{"result":[{"id":6193,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"59- HA\u015eR S\u00dbRES\u0130"},{"id":6194,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0645\u0643\u0627\u0646 \u0646\u0632\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"(Medine\u2019de inmi\u015ftir. 24 \u00e2yettir)"},{"id":6195,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0627\u0644\u0628\u0633\u0645\u0644\u0629","text":"Rahm\u00e2n ve Rah\u00eem Allah\u2019\u0131n ad\u0131 ile."},{"id":6196,"sura":59,"from_aya":1,"to_aya":17,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"1- G\u00f6klerde ve yerde ne varsa hepsi Allah\u2019\u0131 tesbih eder. O Az\u00eezdir, Hak\u00eemdir.\n2- Kitap ehlinden olan kafirleri, ilk s\u00fcrg\u00fcnde yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karan O\u2019dur. Siz onlar\u0131n \u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 sanm\u0131yordunuz. Onlar da kalelerinin kendilerini Allah\u2019a kar\u015f\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorlard\u0131. Ama Allah onlara hi\u00e7 hesaba katmad\u0131klar\u0131 bir taraftan geldi ve kalplerine korku sald\u0131. (\u00d6yle ki) evlerini hem kendileri kendi elleri ile tahrip ediyorlard\u0131 hem de m\u00fc\u2019minlere (tahrip ettiriyorlard\u0131). O halde ibret al\u0131n, ey basiret sahipleri!\n3- E\u011fer Allah, onlar hakk\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn\u00fc yaz\u0131p takdir etmemi\u015f olsa idi, onlar\u0131 elbette d\u00fcnyada azaba u\u011frat\u0131rd\u0131. Bununla birlikte onlar i\u00e7in \u00e2hirette ate\u015f azab\u0131 vard\u0131r.\n4- Bunun sebebi onlar\u0131n Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne muhalefet etmeleridir. Kim Allah\u2019a muhalefet ederse (bilsin ki) Allah cezas\u0131 pek \u00e7etin oland\u0131r.\n5- Herhangi bir hurma a\u011fac\u0131n\u0131 kesmeniz yahut onu k\u00f6kleri \u00fczere dikili b\u0131rakman\u0131z, hep Allah\u2019\u0131n izni dahilinde olmu\u015ftur ve bu, Allah'\u0131n f\u00e2s\u0131klar\u0131 al\u00e7altmas\u0131 i\u00e7indir.\n6- Allah\u2019\u0131n onlar(\u0131n mallar\u0131n)dan Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne verdi\u011fi feye\/ganimete gelince siz, onun i\u00e7in ne at ko\u015fturdunuz ne de deve. Fakat Allah, peygamberlerini diledi\u011fi kimselere hakim k\u0131lar. Allah, her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.\n7- Allah\u2019\u0131n (sava\u015fs\u0131z fethedilen) \u00fclkelerin ahalisinden Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne verdi\u011fi fey\/ganimet; Allah\u2019a, Peygambere, akrabalara, yetimlere, yoksullara ve yolda kalm\u0131\u015flara aitir. Bu, o (fey) i\u00e7inizden zengin olanlar aras\u0131nda d\u00f6n\u00fcp dola\u015fan (ve yosullar\u0131n istifade edemedi\u011fi bir servet) olmas\u0131n diyedir. Peygamber size ne verirse onu al\u0131n, neyi yasaklarsa ondan da uzak durun ve Allah\u2019tan korkup sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, cezas\u0131 \u00e7ok \u00e7etin oland\u0131r.\n8- (O fey), yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p mallar\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan, Allah\u2019\u0131n l\u00fctuf ve r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyen, Allah\u2019a ve Peygamberine destek olan fakir muhacirlerindir. \u0130\u015fte onlar (\u00f6z\u00fc s\u00f6z\u00fc) do\u011fru olanlar\u0131n ta kendileridir.\n9- Onlar(\u0131n hicretinden) \u00f6nce Medine\u2019ye yerle\u015fip iman\u0131 da kalplerine yerle\u015ftirenler, kendilerine hicret edenleri severler ve onlara verilenlerden dolay\u0131 i\u00e7lerinde bir \u00e7ekememezlik duymazlar. Kendileri ihtiya\u00e7 i\u00e7inde olsalar dahi (din karde\u015flerini) kendilerine tercih ederler. Kim nefsinin cimrili\u011finden korunursa i\u015fte onlar, kurtulu\u015fa erenlerin ta kendileridir.\n10- Onlardan sonra gelenler derler ki: \u201cRabbimiz! Bizi ve bizden \u00f6nce iman etmi\u015f olan karde\u015flerimizi ba\u011f\u0131\u015fla! Kalplerimizde iman edenlere kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir kin b\u0131rakma! Rabbimiz! \u015e\u00fcphesiz Sen \u00e7ok \u015fefkatlisin, pek merhametlisin.\u201d\n11- G\u00f6rd\u00fcn m\u00fc o m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k edenleri(n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131)? Onlar, Kitap ehlinden k\u00e2fir olan karde\u015flerine \u015f\u00f6yle derler: \u201cE\u011fer siz (yurdunuzdan) \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rsan\u0131z andolsun biz de sizinle beraber \u00e7\u0131kar\u0131z. Sizin aleyhinizde hi\u00e7bir kimseye asla itaat etmeyiz ve e\u011fer size sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131rsa kesinlikle size yard\u0131m ederiz.\u201d Halbuki Allah \u015fahitlik eder ki onlar, kesinlikle yalanc\u0131d\u0131rlar.\n12- E\u011fer onlar (yurtlar\u0131ndan) \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rlarsa andolsun ki onlarla birlikte \u00e7\u0131kmazlar. E\u011fer onlara sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131rsa onlara yard\u0131m etmezler. Onlara yard\u0131m etseler bile kesinlikle gerisin geri ka\u00e7arlar, sonra kendilerine de yard\u0131m edilmez.\n13- \u0130\u00e7lerinde size kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 korku, Allah korkusundan \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Bu da onlar\u0131n anlamayan bir topluluk olmalar\u0131ndand\u0131r.\n14- Onlar sizinle toplu olarak (y\u00fcz y\u00fcze) de\u011fil de ancak korunakl\u0131 \u015fehirlerde yahut da surlar\u0131n arkas\u0131ndan sava\u015f\u0131rlar. Kendi aralar\u0131ndaki sava\u015flar\u0131 \u015fiddetlidir. Sen onlar\u0131 birlik i\u00e7inde san\u0131rs\u0131n; ama kalpleri darmada\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r. Bu, onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanmayan bir topluluk olmalar\u0131ndand\u0131r.\n15- (Bu yahudilerin durumu) kendilerinden yak\u0131n bir zaman \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131n\u0131n vebalini tatm\u0131\u015f olanlar\u0131n durumu gibidir. Onlar i\u00e7in (ahirette) can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.\n16- (O m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n durumu da) \u015feytan\u0131n durumu gibidir. Zira o, insana: \u201cK\u00e2fir ol\u201d der. O k\u00e2fir olunca da: \u201cBen senden uza\u011f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019tan korkar\u0131m\u201d der.\n17- Nihayet ikisinin de \u00e2k\u0131beti, i\u00e7inde ebedi kalmak \u00fczere ate\u015fe girmek olur. \u0130\u015fte zalimlerin cezas\u0131 da budur."