{"result":[{"id":4555,"sura":34,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"34- SEBE S\u00dbRES\u0130"},{"id":4556,"sura":34,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Mekke\u2019de inmi\u015ftir. 54 \u00e2yettir)"},{"id":4557,"sura":34,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0644\u0628\u0633\u0645\u0644\u0629","text":"Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile."},{"id":4558,"sura":34,"from_aya":1,"to_aya":2,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- Hamd, g\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi yaln\u0131z kendisinin olan o Allah\u2019a mahsustur. \u00c2hirette de hamd yaln\u0131z O\u2019na mahsustur. O, Hak\u00eemdir, Hab\u00eerdir.\n2- O, yere gireni de oradan \u00e7\u0131kan\u0131 da g\u00f6kten ineni de oraya y\u00fckseleni de bilir. O, Rah\u00eemdir, \u011eaf\u00fbrdur."},{"id":4559,"sura":34,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Hamd, \u00f6vg\u00fcye de\u011fer s\u0131fatlar ve g\u00fczel fiiller sebebiyle \u00f6vg\u00fcde bulunmak demektir. Hamd yaln\u0131z Y\u00fcce Allah\u2019a mahsustur. O, b\u00fct\u00fcn s\u0131fatlar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile \u00f6v\u00fcl\u00fcr. Zira bu s\u0131fatlar, eksikli\u011fin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 kemal s\u0131fatlar\u0131d\u0131r. Fiilleri dolay\u0131s\u0131yla da \u00f6v\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu fiiller, l\u00fctuf ve adalet dairesinde d\u00f6ner durur. L\u00fctfu sebebiyle O\u2019na \u00f6vg\u00fcler d\u00fcz\u00fcl\u00fcr ve \u015f\u00fckredilir, adaleti sebebi ile de \u00f6v\u00fcl\u00fcr ve hikmeti itiraf edilir. O, burada kendi zat\u0131n\u0131 \u00f6vmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cg\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi yaln\u0131z\u201d O\u2019nundur. Yani b\u00fct\u00fcn bu varl\u0131klar \u00fczerinde h\u00fck\u00fcmranl\u0131k O\u2019na aittir. Hepsi, O\u2019nun kullar\u0131d\u0131r. O onlar \u00fczerinde \u00f6v\u00fclmeyi gerektirecek \u015fekilde tasarrufta bulunmaktad\u0131r.\n\u201c\u00c2hirette de hamd yaln\u0131z O\u2019na mahsustur.\u201d \u00d6vg\u00fcs\u00fc ve y\u00fcceltilmesi, d\u00fcnyada oldu\u011fundan \u00e7ok daha ileri derecede ahirette a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Y\u00fcce Allah, yarat\u0131lm\u0131\u015flar aras\u0131ndaki h\u00fckm\u00fcn\u00fc verince insanlar ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar, O\u2019nun verdi\u011fi h\u00fckm\u00fc, adaletinin m\u00fckemmelli\u011fini, h\u00fckm\u00fcndeki hikmetinin e\u015fsizli\u011fini g\u00f6recekler ve bundan dolay\u0131 O\u2019na \u00f6vg\u00fcde bulunacaklard\u0131r. Hatta cehennem ile cezaland\u0131r\u0131lacak kimseler dahi kalpleri ile O\u2019na \u00f6vg\u00fcde bulunup boyun e\u011feceklerdir. Azaplar\u0131n\u0131n, amellerinin bir neticesi oldu\u011funu, O\u2019nun cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na dair h\u00fckm\u00fcn\u00fcn adaletli oldu\u011funu kabul edeceklerdir.\nNimet ve m\u00fck\u00e2fat yurdunda (cennette) onun hamdinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na gelince bu husustaki haberler say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur ve bu konuda nakli ve akl\u00ee deliller birbiri ile uyum arzetmektedir. Cennetlikler cennette Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen nimetlerini, kesintisiz hay\u0131rlar\u0131n\u0131, bereketlerinin \u00e7oklu\u011funu, ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n\u0131n u\u00e7suz bucaks\u0131z olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receklerdir. \u00d6yle ki cennet ehlinin kalbinde ne kadar temenni, ne kadar istek varsa her birisine, temenni edip istediklerinden \u00e7ok daha fazlas\u0131 verilecektir. Hatta temennilerinin ula\u015famayaca\u011f\u0131, kalplerinden ge\u00e7meyen pek \u00e7ok hay\u0131rlara ereceklerdir. \nB\u00f6yle bir durumda Rablerine nas\u0131l hamd edecekleri\/\u00f6vg\u00fcde bulunacaklar\u0131 tasavvur edilebilir mi? Cennette Allah\u2019\u0131 hakk\u0131 ile tan\u0131maya engel te\u015fkil eden ar\u0131zi sebepler, O\u2019nu sevmenin, O\u2019ndan \u00f6vg\u00fc ile s\u00f6z etmenin \u00f6n\u00fcndeki engeller tamamen ortadan kalkm\u0131\u015f olacakt\u0131r. Bu da cennet ehli taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc nimetten daha \u00e7ok sevilecek bir \u015fey ve her bir zevkten daha lezzetlidir. \nBundan dolay\u0131 cennet ehli Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcp de kendilerine hitap edece\u011fi vakit, O\u2019nun s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fiteceklerinde, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 b\u00fct\u00fcn nimetleri unuturlar. Cennette Allah\u2019\u0131 zikretmeleri, b\u00fct\u00fcn vakitlerde t\u0131pk\u0131 nefes al\u0131p vermeleri gibi kesintisiz olur. Buna bir de O\u2019na hamd-u senalarda bulunmalar\u0131n\u0131 gerektirecek \u015fekilde cennette her vakit Rablerinin azametini, celalini, cemalini, kemalinin geni\u015fli\u011fininin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 ekleyecek olursak durumu var\u0131n siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.\n\u201cO Hak\u00eemdir.\u201d Yani y\u00f6netiminde ve idaresinde, verdi\u011fi emir ve yasaklar\u0131nda hikmeti sonsuz oland\u0131r. \u201cHab\u00eerdir.\u201d B\u00fct\u00fcn i\u015flerin gizliliklerini, sakl\u0131 olan hallerini bilir, hepsinden haberdard\u0131r. Y\u00fcce Allah daha sonra ilminin geni\u015fli\u011fini etrafl\u0131 bir \u015fekilde dile getirerek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4560,"sura":34,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. \u201cO, yere\u201d ya\u011fmur, tohum ve canl\u0131 kabilinden \u201cgireni de oradan\u201d \u00e7e\u015fitli bitkilerden ve canl\u0131 t\u00fcrlerinden \u201c\u00e7\u0131kan\u0131 da g\u00f6kten\u201d h\u00fck\u00fcmler, r\u0131z\u0131klar ve kaderler kabilinden \u201cineni de oraya\u201d melekler, ruhlar ve bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki \u015feylerden \u201cy\u00fckseleni de bilir.\u201d Y\u00fcce Allah, yaratt\u0131klar\u0131n\u0131, onlardaki hikmetini ve b\u00fct\u00fcn hallerini bildi\u011fini s\u00f6z konusu ettikten sonra da onlara olan ma\u011ffiret ve rahmetini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cO, Rah\u00eemdir, \u011eaf\u00fbrdur.\u201d Yani rahmet ve ma\u011ffiret O\u2019nun s\u0131fat\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n tecellileri de kesintisiz olarak her zaman kullar\u0131n \u00fczerine bunlar\u0131 gerektiren amellerde bulunmalar\u0131na g\u00f6re iner."},{"id":4561,"sura":34,"from_aya":3,"to_aya":5,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"3- Kafirler: \u201cBize k\u0131yamet gelmeyecek!\u201d dediler. De ki: \u201cHay\u0131r! Gayb\u0131 bilen Rabbime yemin olsun ki o, elbette size gelecektir. Ne g\u00f6klerde ne de yerde zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir \u015fey O\u2019na gizli kalmaz. Bundan daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck ne varsa hepsi muhakkak apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.\u201d\n4- Bu, iman edip salih ameller i\u015fleyenleri m\u00fck\u00e2fatland\u0131rmas\u0131 i\u00e7indir. Onlar i\u00e7in ma\u011ffiret ve t\u00fckenmez bir r\u0131z\u0131k vard\u0131r.\n5- Ayetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar var ya, i\u015fte onlar i\u00e7in can yak\u0131c\u0131, feci bir azap vard\u0131r."},{"id":4562,"sura":34,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. Y\u00fcce Allah, zat\u0131n\u0131 vasfetti\u011fi hususlarla azametini  beyan ettikten -ki bu O\u2019nun tazim ve takdis edilmesini ve O\u2019na iman etmeyi gerektirir- sonra insan s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir. Bir kesim, Rabbini hakk\u0131 ile tan\u0131mamakta, O\u2019nu hak etti\u011fi \u015fekilde tazim etmemektedir. Aksine O\u2019nu, O\u2019nun \u00f6ld\u00fckten sonra diriltmeye kadir oldu\u011funu ve k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 ink\u00e2r etmi\u015f, bu hususta peygamberlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. \u015e\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cKafirler\u201d yani Allah\u2019a, peygamberlerine ve onlar\u0131n getirdiklerine k\u00fcfredenler, k\u00fcf\u00fcrleri sebebi ile: \u201cBize k\u0131yamet gelmeyecek\u201d yani her \u015fey d\u00fcnya hayat\u0131ndan ibarettir, kimimiz \u00f6l\u00fcr\u00fcz, kimimiz de ya\u015far\u0131z, \u201cdediler.\u201d  Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcne onlar\u0131n s\u00f6zlerini ret ve iptal etmesini, \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fin ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine ve k\u0131yametin mutlaka gelip onlar\u0131 bulaca\u011f\u0131na dair yemin etmesini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cDe ki: Gayb\u0131 bilen Rabbime yemin olsun ki o, elbette size gelecektir.\u201d \nBuna dair de bir delil getirmi\u015ftir ki onu kabul eden kimse, zorunlu olarak \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi de tasdik etmek durumundad\u0131r. Bu delil ise Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n geni\u015f ve her \u015feyi ku\u015fatan ilmidir. Bu sebeple Rabbini: \u201cGayb\u0131 bilen\u201d diye vasfetmi\u015ftir. Gayb, g\u00f6zlerimizden ve ilmimizden gizli olan \u015feylerdir. O, gayb\u0131 biliyor; ya g\u00f6r\u00fclenlere ne demeli!?\nDaha sonra ilminin kapsaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na dair ifadeyi peki\u015ftirmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cNe g\u00f6klerde ne de yerde zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir \u015fey O\u2019na gizli kalmaz.\u201d Her \u015feyi hem zatlar\u0131 ile hem c\u00fczleri ile bilir. Hatta par\u00e7an\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc olan ve miktar\u0131 miskal\/a\u011f\u0131rl\u0131k diye ifade edilen en k\u00fc\u00e7\u00fck a\u011f\u0131rl\u0131klar [atomlar], O\u2019nun bilgisinin d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fildir. \n\u201cBundan daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya da b\u00fcy\u00fck ne varsa hepsi muhakkak apa\u00e7\u0131k bir kitaptad\u0131r.\u201d \u0130lmi, onlar\u0131 ku\u015fatm\u0131\u015f, kalemi de kaydetmi\u015ftir. Apa\u00e7\u0131k kitap da olar\u0131 i\u00e7ermektedir ki bu kitap, Levh-i Mahfuz\u2019dur. Zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey ve bundan daha a\u015fa\u011f\u0131s\u0131, hi\u00e7bir vakit O\u2019nun bilgisinden gizli kalmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re yerin \u00f6l\u00fclerden neleri eksiltti\u011fini ve cesetlerinden geriye ne kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilen, elbette ve \u00f6ncelikli olarak onlar\u0131 diriltmeye kadirdir. Onlar\u0131 diriltmek hi\u00e7bir \u015fekilde bu her \u015feyi ku\u015fatan bilgiden daha \u00e7ok hayret edilecek bir \u015fey de\u011fildir."},{"id":4563,"sura":34,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. Daha sonra Y\u00fcce Allah, \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fin maksad\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cBu, iman edip\u201d yani kalpleri ile Allah\u2019\u0131 ve peygamberlerini kesin olarak tasdik edip imanlar\u0131n\u0131 tasdik etmek \u00fczere de \u201csalih ameller i\u015fleyenleri m\u00fck\u00e2fatland\u0131rmas\u0131 i\u00e7indir. \u0130\u015fte onlar i\u00e7in\u201d iman ve amelleri dolay\u0131s\u0131 ile g\u00fcnahlar\u0131 i\u00e7in \u201cma\u011ffiret\u201d vard\u0131r ki bununla her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fck ve ceza bertaraf edilir; ihsanlar\u0131 sebebi ile de \u201ct\u00fckenmez bir r\u0131z\u0131k vard\u0131r.\u201d Bununla da her t\u00fcrl\u00fc istek ve arzular\u0131, dilek ve temennileri ger\u00e7ekle\u015fir. "},{"id":4564,"sura":34,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. \u201cAyetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlar var ya\u201d yani onlar\u0131 inkara, onlar\u0131 getirenin ve indirenin -\u00f6l\u00fcmden sonra tekrar yaratmakta aciz oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri gibi- bu hususta da aciz oldu\u011funu iddia etmek \u00fczere \u00e7abalayanlar; \u201ci\u015fte onlar i\u00e7in can yak\u0131c\u0131\u201d yani bedenlerine ve kalplerine ac\u0131 ve \u0131zd\u0131rap verici \u201cfeci bir azap vard\u0131r.\u201d "},{"id":4565,"sura":34,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"6- Kendilerine ilim verilenler, Rabbinden sana indirilen (Kitab\u0131n), hakk\u0131n ta kendisi oldu\u011funu ve Az\u00eez ve Ham\u00eed olan\u0131n yoluna hidayet etti\u011fini bilirler."},{"id":4566,"sura":34,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. Y\u00fcce Allah, \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi ink\u00e2r edenleri ve Ras\u00fbl\u00fcne indirdi\u011finin hak olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde olanlar\u0131 s\u00f6z konusu ettikten sonra kullar aras\u0131ndan il\u00e2h\u00ee tevfike mazhar olan ilim ehlinin durumlar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir. Bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re ise Allah\u2019\u0131n, Ras\u00fbl\u00fcne indirdi\u011fi kitap ve bu kitab\u0131n i\u00e7erdi\u011fi haberler, hakk\u0131n ta kendisidir. Hatta hak sadece bu kitab\u0131n i\u00e7erisindedir. Ona muhalif ve ayk\u0131r\u0131 olan \u015feyler ise hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bat\u0131ld\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n ilmi, yak\u00een derecesine ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.\nYine onlar\u0131n kanaatine g\u00f6re Kur\u2019an, emir ve yasaklar\u0131nda \u201cAz\u00eez ve Ham\u00eed olan\u0131n yoluna hidayet\u201d etmektedir. \u0130\u015fte onlar, Kur\u2019an\u2019\u0131n haber verdiklerinin kesin do\u011fru oldu\u011funa bir\u00e7ok bak\u0131mdan kesin kanaat getirmi\u015flerdir: Haber verenin do\u011frulu\u011funu bilmeleri, bu haberlerin vak\u0131adaki olaylara ve \u00f6nceden g\u00f6nderilmi\u015f kitaplara uygun d\u00fc\u015fmesi, yine verdi\u011fi haberlerin g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecek \u015fekilde meydana geldi\u011fini g\u00f6rmeleri, i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131nda olsun, d\u0131\u015f d\u00fcnyalar\u0131nda olsun bu haberlere del\u00e2let ve tan\u0131kl\u0131k eden pek b\u00fcy\u00fck \u00e2yetleri ve belgeleri g\u00f6rmeleri, onlar\u0131n Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n isim ve s\u0131fatlar\u0131n\u0131n del\u00e2letlerine uygun d\u00fc\u015fmesi bunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Yine onlar, onun emir ve yasaklar\u0131n\u0131n dosdo\u011fru yola iletti\u011fini, bu yolun da nefsi ar\u0131nd\u0131ran, ecri art\u0131ran, yapana ve ba\u015fkalar\u0131na fayda veren, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, ihlas, anne-babaya iyilik yap\u0131p akrabal\u0131k ba\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek, b\u00fct\u00fcn insanlara iyilikte bulunmak gibi emirleri i\u00e7erdi\u011fini; \u00e7irkin, ruhu kirleten, ecirleri yok eden k\u00f6t\u00fc her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fat\u0131 da yasaklad\u0131\u011f\u0131n\u0131; \u015firk, zina, faiz, canlarda, mallarda namus ve haysiyetlerde zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131k gibi g\u00fcnah ve vebali gerektiren her t\u00fcrl\u00fc hususu men etti\u011fini g\u00f6r\u00fcrler.