu\u011funa delil te\u015fkil edecek hangi mucizeyi getirirsen getir \u201co k\u00e2firler elbette \u015f\u00f6yle diyeceklerdir: \u201cSiz, ancak bat\u0131l i\u015fler pe\u015finde ko\u015fuyorsunuz.\u201d Hakk\u0131n apa\u00e7\u0131k bir bat\u0131l oldu\u011funu s\u00f6yleyeceklerdir. Bu ise onlar\u0131n k\u00e2firliklerinden, k\u00fcstahl\u0131klar\u0131ndan, Allah\u2019\u0131n kalplerini m\u00fch\u00fcrlemi\u015f olmas\u0131ndan ve a\u015f\u0131r\u0131 derecedeki cahilliklerinden kaynaklanmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n59. \u201c\u0130\u015fte Allah bilmeyenlerin kalplerine b\u00f6yle m\u00fch\u00fcr vurur.\u201d Bu kalplere bundan dolay\u0131 hi\u00e7bir hay\u0131r girmez, varl\u0131klar\u0131 ger\u00e7ek mahiyetleri ile idr\u00e2k edemez, aksine hakk\u0131 bat\u0131l, bat\u0131l\u0131 hak olarak g\u00f6r\u00fcrler."},{"id":4357,"sura":30,"from_aya":60,"to_aya":60,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"60. \u201cO halde\u201d sana verilen emirleri uygulamaya ve onlar\u0131 Allah\u2019a davet etmeye \u201csabret!\u201d Onlar\u0131n y\u00fcz \u00e7evirdiklerini g\u00f6rsen dahi bu, seni emrolundu\u011fun i\u015fi yapmaktan al\u0131koymas\u0131n. \u201c\u015e\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n vaadi hakt\u0131r.\u201d Onda \u015f\u00fcphe yoktur. Bu, sabr\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran hususlardand\u0131r. Kul, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin bo\u015fa gitmedi\u011fini, aksine bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kendisine eksiksiz verilece\u011fini bildi\u011fi takdirde bu u\u011furda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131 ho\u015funa gitmeyecek \u015feyleri \u00f6nemsemez, zorluklar onun i\u00e7in kolayla\u015f\u0131r ve yapt\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok i\u015fleri dahi az g\u00f6r\u00fcr. \n\u201cSak\u0131n inanmayanlar seni\u201d \u0130manlar\u0131 zay\u0131flam\u0131\u015f, kesin inan\u00e7lar\u0131 azalm\u0131\u015f, bundan dolay\u0131 da ak\u0131llar\u0131 k\u0131s\u0131rla\u015fm\u0131\u015f, sab\u0131rlar\u0131 azalm\u0131\u015f kimseler \u201czaafa d\u00fc\u015f\u00fcrmesin.\u201d B\u00f6ylelerinin seni zaafa s\u00fcr\u00fcklemesinden sak\u0131n. E\u011fer onlara dikkat edip onlardan sak\u0131nmazsan onlar, seni zaafa ve hafifli\u011fe s\u00fcr\u00fcklerler, emir ve yasaklar \u00fczerinde sebat etmemeye zorlarlar. \u0130nsan nefsi de bu konuda onlara i\u00e7ten i\u00e7e destek verir. Bunlara benzemek ve onlar\u0131n isteklerine uygun hareket etmek ister.\n\u0130\u015fte bu, kesin inan\u00e7 (yak\u00een) her bir m\u00fc\u2019minin, olgun ak\u0131l sahibi ve kolayl\u0131kla sabredebilecek biri oldu\u011funa delildir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yak\u00eeni zay\u0131f her bir kimsenin de akl\u0131 k\u0131t ve hafif oldu\u011funu g\u00f6sterir. Birincisinin akl\u0131 \u00f6z konumunda, di\u011ferininkininki ise kabuk konumundad\u0131r. Yard\u0131m\u0131 istenecek olan ancak Allah't\u0131r.\n[Rum S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir.]\nLokm\u00e2n"},{"id":4358,"sura":30,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}