},{"id":6197,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062a\u0645\u0647\u064a\u062f \u0644\u0644\u0622\u064a\u0627\u062a","text":"\nBu s\u00fbreye Ben\u00ee Nadir s\u00fbresi de denmektedir. Bunlar, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019in peygamberli\u011fi s\u0131ras\u0131nda Medine yak\u0131nlar\u0131nda bulunan yahudilerden b\u00fcy\u00fck bir kesim idiler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e peygamberlik verilip de Medine\u2019ye hicret edince bunlar da di\u011fer k\u00e2fir olan yahudiler gibi k\u00e2fir oldular.\nPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem Medine\u2019de kom\u015fusu olan yahudi kesimlerle antla\u015fmalar yapt\u0131. Bedir gazvesinden alt\u0131 ay civar\u0131nda bir s\u00fcre sonra Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onlar\u0131n bulunduklar\u0131 yerlere gitti ve Amr b. Umeyye ed-Damri\u2019nin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Kilab o\u011fullar\u0131na mensup ki\u015filerin diyetini \u00f6demesi i\u00e7in (aralar\u0131ndaki antla\u015fma gere\u011fi) kendisine yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131n\u0131 istedi. \nOnlar: Olur, yard\u0131m ederiz, ey Ebu\u2019l-Kas\u0131m. \u015eurada bir s\u00fcre otur da senin iste\u011fini yerine getirelim, dediler. Bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekilip ba\u015fba\u015fa verdiler. \u015eeytan da haklar\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f olan bedbahtl\u0131k ferman\u0131n\u0131 onlara s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterdi. Kendi aralar\u0131nda Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e suikast karar\u0131 al\u0131p \u015f\u00f6yle dediler: \u201cSizden kim \u015fu de\u011firmen ta\u015f\u0131n\u0131 al\u0131r da yukar\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p onu ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerine atarak kafas\u0131n\u0131 par\u00e7alar?\u201d \nAralar\u0131nda en bedbaht ki\u015fi olan Amr b. Cahh\u00e2\u015f: Ben yapar\u0131m, dedi. Sellam b. Mi\u015fkem de onlara: B\u00f6yle bir \u015fey yapmay\u0131n. Allah\u2019a andolsun ki yapmak istedi\u011finiz i\u015f, ona haber verilecektir. Ayr\u0131ca bu bizimle onun aras\u0131ndaki ahdi bozmak demektir, dedi. Derhal Rabbinden Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e ne yapmak istediklerine dair il\u00e2h\u00ee vahiy geldi. \nPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem h\u0131zl\u0131ca yerinden kalkt\u0131 ve Medine\u2019ye do\u011fru gitti. Ashab\u0131 da arkas\u0131ndan ona yeti\u015ferek: Biz fark\u0131na bile varamadan sen kalk\u0131p yola koyuldun, deyince o da kendilerine, yahudilerin ne yapmak istediklerini haber verdi.\nRas\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem onlara \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u201cMedine\u2019den \u00e7\u0131k\u0131p gidin ve orada benimle birlikte bir arada kalmay\u0131n. Ben size on g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre tan\u0131yorum. Bu s\u00fcreden sonra sizden kimi bulursam boynunu vuraca\u011f\u0131m.\u201d\nG\u00fcnlerce haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. M\u00fcnaf\u0131k Abdullah b. Ubey b. Sel\u00fbl da onlara \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u201cYurtlar\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131kmay\u0131n. Beraberimde iki bin ki\u015fi var. Bunlar, sizinle birlikte hisarlar\u0131n\u0131za girecek ve sizin u\u011frunuzda \u00f6l\u00fcnceye dek \u00e7arp\u0131\u015facaklard\u0131r. Di\u011fer taraftan Kurayzal\u0131lar da Gatafanl\u0131lardan antla\u015fma yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z kimseler de size yard\u0131m edecektir.\u201d\nBa\u015fkanlar\u0131 Huyey b. Ahtab, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n kendisine s\u00f6ylediklerinden umutland\u0131 ve Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e: \u201cBiz yurdumuzdan \u00e7\u0131k\u0131p gitmiyoruz, art\u0131k ne istersen yap\u201d, diye haber g\u00f6nderdi.\nRas\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem ve ashab\u0131 tekbir getirerek onlar\u0131n \u00fczerine gitmek \u00fczere harekete koyuldular. Sanca\u011f\u0131 Ali b. Ebu Talib rad\u0131yallahu anh ta\u015f\u0131yordu. Kalelerinin etraf\u0131n\u0131 ku\u015fatt\u0131lar ve bir s\u00fcre onlara ok ve ta\u015f ya\u011fd\u0131rd\u0131lar. Kurayzal\u0131lar yard\u0131mlar\u0131na gelmedi\u011fi gibi Abdullah b. Ubey b. Sel\u00fbl ile Gatafanl\u0131lardan antla\u015fmal\u0131lar\u0131 olan kimseler de onlara ihanet etti. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem onlar\u0131 ku\u015fatt\u0131 ve \u00e7evrede bulunan onlara ait hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kestirip yakt\u0131. \nBunun \u00fczerine ona: Medine\u2019den \u00e7\u0131k\u0131yoruz, diye haber g\u00f6nderdiler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem oradan kendi canlar\u0131n\u0131, \u00e7oluk \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve silah d\u0131\u015f\u0131nda develerinin ta\u015f\u0131yabilece\u011fi kadar mallar\u0131 beraberlerinde almak \u015fart\u0131 ile kalelerinden inmelerine m\u00fcsaade etti ve geride kalan mallara ve sil\u00e2hlara da el koydu. \nNadiro\u011fullar\u0131ndan ele ge\u00e7irilen mallar, Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e, onun ihtiya\u00e7lar\u0131na ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n maslahat\u0131na harcan\u0131yordu. Bu mallar\u0131n be\u015fte d\u00f6rd\u00fcn\u00fc o, gazilere da\u011f\u0131tmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, buray\u0131 ona fey (sava\u015fs\u0131z ganimet) olarak tahsis etmi\u015fti. M\u00fcsl\u00fcmanlar oray\u0131 ele ge\u00e7irmek \u00fczere ata binip deve ko\u015fturmam\u0131\u015flard\u0131. \nPeygamber sallallahu aleyhi ve sellem onlar\u0131 Hayber\u2019e s\u00fcrd\u00fc. Aralar\u0131nda liderleri Huyey b. Ahtab da vard\u0131. Onlar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 ve diyarlar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi. Orada b\u0131rakt\u0131klar\u0131 silahlara da el koydu. Silahlar aras\u0131nda elli z\u0131rh, elli mi\u011ffer ve \u00fc\u00e7 y\u00fcz k\u0131rk tane k\u0131l\u0131\u00e7 vard\u0131. Siyer alimlerinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc ettikleri \u00fczere k\u0131ssalar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc bundan ibarettir."},{"id":6198,"sura":59,"from_aya":1,"to_aya":1,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"1. Y\u00fcce Allah, bu s\u00fbreyi, g\u00f6klerde ve yerde bulunan her \u015feyin Rabbini hamd ile tesbih ettiklerini, cel\u00e2line yak\u0131\u015fmayan \u015feylerden de O\u2019nu tenzih ettiklerini, azameti \u00f6n\u00fcnde boyun e\u011fip O\u2019na ibadet ettiklerini haber vererek ba\u015flatmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O, her \u015feye boyun e\u011fdirmi\u015f olan Az\u00eezdir. Kimse O\u2019na kar\u015f\u0131 koyamaz ve O\u2019nun i\u00e7in zor diye bir \u015fey yoktur.