\n\u0130\u015fte bu, ilim ehli i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u015feref ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck, onlar\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir al\u00e2metidir. Ger\u00e7ek \u015fu ki, kulun ilmi ve Ras\u00fbl\u00fcn getirdi\u011fi haberleri tasdiki ne kadar b\u00fcy\u00fck, emir ve yasaklar\u0131n hikmetlerine dair bilgisi ne kadar \u00e7ok olursa, o derece Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n, Ras\u00fbl\u00fcn getirdiklerine dair delil olarak g\u00f6sterdi\u011fi ilim ehlinden olur. Nitekim bu \u00e2yet-i kerimede ve di\u011ferlerinde Y\u00fcce Allah, ilim ehlini inat\u00e7\u0131 yalanlay\u0131c\u0131lara kar\u015f\u0131 bir delil olarak g\u00f6stermi\u015ftir."},{"id":4567,"sura":34,"from_aya":7,"to_aya":9,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"7- O kafirler dediler ki: \u201c(\u00d6ld\u00fckten sonra) \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp parampar\u00e7a oldu\u011funuz zaman sizlerin kesinlikle yeniden yarat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 haber veren bir adam\u0131 size g\u00f6sterelim mi?!\u201d\n8- \u201cAllah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan m\u0131 uyduruyor yoksa onda bir delilik mi var (anlamad\u0131k)!?\u201d Hay\u0131r, \u00e2hirete iman etmeyenler, azap ve uzak bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler.\n9- Gerek g\u00f6kte gerek yerde \u00f6nlerinde ve arkalar\u0131nda bulunanlara hi\u00e7 bakmazlar m\u0131? Dilersek onlar\u0131 yerin dibine ge\u00e7iririz yahut g\u00f6kten \u00fczerlerine par\u00e7alar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u00fcz. \u015e\u00fcphesiz bunda (Rabbine) y\u00f6nelen her bir kul i\u00e7in elbette bir ibret vard\u0131r."},{"id":4568,"sura":34,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. \u201cO kafirler\u201d yalanlamak, alay etmek ve dirili\u015fin uzak bir ihtimal oldu\u011funu belirtmek \u00fczere \u201cdediler ki: (\u00d6ld\u00fckten sonra) \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp parampar\u00e7a oldu\u011funuz zaman sizlerin kesinlikle yeniden yarat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 haber veren bir adam\u0131 size g\u00f6sterelim mi?!\u201d Bu adam ile kastettikleri, Allah Ras\u00fbl\u00fcd\u00fcr. Onlara g\u00f6re o, garip kar\u015f\u0131lanacak bir \u015feyler bildirmektedir. O kadar ki onlara g\u00f6re o, seyredilecek ve s\u00f6yledikleri ile alay edilecek kadar hayret edilecek bir haldedir. O nedenle \u015f\u00f6yle diyorlar: \u201c\u00c7\u00fcr\u00fcy\u00fcp darmada\u011f\u0131n olduktan sonra, eklemler par\u00e7alan\u0131p ayr\u0131ld\u0131ktan, organlar yok olup gittikten sonra nas\u0131l olur da yeniden yarat\u0131lacaks\u0131n\u0131z, diyebiliyor bu adam?\u201d"},{"id":4569,"sura":34,"from_aya":8,"to_aya":8,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8. \u201cBunlar\u0131 s\u00f6yleyen ki\u015fi, bu s\u00f6zleri ile \u201cAllah\u2019a kar\u015f\u0131 yalan m\u0131 uyduruyor\u201d O\u2019na kar\u015f\u0131 c\u00fcretk\u00e2rl\u0131k ederek mi bu s\u00f6zleri s\u00f6yler, \u201cyoksa onda bir delilik mi var (anlamad\u0131k)!?\u201d E\u011fer \u00f6yleyse bu s\u00f6yledikleri garip kar\u015f\u0131lanmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc delilik \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fittir.\nB\u00fct\u00fcn bu s\u00f6yledikleri, inat ve zul\u00fcm \u00fczere s\u00f6ylenmi\u015ftir. Yoksa onlar, peygamberin insanlar\u0131n en do\u011fru s\u00f6zl\u00fcs\u00fc ve en ak\u0131ll\u0131s\u0131 oldu\u011funu kesinlikle biliyorlard\u0131. Bunu bildikleri i\u00e7in de d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 tekrar tekrar ortaya koydular, insanlar\u0131 onun s\u00f6zlerini dinlemekten engellemek i\u00e7in canlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 feda ettiler. \nEy temiz olmayan ak\u0131l sahipleri! Ger\u00e7ekten o, yalan s\u00f6yleyen bir deli olsayd\u0131, sizin onun s\u00f6ylediklerine kulak vermemeniz, onun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na hi\u00e7bir \u015fekilde ald\u0131r\u0131\u015f etmemeniz gerekirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ak\u0131ll\u0131 bir kimsenin, delinin s\u00f6ylediklerine hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nem vermemesi yahut onun s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z\u00fcn bu kadar ileri derecede kendisini etkilememesi gerekirdi. Sizin inad\u0131n\u0131z ve zulm\u00fcn\u00fcz olmasayd\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onun \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul etmekte elinizi \u00e7abuk tutard\u0131n\u0131z. Ancak: \u201cO \u00e2yetler ve korkutmalar iman etmeyen bir toplulu\u011fa fayda vermez.\u201d (Yunus, 10\/21) \nBundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, devamla \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHay\u0131r, \u00e2hirete iman etmeyenler\u201d ki onlardan bir k\u0131sm\u0131 da bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyenlerdir \u201cazap ve uzak bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler.\u201d B\u00fcy\u00fck bir bedbahtl\u0131k ve do\u011fruya hi\u00e7bir \u015fekilde yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bulunmayan, haktan alabildi\u011fine uzak bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedirler. \nAllah\u2019\u0131n, \u00f6ld\u00fckten sonra diriltmeye kadir oldu\u011funu ink\u00e2r edi\u015flerinden, bunu bildiren Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc yalanlayarak onunla alay edi\u015flerinden, onun getirdiklerinin hak oldu\u011funu kesin olarak bildikleri halde hakk\u0131 bat\u0131l, bat\u0131l ve sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ise hak ve hid\u00e2yet olarak g\u00f6rmelerinden daha ileri derecede bir bedbahtl\u0131k ve sap\u0131kl\u0131k olabilir mi?"},{"id":4570,"sura":34,"from_aya":9,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"9. Daha sonra Y\u00fcce Allah, dikkatlerini akl\u00ee bir delile \u00e7ekmektedir. Bu delil, \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fin g\u00f6rd\u00fckleri gibi uzak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. E\u011fer \u00f6nlerinde ve arkalar\u0131nda bulunan semaya ve arza bakacak olsalar hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bunlardaki g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kudretini g\u00f6r\u00fcrler, en ileri ilim adamlar\u0131n\u0131 bile deh\u015fete d\u00fc\u015f\u00fcrecek boyutlardaki azametine tan\u0131k olurlard\u0131. G\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n, bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerinin ve her ikisinde bulunan bunca mahlukat\u0131n var edili\u015finin, \u00f6ld\u00fckten sonra insanlar\u0131n kabirlerinden diri olarak \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan daha muazzam oldu\u011funu anlarlard\u0131. \nPeki, bundan daha b\u00fcy\u00fck \u015feyleri tasdik ettikleri halde \u00f6ld\u00fckten sonra dirili\u015fi yalanlamaya onlar\u0131 iten nedir? Evet, \u015f\u00fcphesiz ki bu, \u015fu ana kadar gayb\u00ee bir haberdir. Onlar bunu g\u00f6rmemektedirler. \u0130\u015fte onu yalanlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sebebi de budur. Allah da \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cDilersek onlar\u0131 yerin dibine ge\u00e7iririz yahut g\u00f6kten \u00fczerlerine\u201d azaptan \u201cpar\u00e7alar d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr\u00fcz.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6kler ve yer, bizim irademiz ve emrimiz alt\u0131ndad\u0131r. Emir verecek olursak, bize kar\u015f\u0131 gelemezler. \u00d6yleyse yalanlamalar\u0131n\u0131z \u00fczere \u0131srar etmekten sak\u0131n\u0131n. Yoksa sizi en a\u011f\u0131r cezalarla cezaland\u0131r\u0131r\u0131z.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz bunda\u201d g\u00f6klerin, yerin ve her ikisinde bulunan bunca varl\u0131klar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131nda Rabbine \u201cy\u00f6nelen her bir kul i\u00e7in elbette bir ibret vard\u0131r.\u201d \nKulun Y\u00fcce Allah\u2019a y\u00f6neli\u015fi ne kadar b\u00fcy\u00fck olursa, il\u00e2h\u00ee delillerden yararlanmas\u0131 da o kadar b\u00fcy\u00fck olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbine y\u00f6nelen kimse O\u2019na d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6yle bir kimsenin iradesi ve b\u00fct\u00fcn gayreti Rabbinin r\u0131zas\u0131na y\u00f6neliktir. B\u00fct\u00fcn i\u015flerinde Rabbine d\u00f6ner. Bu y\u00fczden Rabbine olduk\u00e7a yak\u0131nd\u0131r. Onun Allah\u2019\u0131 raz\u0131 edecek \u015feylerle u\u011fra\u015fmaktan ba\u015fka hi\u00e7bir gayesi yoktur. Mahlukata bak\u0131\u015f\u0131 da tefekk\u00fcr ve ibret bak\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Faydas\u0131z ve gafilane bir bak\u0131\u015f de\u011fildir."},{"id":4571,"sura":34,"from_aya":10,"to_aya":11,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"10- Andolsun ki Davud\u2019a kat\u0131m\u0131zdan bir l\u00fctuf\/\u00fcst\u00fcnl\u00fck verdik. \u201cEy da\u011flar ve ku\u015flar! Onunla beraber tesbih edin.\u201d (dedik). Ona demiri de yumu\u015fatt\u0131k.\n11- \u201cBol ve uzun z\u0131rhlar yap ve dokumay\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tut. (Ailece) salih amel i\u015fleyin. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben yapt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7ok iyi g\u00f6rmekteyim.\u201d (dedik)."},{"id":4572,"sura":34,"from_aya":10,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10-11. Yani bizler, kulumuz ve ras\u00fbl\u00fcm\u00fcz Davud aleyhisselam\u2019a l\u00fctuf ve ihsanda bulunmu\u015f, ona faydal\u0131 ilimden, salih amelden, din\u00ee ve d\u00fcnyev\u00ee nimetlerden pek \u00fcst\u00fcn \u015feyler vermi\u015ftik. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onun \u00fczerindeki nimetlerinden \u00f6zel olarak ihsan etti\u011fi baz\u0131lar\u0131, da\u011flar gibi cans\u0131zlara, ku\u015flar gibi birtak\u0131m hayvanlara emir vererek, onunla birlikte tesbihte bulunmalar\u0131, ona icabet ederek Rabbine hamd ve tesbihi tekrarlamalar\u0131d\u0131r. Bu, ona verilen bir nimetti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ne kendisinden \u00f6nce ne de kendisinden sonra kimseye nasip olmam\u0131\u015f ve olmayacak olan \u00f6zelliklerindendir. Ayr\u0131ca canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131n Rablerinin tesbih edilmesine, \u015fan\u0131n\u0131n y\u00fcceltilmesine, tekbir ve hamd edilmesine cevap vermeleri hem onun i\u00e7in hem de ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in bir te\u015fviktir. Bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 anmak i\u00e7in ki\u015fiyi harekete ge\u00e7iren bir husustur.\nOna verilen nimetlerden bir di\u011feri de g\u00fczel sestir. Zira pek \u00e7ok ilim adam\u0131n\u0131n belirtti\u011fi gibi bu durum, Davud aleyhisselam\u2019\u0131n sesi dolay\u0131s\u0131 ile ne\u015fveye gelmeleri \u015feklinde oluyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, ona ba\u015fkas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayacak \u015fekilde g\u00fczel bir ses vermi\u015fti. O, bu olduk\u00e7a g\u00fczel ve ne\u015felendirici sesi ile y\u00fcksek bir \u015fekilde tesbih, tehlil ve temc\u00eed (Allah\u2019\u0131n \u015fan\u0131n\u0131 y\u00fcceltmek) yapt\u0131 m\u0131 insanlardan olsun, cinlerden olsun onu i\u015fiten herkes -hatta ku\u015flar ve da\u011flar bile- ne\u015fveye gelir ve Rabbini hamd ile tesbih ederdi. \nYine bu il\u00e2h\u00ee nimetlerden birisi \u015fudur: Onlar\u0131n tesbih etmelerinin ecri de muhtemelen ona yaz\u0131l\u0131yordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, buna vesile oluyor ve bu varl\u0131klar da ona t\u00e2bi olarak tesbih ediyordu. \nAllah\u2019\u0131n ona olan l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131ndan birisi de demiri ona yumu\u015fatm\u0131\u015f olmas\u0131 idi. B\u00f6ylelikle v\u00fccudu boydan boya \u00f6rten z\u0131rhlar yapabiliyordu. Ayr\u0131ca Y\u00fcce Allah, kendisine bu z\u0131rhlar\u0131 yapma sanat\u0131n\u0131 da \u00f6\u011fretmi\u015fti. Dokumada i\u015fi nas\u0131l \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc tutaca\u011f\u0131n\u0131 da bildirmi\u015fti. Yani o, bu z\u0131rhlar\u0131 halkalar halinde yap\u0131yor, sonra da bunlar\u0131 birbirinin i\u00e7ine sokuyor ve b\u00f6ylece i\u015fliyordu. Nitekim Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cVe Biz ona, sizin faydan\u0131za ve sava\u015flar\u0131n\u0131zda sizi korusun diye elbise\/z\u0131rh yapma sanat\u0131n\u0131 \u00f6\u011frettik. Acaba \u015f\u00fckredecek misiniz?\u201d (el-Enbiya, 21\/80)\nAllah Davud aleyhisselam\u2019a ve onun aile halk\u0131na ihsan etti\u011fi l\u00fctuflar\u0131 s\u00f6z konusu edince onlara kendisine \u015f\u00fckretmelerini, salih amel i\u015flemelerini, bu amellerini \u0131slah ederek ve amelleri bozucu \u015feylerden koruyarak Y\u00fcce Allah\u2019\u0131 g\u00f6zetmelerini emretti. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, amellerini g\u00f6rendir, amellerinden haberdard\u0131r. Amellerinden hi\u00e7bir \u015fey O\u2019na gizli ve sakl\u0131 kalmaz."},{"id":4573,"sura":34,"from_aya":12,"to_aya":14,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"12- S\u00fcleyman\u2019\u0131n emrine de r\u00fczgar\u0131 verdik. O, sabah gidi\u015finde bir ayl\u0131k, ak\u015fam d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde de bir ayl\u0131k yol al\u0131rd\u0131. Biz ona erimi\u015f bak\u0131r p\u0131nar\u0131n\u0131 sel gibi ak\u0131tt\u0131k. Cinlerden bir kesim de Rabbinin emri ile onun \u00f6n\u00fcnde i\u015f g\u00f6r\u00fcrlerdi. Onlardan kim emrimizden saparsa biz ona alevli ate\u015f azab\u0131ndan tatt\u0131r\u0131rd\u0131k.\n13- Onlar, onun i\u00e7in kaleler, heykeller, b\u00fcy\u00fck havuzlar\u0131 and\u0131ran \u00e7anaklar ve yerlerinde sabit kazanlar gibi diledi\u011fi \u015feyleri yaparlard\u0131. \u201cEy D\u00e2v\u00fbd hanedan\u0131! \u015e\u00fckre \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. Kullar\u0131mdan \u015f\u00fckredenler pek azd\u0131r.\u201d\n14- Biz, onun \u00f6l\u00fcm\u00fcne h\u00fckmetti\u011fimizde cinlere onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildiren \u015fey, ancak asas\u0131n\u0131 yiyen bir a\u011fa\u00e7 kurdu oldu. Nih\u00e2yet o, y\u0131k\u0131l\u0131p yere d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ki e\u011fer cinler, gayb\u0131 biliyor olsayd\u0131lar, bu al\u00e7alt\u0131c\u0131 azap i\u00e7inde kalmaya devam etmezlerdi. "},{"id":4574,"sura":34,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. Allah, Davud aleyhisselam\u2019a olan l\u00fctfunu s\u00f6z konusu ettikten sonra o\u011flu S\u00fcleyman aleyhisselam\u2019a olan l\u00fctfunu, ona r\u00fczgar\u0131 emri ile ak\u0131p gitmek \u00fczere amade k\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu, r\u00fczgar\u0131n onu ve beraberindekileri ta\u015f\u0131y\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, olduk\u00e7a uzak bir yolu k\u0131sac\u0131k bir zamanda alarak bir g\u00fcn zarf\u0131nda iki ayl\u0131k mesafeyi kat etti\u011fini s\u00f6z konusu etmektedir. \n\u201cO, sabah\u201d yani g\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131ndan \u00f6\u011fle vaktine kadarki \u201cgidi\u015finde bir ayl\u0131k, ak\u015fam\u201d \u00f6\u011fleden g\u00fcn\u00fcn sonuna kadar olan vakitteki \u201cd\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde de bir ayl\u0131k yol al\u0131rd\u0131. Biz ona erimi\u015f bak\u0131r p\u0131nar\u0131n\u0131 sel gibi ak\u0131tt\u0131k.\u201d Bak\u0131r p\u0131nar\u0131n\u0131 onun emrine verdik ve bak\u0131rdan yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olan kap kacak ve ba\u015fka \u015feyleri kolayl\u0131kla yapabilecek \u015fekilde sebepleri kolayla\u015ft\u0131rd\u0131k. \nAyn\u0131 \u015fekilde \u015feytan ve cinleri de onun emrine verdik. Onun emrine kar\u015f\u0131 gelebilecek g\u00fc\u00e7leri de yoktu: \u201cOnlardan kim emrimizden saparsa Biz ona alevli ate\u015f azab\u0131ndan tatt\u0131r\u0131rd\u0131k.\u201d"},{"id":4575,"sura":34,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. Onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler, S\u00fcleyman aleyhisselam\u2019\u0131n yapmalar\u0131n\u0131 diledi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc i\u015fti. \n\u201cKaleler\u201d (diye meali verilen) \u201c\u0645\u062d\u0627\u0631\u064a\u0628\u201d kelimesi, in\u015fa edilen ve kendisi vas\u0131tas\u0131 ile binalar\u0131n muhkem k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131 demektir. Bu ifadeyle olduk\u00e7a muhte\u015fem binalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmak istenmektedir. \u201cHeykeller\u201d yani bu i\u015fi sa\u011flam yapmalar\u0131 ve bu konuda g\u00fc\u00e7leri dolay\u0131s\u0131 ile canl\u0131 cans\u0131z varl\u0131klar\u0131n suretlerini yaparlard\u0131. \u201cB\u00fcy\u00fck havuzlar\u0131 and\u0131ran \u00e7anaklar\u201d S\u00fcleyman aleyhisselam, ba\u015fkas\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 \u015feylere ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan dolay\u0131 onlara bu kadar b\u00fcy\u00fck \u00e7anaklar\u0131 yemek pi\u015firmek i\u00e7in yapt\u0131r\u0131yordu. \n\u201cVe\u201d onun i\u00e7in \u201cyerlerinde sabit\u201d b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri sebebi ile yerlerinden k\u0131p\u0131rdat\u0131lamayan \u201ckazanlar gibi diledi\u011fi \u015feyleri yaparlard\u0131.\u201d Allah, onlara olan l\u00fctfunu s\u00f6z konusu ettikten sonra bu nimet ve l\u00fctfuna \u015f\u00fckretmelerini emrederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cEy D\u00e2v\u00fbd Hanedan\u0131\u201d bunlar, D\u00e2v\u00fbd, onun \u00e7ocuklar\u0131 ve aile halk\u0131d\u0131r, \u201c\u015f\u00fckre \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.\u201d Y\u00fcce Allah burada hepsine seslendi, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu l\u00fctuf onlar\u0131n hepsine y\u00f6nelik idi ve bu fayda ve maslahatlar\u0131n pek \u00e7o\u011fundan hepsi istifade edebiliyorlard\u0131. O nedenle Allah\u2019\u0131n kendilerine verdi\u011fi \u015feylere ve onlara ihsan ettiklerine kar\u015f\u0131l\u0131k olmak \u00fczere \u015f\u00fckretmeleri istenmi\u015ftir. \u201cKullar\u0131mdan \u015f\u00fckredenler pek azd\u0131r.\u201d Onlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu, Y\u00fcce Allah\u2019a, kendilerine ihsan etmi\u015f oldu\u011fu nimetlere, onlardan uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu musibetlere kar\u015f\u0131 \u015f\u00fckretmezler.\n\u015e\u00fck\u00fcr, kalbin Allah\u2019\u0131n l\u00fctfunu itiraf etmesi, bu nimet ve l\u00fctuflar\u0131 onlara muhta\u00e7 oldu\u011fu \u015fuuru ile Y\u00fcce Allah\u2019a itaat y\u00f6n\u00fcnde kullanmas\u0131, onlar\u0131 masiyet i\u00e7in kullanmaktan sak\u0131nmas\u0131 demektir."},{"id":4576,"sura":34,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. \u015eeytanlar S\u00fcleyman aleyhisselam\u2019a her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131y\u0131 in\u015fa etmeye devam ettiler. \u0130nsanlara kar\u015f\u0131 da ger\u00e7ekleri ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc g\u00f6stermeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f, kendilerinin gayb\u0131 bildiklerini, gizli sakl\u0131 \u015feylere muttali olduklar\u0131n\u0131 haber vermi\u015flerdi. Y\u00fcce Allah da bu iddialar\u0131nda yalanc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek istedi\u011finden bu i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131rada S\u00fcleyman aleyhisselam\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm h\u00fckm\u00fcn\u00fc verdi. O, bu s\u0131rada asas\u0131na dayanm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece cinler, onun yan\u0131ndan ge\u00e7ip asas\u0131na dayal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerinde hayatta oldu\u011funu zannediyor, ondan korkarak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam ediyorlard\u0131. Bu halleri -denildi\u011fine g\u00f6re- tam bir y\u0131l s\u00fcre ile devam etti. Nih\u00e2yet bir a\u011fa\u00e7 kurdu onun asas\u0131n\u0131n i\u00e7ine girdi ve bu asay\u0131 yedi. Nih\u00e2yet asa \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp k\u0131r\u0131l\u0131nca S\u00fcleyman aleyhisselam yere d\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00f6ylelikle \u015feytanlar, \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlad\u0131klar\u0131 i\u00e7in da\u011f\u0131l\u0131p gittiler. Bu suretle insanlar da \u015fu \u00e2yet-i kerimede dile getirilen ger\u00e7e\u011fi anlad\u0131lar:\n\u201cE\u011fer cinler, gayb\u0131 biliyor olsayd\u0131lar, bu al\u00e7alt\u0131c\u0131 azap i\u00e7inde kalmaya devam etmezlerdi.\u201d B\u00f6ylelikle insanlar cinlerin gayb\u0131 bilmediklerini anlad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendilerine \u00e7ok a\u011f\u0131r gelen bu i\u015flere devam ediyorlard\u0131. Gayb\u0131 bilmi\u015f olsalard\u0131 bilmeyi en \u00e7ok isteyecekleri gayp bilgisi olan S\u00fcleyman aleyhisselam\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bilirlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylelikle i\u00e7inde bulunduklar\u0131 bu yorucu ve a\u011f\u0131r i\u015flerden kurtulabileceklerdi."},{"id":4577,"sura":34,"from_aya":15,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"15- Andolsun ki Sebeliler i\u00e7in kendi yurtlar\u0131nda bir ibret vard\u0131: Sa\u011fda ve solda iki bah\u00e7eleri vard\u0131. \u201cRabbinizin r\u0131zk\u0131ndan yiyin ve O\u2019na \u015f\u00fckredin. \u0130\u015fte g\u00fczel bir yurt ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir Rab!\u201d (dendi onlara.)\n16- Fakat onlar y\u00fcz \u00e7evirdiler. Biz de \u00fczerlerine Arim selini g\u00f6nderdik ve onlar\u0131n o iki bah\u00e7esini i\u00e7inde buruk yemi\u015fli a\u011fa\u00e7lar, \u0131lg\u0131n ve biraz da sedir a\u011fac\u0131 bulunan iki bah\u00e7eye \u00e7evirdik. \n17- \u0130\u015fte k\u00fcf\u00fcrleri\/nank\u00f6rl\u00fckleri sebebi ile onlar\u0131 b\u00f6yle cezaland\u0131rd\u0131k. Zaten biz, kafirlerden\/nank\u00f6rlerden ba\u015fkas\u0131n\u0131 cezaland\u0131r\u0131r m\u0131y\u0131z hi\u00e7? \n18- Oran\u0131n halk\u0131 ile bereketli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z memleketler aras\u0131nda biri di\u011ferinden g\u00f6r\u00fcnen (kom\u015fu) \u015fehirler var ettik ve buralarda (me\u015fakkatsiz bir) seyir g\u00fczergah\u0131 takdir ettik. \u201cOralarda hem geceleri hem g\u00fcnd\u00fczleri g\u00fcven i\u00e7inde yol al\u0131n\u201d (dedik.)\n19- Ama onlar: \u201cRabbimiz! Yolculuk g\u00fczergahlar\u0131m\u0131z\u0131n aras\u0131n\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u201d dediler ve nefislerine zulmettiler. Biz de onlar\u0131 (ibretlik) birer hikaye yapt\u0131k ve tamamen darmada\u011f\u0131n ettik. \u015e\u00fcphesiz bunda pek sab\u0131rl\u0131 ve \u00e7ok \u015f\u00fckreden herkes i\u00e7in ibretler vard\u0131r.\n20- Andolsun \u0130blis, onlar hakk\u0131nda tahminini do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131. M\u00fc\u2019minlerden bir grup d\u0131\u015f\u0131nda hepsi ona uydular.\n21- Halbuki onun, onlar \u00fczerinde hi\u00e7bir hakimiyeti yoktu. Ancak biz, \u00e2hirete iman eden kimse ile ondan yana \u015f\u00fcphede olanlar\u0131 ay\u0131rt edip ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in b\u00f6yle yapt\u0131k. Rabbin her \u015feyi g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetendir."},{"id":4578,"sura":34,"from_aya":15,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15-19. Sebe\u2019, Yemen\u2019deki me\u015fhur bir kabilenin ad\u0131d\u0131r. Yurtlar\u0131n\u0131n ad\u0131 da Me\u2019rib idi. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n genel olarak b\u00fct\u00fcn insanlara, \u00f6zel olarak da Araplara ihsan etti\u011fi nimet ve l\u00fctuflar\u0131ndan biri de Araplara kom\u015fu olan ve geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 eserleri g\u00f6r\u00fclen, hel\u00e2k olmu\u015f kavimlerin, insanlar\u0131n birbirlerine aktarageldikleri birtak\u0131m haberlerini Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de anlatm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bundan maksat bunun Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 tasdik etmeyi daha bir te\u015fvik edici olmas\u0131 ve \u00f6\u011f\u00fct alma ihtimalini y\u00fckseltmesidir.\nY\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAndolsun ki Sebeliler i\u00e7in kendi yurtlar\u0131nda\u201d yani ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlerinde \u201cbir ibret vard\u0131.\u201d Buradaki ibretten kas\u0131t, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kendilerine bol bol nimet ihsan etmi\u015f olmas\u0131 ve onlardan bir\u00e7ok musibeti uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131d\u0131r. Bu, Allah\u2019a ibadet edip O\u2019na \u015f\u00fckretmelerini gerektiren bir husustu.\nDaha sonra Allah, bu ibretin mahiyetini \u015fu buyru\u011fu ile a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u201cSa\u011fda ve solda iki bah\u00e7eleri vard\u0131.\u201d Onlar\u0131n pek b\u00fcy\u00fck bir vadileri vard\u0131. Bu vadiden \u00e7ok\u00e7a sel akard\u0131. Sular\u0131 toplamak \u00fczere olduk\u00e7a sa\u011flam bir set (baraj) in\u015fa etmi\u015flerdi. Seller buraya gelir ve bu setin arkas\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck miktarda su birikirdi. Onlar da bu suyu vadinin sa\u011f ve solunda bulunan bah\u00e7elerine da\u011f\u0131t\u0131rlard\u0131. B\u00f6ylelikle bu pek b\u00fcy\u00fck bah\u00e7eler ihtiya\u00e7lar\u0131na yetecek kadar mahs\u00fcller verir, g\u0131pta edilecek bir halde ve sevin\u00e7 i\u00e7erisinde ya\u015far giderlerdi.\nY\u00fcce Allah, kendilerine pek \u00e7ok y\u00f6nden ihsan etmi\u015f oldu\u011fu nimetlerine \u015f\u00fckretmelerini emretmi\u015fti ki bu nimetlerin baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6ylece say\u0131labilir:\n1. G\u0131dalar\u0131n\u0131n pek b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu elde ettikleri bu iki bah\u00e7eye sahip olmalar\u0131.\n2. Y\u00fcce Allah, onlara havas\u0131 g\u00fczel, nemi az ve rahat bir \u015fekilde r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 elde ettikleri g\u00fczel bir \u00fclke vrmi\u015fti.\n3. Y\u00fcce Allah, kendisine \u015f\u00fckredecek olurlarsa g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131n\u0131, onlara merhamet buyuraca\u011f\u0131n\u0131 vaat etmi\u015fti. Onun i\u00e7in de burada: \u201c\u0130\u015fte g\u00fczel bir yurt ve ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131 bir Rab!\u201d buyurmaktad\u0131r.\n4. Y\u00fcce Allah, ticaret ve kazan\u00e7lar\u0131 i\u00e7in bereketleri bol topraklara gitme ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu bildi\u011finden onlar\u0131n g\u00e2yet kolay bir \u015fekilde o topraklara ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak sebepleri de haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla bu bereketli topraklar -seleften bir\u00e7ok kimsenin s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere- San\u2019a \u00e7evresindeki kasabalard\u0131r. Buran\u0131n \u015eam oldu\u011fu da s\u00f6ylenmi\u015ftir. \u0130\u015fte bu yerlere kolayl\u0131kla, g\u00fcven i\u00e7inde ve korkudan uzak \u015fekilde ula\u015fabilmelerini sa\u011flad\u0131. \u00dclkeleri ile gidecekleri yerler aras\u0131nda az\u0131k ve ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131ma me\u015fakkatine girmelerini gerektirmeyecek \u015fekilde birbiri ard\u0131nca dizili komu\u015f \u015fehirler vard\u0131. \u0130\u015fte bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cOran\u0131n halk\u0131 ile bereketli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z memleketler aras\u0131nda biri di\u011ferinden g\u00f6r\u00fcnen (kom\u015fu) \u015fehirler var ettik ve buralarda (me\u015fakkatsiz bir) seyir g\u00fczergah\u0131 takdir ettik.\u201d Yani onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 bu yolculu\u011fun s\u00fcresi, onlar taraf\u0131ndan bilinirdi ve herhangi bir nedenle bu yolda kaybolmalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde nas\u0131l gidip geleceklerini tespit edebiliyorlard\u0131.\n\u201cOralarda hem geceleri hem g\u00fcnd\u00fczleri g\u00fcven i\u00e7inde yol al\u0131n.\u201d Yani gece ve g\u00fcnd\u00fcz boyunca yolculu\u011funuzda korkuya kap\u0131lmaks\u0131z\u0131n huzur i\u00e7erisinde gidin gelin, dedik. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 korkudan yana emin k\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, \u00fczerlerindeki nimetini tamamlayan bir unsurudur. Ancak onlar, bu nimetleri ihsan edenden, O\u2019na ibadetten y\u00fcz \u00e7evirdiler ve \u015f\u0131mar\u0131p nank\u00f6rl\u00fck ettiler. Hatta bu nimetin verdi\u011fi rahatl\u0131ktan usand\u0131lar ve nih\u00e2yet kolayl\u0131kla yolculuk yapt\u0131klar\u0131 bu \u015fehirler aras\u0131ndaki yolculuk g\u00fczergahlar\u0131n\u0131n birbirlerinden daha da uzakla\u015fmas\u0131n\u0131 isteyecek ve temenni edecek hale geldiler. \n\u201cVe nefislerine\u201d Allah\u2019a kar\u015f\u0131 k\u00fcf\u00fcr, nimetlerine kar\u015f\u0131 da nank\u00f6rl\u00fck etmek sureti ile \u201czulmettiler.\u201d Allah da kendilerini azd\u0131ran bu nimet sebebi ile onlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131. Nimetlerini de yok etti. Onlar\u0131n \u00fczerlerine setlerini\/barajlar\u0131n\u0131 tahrip eden, bah\u00e7elerini yok eden, ba\u011flar\u0131n\u0131-bostanlar\u0131n\u0131 mahveden deh\u015fetli bir sel olan Arim selini g\u00f6nderdi. O pek ho\u015f bah\u00e7eler ve mahsulleri bol a\u011fa\u00e7lar yerine hi\u00e7bir faydas\u0131 bulunmayan a\u011fa\u00e7lar kald\u0131. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201c\u2026onlar\u0131n o iki bah\u00e7esini i\u00e7inde buruk yemi\u015fli a\u011fa\u00e7lar, \u0131lg\u0131n ve biraz da sedir a\u011fac\u0131 bulunan iki\u201d \u00f6nemsenecek bir \u015feye sahip olmayan az yiyecekli \u201ciki bah\u00e7eye \u00e7evirdik.\u201d \nBurada s\u00f6z\u00fc edilen a\u011fa\u00e7lar faydas\u0131z olduklar\u0131 bilinen a\u011fa\u00e7lard\u0131r. Bu da tam olarak onlar\u0131n amellerine uygun bir cezad\u0131r. Zira onlar, g\u00fczelce \u015f\u00fckretmek yerine \u00e7irkin olan nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc se\u00e7tiklerinden dolay\u0131 \u00fczerlerindeki nimet de bu \u015fekilde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f oldu. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201c\u0130\u015fte k\u00fcf\u00fcrleri\/nank\u00f6rl\u00fckleri sebebi ile onlar\u0131 b\u00f6yle cezaland\u0131rd\u0131k. Zaten biz, kafirlerden\/nank\u00f6rlerden ba\u015fkas\u0131n\u0131 cezaland\u0131r\u0131r m\u0131y\u0131z hi\u00e7?\u201d Yani Allah\u2019\u0131 inkar edip, nimetler dolay\u0131s\u0131 ile \u015f\u0131maranlardan nank\u00f6rlerden ba\u015fkalar\u0131n\u0131 cezaland\u0131r\u0131r m\u0131y\u0131z ki?\nBu musibet ba\u015flar\u0131na gelince daha \u00f6nceleri bir arada bulunuyorlarken ayr\u0131l\u0131p darmada\u011f\u0131n oldular. Y\u00fcce Allah onlar\u0131 anlat\u0131lan ibretlik hik\u00e2yelere, gece sohbetlerinde nakledilen riv\u00e2yetlere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc. O kadar ki bu da\u011f\u0131l\u0131\u015flar\u0131 \u201cSebeliler gibi da\u011f\u0131ld\u0131lar\u201d \u015feklinde darb-\u0131 mesel olmu\u015f, herkes onlar\u0131n ba\u015flar\u0131na gelen olaylar\u0131 anlat\u0131r olmu\u015ftur. Ama onlar\u0131n bu ibretli hallerinden sadece Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n haklar\u0131nda \u015f\u00f6yle buyurdu\u011fu kimselerden ba\u015fkas\u0131 ibret al\u0131p yararlanmaz:\n\u201c\u015e\u00fcphesiz bunda pek sab\u0131rl\u0131 ve \u00e7ok \u015f\u00fckreden herkes i\u00e7in ibretler vard\u0131r.\u201d Ho\u015funa gitmeyen \u015feylere ve zorluklara kar\u015f\u0131 Allah i\u00e7in tahamm\u00fcl eden, bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6fkelenmeyen, aksine onlara katlanan \u00e7ok sab\u0131rl\u0131 kimseler ile Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n nimetlerini dile getirip itiraf eden, bu nimetleri ihsan edene \u00f6vg\u00fclerde bulunan ve bunlar\u0131 O\u2019na itaat u\u011frunda harcayan, Allah\u2019\u0131n nimetlerine \u00e7ok\u00e7a \u015f\u00fckreden kimseler ibret al\u0131r.\n\u0130\u015fte onlar, b\u00f6ylelerinin k\u0131ssalar\u0131n\u0131, ba\u015flar\u0131ndan ge\u00e7en olaylar\u0131 ve \u00fczerlerine g\u00f6nderilen azab\u0131 i\u015fittiklerinde \u015fu ger\u00e7ekleri anlarlar: Bu ceza, Allah\u2019\u0131n nimetine kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck ettiklerinden dolay\u0131 ba\u015flar\u0131na gelmi\u015ftir ve onlar gibi hareket eden herkese de onlara yap\u0131lan\u0131n ayn\u0131s\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r. Allah\u2019a \u015f\u00fckretmek, nimeti muhafaza eder ve musibeti de \u00f6nler. Allah\u2019\u0131n peygamberleri verdikleri haberlerde sad\u0131kt\u0131rlar. Ceza (amellerin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n verilmesi) hakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 d\u00fcnya yurdunda bunun \u00f6rneklerini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi."},{"id":4579,"sura":34,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. Daha sonra Y\u00fcce Allah, Sebe\u2019 kavminin, \u0130blis\u2019in haklar\u0131nda zann\u0131n\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 kimselerden olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130blis Rabbine \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201c\u0130zzetin hakk\u0131 i\u00e7in hepsini mutlaka azd\u0131raca\u011f\u0131m. Aralar\u0131ndan ihl\u00e2sa erdirilmi\u015f kullar\u0131n m\u00fcstesn\u00e2.\u201d (Sa\u2019d, 38\/82-83) Bu, \u0130blis\u2019in bir zann\u0131d\u0131r\/tahminidir, yak\u00een\/kesin bilgisi de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, gayb\u0131 bilemez. \u0130stisn\u00e2 etti\u011fi kimseler d\u0131\u015f\u0131nda hepsini azd\u0131raca\u011f\u0131na dair Allah\u2019tan bir haber de ona gelmi\u015f de\u011fildir. \u0130\u015fte Sebeliler ve benzerleri, \u0130blis\u2019in haklar\u0131nda zann\u0131n\u0131 do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve kendilerini davet edip azd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kimselerdendir. \n\u201cM\u00fc\u2019minlerden bir grup d\u0131\u015f\u0131nda hepsi ona uydular.\u201d Bunlar, Allah\u2019\u0131n nimetine kar\u015f\u0131 nank\u00f6rl\u00fck etmeyenlerdi. \u0130\u015fte onlar, \u0130blis\u2019in zann\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girmeyenlerdir.\nSebe\u2019 kavmi ile ilgili k\u0131ssan\u0131n: \u201c\u015e\u00fcphesiz bunda pek sab\u0131rl\u0131 ve \u00e7ok \u015f\u00fckreden herkes i\u00e7in ibretler vard\u0131r\u201d buyru\u011fu ile sona ermi\u015f olma ihtimali de vard\u0131r. Bundan sonra ise Y\u00fcce Allah: \u201cAndolsun \u0130blis onlar\u201d yani t\u00fcr olarak insanlar \u201chakk\u0131nda tahminini do\u011fru \u00e7\u0131kard\u0131\u201d buyurarak yeni bir konuya ba\u015flam\u0131\u015f olabilir. O takdirde bu \u00e2yet-i kerime, \u0130blis\u2019e t\u00e2bi olan herkes hakk\u0131nda umumi demektir."},{"id":4580,"sura":34,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Daha sonra Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cHalbuki onun\u201d \u0130blis\u2019in \u201conlar \u00fczerinde hi\u00e7bir hakimiyeti\u201d tasallutu, bask\u0131 kutrup emrine mecbur etme, yapmalar\u0131n\u0131 istedi\u011fi \u015feylere onlar\u0131 zorlama imkan\u0131 \u201cyoktu.\u201d Fakat Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n hikmeti onlara musallat olmas\u0131n\u0131, \u00c2demo\u011fullar\u0131na i\u015flerini g\u00fczel g\u00f6sterip onlar\u0131 aldatmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir.\n\u201cAncak biz \u00e2hirete iman eden kimse ile ondan yana \u015f\u00fcphede olanlar\u0131 ay\u0131rt edip ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in b\u00f6yle yapt\u0131k.\u201d Yani b\u00f6ylelikle imtihan pazar\u0131 kurulsun, bu yolla kimin do\u011fru ve samimi, kimin de yalanc\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n, ger\u00e7ek imana sahip olan kimse bu imtihan ve s\u0131namada sebat g\u00f6stererek, \u015feytan\u00ee \u015f\u00fcpheleri bir kenara atarak ortaya \u00e7\u0131ks\u0131n, iman\u0131 sabit olmayan, aksine en basit \u015f\u00fcphelerle sars\u0131l\u0131veren, iman\u0131n z\u0131dd\u0131na davet eden en ufak bir sebeple dahi ortadan kalkan bir imana sahip olandan ay\u0131rt edilsin.\nYani Y\u00fcce Allah onu, kullar\u0131n\u0131 kendisi ile s\u0131nad\u0131\u011f\u0131 ve iyiyi k\u00f6t\u00fcden ay\u0131rt etti\u011fi bir imtihan olarak takdir etmi\u015ftir. \u201cRabbin her \u015feyi g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetendir.\u201d O, kullar\u0131 da amellerini de g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetir ve bilir. Bu amellerin kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da onlara vermek i\u00e7in onlar\u0131 kaydeder. Sonra da kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tam ve eksiksiz olarak verecektir."},{"id":4581,"sura":34,"from_aya":22,"to_aya":23,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- De ki: \u201cAllah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda (ilah oldu\u011funu) iddia ettiklerinize (istedi\u011finiz kadar) yalvar\u0131n. Onlar, ne g\u00f6klerde ne de yerde zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir \u015feye sahip de\u011fildirler. Onlar\u0131n g\u00f6kte ve yerde hi\u00e7bir ortakl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Allah'\u0131n da onlardan hi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 yoktur.\n23- O\u2019nun kat\u0131nda izin verdiklerinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u015fefaati de fayda vermez. Nih\u00e2yet kalplerinden korku giderilince: \u201cRabbiniz ne buyurdu?\u201d derler. Onlar da: \u201cHakk\u0131 (buyurdu)\u201d derler. O, \u00e7ok y\u00fccedir, \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr."},{"id":4582,"sura":34,"from_aya":22,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. Yani ey peygamber! Hi\u00e7bir fayda ve zarar\u0131 olmayan yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 Allah\u2019a ortak ko\u015fan m\u00fc\u015friklere, bu uydurma ortaklar\u0131n\u0131n acizliklerini tart\u0131\u015f\u0131lmaz olarak kabul edecekleri bir \u015fekilde ve onlara ibadetin bat\u0131l oldu\u011funu a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olarak \u201cde ki: Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda (ilah oldu\u011funu) iddia ettiklerinize (istedi\u011finiz kadar) yalvar\u0131n.\u201d Allah\u2019\u0131n ortaklar\u0131 oldu\u011funu iddia ettiklerinize dua edin, e\u011fer sizin bu duan\u0131z\u0131n bir faydas\u0131 olacaksa! Zira onlarda acizli\u011fin b\u00fct\u00fcn sebepleri mevcuttur ve yap\u0131lan duaya kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyecekleri de b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri ile a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r. Onlar\u0131n asgari d\u00fczeyde bir \u015feye g\u00fc\u00e7 yetirmeleri bile s\u00f6z konusu de\u011fildir: \u201cOnlar, ne g\u00f6klerde ne de yerde zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir \u015feye\u201d ne ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ne de ortakl\u0131k suretinde \u201csahip de\u011fildirler.\u201d Bundan dolay\u0131 devamla \u015f\u00f6yle buyurulmaktad\u0131r: \n\u201cOnlar\u0131n\u201d sizin uydurdu\u011funuz bu il\u00e2hlar\u0131n \u201cg\u00f6kte ve yerde\u201d az olsun, \u00e7ok olsun \u201chi\u00e7bir ortakl\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026\u201d Ne h\u00fck\u00fcmranl\u0131klar\u0131 ne de h\u00fck\u00fcmranl\u0131kta ortakl\u0131klar\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. O halde ancak \u015fu s\u00f6ylenebilir: \u201cBunlar, mutlak h\u00fck\u00fcmran olan\u0131n yard\u0131mc\u0131lar\u0131, destek\u00e7ileridir. Onun i\u00e7in bu uydurma il\u00e2hlara dua etmek faydal\u0131d\u0131r. Zira mutlak h\u00fck\u00fcmdar\u0131n onlara ihtiyac\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in onlar, kendilerine y\u00f6nelen kimselerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler.\u201d \n\u0130\u015fte Allah onlar\u0131n b\u00f6yle bir konumda da olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Bir ve kahh\u00e2r olan Allah\u2019\u0131n \u201conlardan\u201d bu uydurma il\u00e2hlardan \u201chi\u00e7bir yard\u0131mc\u0131s\u0131 da yoktur\u201d y\u00f6netimi elinde tutmas\u0131, i\u015flerini \u00e7ekip \u00e7evirmesi i\u00e7in O\u2019na yard\u0131m eden hi\u00e7 kimse de bulunmamaktad\u0131r. Bu durumda da geriye sadece \u015fefaat etme ihtimalleri kalmaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n \u015fefaatlerini de \u015fu buyruk ile reddetmektedir:\n23. \u201cO\u2019nun kat\u0131nda izin verdiklerinden ba\u015fkas\u0131n\u0131n \u015fefaati de fayda vermez.\u201d B\u00f6ylece m\u00fc\u015friklerin Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklara; insan, a\u011fa\u00e7 ve bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda edindikleri putlara olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve umutlar\u0131n\u0131 Y\u00fcce Allah, tamam\u0131 ile kesmekte, bunlar\u0131n bat\u0131l olduklar\u0131n\u0131, \u015firkin b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131 k\u00f6kten kuruturcas\u0131na, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kopar\u0131p atarcas\u0131na a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fc\u015frik, Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na dua ve ibadet ederken onun kendisine fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 umar. Zaten onun \u015firk ko\u015fmas\u0131na sebep olan da bu umududur. \nAllah\u2019tan ba\u015fka dua ve ibadet etti\u011fi varl\u0131k, herhangi bir fayda sa\u011flayamayacak, zarar da veremeyecek bir durumda oldu\u011funa, mutlak h\u00fck\u00fcmrana ortak ve O\u2019nun yard\u0131mc\u0131s\u0131 da olmad\u0131\u011f\u0131na, mutlak h\u00fck\u00fcmran\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n \u015fefaat de edemeyece\u011fine g\u00f6re b\u00f6yle bir dua ve ibadet, aklen \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k, dinen de bat\u0131ld\u0131r. \nDahas\u0131 \u015firk ko\u015fan\u0131n bu konudaki dilek ve maksad\u0131n\u0131n tam aksi ortaya \u00e7\u0131kar. O, ortak ko\u015ftu\u011fu varl\u0131klar\u0131n kendisine fayda sa\u011flamalar\u0131n\u0131 ister. Y\u00fcce Allah ise b\u00f6yle bir \u015feyin bat\u0131l oldu\u011funu ve ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Hatta ba\u015fka \u00e2yet-i kerimelerde ortak ko\u015fulan varl\u0131klar\u0131n kendilerine ibadet edenlere zarar vereceklerini de a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde biri di\u011ferini ink\u00e2r edecek ve birbirlerine lanet edeceklerdir. Varacaklar\u0131 yer de cehennem ate\u015fi olacakt\u0131r: \u201c\u0130nsanlar bir araya topland\u0131klar\u0131nda (mah\u015ferde) onlar bunlara d\u00fc\u015fman kesilir ve ibadetlerini ink\u00e2r ederler.\u201d (el-Ahk\u00e2f, 46\/6)\nHayret edilecek nokta \u015fudur ki m\u00fc\u015frikler, be\u015fer olduklar\u0131 iddias\u0131 ile peygamberlere boyun e\u011fmeyip b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslarlar, buna kar\u015f\u0131l\u0131k a\u011faca ve ta\u015fa ibadet ve dua etmeye raz\u0131 olurlar. Mutlak h\u00fck\u00fcmran, rahmeti her \u015feyi ku\u015fatan ve varl\u0131klar\u0131 hesaba \u00e7ekecek olan Allah\u2019a ihlasla ibadet etmeyip b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslar, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendisine fayda vermekten \u00e7ok zarar\u0131 dokunacak olan varl\u0131klara ibadete, kendisinin en a\u015f\u0131r\u0131 derecede d\u00fc\u015fman\u0131 olan \u015feytana itaate raz\u0131 olurlar. \nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n: \u201cNih\u00e2yet kalplerinden korku giderilince: \u201cRabbiniz ne buyurdu?\u201d derler. Onlar da: \u201cHakk\u0131 (buyurdu)\u201d derler. O, \u00e7ok y\u00fccedir, \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u201d buyru\u011funda ge\u00e7en \u201conlar\u201d zamirinin, m\u00fc\u015friklere ait olma ihtimali vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e2yetin \u00f6ncesinde onlar\u0131n s\u00f6z\u00fc ge\u00e7mektedir. Zamirlerde kaide ise s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en en yak\u0131n isme ait olmalar\u0131d\u0131r. O takdirde mana \u015f\u00f6yle olur: \nK\u0131yamet g\u00fcn\u00fc gelip de m\u00fc\u015friklerin kalplerinden korku giderildi\u011finde, ak\u0131llar\u0131 ba\u015flar\u0131na gelip onlara d\u00fcnyadaki hallerine ve peygamberlerin getirdikleri hakk\u0131 yalanlamalar\u0131na dair soru soruldu\u011funda gittikleri k\u00fcf\u00fcr ve \u015firk yolunun bat\u0131l oldu\u011funu itiraf edecekler, Allah\u2019\u0131n s\u00f6ylediklerinin, peygamberlerin Allah\u2019tan getirdikleri haberlerin hakk\u0131n ta kendisi oldu\u011funu bildireceklerdir. \u201cEvvelce gizledikleri \u015feyler kar\u015f\u0131lar\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacakt\u0131r.\u201d (el-En\u2019\u00e2m, 6\/28) B\u00f6ylelikle hakk\u0131n Allah\u2019a ait oldu\u011funu bilecekler ve g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 itiraf edeceklerdir.