\nYaratmas\u0131 ve emretmesi, sonsuz hikmetlerle dolu olan Hak\u00eem\u2019dir. O, bo\u015funa hi\u00e7bir \u015fey yaratmaz. Maslahat ihtiva etmeyen hi\u00e7bir h\u00fckm\u00fc te\u015fr\u00ee\u2019 buyurmaz. Hikmetinin gerektirmedi\u011fi hi\u00e7bir i\u015f yapmaz."},{"id":6199,"sura":59,"from_aya":2,"to_aya":2,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"2. Bunlardan birisi de O\u2019nun, Ras\u00fbl\u00fcne k\u00fcfre sapm\u0131\u015f Kitap ehlinden olan Nadiro\u011fullar\u0131na kar\u015f\u0131, Allah Ras\u00fbl\u00fc ile antla\u015fmalar\u0131n\u0131 bozmalar\u0131 \u00fczerine yard\u0131m etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece o, onlar\u0131 al\u0131\u015fageldikleri ve pek sevdikleri yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar\u0131n oradan \u00e7\u0131kart\u0131lmalar\u0131, Allah\u2019\u0131n haklar\u0131nda Ras\u00fbl\u00fc Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem vas\u0131tas\u0131 ile takdir etmi\u015f oldu\u011fu ilk s\u00fcrg\u00fcn idi ve bu s\u00fcrg\u00fcn Hayber\u2019e ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. \n\u00c2yet-i kerime (ilk s\u00fcrg\u00fcn ifadesi) onlar\u0131n bunun d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka s\u00fcrg\u00fcnlerinin oldu\u011funa da delildir. Nitekim Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem onlar\u0131 Hayber\u2019den de s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Daha sonra \u00d6mer rad\u0131yallahu anh da onlardan geriye kalanlar\u0131 oradan s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc.\nEy m\u00fcsl\u00fcmanlar! \u201cSiz onlar\u0131n\u201d yurtlar\u0131 olduk\u00e7a korunakl\u0131 ve kendileri de g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 dolay\u0131 ile yurtlar\u0131ndan \u201c\u00e7\u0131kacaklar\u0131n\u0131 sanm\u0131yordunuz. Onlar da kalelerinin kendilerini Allah\u2019a kar\u015f\u0131 koruyaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorlard\u0131.\u201d Bu y\u00fczden kalelerini \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k derecesinde be\u011fenmi\u015f, fakat aldanm\u0131\u015flard\u0131. Bu kaleleri i\u00e7erisinde olduklar\u0131 s\u00fcrece kendilerine zarar verilemeyece\u011fini, kimsenin onlara g\u00fc\u00e7 yetiremeyece\u011fini zannetmi\u015flerdi. Fakat Allah\u2019\u0131n kaderi her \u015feyin \u00fcst\u00fcndedir. Hisarlar\u0131n ve kalelerin O\u2019na kar\u015f\u0131 bir faydas\u0131 olmayaca\u011f\u0131 gibi g\u00fcc\u00fcn ve savunman\u0131n da bir faydas\u0131 olmaz. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cFakat Allah onlara hi\u00e7 hesaba katmad\u0131klar\u0131 bir taraftan geldi.\u201d Yani onlar hat\u0131rlar\u0131ndan ge\u00e7irmedikleri, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmedikleri bir taraftan bask\u0131n ve h\u00fccuma maruz kald\u0131lar.\nBu ummad\u0131klar\u0131 husus, \u015f\u00f6ylece ifade edilmektedir: \u201cVe kalplerine korku sald\u0131.\u201d Kalplerindeki bu \u015fiddetli korku, Allah\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck ordusudur. Ona kar\u015f\u0131 ne say\u0131n\u0131n, ne ara\u00e7 gerecin, ne g\u00fcc\u00fcn, ne de kuvvetli olu\u015fun bir faydas\u0131 yoktur. Onlar\u0131n kanaatine g\u00f6re e\u011fer onlara bir zarar gelecek olsayd\u0131 bu, ancak arkas\u0131nda korunduklar\u0131 ve huzur bulduklar\u0131 kalelerinden olabilirdi. Ama Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na g\u00fcvenen yard\u0131ms\u0131z kal\u0131r. Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na meyledenin bu tutumu, kendi aleyhinedir. Bu nedenle sab\u0131r ve sebat\u0131n yahut gev\u015feklik ve zaaf\u0131n yeri olan kalplerine semav\u00ee bir emir gelip onlar\u0131 buldu. Kalplerindeki g\u00fcc\u00fc ve metaneti ortadan kald\u0131rd\u0131. Bunlar\u0131n yerine zaaf, gev\u015feklik ve korkakl\u0131k yerle\u015ftirdi. Bunu \u00f6nleyebilecek g\u00fc\u00e7leri de yoktu. Bu da onlara kar\u015f\u0131 m\u00fcminlere ilahi bir yard\u0131md\u0131. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:\n\"(\u00d6yle ki) evlerini hem kendileri kendi elleri ile tahrip ediyorlard\u0131 hem de m\u00fc\u2019minlere (tahrip ettiriyorlard\u0131).\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem ile mallar\u0131ndan develerinin ta\u015f\u0131yabilece\u011fi kadar y\u00fck alacaklar\u0131 \u015fekilde anla\u015fma yapm\u0131\u015flard\u0131. Bundan dolay\u0131 evlerinin be\u011fendikleri yerlerini, tavanlar\u0131n\u0131n pek \u00e7o\u011funu dahi bozdular. Azg\u0131nl\u0131klar\u0131 sebebi ile yurtlar\u0131n\u0131n tahrip edilmesi ve kalelerinin y\u0131k\u0131lmas\u0131 konusunda m\u00fc\u2019minleri kendi ba\u015flar\u0131na kendileri musallat ettiler. Bu yap\u0131lanlara kendileri sebep oldular ve kendilerine en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 kendileri verdiler.\n\"O halde ibret al\u0131n, ey basiret\u201d m\u00fckemmel ak\u0131l ve e\u015fyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc kavrayan sa\u011flam g\u00f6r\u00fc\u015f \u201csahipleri!\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ger\u00e7ekten Allah\u2019\u0131n hakka kar\u015f\u0131 inatla\u015fan ve hev\u00e2larana uyan kimselere kar\u015f\u0131 neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak bir ibret vesilesidir. Bu kimselerin g\u00fcnahlar\u0131 sebebi ile Allah\u2019\u0131n emri gelip onlar\u0131 buldu\u011funda, ibretli cezalar onlar\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131nda g\u00fc\u00e7lerinin kendilerine bir faydas\u0131 olmam\u0131\u015f, kuvvetleri onlar\u0131 koruyamam\u0131\u015f, hisarlar\u0131 ve kaleleri de kendilerini himaye edememi\u015ftir.\nAs\u0131l muteber olan sebebin hususili\u011fi de\u011fil, manan\u0131n umumili\u011fidir. O nedenle bu \u00e2yet-i kerime genel olarak ibret alman\u0131n emredilmi\u015f bir husus oldu\u011funa delil olmaktad\u0131r. \u0130bret alma ise birbirine benzeyen \u015feyleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak, bir \u015feyi kendisine benzeyen ba\u015fka bir \u015feye k\u0131yas etmektir. Ahk\u00e2m\u0131n i\u00e7erdi\u011fi ve yeri ak\u0131l ve d\u00fc\u015f\u00fcnce olan mana ve hikmetler \u00fczerinde tefekk\u00fcr etmektir. Bu sayede ak\u0131l kem\u00e2le erer, basiret ayd\u0131nlanm\u0131\u015f olur. \u0130man artar ve ger\u00e7ek anlam\u0131 ile kavray\u0131\u015f husule gelir. "},{"id":6200,"sura":59,"from_aya":3,"to_aya":3,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"3. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu yahudilerin ba\u015f\u0131na hak ettikleri ve l\u00e2y\u0131k olduklar\u0131 her \u015feyin hen\u00fcz gelip kendilerini bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Allah\u2019\u0131n onlar\u0131n musibetlerini nispeten hafifletmi\u015f oldu\u011funu haber vererek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cE\u011fer Allah onlar\u0131n hakk\u0131nda\u201d kendilerine isabet eden \u201cs\u00fcrg\u00fcn\u00fc\u201d hi\u00e7bir \u015fekilde de\u011fi\u015fmesi, de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frat\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olmayan olan kader ve kazas\u0131 gere\u011fi \u201cyaz\u0131p takdir etmemi\u015f olsa idi, onlar\u0131 elbette d\u00fcnyada azaba u\u011frat\u0131rd\u0131.\u201d D\u00fcnyadaki azaplar\u0131 ve ibretli cezalar\u0131 ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olurdu.\nAma onlar, d\u00fcnyev\u00ee \u00e7etin azaptan kurtulmu\u015f iseler dahi \u00e2hirette onlar i\u00e7in ate\u015f azab\u0131 vard\u0131r ki onun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah\u2019tan ba\u015fka kimsenin bilmesine imk\u00e2n yoktur. \nOnlar, cezalar\u0131n\u0131n bitti\u011fini ve geriye \u00e7ekecekleri herhangi bir cezan\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sak\u0131n sanmas\u0131nlar. Allah\u2019\u0131n onlar i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00e2hiret azab\u0131 daha b\u00fcy\u00fck ve daha a\u011f\u0131rd\u0131r."},{"id":6201,"sura":59,"from_aya":4,"to_aya":4,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"4. \u201cBunun sebebi onlar\u0131n Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne muhalefet etmeleridir.\u201d Onlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmeleri, sava\u015f a\u00e7malar\u0131 ve onlara isyan olan hususlarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalamalar\u0131d\u0131r. O\u2019nun, kendisine kar\u015f\u0131 gelip d\u00fc\u015fmanl\u0131k eden kimseler hakk\u0131ndaki s\u00fcnneti\/kanunu budur. \u201cKim Allah\u2019a muhalefet ederse (bilsin ki) Allah cezas\u0131 pek \u00e7etin oland\u0131r.\u201d"},{"id":6202,"sura":59,"from_aya":5,"to_aya":5,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"5. Nadiro\u011fullar\u0131n\u0131n, Allah Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kestikleri i\u00e7in k\u0131namalar\u0131 ve bunun yery\u00fcz\u00fcnde fesad\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu iddia edip m\u00fcsl\u00fcmanlara dil uzatmak i\u00e7in bunu bahane yapmalar\u0131 \u00fczerine Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kesmelerinin de olduklar\u0131 halde b\u0131rakmalar\u0131n\u0131n da \u201chep Allah\u2019\u0131n izni\u201d ve emri dahilinde oldu\u011funu haber vermi\u015ftir. \nBu da \u201cAllah'\u0131n f\u00e2s\u0131klar\u0131 al\u00e7altmas\u0131 i\u00e7indir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc sizlere hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kesip yakma imk\u00e2n\u0131n\u0131 O, vermi\u015ftir. Ta ki bu, onlar i\u00e7in d\u00fcnya hayat\u0131nda ibretli bir ceza ve a\u015fa\u011f\u0131lanma sebebi olsun. B\u00f6ylelikle tam anlam\u0131 ile \u00e2ciz olduklar\u0131n\u0131 anlayacaklar\u0131 bir zillete d\u00fc\u015fs\u00fcnler. Ayr\u0131ca onlar g\u00fc\u00e7lerinin esas kayna\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 dahi kurtaracak g\u00fc\u00e7lerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlas\u0131nlar. \n(\u00c2yet-i kerimede ge\u00e7en \u201churma a\u011fac\u0131\u201d anlam\u0131ndaki): \u201c\u0644\u0651\u0650\u064a\u0646\u064e\u0629\u064d \u201d kelimesi, en do\u011fru ve en uygun ihtimale g\u00f6re b\u00fct\u00fcn hurma a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kapsayan bir ifadedir. \n\u0130\u015fte Nadiro\u011fullar\u0131n\u0131n durumu ve Allah\u2019\u0131n d\u00fcnyada onlar i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u00e2k\u0131betin ne oldu\u011fu b\u00f6ylece anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Daha sonra Y\u00fcce Allah Nadiro\u011fullar\u0131na ait mallar\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n kimlerin eline ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:"},{"id":6203,"sura":59,"from_aya":6,"to_aya":6,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"6. \u201cAllah\u2019\u0131n onlar(\u0131n mallar\u0131n)dan\u201d yani o \u015fehrin ahalisi olan Nadiro\u011fullar\u0131ndan \u201cRas\u00fbl\u00fcne verdi\u011fi feye\/ganimete gelince\u201d ey m\u00fcsl\u00fcmanlar! \u201csiz, onun i\u00e7in ne at ko\u015fturdunuz ne de deve.\u201d Yani bunlar\u0131 ele ge\u00e7irmek i\u00e7in ne kendiniz yoruldunuz, ne de bineklerinizi yordunuz. Aksine Y\u00fcce Allah, onlar\u0131n kalplerine korku sald\u0131 da bu mallar, elinize kendiliklerinden ve siz onlar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalamadan elinize ge\u00e7mi\u015f oldu. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:\n\"Fakat Allah peygamberlerini diledi\u011fi kimselere hakim k\u0131lar. Allah her \u015feye g\u00fcc\u00fc yetendir.\u201d O\u2019nun m\u00fckemmel kudretinin bir gere\u011fi de \u015fudur: Hi\u00e7bir i\u015f O\u2019na imk\u00e2ns\u0131z de\u011fildir, hi\u00e7 kimse O\u2019nun g\u00fcc\u00fcne s\u0131\u011f\u0131nmadan g\u00fc\u00e7l\u00fc olamaz.\nFakihlerin \u0131st\u0131lah\u0131na g\u00f6re \u201cfey\u201din tarifi: K\u00e2firlerden sava\u015fmaks\u0131z\u0131n ve hak yolla al\u0131nan mallard\u0131r. Nadiro\u011fullar\u0131n\u0131n m\u00fcsl\u00fcmanlardan korktuklar\u0131 i\u00e7in b\u0131rak\u0131p gittikleri mallar buna \u00f6rnektir.\nBuna (k\u00f6k olarak d\u00f6nmek anlam\u0131na gelen) fey ad\u0131n\u0131n verilmesinin sebebi, bu mal\u0131n, onu hak etmeyen k\u00e2firlerden onun en b\u00fcy\u00fck hak sahipleri olan m\u00fcsl\u00fcmanlara d\u00f6nmesindir. Fey\u2019in genel h\u00fckm\u00fcn\u00fc ise Y\u00fcce Allah \u015fu buyruklar\u0131nda zikretmektedir:"},{"id":6204,"sura":59,"from_aya":7,"to_aya":7,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"7. \u201cAllah\u2019\u0131n\u201d genel olarak ister Allah Ras\u00fbl\u00fc zaman\u0131nda olsun, ister ondan sonra \u00fcmmetinden y\u00f6netim g\u00f6revini \u00fcstlenen kimseler vas\u0131tas\u0131 ile olsun \u201c\u00fclkeler ahalisinden Ras\u00fbl\u00fcne verdi\u011fi fey\/ganimet; Allah\u2019a, Peygambere, akrabalara, yetimlere, yoksullara ve yolda kalm\u0131\u015flara aitir.\u201d Bu \u00e2yet-i kerime Enf\u00e2l S\u00fbresi\u2019nde yer alan Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funa benzemektedir:\n\"E\u011fer Allah\u2019a Furkan g\u00fcn\u00fc olan, o iki ordunun birbirleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 g\u00fcnde kulumuza indirdi\u011fimize inanm\u0131\u015fsan\u0131z bilin ki ganimet olarak ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z herhangi bir \u015feyin be\u015fte biri Allah\u2019a, Ras\u00fbl\u00fcne, yak\u0131nlara, yetimlere, yoksullara ve yolculara aittir.\u201d (el-Enf\u00e2l, 8\/41) \nBurada s\u00f6z\u00fc edilen fey\u2019 be\u015fe b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne ait olan be\u015fte bir, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n genel maslahatlar\u0131na harcan\u0131r.