\n\u201cO\u201d hem zat\u0131 ile \u201c\u00e7ok y\u00fcce\u201ddir. B\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n \u00fcst\u00fcndedir. Hem de onlar\u0131n hepsini emri alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. O, kadri itibari ile de y\u00fccedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun pek b\u00fcy\u00fck, son derece \u00fcst\u00fcn ve \u015ferefli s\u0131fatlar\u0131 vard\u0131r. O, zat ve s\u0131fatlar\u0131 itibari ile de \u201c\u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d O\u2019nun y\u00fcceli\u011finin bir tecellisi, O\u2019nun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcn gelmesi ve m\u00fctekebbirlerle m\u00fc\u015friklerin nefisleri dahil b\u00fct\u00fcn nefislerin O\u2019na zillet ve itaatle boyun e\u011fmesidir. \u0130\u015fte ifadelerin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n delalet etti\u011fi en a\u00e7\u0131k mana, en kuvvetli anlam budur.\nS\u00f6z konusu zamirin meleklere ait olma ihtimali de vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, vahiy ile konu\u015ftu\u011funda melekler onu i\u015fitirler. Bu sebeple bay\u0131l\u0131r ve Allah\u2019a secdeye kapan\u0131rlar. Ba\u015f\u0131n\u0131 ilk kald\u0131racak ki\u015fi Cebrail olur. Allah ona diledi\u011fi vahiyler ile kel\u00e2m\u0131n\u0131 bildirir. Meleklerin bayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ip korkular\u0131 gidince kendilerinin bayg\u0131n olarak yere y\u0131k\u0131lmalar\u0131na sebep olan s\u00f6z\u00fcn ne oldu\u011funu biri di\u011ferine: \u201cRabbiniz ne buyurdu?\u201d diye sorar. \nBiri \u00f6tekine ya O\u2019nun haktan ba\u015fka bir \u015fey s\u00f6ylemedi\u011fini bildiklerinden \u00f6zetle: \u201cHakk\u0131 (buyurdu)\u201d derler, yahut da O\u2019ndan i\u015fitmi\u015f olduklar\u0131 s\u00f6z\u00fc naklederek: \u015e\u00f6yle \u015f\u00f6yle buyurdu; derler ki bu da o hakka dahildir. \nBuna g\u00f6re buyru\u011fun anlam\u0131 \u015f\u00f6yle olur: Niteliklerini, acizliklerini, eksikliklerini, hi\u00e7bir \u015fekilde fayda sa\u011flamad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti\u011fimiz bu uydurma il\u00e2hlara m\u00fc\u015frikler, Allah ile birlikte ibadet ettiler. B\u00f6ylelikle onlar, o pek b\u00fcy\u00fck, y\u00fcce ve azim olan Rabbe ihlas ile ibadetten yan \u00e7izip y\u00fcz \u00e7evirdiler. Halbuki O\u2019nun azamet ve celali dolay\u0131s\u0131 ile o \u015ferefli melekler, o Allah\u2019a pek yak\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan varl\u0131klar bile O\u2019nun kel\u00e2m\u0131n\u0131 i\u015fittiklerinde bu derece itaatle boyun e\u011ferler ve hatta bayg\u0131n d\u00fc\u015ferler. Hepsi Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n haktan ba\u015fka hi\u00e7bir s\u00f6z s\u00f6ylemeyece\u011fini ikrar ederler. \nPeki, bu m\u00fc\u015friklere ne oluyor ki \u015fan\u0131 bu kadar y\u00fcce, m\u00fclk ve saltanat\u0131 bu kadar b\u00fcy\u00fck olan zata ibadetten y\u00fcz \u00e7evirip b\u00fcy\u00fckleniyorlar? O \u00e7ok y\u00fcce ve pek b\u00fcy\u00fck olan zat, m\u00fc\u015friklerin ortak ko\u015fmalar\u0131ndan, iftira ve yalanlar\u0131ndan m\u00fcnezzehtir! "},{"id":4583,"sura":34,"from_aya":24,"to_aya":27,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"24- De ki: \u201cG\u00f6klerden ve yerden sizi r\u0131z\u0131kland\u0131ran kim?\u201d \u201cAllah\u2019t\u0131r\u201d de. \u201cO halde ya biz ya da siz, iki taraftan biri hid\u00e2yet \u00fczere biri de apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedir.\u201d\n25- De ki: \u201cSiz bizim i\u015fledi\u011fimiz g\u00fcnahlardan sorumlu tutulmayacaks\u0131n\u0131z, biz de sizin i\u015flediklerinizden sorumlu tutulmayaca\u011f\u0131z.\u201d\n26- De ki: \u201cRabbimiz bizi bir araya toplayacak, sonra da aram\u0131zda hak ile h\u00fck\u00fcm verecektir. O, adaletle h\u00fckmedendir, her \u015feyi bilendir.\u201d\n27- De ki: \u201cO\u2019na ko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131 bana g\u00f6sterin bakal\u0131m (hani nerdeler)! Asla (g\u00f6steremezsiniz)! Bilakis O, Az\u00eez ve Hak\u00eem olan Allah\u2019t\u0131r (hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 yoktur).\u201d"},{"id":4584,"sura":34,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. Y\u00fcce Allah, peygamberi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e Allah\u2019a ortak ko\u015fanlara, ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011fu hakk\u0131nda soru sorarak \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemesini emretmektedir:\n\u201cDe ki: G\u00f6klerden ve yerden sizi r\u0131z\u0131kland\u0131ran kim?\u201d Hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz onlar bu r\u0131zk\u0131 verenin Allah oldu\u011funu itiraf edeceklerdir. E\u011fer kendileri itiraf etmeyecek olurlarsa bizzat sen: \u201cAllah\u2019t\u0131r, de.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fc reddedecek, \u00e7\u00fcr\u00fctecek hi\u00e7 kimse yoktur. G\u00f6klerden ve yerden size r\u0131z\u0131k verenin, \u00fczerinize ya\u011fmur ya\u011fd\u0131ran\u0131n, sizin i\u00e7in bitkileri bitirenin, yery\u00fcz\u00fcnde nehirler ak\u0131tan\u0131n, a\u011fa\u00e7lardan meyveler \u00e7\u0131kartan\u0131n, b\u00fct\u00fcn hayvanlar\u0131 sizin faydan\u0131za ve size r\u0131z\u0131k olmak \u00fczere yaratan\u0131n yaln\u0131z ve yaln\u0131z Allah oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re sizler, ne diye hi\u00e7bir r\u0131z\u0131k veremeyen ve en ufak bir fayda sa\u011flayamayan varl\u0131klara ibadet ediyorsunuz?\n\u201cO halde ya biz ya da siz, iki taraftan biri hid\u00e2yet \u00fczere biri de apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indedir\u201d \u0130ki kesimden biri, biz yahut siz, ya olduk\u00e7a a\u015fikar, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclen, \u00fcst\u00fcn bir hid\u00e2yet yolu \u00fczerindeyiz yahut da i\u00e7ine g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131ktay\u0131z. Bu tarz bir s\u00f6z, ancak hakk\u0131 apa\u00e7\u0131k g\u00f6ren, do\u011fruyu a\u00e7\u0131k\u00e7a tespit eden, izledi\u011fi yolun hak oldu\u011funa, hasm\u0131n\u0131n ve kar\u015f\u0131 taraf\u0131n izledi\u011fi yolun bat\u0131l oldu\u011funa kesin kanaat getiren kimsenin s\u00f6yleyebilece\u011fi bir s\u00f6zd\u00fcr.\nYani bizler, elimizde bulunan delilleri ve sizlerin tutundu\u011funuz \u015feyleri a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f bulunuyoruz. Bunlar sayesinde aram\u0131zdan kimin hakl\u0131 kimin haks\u0131z, kimin hid\u00e2yette kimin de sap\u0131k oldu\u011fu kesin ve hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. O kadar ki art\u0131k kimin hakl\u0131 kimin haks\u0131z oldu\u011funu s\u00f6ylemeye bile gerek yok!\nDi\u011fer b\u00fct\u00fcn mahlukat\u0131 yaratan, onlarda b\u00fct\u00fcn t\u00fcrleri ile tasarrufta bulunan, b\u00fct\u00fcn nimetleri ihsan eden, mahlukata r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 veren, her t\u00fcrl\u00fc nimeti onlara ula\u015ft\u0131ran, her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p gideren, b\u00fct\u00fcn hamdler\/\u00f6vg\u00fcler kendisine lay\u0131k olan, hakimiyet b\u00fct\u00fcn\u00fc ile kendisinin olan, heybeti kar\u015f\u0131s\u0131nda meleklerin ve onlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n zilletle boyun e\u011fdi\u011fi, azameti \u00f6n\u00fcnde boyun b\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc, b\u00fct\u00fcn \u015fefaat\u00e7ilerin kendisinden korktu\u011fu, izni olmaks\u0131z\u0131n O\u2019nun yan\u0131nda onlardan hi\u00e7bir kimsenin \u015fefaat edemeyece\u011fi, zat\u0131 ile s\u0131fatlar\u0131 ile fiilleri ile y\u00fcce, \u00fcstte ve b\u00fcy\u00fck olan, b\u00fct\u00fcn kem\u00e2l, celal, cemal, hamd, sen\u00e2 ve \u015feref kendisinin olan yarat\u0131c\u0131ya ibadete \u00e7a\u011f\u0131ran, bu y\u00fcce \u015fana sahip olana yak\u0131nla\u015fmaya, O\u2019nun i\u00e7in ihlasla amelde bulunmaya davet ederek O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klara ibadeti yasaklayan, hi\u00e7bir \u015fey yaratamayan, r\u0131z\u0131k veremeyen, ne kendilerine ne de kendilerine ibadet edenlere fayda sa\u011flayamayan, onlara gelecek zarar\u0131 \u00f6nleyemeyen, \u00f6ld\u00fcremeyen, hayat veremeyen, \u00f6l\u00fcmden sonra diriltemeyen, aksine ak\u0131ls\u0131z, cans\u0131z, kendisine ibadet edenlerin dualar\u0131n\u0131 i\u015fitemeyen, i\u015fitse dahi bu dualar\u0131n\u0131 kabul edip cevap veremeyen, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde de kendilerini ve ortak ko\u015fmalar\u0131n\u0131 ink\u00e2r edecek ve ortak ko\u015fanlardan uzak olduklar\u0131n\u0131 belirtecek olan, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 lanetle\u015ferek onlar\u0131 reddedecek olan, h\u00fck\u00fcmranl\u0131ktan en ufak bir paya sahip bulunmayan, onda hi\u00e7bir ortakl\u0131klar\u0131 da olmayan, Allah\u2019\u0131n izni olmaks\u0131z\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak \u015fefaat yetkileri bulunmayan putlara, heykellere ve kabirlere yak\u0131n olmay\u0131 isteyen, bu vas\u0131fta olan varl\u0131klara dua edip elinden geldi\u011fince bunlara yakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan, dinini Allah\u2019a halis k\u0131lanlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k ederek sava\u015f a\u00e7an, dini yaln\u0131zca Allah\u2019a halis k\u0131lmak \u00fczere gelen peygamberleri yalanlayan kimseleri birbirleri ile mukayese edecek olursan\u0131z; bu iki kesimden kimin hid\u00e2yette, kimin sap\u0131k oldu\u011funu, kimin mutlu kimin bedbaht oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu hususta ayr\u0131ca bir a\u00e7\u0131klamaya da gerek yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc durumun ortaya koydu\u011fu ger\u00e7ekler, dilin s\u00f6ylediklerinden daha a\u00e7\u0131kt\u0131r."},{"id":4585,"sura":34,"from_aya":25,"to_aya":25,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"25. Onlara \u201cde ki: Siz bizim i\u015fledi\u011fimiz g\u00fcnahlardan sorumlu tutulmayacaks\u0131n\u0131z, biz de sizin i\u015flediklerinizden sorumlu tutulmayaca\u011f\u0131z.\u201d Yani her birimizin ameli kendisinedir. Biz su\u00e7 ve g\u00fcnah i\u015fleyecek olursak bundan dolay\u0131 siz sorumlu olmazs\u0131n\u0131z, biz de sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015flerden sorumlu olmayaca\u011f\u0131z. O halde bizim de sizin de maksad\u0131m\u0131z hakk\u0131 ara\u015ft\u0131rmak, bulmak ve adaletli olan yolu izlemek olmal\u0131d\u0131r. B\u0131rak\u0131n bizim yapt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131! Bizim amellerimiz sizin hakka tabi olman\u0131za engel olmas\u0131n. \u015e\u00fcphesiz d\u00fcnya h\u00fck\u00fcmleri zahiren ortaya \u00e7\u0131kanlara g\u00f6re i\u015fler ve buna g\u00f6re bu hususlarda hakka uyulur ve bat\u0131ldan uzak kal\u0131n\u0131r. Amellere gelince onlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilece\u011fi yer ba\u015fkad\u0131r. Orada h\u00fckmedenlerin en y\u00fccesi ve adalet yapanlar\u0131n en adaletlisi has\u0131mlar aras\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verecektir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":4586,"sura":34,"from_aya":26,"to_aya":26,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"26. \u201cDe ki: Rabbimiz bizi bir araya toplayacak sonra aram\u0131zda\u201d kimin do\u011fru, kimin yalanc\u0131 oldu\u011funu, kimin m\u00fck\u00e2fat\u0131, kimin de cezay\u0131 hak etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyacak \u015fekilde \u201chak ile h\u00fck\u00fcm verecektir.\u201d \u0130\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamayan davalar\u0131 gereken \u015fekilde h\u00fckme ba\u011flayacakt\u0131r. O, davalar\u0131 \u00e7\u00f6zenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r. "},{"id":4587,"sura":34,"from_aya":27,"to_aya":27,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"27. Ey Peygamber ve senin g\u00f6revini ifa etmek durumunda olanlar! \u201cDe ki: O\u2019na ko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131 bana g\u00f6sterin bakal\u0131m.\u201d Nerededirler? Onlar\u0131 bilmenin yolu nedir? Yerde midirler, g\u00f6kte midirler? Zira gizliyi ve a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bilen zat, bize varl\u0131k aleminde kendisinin hi\u00e7bir orta\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermi\u015ftir: \u201cOnlar Allah\u2019\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kendilerine ne bir zarar ne de bir fayda veremeyecek \u015feylere taparlar. Bir de: Bunlar Allah kat\u0131nda bizim \u015fefaat\u00e7ilerimizdir, derler. De ki: Allah\u2019a g\u00f6klerde ve yerde bilmedi\u011fi bir \u015feyi mi haber veriyorsunuz? O, ortak tutmakta olduklar\u0131 her \u015feyden m\u00fcnezzeh ve y\u00fccedir.\u201d (Yunus, 10\/18); \u201cAllah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na tapanlar dahi Allah\u2019a ko\u015ftuklar\u0131 ortaklara uymuyorlar. Onlar ancak zanna uyuyor ve sadece yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar.\u201d (Yunus, 10\/66)\nAyn\u0131 \u015fekilde Allah\u2019\u0131n has kullar\u0131 olan peygamberler ve ras\u00fbller de O\u2019nun bir orta\u011f\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar. O halde ey m\u00fc\u015frikler, sizler kendi bat\u0131l kanaatlerinize dayanarak Allah\u2019a \u201cko\u015ftu\u011funuz ortaklar\u0131 bana g\u00f6sterin.\u201d Onlar\u0131n b\u00f6yle bir soruya cevap verme imk\u00e2nlar\u0131 yoktur. Bundan dolay\u0131: \u201cAsla!\u201d buyrulmu\u015ftur. Yani Allah\u2019\u0131n orta\u011f\u0131, e\u015fi benzeri ve z\u0131dd\u0131 yoktur. \u201cBilakis O, Az\u00eez\u201d her \u015feyi emri alt\u0131na alan, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n emrine boyun e\u011fdi\u011fi, O\u2019nun taraf\u0131ndan idare edilip amade k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131, i\u015fleri \u00e7ekip \u00e7eviren \u201cve Hak\u00eem olan\u201d yaratt\u0131klar\u0131n\u0131 sa\u011flam ve g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan, indirdi\u011fi \u015fer\u2019\u00ee h\u00fck\u00fcmleri en g\u00fczel hikmetlerle donatan, kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin il\u00e2hl\u0131\u011fa ve ma\u2019bud edinilmeye lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 \u201cAllah\u2019t\u0131r.\u201d \nE\u011fer O\u2019nun \u015feriat\u0131nda, tevhidin, dinin kendisine halis k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 emretmesinin, bunu sevmesinin ve bunu kurtulu\u015f yolu k\u0131lmas\u0131n\u0131n; kendisine ortak ko\u015fmay\u0131 ve O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131 O\u2019na e\u015fler edinmeyi yasaklamas\u0131n\u0131n, bunu da bedbahtl\u0131\u011f\u0131n ve hel\u00e2k olu\u015fun yolu olarak tespit etmi\u015f olmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir hikmet bulunmam\u0131\u015f olsayd\u0131 dahi bu, bile O\u2019nun hikmetinin kem\u00e2line yeterli, a\u00e7\u0131k ve kesin bir delil olurdu. Peki O\u2019nun vermi\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn emirler ve yasaklar ayn\u0131 \u015fekilde hikmeti ihtiva etti\u011fine g\u00f6re daha ne s\u00f6ylenebilir?!"},{"id":4588,"sura":34,"from_aya":28,"to_aya":30,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"28- Biz seni b\u00fct\u00fcn insanlara m\u00fcjdeleyici ve uyar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6nderdik. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\n29- Onlar: \u201cE\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z bu tehdit ne zaman?\u201d diyorlar.\n30- De ki: \u201cSize vaadolunan bir g\u00fcn var ki (o geldi\u011finde) ne ondan bir an geri kal\u0131rs\u0131n\u0131z, ne de ileri ge\u00e7ersiniz.\u201d"},{"id":4589,"sura":34,"from_aya":28,"to_aya":28,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"28. Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc ancak b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 Allah\u2019\u0131n m\u00fck\u00e2fat\u0131 ile m\u00fcjdelemek, onlara bu m\u00fck\u00e2fat\u0131 gerektiren amelleri bildirmek, di\u011fer taraftan Allah\u2019\u0131n cezas\u0131n\u0131 da bildirip korkutmak, bu cezay\u0131 gerektirici amelleri haber vermek \u00fczere g\u00f6nderdi\u011fini bildirmektedir. \nO halde senin elinde bir \u015fey yoktur. Yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n ve inat\u00e7\u0131lar\u0131n sana g\u00f6stermeni teklif ettikleri mucize ve isteklerin hi\u00e7birisi senin g\u00f6revin de\u011fildir. Bunlar ancak Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n elinde olan \u015feylerdir. \u201cFakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d Yani onlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bilgileri yoktur; ya cahildirler yahut da ilimleri ile amel etmeyen inat\u00e7\u0131d\u0131rlar. Onun i\u00e7in de hi\u00e7bir bilgileri yok say\u0131l\u0131rlar. Bu bilgisizliklerinden biri de Peygamber\u2019den g\u00f6stermesini istedikleri mucizelere olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi\u015fini, senin davetini reddetmeyi gerektiren bir sebep olarak g\u00f6rmeleridir. Onlar\u0131n istekleri aras\u0131nda onun, kendisi ile onlar\u0131 uyarm\u0131\u015f oldu\u011fu azab\u0131 \u00e7abucak getirmesi istekleri de vard\u0131. Bu konuda Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4590,"sura":34,"from_aya":29,"to_aya":29,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"29. \u201cOnlar: \u201cE\u011fer do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyorsan\u0131z bu tehdit ne zaman?\u201d diyorlar.\u201d B\u00f6yle bir s\u00f6z, zalimliklerinin bir sonucudur. Zira Peygamberin do\u011fru s\u00f6ylemesi ile bu tehditin ne zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011finin haber verilmesi aras\u0131nda nas\u0131l bir ilgi olabilir ki? B\u00f6yle bir tutum, hakk\u0131 reddetmekten ve ak\u0131ls\u0131zl\u0131ktan ba\u015fka neyin eseri olabilir? Zira d\u00fc\u015fmanlar\u0131 bulunan ve uygun bir f\u0131rsat kollayarak kendilerine kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131k yapan bir topluma, d\u00fcnyevi meselelerden birisi ile ilgili olarak do\u011frulu\u011funu ve samimiyetini bildikleri bir ki\u015fi gelse ve: Ben gelirken sizi toptan imha etmek i\u00e7in \u00fczerinize gelmekte olan d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, dese; bu topluluk aras\u0131ndan bir ki\u015fi de kalk\u0131p: E\u011fer sen do\u011fru s\u00f6yleyen birisi isen bu d\u00fc\u015fman bize ne vakit gelecektir ve \u015fu anda nerededir?, diye soracak olsa hi\u00e7 bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyen ki\u015fi ak\u0131ll\u0131 say\u0131labilir mi? Yoksa b\u00f6ylesinin kafas\u0131z ve ak\u0131ls\u0131z oldu\u011funa m\u0131 h\u00fckmedilir?\n\u00dcstelik b\u00f6yle bir durumda haber veren kimsenin do\u011fru s\u00f6ylemesi de yalan s\u00f6ylemesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Onun g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fman da olabilir, ba\u015fkas\u0131 da olabilir. Ya da d\u00fc\u015fman\u0131 vazge\u00e7ebilir. Di\u011fer taraftan bu haberi kendisine ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 topluluk da kendilerini savunabilecek ve koruyabilecek g\u00fc\u00e7te olabilir.\nPeki ya kimsenin, hi\u00e7bir \u015fekilde geri p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131n faydas\u0131n\u0131n olmayaca\u011f\u0131 kesin bir azab\u0131 haber veren, \u00fcstelik insanlar\u0131n en do\u011fru s\u00f6zl\u00fcs\u00fc, kendi arzusu uyar\u0131nca konu\u015fmayan, verdi\u011fi haberde hatadan korunmu\u015f olan zat\u0131 yalanlayanlar\u0131n durumu ne olur? B\u00f6ylesinin haberini, azab\u0131n geli\u015f vaktini a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile reddetmek ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en ileri derecesi de\u011fil midir?!"},{"id":4591,"sura":34,"from_aya":30,"to_aya":30,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"30. Ger\u00e7ekle\u015fece\u011finden hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe bulunmayan bu azab\u0131n geli\u015f vaktini haber vermek \u00fczere onlara \u201cde ki: Size vaadolunan bir g\u00fcn var ki (o geldi\u011finde) ne ondan bir an geri kal\u0131rs\u0131n\u0131z, ne de ileri ge\u00e7ersiniz.\u201d O halde bu g\u00fcnden sak\u0131n\u0131n ve bunun i\u00e7in gereken haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 yap\u0131n."},{"id":4592,"sura":34,"from_aya":31,"to_aya":33,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"31- K\u00e2fir olanlar dediler ki: \u201cBiz ne bu Kur\u2019\u00e2n\u2019a iman ederiz ne de ondan \u00f6ncekilere.\u201d Sen o zalimleri, Rableri huzurunda (hesap i\u00e7in) durdurulduklar\u0131nda birbirlerine laf yeti\u015ftirirken bir g\u00f6rsen! G\u00fc\u00e7s\u00fcz (t\u00e2biler) b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderlere): \u201cE\u011fer siz olmasayd\u0131n\u0131z biz elbette m\u00fcmin olurduk!\u201d derler.\n32- B\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderler) de g\u00fc\u00e7s\u00fcz (tabilere) derler ki: \u201cSize hid\u00e2yet geldikten sonra biz mi sizi ondan al\u0131koyduk? Hay\u0131r, siz zaten g\u00fcnahk\u00e2r kimselerdiniz.\u201d\n33- G\u00fc\u00e7s\u00fcz (t\u00e2biler) b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderlere) derler ki: \u201cHay\u0131r, gece g\u00fcnd\u00fcz hile (pe\u015findeydiniz). Bize Allah\u2019\u0131 inkar etmemizi ve O\u2019na ortaklar ko\u015fmam\u0131z\u0131 emrediyordunuz.\u201d Azab\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde hepsi de pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlerler. Biz, k\u00e2firlerin boyunlar\u0131na demir halkalar ge\u00e7irece\u011fiz. Onlar yapmakta olduklar\u0131ndan ba\u015fkas\u0131 ile mi cezaland\u0131r\u0131lacaklar?"},{"id":4593,"sura":34,"from_aya":31,"to_aya":31,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"31. Allah azab\u0131 \u00e7abucak isteyenlere vaadolunan g\u00fcn\u00fc bildirip bu s\u00fcre gelince mutlaka ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini s\u00f6z konusu ettikten sonra, burada da onlar\u0131n o g\u00fcnde ne durumda olacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu etmektedir: Rablerinin huzurunda durdurulup \u00f6nderlerin de tabilerin de k\u00fcf\u00fcr ve sap\u0131kl\u0131kta bir araya getirildiklerini g\u00f6rseydin, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir i\u015f, \u00e7ok deh\u015fetli bir hal g\u00f6rm\u00fc\u015f olurdun! Onlar\u0131n birbirlerine nas\u0131l laf yeti\u015ftirdiklerini, birinin s\u00f6z\u00fc al\u0131p \u00f6b\u00fcr\u00fcne nas\u0131l cevap verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn. \n\u201cG\u00fc\u00e7s\u00fcz (t\u00e2biler) b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderlere): \u201cE\u011fer siz olmasayd\u0131n\u0131z biz elbette m\u00fcmin olurduk!\u201d Ancak sizler bizimle iman aras\u0131na girdiniz, iman etmemize engel oldunuz. K\u00fcf\u00fcr ve ink\u00e2r\u0131 bize g\u00fczel g\u00f6sterdiniz. Biz de size t\u00e2bi olduk. Bunu s\u00f6ylemekten maksatlar\u0131 ise azab\u0131n kendilerine de\u011fil de yaln\u0131zca \u00f6nderlere verilmesini istemeleridir."},{"id":4594,"sura":34,"from_aya":32,"to_aya":32,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"32. \u201cB\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderler) de\u201d bu g\u00fcnahta hepsinin ortak olduklar\u0131n\u0131 bildirerek soru sormak \u00fczere \u201cg\u00fc\u00e7s\u00fcz (tabilere) derler ki: \u201cSize hid\u00e2yet geldikten sonra biz mi\u201d g\u00fcc\u00fcm\u00fczle sizi zorlayarak ve mecbur ederek \u201csizi ondan al\u0131koyduk? Hay\u0131r, siz zaten g\u00fcnahk\u00e2r kimselerdiniz.\u201d Yani bunu kendiniz tercih ettiniz. Yoksa buna mecbur de\u011fildiniz. Biz, size k\u00fcfr\u00fc s\u00fcslemi\u015f olsak bile sizin \u00fczerinizde hi\u00e7bir otoritemiz yoktu."},{"id":4595,"sura":34,"from_aya":33,"to_aya":33,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"33. \u201cG\u00fc\u00e7s\u00fcz (t\u00e2biler) b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayan (\u00f6nderlere) derler ki: \u201cHay\u0131r, gece g\u00fcnd\u00fcz hile (pe\u015findeydiniz). Bize Allah\u2019\u0131 inkar etmemizi ve O\u2019na ortaklar ko\u015fmam\u0131z\u0131 emrediyordunuz.\u201d Yani sizin ba\u015f\u0131m\u0131za getirdi\u011finiz musibet ve bizi sapt\u0131rman\u0131z, gece ve g\u00fcnd\u00fcz haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011funuz hile ve tuzaklar\u0131n bir neticesidir. K\u00fcfr\u00fc bize g\u00fczel g\u00f6sterir, bizi ona \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ve: Do\u011fru olan budur, derdiniz. Hakk\u0131 tenkit eder, onu \u00e7irkin g\u00f6sterir ve onun bat\u0131l oldu\u011funu iddia ederdiniz. Bize kar\u015f\u0131 hileleriniz, kurdu\u011funuz tuzaklar, bizi azd\u0131r\u0131p sapt\u0131r\u0131ncaya, fitneye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcnceye kadar aral\u0131ks\u0131z devam etti.\nKendi aralar\u0131ndaki bu \u015fekilde konu\u015fmalar\u0131n\u0131n, birbirlerine olan nefretlerini ortaya koymalar\u0131ndan ve b\u00fcy\u00fck \u00e7apta pi\u015fmanl\u0131k duymalar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir faydas\u0131 olmayacakt\u0131r. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cAzab\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde hepsi de pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlerler.\u201d Onlardan tart\u0131\u015fanlar azaptan kurtulal\u0131m diye tart\u0131\u015fmaya giri\u015fecekler, ancak kendilerinin zalim ve azab\u0131 hak etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 anlayacaklard\u0131r. \nBu sebepten onlar\u0131n her birisi son derece pi\u015fmanl\u0131k duyacak, hak \u00fczere olmay\u0131, kendisini bu azaba ula\u015ft\u0131ran bat\u0131l\u0131 da terk etmi\u015f olmay\u0131 diye yana yak\u0131la temenni edecektir. Ama bunu i\u00e7lerinde gizleyecekledir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi aleyhlerine ikrarda bulunmaktan dolay\u0131 rezil ve r\u00fcsvay olmaktan korkacaklard\u0131r.\nBununla birlikte k\u0131yametin baz\u0131 safhalar\u0131nda ve cehenneme girecekleri vakit bu pi\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa ortaya koyacaklard\u0131r: \u201cO g\u00fcn (her) zalim ellerini \u0131s\u0131r\u0131p: Ke\u015fke peygamberle birlikte hak yolu tutmu\u015f olsayd\u0131m, der. Eyvah bana, ke\u015fke filan\u0131 dost edinmeseydim...\u201d (el-Furkan, 25\/27-28)\n\u201cDerler ki e\u011fer biz dinleseydik ve akl\u0131m\u0131z\u0131 kullanm\u0131\u015f olsayd\u0131k cehennemlikler aras\u0131nda olmazd\u0131k. B\u00f6ylelikle g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 itiraf edecekler. Allah\u2019\u0131n rahmeti cehennemliklerden uzak olsun!\u201d (el-M\u00fclk, 67\/10-11)\n\u201cBiz, k\u00e2firlerin boyunlar\u0131na demir halkalar ge\u00e7irece\u011fiz.\u201d Zindanda zelil olan mahpuslar\u0131n boynuna prangalar kondu\u011fu gibi bunlara da konacakt\u0131r. Nitekim Y\u00fcce Allah bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO zaman boyunlar\u0131nda halkalar ve zincirler bulunacak, s\u00fcr\u00fcklenecekler, kaynar suda, sonra ate\u015fte yak\u0131lacaklar.\u201d (el-Mumin, 40\/71-72)\n\u201cOnlar yapmakta olduklar\u0131ndan\u201d k\u00fcf\u00fcr, fas\u0131kl\u0131k ve isyanlar\u0131ndan \u201cba\u015fkas\u0131 ile mi cezaland\u0131r\u0131lacaklar?\u201d Bu azap, bu ibretli ceza ve bu demir halkalar onlar\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131n cezas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey midir?"},{"id":4596,"sura":34,"from_aya":34,"to_aya":39,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"34- Biz hangi \u00fclkeye bir uyar\u0131c\u0131 g\u00f6nderdiysek mutlaka oran\u0131n refah i\u00e7inde \u015f\u0131marm\u0131\u015f eleba\u015flar\u0131: \u201cBiz sizinle g\u00f6nderilen \u015feyleri inkar ediyoruz\u201d dediler. \n35- Yine dediler ki: \u201cBizim mal\u0131m\u0131z da evlad\u0131m\u0131z da (sizden) daha \u00e7ok. Biz azaba u\u011frayacak da de\u011filiz.\u201d\n36- De ki: \u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbim, r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine bol verir (diledi\u011fine de) k\u0131sar. Fakat insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu bilmezler.\u201d\n37- Sizi bize yakla\u015ft\u0131racak olan \u015fey, ne mallar\u0131n\u0131zd\u0131r ne de evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z. Aksine kim iman edip salih amel i\u015flerse i\u015fte onlara amellerine kar\u015f\u0131l\u0131k olarak m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 kat kat verilecektir ve onlar, y\u00fcksek k\u00f6\u015fklerde g\u00fcven i\u00e7inde olacaklard\u0131r.\n38- Ayetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlara gelince i\u015fte onlar da azab\u0131n ortas\u0131na konacaklard\u0131r.\n39- De ki: \u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbim, r\u0131zk\u0131 kullar\u0131ndan diledi\u011fine geni\u015fletir (diledi\u011fine de) daralt\u0131r. (Allah yolunda) her ne harcarsan\u0131z O, bu harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yerine ba\u015fkas\u0131n\u0131 verir. O, r\u0131z\u0131k verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r."},{"id":4597,"sura":34,"from_aya":34,"to_aya":34,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"34. Y\u00fcce Allah, peygamberleri yalanlayan \u00f6nceki \u00fcmmetlerin durumunu haber vermektedir ki onlar\u0131n durumu, t\u0131pk\u0131 hali haz\u0131rda peygamberleri Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem\u2019i yalanlayanlar\u0131n durumu gibiydi. \nAllah, herhangi bir \u00fclkeye bir peygamber g\u00f6nderdi mi oran\u0131n refah i\u00e7inde olup \u015f\u0131maran, sahip olduklar\u0131 nimetlerle azan ve onlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc b\u00f6b\u00fcrlenen eleba\u015flar\u0131 onlar\u0131 inkar etmi\u015fler ve k\u00fcfre sapm\u0131\u015flard\u0131r."},{"id":4598,"sura":34,"from_aya":35,"to_aya":35,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"35. Onlar: \u201cBizim mal\u0131m\u0131z da evlad\u0131m\u0131z da\u201d hakka uyanlar\u0131nkinden \u201cdaha \u00e7ok. Biz azaba u\u011frayacak da de\u011filiz\u201d demi\u015flerdir. \nYani bizler, \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra diriltilecek de\u011filiz. Diriltilecek olsak dahi bize d\u00fcnya hayat\u0131nda bunca mal ve evlat veren, \u00e2hirette bize bundan daha fazlas\u0131n\u0131 verecek ve bize azap etmeyecektir."},{"id":4599,"sura":34,"from_aya":36,"to_aya":36,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"36. Allah ise onlara \u015f\u00f6ylece cevap vermektedir: Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n r\u0131zk\u0131 geni\u015fletip yaymas\u0131, sizin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz iddian\u0131n do\u011frulu\u011funa delil de\u011fildir. R\u0131z\u0131k vermek, Allah\u2019\u0131n me\u015f\u00eeetine\/dilemesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, isterse kulunun r\u0131zk\u0131n\u0131 geni\u015fletir, dilerse daralt\u0131r."