\nBir be\u015fte bir \u201cakrabalara\u201d yani Ha\u015fimo\u011fullar\u0131 ile Muttalibo\u011fullar\u0131na -var olmalar\u0131 halinde- verilir. Bu hususta erkeklerine de kad\u0131nlar\u0131na da e\u015fit pay verilir. Burada Ha\u015fimo\u011fullar\u0131 ile birlikte Muttalibo\u011fullar\u0131n\u0131n da bu be\u015fte bire girmelerinin, buna kar\u015f\u0131l\u0131k Abdimenaf o\u011fullar\u0131n\u0131n geri kalanlar\u0131n\u0131n girmeyi\u015flerinin sebebi \u015fudur: Muttalibo\u011fullar\u0131 da Ha\u015fimo\u011fullar\u0131 ile birlikte \u015ei\u2019bi Ebi Talib\u2019de muhasara\/boykot alt\u0131nda idiler. S\u00f6z konusu muhasara ise Kurey\u015flilerin onlardan uzak kalmak ve onlara d\u00fc\u015fmanl\u0131k etmek \u00fczere akitle\u015ftikleri bir boykot d\u00f6nemi idi. Muttalibo\u011fullar\u0131 di\u011ferlerinin aksine Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e yard\u0131mc\u0131 oldular. Bundan dolay\u0131 Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Abd\u00fclmuttalib o\u011fullar\u0131 hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cOnlar ne cahiliye d\u00f6neminde ne \u0130sl\u00e2m d\u00f6neminde benden ayr\u0131lmad\u0131lar.\u201d\nBir be\u015fte bir de babalar\u0131 bulunmayan ve hen\u00fcz ergenlik ya\u015f\u0131na gelmemi\u015f kimseler demek olan fakir yetimlere verilir.\nBir be\u015fte bir pay da yoksullara, di\u011fer be\u015fte bir de yolda kalm\u0131\u015flarad\u0131r. Yolda kalm\u0131\u015flar, vatanlar\u0131nda bulunmayan, bu nedenle de ortada kalm\u0131\u015f yabanc\u0131lar demektir.\nY\u00fcce Allah\u2019\u0131n fey\u2019i bu \u015fekilde takdir edip sadece s\u00f6z\u00fc edilen bu kimselere has k\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebine gelince bu, \u201co (fey) i\u00e7inizden zengin olanlar aras\u0131nda d\u00f6n\u00fcp dola\u015fan\u201d ve yaln\u0131zca onlar\u0131n elinde kalan bir servet \u201colmas\u0131n\u201d diyedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Y\u00fcce Allah, bunu bu \u015fekilde takdir etmemi\u015f olsayd\u0131, zenginler ve g\u00fc\u00e7l\u00fcler aras\u0131nda bu mal d\u00f6ner dola\u015f\u0131r, bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan acizler bu maldan hi\u00e7bir \u015fey elde edemezdi. Bu ise Allah\u2019tan ba\u015fka kimsenin bilemeyece\u011fi \u00e7apta b\u00fcy\u00fck bir fesada sebep olurdu. Halbuki Allah\u2019\u0131n emir ve \u015feriatine tabi olmakta say\u0131s\u0131z b\u00fcy\u00fck maslahatlar s\u00f6z konusudur. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, bu t\u00fcrl\u00fc kaideyi ve genel esas\u0131 \u015f\u00f6ylece emretmektedir:\n\"Peygamber size ne verirse onu al\u0131n, neyi yasaklarsa ondan da uzak durun.\u201d Bu buyruk, dinin inan\u00e7 esaslar\u0131n\u0131 da, ahkam\u0131n\u0131 da, zahirini de bat\u0131n\u0131n\u0131 da kapsar. Ras\u00fbl\u00fcn getirdi\u011fi ne varsa kullar\u0131n kesin olarak onu almas\u0131 veona uymas\u0131 gerekir. Ona muhalefet edilmesi hel\u00e2l de\u011fildir. Ras\u00fbl herhangi bir \u015feye dair a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bildirecek olursa bu, Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcm bildirmesi gibidir. Onu terk etmekte hi\u00e7bir kimse mazur de\u011fildir, kimseye ruhsat da verilmemi\u015ftir. Herhangi bir kimsenin s\u00f6ylediklerinin onun s\u00f6yledi\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irilmesi de caiz de\u011fildir.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah, kendisinden korkup sak\u0131nmay\u0131 yani takv\u00e2l\u0131 olmay\u0131 emretmektedir. Zira takv\u00e2 ile kalpler ve ruhlar mamur olur. D\u00fcnya ve \u00e2hiret d\u00fczelir. Ebedi mutluluk ve pek b\u00fcy\u00fck kurtulu\u015f, takv\u00e2 ile elde edilir. Takv\u00e2 yitirilecek olursa ebedi bedbahtl\u0131k ve sonu gelmez bir azap s\u00f6z konusu olur. O bak\u0131mdan Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cAllah\u2019tan korkup sak\u0131n\u0131n; \u00e7\u00fcnk\u00fc Allah\u201d takv\u00e2y\u0131 terk eden ve hev\u00e2ya uymay\u0131 tercih eden kimselere kar\u015f\u0131 \u201ccezas\u0131 \u00e7ok \u00e7etin oland\u0131r.\u201d"},{"id":6205,"sura":59,"from_aya":8,"to_aya":9,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"8-9. Daha sonra Y\u00fcce Allah, bu fey\u2019 mallar\u0131n\u0131 tahsis etti\u011fi bu kimselere ay\u0131rmas\u0131n\u0131 gerektiren sebebi ve hikmeti s\u00f6z konusu etmekte ve bu mallar\u0131n kendilerine ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 hak ettiklerini, yard\u0131m g\u00f6rmeye haklar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu belirtmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar, ya Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 elde etmek ve dinini desteklemek i\u00e7in Ras\u00fbl\u00fcne besledikleri sevgi dolay\u0131s\u0131 ile sevip al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 yurtlar\u0131n\u0131, vatanlar\u0131n\u0131, sevdiklerini, dostlar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131 terk ve hicret etmi\u015f muhacirlerdir. Ki bunlar \u201c(\u00f6z\u00fc s\u00f6z\u00fc) do\u011fru olanlar\u0131n ta kendileridir.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc imanlar\u0131n\u0131n gereklerini yerine getirmi\u015fler, salih amelleri ile zor ve a\u011f\u0131r ibadetleri ile imanlar\u0131n\u0131 tasdik etmi\u015f kimselerdir. Bu y\u00f6nleri ile onlar, iman etti\u011fi iddias\u0131nda bulunup da onu cihad, hicret ve buna benzer ibadetler ile tasdik etmeyenlerden farkl\u0131d\u0131rlar. \nYa da bu kimseler, kendi istek ve iradeleri ile severek ve tercih ederek Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne iman eden, Evs ve Hazreclilerden olu\u015fan Ens\u00e2rlard\u0131r. Bunlar Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e kucak a\u00e7m\u0131\u015flar, insanlara kar\u015f\u0131 onu korumu\u015flar, hicret ve iman diyar\u0131n\u0131 yurt edinmi\u015flerdi. \u00d6yle ki buras\u0131 m\u00fc\u2019minlerin kendisine ba\u015fvuracaklar\u0131, d\u00f6necekleri bir s\u0131\u011f\u0131nak haline gelmi\u015fti. Muhacirler de buraya gelip s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar, m\u00fcsl\u00fcmanlar bu diyar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde yerle\u015ftiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc o vakit b\u00fct\u00fcn b\u00f6lgeler sava\u015f, \u015firk ve k\u00f6t\u00fcl\u00fck diyar\u0131 idi. Dinin yard\u0131mc\u0131lar\u0131 olanlar hep Ensar\u2019a s\u0131\u011f\u0131n\u0131rlard\u0131. \u0130sl\u00e2m yay\u0131l\u0131ncaya, g\u00fc\u00e7leninceye ve peyderpey hakimiyeti art\u0131ncaya kadar bu b\u00f6yle s\u00fcrd\u00fc. Nih\u00e2yet kalpleri ilim, iman ve Kur\u2019\u00e2n ile, \u00fclkeleri de k\u0131l\u0131\u00e7 ve m\u0131zraklar ile fethettikleri vakte kadar bu b\u00f6yle s\u00fcrd\u00fc.