},{"id":4600,"sura":34,"from_aya":37,"to_aya":37,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"37. \u201cSizi bize yakla\u015ft\u0131racak olan \u015fey, ne mallar\u0131n\u0131zd\u0131r ne de evl\u00e2tlar\u0131n\u0131z.\u201d Onlarla bize yak\u0131n olamazs\u0131n\u0131z. Sizi bize as\u0131l yak\u0131nla\u015ft\u0131ran, peygamberlerin getirdiklerine iman etmek, bu iman\u0131n gere\u011fi olan salih amelleri i\u015flemektir. \u0130\u015fte b\u00f6ylelerinin Allah nezdinde m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 kat kat verilecektir. Bir iyilik, on misli ile, yedi y\u00fcz misli ile hatta Allah\u2019tan ba\u015fka kimsenin bilmedi\u011fi kadar kat fazlas\u0131 ile m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u201cve onlar y\u00fcksek k\u00f6\u015fklerde g\u00fcven i\u00e7inde olacaklard\u0131r.\u201d Alabildi\u011fine y\u00fcksek konaklarda, huzur i\u00e7erisinde, kederlerden, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 lezzet verici \u015feyleri ve arzu duyulan nimetleri buland\u0131racak \u015feylerden, rahats\u0131z edici hususlardan, \u00fcz\u00fcnt\u00fclerden yana g\u00fcven i\u00e7erisinde bulunacaklard\u0131r. Ordan \u00e7\u0131kar\u0131lmak gibi bir korkular\u0131 da olmayacakt\u0131r."},{"id":4601,"sura":34,"from_aya":38,"to_aya":38,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"38. \u201cAyetlerimizi iptal etmek i\u00e7in yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fanlara\u201d bizleri ve peygamberlerimizi \u00e2ciz b\u0131rakmak maksad\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalayan ve yalanlayanlara \u201cgelince i\u015fte onlar da azab\u0131n ortas\u0131na konacaklard\u0131r.\u201d "},{"id":4602,"sura":34,"from_aya":39,"to_aya":39,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"39. Daha sonra Allah, tekrar r\u0131zk\u0131 geni\u015fletenin ve daraltan\u0131n kendisi oldu\u011funu dile getirerek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u015e\u00fcphesiz Rabbim, r\u0131zk\u0131 kullar\u0131ndan diledi\u011fine geni\u015fletir (diledi\u011fine de) daralt\u0131r.\u201d Bu buyru\u011fu tekrarlamas\u0131n\u0131n hikmeti, bundan sonraki buyruklar\u0131 ona ba\u011flamakt\u0131r:\n\u201c(Allah yolunda) her ne harcarsan\u0131z\u201d ister farz, ister m\u00fcstehap olsun, ister akraba, ister kom\u015fu, ister yoksul, ister yetim, isterse de ba\u015fkas\u0131na infak edilmi\u015f olsun \u201cO\u201d yani Y\u00fcce Allah \u201cbu harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n yerine ba\u015fkas\u0131n\u0131 verir.\u201d O halde infakta bulunman\u0131n r\u0131zk\u0131 eksiltece\u011fi vehmine kap\u0131lmay\u0131n. Zira bu, r\u0131zk\u0131 diledi\u011fine geni\u015fletip yayan, diledi\u011fininkini de k\u0131san y\u00fcce Zat\u0131n, infak edene infak etti\u011finin yerine ba\u015fkas\u0131n\u0131 verece\u011fine dair bir vaadidir. \u201cO, r\u0131z\u0131k verenlerin en hay\u0131rl\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d O bak\u0131mdan r\u0131zk\u0131 O\u2019ndan isteyin ve size izlemenizi emretti\u011fi sebepleri de yerine getirin."},{"id":4603,"sura":34,"from_aya":40,"to_aya":42,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"40- O g\u00fcn O, onlar\u0131n hepsini ha\u015fredecek sonra da meleklere \u015f\u00f6yle diyecek: \u201cBunlar size mi ibadet ediyorlard\u0131?\u201d\n41- Melekler diyecekler ki: \u201cTenzih ederiz Seni! Bizim dostumuz onlar de\u011fil, Sensin! Aksine onlar, cinlere ibadet ediyorlard\u0131. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu onlara inan\u0131yorlard\u0131.\u201d\n42- \u201cArt\u0131k bug\u00fcn birbirinize ne bir fayda verme, ne de ondan bir zarar\u0131 savma imkan\u0131na sahip de\u011filsiniz.\u201d Zulmedenlere deriz ki: \u201cHaydi tad\u0131n yalanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z o ate\u015fin azab\u0131n\u0131!\u201d"},{"id":4604,"sura":34,"from_aya":40,"to_aya":41,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"40. \u201cO g\u00fcn O, onlar\u0131n\u201d Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na ibadet edenleri de kendisine ibadet edilen melekleri de \u201chepsini ha\u015fredecek, sonra da\u201d Allah \u201cmeleklere\u201d onlara ibadet edenleri azarlamak amac\u0131yla \u201c\u015f\u00f6yle diyecek: Bunlar size mi ibadet ediyorlard\u0131?\u201d\n41. Melekler ise onlar\u0131n ibadetlerinden uzak olduklar\u0131n\u0131 belirtecekler ve \u201cdiyecekler ki: Tenzih ederiz Seni.\u201d Seni orta\u011f\u0131n yahut dengin bulunmas\u0131ndan tenzih ederiz. \u201cBizim dostumuz onlar de\u011fil, Sensin.\u201d Bizim dost edindi\u011fimiz onlar de\u011fil yaln\u0131z sensin. Bizimle onlar aras\u0131nda herhangi bir ba\u011f yoktur. Bizler seni dost edinmeye muhtac\u0131z. Bu, bizim i\u00e7in bir sorumluluktur. Nas\u0131l olur ba\u015fkalar\u0131n\u0131 bize ibadet etmeye \u00e7a\u011f\u0131rabiliriz? Yahut bizim, Senin yan\u0131n s\u0131ra dost ve ortak edinilmemiz nas\u0131l uygun olabilir ki?\n\u201cAksine onlar\u201d bu m\u00fc\u015frikler \u201ccinlere\u201d yani \u015feytanlara \u201cibadet ediyorlard\u0131.\u201d \u015eeytanlar, gerek bizlere gerek bizden ba\u015fkalar\u0131na ibadet etmeyi emrederlerdi, onlar da bu hususta \u015feytanlara itaat ederlerdi. \u0130\u015fte bu itaatleri de ibadettir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ibadet, itaat demektir. Nitekim Allah, kendisi ile birlikte ba\u015fka il\u00e2hlar edinen herkese hitaben \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cEy Ademo\u011fullar\u0131! \u015eeytana ibadet etmeyin, \u00e7\u00fcnk\u00fc o sizin apa\u00e7\u0131k bir d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131zd\u0131r, bana ibadet edin, demedim mi? Dosdo\u011fru yol da budur.\u201d (Y\u00e2s\u00een, 36\/60-61)\n\u201cBunlar\u0131n \u00e7o\u011fu onlara inan\u0131yorlard\u0131.\u201d Cinleri tasdik ediyor, onlara itaat ediyorlard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc iman, itaati ve emre uymay\u0131 gerektiren bir \u015fekilde tasdik etmek demektir. "},{"id":4605,"sura":34,"from_aya":42,"to_aya":42,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"42. Melekler, kendilerine ibadet edenlerden bu \u015fekilde uzak olduklar\u0131n\u0131 belirttikten sonra Y\u00fcce Allah da onlara hitaben \u015f\u00f6yle buyuracakt\u0131r: \u201cArt\u0131k bug\u00fcn birbirinize ne bir fayda verme, ne de ondan bir zarar\u0131 savma imkan\u0131na sahip de\u011filsiniz.\u201d Aran\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn ba\u011flar kopmu\u015f ve ili\u015fkiler bitmi\u015ftir. K\u00fcf\u00fcr ve isyan ile kendi kendilerine \u201czulmedenlere\u201d onlar\u0131 cehenneme soktuktan sonra \u201cdiyece\u011fiz ki: Haydi tad\u0131n yalanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z o ate\u015fin azab\u0131n\u0131.\u201d Bug\u00fcn bu ate\u015fi g\u00f6zlerinizle g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz ve i\u00e7ine de girdiniz. Bu, onu yalanlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in buraya girmenize sebep olacak \u015feylerden ka\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan dolay\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131za uygun bir cezad\u0131r. "},{"id":4606,"sura":34,"from_aya":43,"to_aya":45,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"43- \u00c2yetlerimiz onlara apa\u00e7\u0131k deliller halinde okundu\u011funda dediler ki: \u201cBu, ancak atalar\u0131n\u0131z\u0131n ibadet edegeldi\u011fi \u015feylerden sizi al\u0131koymak isteyen bir adamd\u0131r.\u201d Yine dediler ki: \u201cBu (Kur'\u00e2n) da uydurulmu\u015f bir yalandan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.\u201d K\u00e2fir olanlar hak kendilerine geldi\u011finde onun i\u00e7in: \u201cBu, ancak apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr\u201d dediler.\n44- Halbuki biz, (Kur'\u00e2n\u2019dan \u00f6nce) onlara okuyacaklar\u0131 bir kitap vermemi\u015ftik. Senden \u00f6nce onlara bir uyar\u0131c\u0131 da g\u00f6ndermemi\u015ftik.\n45- Onlardan \u00f6ncekiler de yalanlam\u0131\u015ft\u0131 ki bunlar, onlara verdiklerimizin onda birine bile ula\u015famam\u0131\u015flard\u0131r. Onlar peygamberlerimi yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Peki, benim (yalanlamalar\u0131na verdi\u011fim) cevap nas\u0131lm\u0131\u015f!?"},{"id":4607,"sura":34,"from_aya":43,"to_aya":43,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"43. Y\u00fcce Allah, kendisinin apa\u00e7\u0131k \u00e2yetleri m\u00fc\u015friklere okundu\u011funda onlar\u0131n tak\u0131nd\u0131klar\u0131 halleri bize haber vermektedir. \u015e\u00f6yle ki her t\u00fcrl\u00fc hayr\u0131 g\u00f6steren, her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyan, kendilerine ula\u015fan nimetlerin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc, il\u00e2h\u00ee l\u00fctuflar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fc olan, iman ve tasdik ile kar\u015f\u0131lanmalar\u0131, itaat ve teslimiyet ile kabul edilmeleri gereken kat\u2019i delil ve belgeler geldi\u011finde onlar, gerekenin tam aksi ile kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler ve bunlar\u0131 kendilerine getireni yalanlayarak \u015f\u00f6yle dediler: \n\u201cBu, ancak atalar\u0131n\u0131z\u0131n ibadet edegeldi\u011fi \u015feylerden sizi al\u0131koymak isteyen bir adamd\u0131r.\u201d Onun sizlere dininizi Allah\u2019a halis k\u0131lman\u0131z\u0131 emretmekten g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc maksad\u0131, kendilerini tazim etti\u011finiz ve izlerinden gitti\u011finiz atalar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e2detlerini terk etmenizdir. B\u00f6ylece onlar, sap\u0131k kimselerin s\u00f6yledikleri s\u00f6zlere dayanarak hakk\u0131 reddettiler. Bu konuda herhangi bir delil ya da delile benzer bir \u015fey dahi sunamad\u0131lar. Zira peygamberler sap\u0131klara hakka t\u00e2bi olmay\u0131 emrettikleri vakit onlar\u0131n, arkalar\u0131ndan gittikleri atalar\u0131n\u0131n bu yol \u00fczere olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmelerinin delil olabilecek taraf\u0131 neresi!? Bu, ak\u0131ls\u0131zl\u0131k ve sap\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine dayanarak hakk\u0131n reddedilmesidir. Nitekim reddedilen b\u00fct\u00fcn hak hususlar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn takdirde onlar\u0131n bu yolla reddedildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hak ancak m\u00fc\u015frik, her t\u00fcrl\u00fc etkinli\u011fi zaman\u0131n eseri kabul eden filozof, sabi\u00ee, Allah\u2019\u0131n dinini ink\u00e2r edip onun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan sap\u0131klar\u0131n s\u00f6zlerine dayan\u0131larak rededilegelmi\u015ftir. B\u00f6yle kimseler, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcne kadar hakk\u0131 reddeden herkesin uydu\u011fu birer \u00f6rnektir.\nAtalar\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 delil g\u00f6sterip onlar\u0131n fiillerini, peygamberlerin getirdikleri hakk\u0131 reddetmek i\u00e7in gerek\u00e7e g\u00f6stermelerinin ard\u0131ndan bir de hakka dil uzatt\u0131lar ve: \u201cBu (Kur'\u00e2n), uydurulmu\u015f bir yalandan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir\u201d dediler. Yani bu, bunu bize getiren adam\u0131n uydurdu\u011fu bir yalandan ibarettir. \u201cK\u00e2fir olanlar hak kendilerine geldi\u011finde onun i\u00e7in: \u201cBu, ancak apa\u00e7\u0131k bir b\u00fcy\u00fcd\u00fcr\u201d dediler.\u201d Hakk\u0131 yalanlamak ve ak\u0131ls\u0131zlara yollar\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu g\u00f6stermek maksad\u0131 ile: Bu, herkes taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclebilecek bir sihirdir, dediler."},{"id":4608,"sura":34,"from_aya":44,"to_aya":44,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"44. Allah, hakk\u0131 nas\u0131l reddettiklerini, s\u00f6zlerinin delil olmak \u015f\u00f6yle dursun \u015f\u00fcphe uyand\u0131rabilecek derecede bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra onlar\u0131n -bir kimse lehlerine delil getirmek isteyecek olsa bile- hi\u00e7bir dayanaklar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kesinlikle esas alacaklar\u0131 bir temelin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cHalbuki biz, (Kur'\u00e2n\u2019dan \u00f6nce) onlara\u201d kendilerine dayanak olsun diye \u201cokuyacaklar\u0131 bir kitap vermemi\u015ftik. Senden \u00f6nce onlara bir uyar\u0131c\u0131 da g\u00f6ndermemi\u015ftik.\u201d ki o uyar\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131ndan sahip olduklar\u0131 bilgilere dayanarak senin kendilerine getirmi\u015f oldu\u011fun bu hakk\u0131 reddedeler. Yanlar\u0131nda bilgi de yoktur, bilgiden bir k\u0131r\u0131nt\u0131 da yoktur."},{"id":4609,"sura":34,"from_aya":45,"to_aya":45,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"45. Daha sonra Y\u00fcce Allah, kendilerinden \u00f6nce gelip de peygamberleri yalanlayan \u00fcmmetlerin ba\u015flar\u0131na geleni hat\u0131rlatarak onlar\u0131 uyarmakta ve \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlardan \u00f6ncekiler de yalanlam\u0131\u015ft\u0131 ki bunlar\u201d yani \u015fu muhataplar \u201conlara\u201d kendilerinden \u00f6nceki \u00fcmmetlere \u201cverdiklerimizin onda birine bile ula\u015famam\u0131\u015flard\u0131r. Onlar peygamberlerimi yalanlam\u0131\u015flard\u0131. Peki, benim (yalanlamalar\u0131na verdi\u011fim) cevap nas\u0131lm\u0131\u015f?\u201d Yani onlar\u0131n bu yapt\u0131klar\u0131n\u0131 reddedi\u015fim, cezaland\u0131r\u0131\u015f\u0131m nas\u0131lm\u0131\u015f? \nAllah \u00f6nceki \u00fcmmetlere nas\u0131l ibretlik cezalar verdi\u011fini bize bildirmi\u015f bulunmaktad\u0131r. Nitekim kimisini suda bo\u011fmu\u015ftur, kimisini k\u0131s\u0131r r\u00fczgarla, kimisini \u00e7\u0131\u011fl\u0131kla, kimisini sars\u0131nt\u0131 ile, kimisini yerin dibine ge\u00e7irmekle, kimisinin \u00fczerine de g\u00f6kten ufak ta\u015flar ya\u011fd\u0131ran f\u0131rt\u0131nalar g\u00f6ndermekle hel\u00e2k etmi\u015ftir.\nO halde ey yalanlay\u0131c\u0131lar! Yalanlamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten sak\u0131n\u0131n. Yoksa sizden \u00f6ncekileri azap yakalad\u0131\u011f\u0131 gibi sizi de yakalar ve onlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelen musibet sizin de ba\u015f\u0131n\u0131za gelir."},{"id":4610,"sura":34,"from_aya":46,"to_aya":50,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"46- De ki: \u201cBen size ancak bir tek \u00f6\u011f\u00fct veriyorum: Allah i\u00e7in iki\u015fer iki\u015fer ve teker teker kalk\u0131n, sonra da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. (G\u00f6receksiniz ki) arkada\u015f\u0131n\u0131zda delilikten eser yoktur. O, ancak \u015fiddetli bir azab\u0131n \u00f6ncesinde sizi (uyarmak g\u00f6nderilmi\u015f) i\u00e7in bir uyar\u0131c\u0131d\u0131r.\u201d\n47- De ki: \u201cSizden istedi\u011fim herhangi bir \u00fccret varsa o, sizin olsun. Benim m\u00fck\u00e2fat\u0131m\u0131 vermek, ancak Allah\u2019a aittir. O, her \u015feye \u015fahittir.\u201d\n48- De ki: \u201cRabbim, hakk\u0131 (bat\u0131l\u0131n \u00fczerine) at\u0131p ortaya koyar. O, gaybleri \u00e7ok iyi bilendir.