\nBunlar\u0131n g\u00fczel vas\u0131flar\u0131 aras\u0131nda \u015fu da vard\u0131r: \u201cKendilerine hicret edenleri severler.\u201d Bunun sebebi de Allah\u2019a ve Ras\u00fbl\u00fcne besledikleri sevgidir. Bu y\u00fczden O\u2019nun sevdiklerini de sevdiler ve dinine yard\u0131mlar\u0131 dokunanlara da yard\u0131mc\u0131 oldular. \n\u201cve onlara verilenlerden dolay\u0131 i\u00e7lerinde bir \u00e7ekememezlik duymazlar.\u201d Allah\u2019\u0131n l\u00fctfundan onlara verdikleri, onlara tahsis etmi\u015f olup da hak ettikleri pek \u00fcst\u00fcn fazilet ve konumlar\u0131ndan dolay\u0131 muhacirleri k\u0131skanmazlar. Bu, onlar\u0131n kalplerinin ne kadar temiz oldu\u011funa, kalplerinde hile, kin ve haset bulunmad\u0131\u011f\u0131na delildir. \nBu buyruk muhacirlerin, ensardan faziletli oldu\u011funa da delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, \u00f6nce muhacirlerden s\u00f6z etmi\u015f, daha sonra da Ensar\u2019\u0131n muhacirlere verilenlerden dolay\u0131 kalplerinde herhangi bir k\u0131skan\u00e7l\u0131k beslemediklerini belirtmi\u015ftir. Bu da Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n muhacirlere, ne ensara ne de ba\u015fkalar\u0131na vermedi\u011fi \u015feyleri verdi\u011fine delildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar hem dine yard\u0131m etmi\u015fler, hem de hicret etmi\u015flerdi.\n\"Kendileri ihtiya\u00e7 i\u00e7inde bulunsalar dahi (din karde\u015flerini) kendilerine tercih ederler.\u201d Yani Ensar\u0131n ba\u015fkalar\u0131na \u00fcst\u00fcn geldikleri vas\u0131flar\u0131ndan, kendilerini di\u011ferlerinden ay\u0131rt eden \u00f6zelliklerinden birisi de ba\u015fkas\u0131n\u0131 kendine tercih etmektir (\u00ees\u00e2r). Bu da c\u00f6mertli\u011fin en m\u00fckemmel \u00e7e\u015fididir. Zira o, mal ve daha ba\u015fka nefsin sevdi\u011fi \u015feylerde ba\u015fkalar\u0131n\u0131 knedine tercih etmek, onlara bizzat muhta\u00e7 olmakla hatta zorunlu olarak gerek duymakla ve darl\u0131k i\u00e7erisinde bulunmakla birlikte onlar\u0131 ba\u015fkas\u0131na seve seve verebilmektir.\nBu, ancak son derece temiz bir ahl\u00e2ktan, Y\u00fcce Allah\u2019a duyulan ve nefsin zevk al\u0131p arzu etti\u011fi \u015feylerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irilen ilahi bir sevgiden kaynaklanabilir.\nKendisinin ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011funun yiyece\u011fini mis\u00e2firlerine takdim eden ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fu ile birlikte geceyi a\u00e7 ge\u00e7iren Ensar\u2019a mensup bir sahabinin k\u0131ssas\u0131 da buna \u00f6rnektir ki bu \u00e2yet de ondan dolay\u0131 nazil olmu\u015ftur.\n\u00ces\u00e2r (ba\u015fkas\u0131n\u0131 kendisine tercih etmek) bencili\u011fin\/egoizmin aksidir ve iyi bir \u015feydir. Bencillik\/egoizm ise yerilmi\u015f bir \u015feydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, cimrili\u011fin ve eli s\u0131k\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6zelliklerindendir. Kendisine \u00ees\u00e2r \u00f6zelli\u011fi ihsan edilmi\u015f bulunan kimse, nefsinin cimrili\u011fine kar\u015f\u0131 korunmu\u015f kimse demektir ki \u201cKim nefsinin cimrili\u011finden korunursa i\u015fte onlar, kurtulu\u015fa erenlerin ta kendileridir.\u201d Nefsin cimrilikten korunmas\u0131, emrolundu\u011fu b\u00fct\u00fcn hususlarda cimrilik etmekten korunmas\u0131n\u0131 kapsar. Buna g\u00f6re kul, nefsinin cimrili\u011fine kar\u015f\u0131 korunacak olursa Allah ve Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn emirlerini rahatl\u0131kla ve kolayl\u0131kla yerine getirir. \u0130steyerek ve itaat etmek arzusu ile tam bir kalp huzuru ile bunlar\u0131 yapar. Yine g\u00f6n\u00fcl iste\u011fi ile Allah\u2019\u0131n yasaklad\u0131klar\u0131n\u0131 terk eder. \u0130sterse bu yasaklar\u0131 nefsi sevsin, onlar\u0131 i\u015flemeye \u00e7a\u011f\u0131rs\u0131n ve onlar\u0131 arzulas\u0131n. Yine b\u00f6yle bir kimse, Allah yolunda ve Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131 u\u011frunda mallar\u0131n\u0131 seve seve harcar. Bu yolla da kurtulu\u015fu elde eder ve umduklar\u0131na nail olur. Oysa nefsinin cimrili\u011fine kar\u015f\u0131 korunamayarak hayra kar\u015f\u0131 cimrilik etmeye m\u00fcptela olanlar, b\u00f6yle de\u011fildir. \u015eerrin esas\u0131 ve temel kayna\u011f\u0131 da i\u015fte budur."},{"id":6206,"sura":59,"from_aya":10,"to_aya":10,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"10. Zikri ge\u00e7en bu iki faziletli ve \u00fcst\u00fcn s\u0131n\u0131f, sahabe-i kiramd\u0131r ve \u00f6nderlerdir. Bunlar \u00f6ne ge\u00e7mi\u015f, pek \u00e7ok faziletlere sahip olmu\u015flard\u0131r. Bunlar vas\u0131tas\u0131 ile kendilerinden sonra gelenleri ge\u00e7mi\u015fler, kendilerinden \u00f6ncekilere de yeti\u015fmi\u015flerdir. Bu sebeple onlar, m\u00fc\u2019minlerin en ileri gelenleri, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n efendileri ve takv\u00e2 sahiplerinin liderleridirler. Onlardan sonra gelen kimselerin onlar\u0131n arkas\u0131ndan y\u00fcr\u00fcmeleri ve onlar\u0131n hid\u00e2yetlerini takip etmeleri fazilet olarak onlara yeter. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, sonradan gelenler aras\u0131ndan onlar\u0131n izinden gidenleri s\u00f6z konusu ederek \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cOnlardan\u201d Muhacir ve Ensardan \u201csonra gelenler\u201d hem kendilerinin hem di\u011fer m\u00fc\u2019minlerin iyiliklerini isteyerek \u201cderler ki: Rabbimiz, bizi ve bizden \u00f6nce iman etmi\u015f olan karde\u015flerimizi ba\u011f\u0131\u015fla!\u201d \nBu, \u00f6nceden iman etmi\u015f olan ashab\u0131 kiram\u0131, onlardan \u00f6ncekileri ve onlardan sonrakilerini i\u00e7eren b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019minleri kapsayan bir duad\u0131r. Bu da iman\u0131n faziletlerinden birisidir. \u015e\u00f6yle ki m\u00fc\u2019minler birbirlerinden yararlan\u0131rlar ve aralar\u0131ndaki iman ortakl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile birbirlerine dua ederler ki bu iman da m\u00fc\u2019minler aras\u0131ndaki karde\u015fli\u011fin sebebidir. Bu karde\u015fli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 da birbirlerine dua etmeleri ve birbirlerini sevmeleridir. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, bu dualar\u0131nda kalplerinden az\u0131 ile \u00e7o\u011fu ile her t\u00fcrl\u00fc kinin giderilmesini istediklerini zikretmektedir. Kin kalpten giderilecek olursa, onun z\u0131dd\u0131 yerle\u015fir ki bu da m\u00fc\u2019minler aras\u0131ndaki sevgi, dostluk, dayan\u0131\u015fma, samimi olarak onlar\u0131n iyili\u011fini isteme vb. gibi m\u00fc\u2019minlerin haklar\u0131ndan olan hususlar\u0131 ihtiva eder. \nY\u00fcce Allah, ashab-\u0131 kiramdan sonra gelen bu dua sahiplerini de iman sahibi olmakla nitelendirmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n: \u201cVe bizden \u00f6nce iman etmi\u015f olan karde\u015flerimizi\u201d ifadeleri, imanda onlar\u0131n da onlara ortak olduklar\u0131na, ashab-\u0131 kirama iman ve itikad esaslar\u0131nda tabi olduklar\u0131na delildir. Bunlar da bu niteli\u011fin tam anlam\u0131 ile ancak kendileri hakk\u0131nda s\u00f6z konusu oldu\u011fu ehl-i s\u00fcnnet ve\u2019l-cemaattir.\nOnlar\u0131n bir di\u011fer vasf\u0131 ise g\u00fcnahlar\u0131n\u0131 itiraf etmek, bunlardan dolay\u0131 Allah\u2019tan ba\u011f\u0131\u015flanma dilemek, birbirleri i\u00e7in de af ve ma\u011ffiret istemek, m\u00fc\u2019min karde\u015flerine kar\u015f\u0131 kalplerindeki kin ve olumsuz duygular\u0131 izale etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n bu \u015fekilde dua etmeleri s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz hususlar\u0131 gerektirmekte ve birbirlerini sevdiklerini ifade etmektedir. Yine onlar\u0131n her birinin kendisi i\u00e7in istedi\u011fini karde\u015fi i\u00e7in de istedi\u011fini, yan\u0131nda olsun, g\u0131yab\u0131nda olsun, hayatta iken veya \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra olsun m\u00fc\u2019min karde\u015finin iyili\u011fini istedi\u011fini de ifade etmektedir. Yine bu ayet-i kerime bu say\u0131lanlar\u0131n, m\u00fc\u2019minlerin birbirlerine kar\u015f\u0131 haklar\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6stermektedir.\nDaha sonra m\u00fc\u2019minler, bu dualar\u0131n\u0131 Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n rahmetinin kem\u00e2line, O\u2019nun m\u00fc\u2019minlere olan l\u00fctuf, ihsan ve \u015fefkatinin ileri derecesine delil te\u015fkil eden iki g\u00fczel ismiyle sona erdirmektedirler. Allah\u2019\u0131n onlar \u00fczerindeki rahmet ve ihsan\u0131n\u0131n bir tecellisi hatta en \u00fcst\u00fcn \u015fekli de onlara gerek kendisine kar\u015f\u0131 gerek di\u011fer kullar\u0131na kar\u015f\u0131 yerine getirmeleri gereken haklar\u0131 yerine getirme tevfikini ihsan etmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.\n\u0130\u015fte bu \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131f, bu \u00fcmmetin s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bunlar fey\u2019in, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n maslahatlar\u0131na d\u00f6n\u00fck olan harcama yerlerini te\u015fkil eden ve fey\u2019e de lay\u0131k olan kimselerdir. Allah l\u00fctuf ve ihsan\u0131 ile bizleri de bu s\u0131n\u0131flardan k\u0131ls\u0131n. "},{"id":6207,"sura":59,"from_aya":11,"to_aya":11,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"11. Daha sonra Y\u00fcce Allah, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n hallerinin hayret edilecek bir hal oldu\u011funu belirtmektedir. Zira bu m\u00fcnaf\u0131klar, Kitap ehlinden (k\u00fcf\u00fcrde) karde\u015fleri olan kimselere, m\u00fc\u2019minlere kar\u015f\u0131 yard\u0131mc\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n yan\u0131nda yer alacaklar\u0131n\u0131 vaat etmi\u015fler ve onlara \u015f\u00f6yle demi\u015flerdi: \u201cE\u011fer siz (yurdunuzdan) \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rsan\u0131z andolsun biz de sizinle beraber \u00e7\u0131kar\u0131z. Sizin aleyhinizde hi\u00e7bir kimseye asla itaat etmeyiz.\u201d Yani size yard\u0131mc\u0131 olmama konusunda bizi engelleyecek yahut korkutacak hi\u00e7 kimsenin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlemeyiz.\n\"ve e\u011fer size sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131rsa kesinlikle size yard\u0131m ederiz.\u201d Halbuki Allah \u015fahitlik eder ki onlar\u201d karde\u015flerini aldat\u0131p kand\u0131rd\u0131klar\u0131 bu s\u00f6zlerinde \u201ckesinlikle yalanc\u0131d\u0131rlar.\u201d do\u011fru s\u00f6ylemiyorlar. \nOnlar\u0131n bu tutumlar\u0131 da garip kar\u015f\u0131lanmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc yalan s\u00f6ylemek onlar\u0131n \u00f6zelli\u011fi, aldatmak ve kand\u0131rmak da ayr\u0131lmaz vas\u0131flar\u0131d\u0131r. M\u00fcnaf\u0131kl\u0131k ve korkakl\u0131k da onlar\u0131n yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz. Bundan dolay\u0131 Y\u00fcce Allah, \u015fu buyru\u011fu ile -ki verdi\u011fi haber aynen vukua gelmi\u015f ve t\u0131pk\u0131 bildirdi\u011fi gibi ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir- onlar\u0131n yalanc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bildirmek \u00fczere \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: "},{"id":6208,"sura":59,"from_aya":12,"to_aya":12,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"12. \u201cE\u011fer onlar\u201d s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmek \u00fczere yurtlar\u0131ndan \u201c\u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rlarsa\u201d vatanlar\u0131n\u0131 sevdiklerinden, sava\u015fma diren\u00e7leri olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve s\u00f6zlerinde durmad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 \u201conlarla birlikte \u00e7\u0131kmazlar. E\u011fer onlara sava\u015f a\u00e7\u0131l\u0131rsa onlara yard\u0131m etmezler.\u201d Aksine korkakl\u0131k onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fat\u0131r, ba\u015f\u0131bozukluk onlara hakim olur. Karde\u015flerine en muhta\u00e7 olduklar\u0131 bir zamanda yard\u0131m etmez, onlar\u0131 desteksiz b\u0131rak\u0131rlar.\n\"Onlara\u201d faraza \u201cyard\u0131m etseler bile gerisin geri ka\u00e7arlar, sonra kendilerine de yard\u0131m edilmez.\u201d Yani sava\u015ftan ve yard\u0131mdan gerisin geriye d\u00f6n\u00fcp ka\u00e7arlar. Allah\u2019tan onlara hi\u00e7bir \u015fekilde de yard\u0131m edilmeyecektir."},{"id":6209,"sura":59,"from_aya":13,"to_aya":13,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"13. Onlar\u0131 b\u00f6yle davranmaya iten sebep ise \u015fudur: Ey m\u00fc\u2019minler! \u201c\u0130\u00e7lerinde size kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 korku, Allah korkusundan \u00e7ok daha fazlad\u0131r.\u201d Allah\u2019tan \u00e7ok sizden korkarlar. Ne kendisine ne da ba\u015fkalar\u0131na herhangi bir fayda sa\u011flayamayan, bir zarar\u0131 da \u00f6nleyemeyen yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n korkusunu, fayda ve zarar\u0131 elinde bulunduran ve istedi\u011fine verip istedi\u011finden de alan Yarat\u0131c\u0131n\u0131n korkusunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irmi\u015flerdir.\n\"Bu da onlar\u0131n anlamayan bir topluluk olmalar\u0131ndand\u0131r.