\u201d\n49- De ki: \u201cHak geldi. Art\u0131k bat\u0131l, ne yeniden gelebilir ne de eski haline d\u00f6nebilir.\u201d\n50- De ki: \u201cE\u011fer ben sapm\u0131\u015fsam ancak kendi aleyhime sapm\u0131\u015f olurum. E\u011fer do\u011fru yoldaysam bu da Rabbimin bana vahyettikleri sayesindedir. \u015e\u00fcphesiz O, her \u015feyi i\u015fitendir, pek yak\u0131nd\u0131r.\u201d "},{"id":4611,"sura":34,"from_aya":46,"to_aya":46,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"46. Ey Peygamber! \u015eu inatc\u0131, yalanlay\u0131c\u0131, hakk\u0131 red etmek, onu yalanlamak i\u00e7in u\u011fra\u015fan, onu getirene dil uzatarak tenkid etmeye kalk\u0131\u015fan kimselere \u201cde ki: Ben size ancak bir tek \u00f6\u011f\u00fct veriyorum.\u201d Ben, size tek bir hususu tavsiye ediyor ve onu izlemenizi \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyorum. Bu da insafl\u0131 bir yoldur. Herhangi bir sebep ve gerek\u00e7e olmaks\u0131z\u0131n s\u00f6zlerime uymaya ve g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi terk etmeye \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131yorum. Size \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcm \u015fudur:\n\u201cAllah i\u00e7in iki\u015fer iki\u015fer, teker teker kalk\u0131n.\u201d Yani gayretle, do\u011fruya t\u00e2bi olmak isteyerek, Allah i\u00e7in ihl\u00e2s ile hep birlikte kalk\u0131p bu hususta m\u00fczakere edin. Bir de bu hususta herkes, tek tek kalk\u0131p kendi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. Bu \u015fekilde Allah i\u00e7in birer birer, iki\u015fer iki\u015fer kalk\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz akl\u0131n\u0131z\u0131 kullan\u0131r, iyice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcz\u00fcn halini incelerseniz: Acaba o deli mi? S\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131nda, niteliklerinde delilere yak\u0131\u015fan \u00f6zellikleri var m\u0131? Yoksa o, \u00f6n\u00fcn\u00fczde sizi bekleyen \u00e7etin azab\u0131 haber vererek, size zarar\u0131 olacak hususlar\u0131 bildirerek sizi uyaran do\u011fru s\u00f6zl\u00fc bir peygamber mi? \nE\u011fer bu \u00f6\u011f\u00fcd\u00fc kabul edecek ve gere\u011fini yerine getirecek olsalard\u0131, Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in deli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 herkesten daha ileri derecede g\u00f6r\u00fcrlerdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun hali, bak\u0131\u015flar\u0131 ile hareketleri ile konu\u015fmalar\u0131 ile delilerin halini and\u0131rmamaktad\u0131r. Aksine o, hali g\u00fczel, tav\u0131rlar\u0131 y\u00fcce bir kimsedir. Edebi, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve vakar\u0131 ile insanlar\u0131n en m\u00fckemmelidir. Onun bu tav\u0131rlar\u0131, ancak en ak\u0131ll\u0131 kimselerin g\u00f6sterebilecekleri tav\u0131rlard\u0131r.\nDi\u011fer taraftan fasih s\u00f6zleri, g\u00fczel laf\u0131zlar\u0131, kalpleri g\u00fcven ve iman ile dolduran kelimeleri, ruhlar\u0131 ar\u0131nd\u0131ran, kalpleri temizleyen, \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee de\u011ferlere sevkeden, g\u00fczel meziyetleri te\u015fvik eden, k\u00f6t\u00fc ve baya\u011f\u0131 huylardan al\u0131koymaya \u00e7al\u0131\u015fan s\u00f6zleri \u00fczerinde iyiden iyiye d\u00fc\u015f\u00fcnecek olurlarsa; konu\u015ftu\u011fu vakit g\u00f6zlerin kendisine heybetle, tazimle, sayg\u0131 ile bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlayacak olurlarsa onun s\u00f6zlerinin, delilerin sa\u00e7malar\u0131na, onlar\u0131n anlams\u0131z ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011fr\u0131\u015fmalar\u0131na ve hallerine uygun s\u00f6zlerine benzeyip benzemedi\u011fini iyice anlarlar. \nPeygamberin hallerini ve maksatlar\u0131n\u0131 iyice d\u00fc\u015f\u00fcnen herkes, onun Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00e7ok iyi anlar. \u0130ster tek ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn, ister ba\u015fkas\u0131 ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. Onun ger\u00e7ekten Allah\u2019\u0131n ras\u00fbl\u00fc, hakiki bir peygamberi oldu\u011funu anlar. \u00d6zellikle de ilk muhataplar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, onlar\u0131n i\u00e7inden biri idi. Onu, ge\u00e7mi\u015fi ile gelece\u011fi ile \u00e7ok iyi tan\u0131yorlard\u0131."},{"id":4612,"sura":34,"from_aya":47,"to_aya":47,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"47. Di\u011fer taraftan insanlar\u0131 hakka davet edene t\u00e2bi olmaktan al\u0131koyan bir husus daha vard\u0131r. O da \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 kabul eden kimselerden mal almas\u0131 ve davetine kar\u015f\u0131l\u0131k bir \u00fccret istemesidir. Y\u00fcce Allah, Ras\u00fbl\u00fcn\u00fcn b\u00f6yle bir konuma d\u00fc\u015fmekten de m\u00fcnezzeh oldu\u011funu beyan ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\u201cDe ki: Sizden\u201d hakka t\u00e2bi olman\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k \u201cistedi\u011fim herhangi bir \u00fccret varsa o, sizin olsun.\u201d Sizi \u015fahit tutuyorum ki o \u00fccret -e\u011fer \u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu ise- sizin olsun, ben istemiyorum. \u201cBenim m\u00fck\u00e2fat\u0131m\u0131 vermek, ancak Allah\u2019a aittir. O, her \u015feye \u015fahittir.\u201d O\u2019nun ilmi benim neye davet etti\u011fimi de ku\u015fatm\u0131\u015ft\u0131r. O nedenle e\u011fer ben, yalan s\u00f6yl\u00fcyor isem cezas\u0131 gelip beni bulacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde O, sizin amellerinizi de g\u00f6rmektedir. Amellerinizi kaydedecek, sonra da size onlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verecektir."},{"id":4613,"sura":34,"from_aya":48,"to_aya":48,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"48. Allah hakk\u0131n do\u011frulu\u011funa, bat\u0131l\u0131n da bat\u0131l oldu\u011funa delil olan apa\u00e7\u0131k belgeleri beyan ettikten sonra, kanununun ve \u00e2detinin \u015fu oldu\u011funu belirtmektedir: \u201cRabbim, hakk\u0131 (bat\u0131l\u0131n \u00fczerine) at\u0131p ortaya koyar.\u201d Bir ba\u015fka yerde \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cBiz hakk\u0131 bat\u0131l \u00fczerine atar\u0131z da hak, onun beynini darmada\u011f\u0131n eder. Bir de bakm\u0131\u015fs\u0131n ki can\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f bile!\u201d (el-Enbiy\u00e2, 21\/18) \n\u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, burada hakk\u0131 beyan etmi\u015f ve bu hak ile yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n iddialar\u0131n\u0131 -ibret alanlara ibret, d\u00fc\u015f\u00fcnenlere de bir bir delil olacak \u015fekilde- \u00e7\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015f bulunmaktad\u0131r. Yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n s\u00f6zlerinin nas\u0131l \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, yalan s\u00f6ylediklerinin ve inatlar\u0131n\u0131n nas\u0131l a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, hakk\u0131n nas\u0131l galip gelip parlak bir \u015fekilde ortaya kondu\u011funu, bat\u0131l\u0131n ise \u00e7\u00fcr\u00fcy\u00fcp yok oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.\nBu ise \u201cgaybleri \u00e7ok iyi bilen\u201d, kalplerdeki vesvese ve \u015f\u00fcpheleri, buna nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fini ve bunlar\u0131 bertaraf eden delilleri \u00e7ok iyi bilenin a\u00e7\u0131klamalar\u0131 sayesindedir. O, bunlar\u0131 kullar\u0131na \u00f6\u011fretiyor ve onlara beyan ediyor. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":4614,"sura":34,"from_aya":49,"to_aya":49,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"49. \u201cDe ki: Hak geldi\u201d yani \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flad\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00fcne\u015f gibi par\u0131ldamakta ve hakimiyeti sa\u011flam\u0131\u015f bulunmakta. \u201cArt\u0131k bat\u0131l, ne yeniden gelebilir ne de eski haline d\u00f6nebilir.\u201d Art\u0131k yok olup gitti ve i\u015fi bitti, hakimiyeti sona erdi. Yeniden bir \u015fey de var edemez, geri de getiremez."},{"id":4615,"sura":34,"from_aya":50,"to_aya":50,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"50. Ras\u00fbl\u00fcn daveti sayesinde hak a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen yalanlayanlar, onun sap\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yleyince o, onlara hakk\u0131 haber verip a\u00e7\u0131klad\u0131 ve kendisine kar\u015f\u0131 durmaktan aciz olduklar\u0131n\u0131 belirtti. Kendisini sap\u0131kl\u0131kla itham etmelerinin hakka hi\u00e7bir \u015fekilde zarar veremeyece\u011fini, getirdi\u011fi hakk\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde bertaraf edemeyece\u011fini onlara haber verdi. \u015e\u00f6yle ki o -h\u00e2\u015f\u00e2- sap\u0131tm\u0131\u015f ise -ki bu tart\u0131\u015fma esnas\u0131nda kar\u015f\u0131 taraf\u0131n seviyesine inme kabilindendir- kendi aleyhine sap\u0131tm\u0131\u015f olur. Yani sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zarar\u0131 yaln\u0131z kendisinedir. Bu zarar onu a\u015f\u0131p ba\u015fkas\u0131na ge\u00e7mez.\n\u201cE\u011fer do\u011fru yoldaysam bu da\u201d hid\u00e2yet ve do\u011fru yolda olu\u015fum benden, benim kendi g\u00fcc\u00fcmden kaynaklanan bir \u015fey de\u011fildir. Benim hid\u00e2yet bulu\u015fum ancak \u201cRabbimin bana vahyettikleri sayesindedir.\u201d Benden ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hid\u00e2yet kayna\u011f\u0131 O\u2019ndan oldu\u011fu gibi, benim hid\u00e2yetimin kayna\u011f\u0131 da O\u2019ndand\u0131r.\n\u201c\u015e\u00fcphesiz O\u201d benim Rabbim, b\u00fct\u00fcn s\u00f6zleri ve sesleri \u201ci\u015fitendir\u201d, kendisine dua eden, kendisinden bir \u015feyler isteyen ve kendisine ibadet eden kimselere de \u201cpek yak\u0131nd\u0131r.\u201d"},{"id":4616,"sura":34,"from_aya":51,"to_aya":54,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"51- Deh\u015fete kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda onlar\u0131 bir g\u00f6rsen! Art\u0131k ka\u00e7\u0131p kurtulma imkan\u0131 yoktur ve yak\u0131n bir yerden yakalanm\u0131\u015flard\u0131r.\n52- \u201cO\u2019na iman ettik\u201d derler. Ama uzak bir yerden (i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra) iman\u0131 elde etmeleri ne m\u00fcmk\u00fcn!\n53- Halbuki \u00f6nceden onu inkar etmi\u015flerdi. \u00dcstelik uzak bir yerden g\u00f6rmedikleri bir \u015feye ta\u015f at\u0131yor\/rastgele tahminlerde bulunuyorlard\u0131.\n54- Daha \u00f6nceden benzerlerine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi onlar ile arzulad\u0131klar\u0131 \u015feyler aras\u0131na da bir engel konmu\u015ftur. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, derin bir \u015f\u00fcphe i\u00e7erisinde idiler."},{"id":4617,"sura":34,"from_aya":51,"to_aya":51,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"51. Y\u00fcce Allah, \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: Ey Peygamber ve daha sonra senin g\u00f6revini ifa etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olanlar! \u201cDeh\u015fete kap\u0131ld\u0131klar\u0131nda onlar\u0131\u201d azab\u0131, peygamberlerin kendilerine haber verdi\u011fi ve yalan kabul ettikleri \u015feyleri g\u00f6recekleri vakit \u015fu yalanlay\u0131c\u0131lar\u0131n hallerini \u201cbir g\u00f6rsen!\u201d \u00c7ok deh\u015fetli ve korkun\u00e7 bir manzara ile, g\u00f6r\u00fclmesine tahamm\u00fcl edilemeyecek son derece zorlu bir hal ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131n! Bu, onlar i\u00e7in azab\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olaca\u011f\u0131 vakittir. \u201cArt\u0131k\u201d onlar i\u00e7in \u201cka\u00e7\u0131p kurtulma imkan\u0131\u201d ka\u00e7\u0131p s\u0131\u011f\u0131nacaklar\u0131 bir yer \u201cyoktur ve yak\u0131n bir yerden yakalanm\u0131\u015flard\u0131r.\u201d Bu yakalanacaklar\u0131 yer, azap yerinden uzak olmayacakt\u0131r. Aksine onlar yakalanacak ve arkas\u0131ndan hemen ate\u015fe at\u0131lacaklard\u0131r."},{"id":4618,"sura":34,"from_aya":52,"to_aya":52,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"52. \u0130\u015fte bu durumda iken \u201cO\u2019na iman ettik\u201d Allah'a ve daha \u00f6nce yalanlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyleri tasdik ediyoruz \u201cderler. Ama uzak bir yerden (i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra) iman\u0131 elde etmeleri ne m\u00fcmk\u00fcn!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar ile iman aras\u0131na engel konulmu\u015ftur. B\u00f6yle bir durumda iman etmeleri art\u0131k imk\u00e2ns\u0131z bir haldir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu vakit (d\u00fcnyada) iman etmi\u015f olsalard\u0131, elbette o, kabul edilebilir bir iman olurdu."},{"id":4619,"sura":34,"from_aya":53,"to_aya":53,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"53. Ama \u201c\u00f6nceden onu inkar etmi\u015flerdi. \u00dcstelik uzak bir yerden g\u00f6rmedikleri bir \u015feye ta\u015f at\u0131yor\/rastgele tahminlerde bulunuyorlard\u0131.\u201d Hakk\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in bat\u0131l iddia ve iftiralarda bulunuyorlard\u0131. Ancak uzak bir yerden at\u0131\u015f yapan kimsenin hedefini isabet ettirmesi imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu gibi onlar\u0131n da b\u00f6yle bir \u015feyi isabet ettirmelerine imk\u00e2n yoktu. \u0130\u015fte bat\u0131l\u0131n hakka galip gelmesi yahut onu ortadan kald\u0131rmas\u0131 da imk\u00e2ns\u0131z bir \u015feydir. Hakk\u0131n bat\u0131l\u0131 fark etmemesi halinde bat\u0131l\u0131n bir hamlesi olabilir; fakat hak ortaya \u00e7\u0131k\u0131p bat\u0131la kar\u015f\u0131 durdu mu onu ortadan kald\u0131r\u0131r."},{"id":4620,"sura":34,"from_aya":54,"to_aya":54,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"54. \u201cDaha \u00f6nce benzerlerine yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi\u201d yani \u00f6nceki \u00fcmmetler hel\u00e2k edilecekleri vakit nas\u0131l arzu ettikleri \u015feylere ula\u015fmalar\u0131na engel olundu ise \u201cbunlar ile arzulad\u0131klar\u0131 \u015feyler aras\u0131na da\u201d istedikleri zevkler, evlat, mallar, hizmet\u00e7iler, askerler vb. aras\u0131na \u201cbir engel konmu\u015ftur.\u201d Art\u0131k amelleri ile ba\u015fba\u015fa kalm\u0131\u015flard\u0131r. Huzura t\u0131pk\u0131 yarat\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi tek tek gelecekler ve daha \u00f6nce kendilerine verilen nimetleri geride b\u0131rakm\u0131\u015f olacaklard\u0131r. \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar derin bir \u015f\u00fcphe i\u00e7inde idiler.\u201d \u015e\u00fcphe do\u011furan, kalpleri rahats\u0131z eden teredd\u00fctlere kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in iman etmediler. \u0130man etmemek noktas\u0131nda mazeretlerinin kabul edilmesini isteyecekleri vakit de mazeretleri kabul edilmeyecektir."},{"id":4621,"sura":34,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"Sebe\u2019 S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir.\nAllah\u2019a hamd-u sen\u00e2lar olsun. Minnet duygular\u0131m\u0131z O\u2019nad\u0131r, l\u00fctuf O\u2019ndand\u0131r, yard\u0131mc\u0131m\u0131z O\u2019dur, O\u2019na tevekk\u00fcl ederiz ve O\u2019na g\u00fcveniriz."}]}