\u201d \u0130\u015flerin \u00f6nem mertebelerini anlamazlar, e\u015fyan\u0131n hakikatini bilmezler, ak\u0131betleri d\u00fc\u015f\u00fcnmezler. Halbuki as\u0131l anlay\u0131\u015f ve kavray\u0131\u015f, Allah\u2019tan korkman\u0131n, O\u2019ndan umman\u0131n ve O\u2019nu sevmenin, di\u011fer b\u00fct\u00fcn hususlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irilmesi ve ba\u015fka \u015feylerin onlara tabi k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r. "},{"id":6210,"sura":59,"from_aya":14,"to_aya":14,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"14. \u201cOnlar sizinle toplu olarak\u201d yani bir arada \u201c(y\u00fcz y\u00fcze) de\u011fil de ancak korunakl\u0131 \u015fehirlerde yahut da surlar\u0131n arkas\u0131ndan sava\u015f\u0131rlar.\u201d Size kar\u015f\u0131 sava\u015fta sebat g\u00f6steremezler ve b\u00f6yle bir sava\u015fa giri\u015femezler; ancak korunakl\u0131 \u015fehirlerde koruma alt\u0131nda yahut surlar\u0131n ve duvarlar\u0131n arkas\u0131nda bulunurlarsa o zaman sava\u015fa kalk\u0131\u015f\u0131rlar. Bu yolla kendilerini nispeten koruyabilirler. Bunu da cesaretlerinden de\u011fil kalelerine ve surlar\u0131na g\u00fcvendikleri i\u00e7in yaparlar. Bu ifade onlar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r \u015fekilde yermektedir. \n\u201cKendi aralar\u0131ndaki sava\u015flar\u0131 \u015fiddetlidir.\u201d Yani kendi aralar\u0131nda \u00e7etin sava\u015f\u0131rlar. Bu konuda ne bedenlerinde ne de g\u00fc\u00e7lerinde herhangi bir eksiklik yoktur. As\u0131l eksikleri, onlar\u0131n imanlar\u0131ndaki zafiyette ve onlar\u0131n s\u00f6zbirli\u011fi etmeyi\u015flerindedir. Bundan dolay\u0131 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \n\u201cSen onlar\u0131\u201d bir araya gelmi\u015f ve birbirlerini destekler halde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde \u201cbirlik i\u00e7inde san\u0131rs\u0131n, ama kalpleri darmada\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r.\u201d Birbirlerine kin beslerler ve ayr\u0131l\u0131k i\u00e7indedirler. \n\u201cBu\u201d s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en s\u0131fatlarla nitelendirilmelerini gerektiren hal, \u201conlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131 kullanmayan bir topluluk olmalar\u0131ndand\u0131r.\u201d Ak\u0131llar\u0131 fikirleri yoktur. Ak\u0131llar\u0131 bulunsa idi \u00fcst\u00fcn olan\u0131 de\u011fersize tercih ederlerdi. Kendileri ad\u0131na daha de\u011fersiz olan\u0131 se\u00e7mezlerdi. S\u00f6zbirli\u011fi ederler, kalpleri birbirine kayna\u015f\u0131rd\u0131. Bu yolla da birbirlerine yard\u0131mc\u0131 olurlar, birbirlerini desteklerlerdi. Din\u00ee ve d\u00fcnyevi maslahatlar\u0131 hususunda birbirlerine yard\u0131mc\u0131 olurlard\u0131. "},{"id":6211,"sura":59,"from_aya":15,"to_aya":15,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"15. Ehli kitaptan yard\u0131ms\u0131z b\u0131rak\u0131lan ve Allah\u2019\u0131n, kendilerine kar\u015f\u0131 Ras\u00fbl\u00fcne zafer verip d\u00fcnya hayat\u0131nda r\u00fcsvayl\u0131\u011f\u0131 tatt\u0131rd\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca kendilerine yard\u0131mc\u0131 olacaklar\u0131n\u0131 vaat eden kimselerin yard\u0131m\u0131ndan da mahrum kalan bu kimselerin durumu \u201ckendilerinden yak\u0131n bir zaman \u00f6nce yapt\u0131klar\u0131n\u0131n vebalini tatm\u0131\u015f olanlar\u0131n durumu gibidir.\u201d Bunlar da \u015feytan\u0131n kendilerine amellerini s\u00fcsl\u00fc g\u00f6sterdi\u011fi Kurey\u015f k\u00e2firleridirler. \u015eeytan\u0131n bunlara neler s\u00f6ylediklerini Y\u00fcce Allah bize \u015f\u00f6ylece haber vermektedir:\n\"Bug\u00fcn insanlar i\u00e7inde sizi yenebilecek yoktur. Ben de muhakkak sizin yard\u0131mc\u0131n\u0131z\u0131m.\u201d \u0130ki ordu birbirini g\u00f6r\u00fcnce (\u015feytan) iki topu\u011fu \u00fcst\u00fcne gerisin geri ka\u00e7arak: \u201cBenim sizinle hi\u00e7bir ili\u015fkim yok. Ger\u00e7ekten ben sizin g\u00f6remeyece\u011finizi g\u00f6r\u00fcyorum. Ben muhakkak Allah\u2019tan korkar\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah cezas\u0131 \u00e7ok \u015fiddetli oland\u0131r, demi\u015fti.\u201d (el-Enf\u00e2l, 8\/48)\nB\u00f6ylelikle nefisleri kendilerini aldatm\u0131\u015f, kendilerine fayda sa\u011flayamayacak ve azab\u0131 onlardan uzakla\u015ft\u0131ramayacak kimseler de onlar\u0131 kand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Nih\u00e2yet b\u00f6b\u00fcrlenerek ve b\u00fcy\u00fckl\u00fck taslayarak Bedir\u2019e kadar geldiler. Ras\u00fblullah sallallahu aleyhi ve sellem\u2019e ve m\u00fc\u2019minlere arzulad\u0131klar\u0131 gibi zarar verebileceklerini sand\u0131lar. Allah ise Ras\u00fbl\u00fcn\u00fc ve m\u00fc\u2019minleri onlara muzaffer k\u0131ld\u0131. Onlar da m\u00fc\u015friklerin ileri gelenlerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler, pek \u00e7ok kimseyi de esir ald\u0131lar. Di\u011ferleri ise ka\u00e7\u0131p kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylelikle \u201conlar yapt\u0131klar\u0131n\u0131n vebalini\u201d \u015firk ve azg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n sonundaki cezas\u0131n\u0131 \u201ctatm\u0131\u015f\u201d oldular. Bu, d\u00fcnyadaki cezalar\u0131 idi. \u00c2hirette ise \u201conlar i\u00e7in can yak\u0131c\u0131 bir azap vard\u0131r.\u201d "},{"id":6212,"sura":59,"from_aya":16,"to_aya":16,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"16. Kitap ehlinden olan kafir karde\u015flerini yard\u0131m etme vaadiyle kand\u0131ran m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n durumu da \u201c\u015feytan\u0131n durumu gibidir. Zira o, insana: \u201cK\u00e2fir ol\u201d der.\u201d Yani \u015feytan b\u00f6yle bir kimseye k\u00fcfr\u00fc allay\u0131p pullar, g\u00fczel g\u00f6sterir ve k\u00fcfre davet eder. O kimse de \u015feytana aldan\u0131p k\u00e2fir olup bedbahtl\u0131k yolunu se\u00e7ince daha \u00f6nce kendisini bunlara davet eden ve dostu oldu\u011funu ileri s\u00fcren \u015feytan\u0131n ona hi\u00e7bir faydas\u0131 olmaz. Aksine o, ondan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir: \u201cBen senden uza\u011f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben \u00e2lemlerin Rabbi olan Allah\u2019tan korkar\u0131m\u201d der.\u201d Yani sana gelen azab\u0131 \u00f6nleyecek g\u00fcc\u00fcm yoktur. Benim sana iyilik nam\u0131na zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar dahi olsa hi\u00e7bir faydam olmaz."},{"id":6213,"sura":59,"from_aya":17,"to_aya":17,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"17. \u201cNihayet ikisinin de \u00e2k\u0131beti\u201d yani k\u00fcfre \u00e7a\u011f\u0131ran \u015feytan ile \u00e7a\u011fr\u0131lan ve \u015feytana itaat eden insan\u0131n \u00e2k\u0131beti \u201ci\u00e7inde ebedi kalmak \u00fczere ate\u015fe girmek olur.\u201d Nitekim Y\u00fcce Allah, bir ba\u015fka yerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cO kendi taraftarlar\u0131n\u0131 ancak alevli ate\u015fin arkada\u015flar\u0131ndan olmaya davet eder.\u201d (Fat\u0131r, 35\/6) Zul\u00fcm ve k\u00fcfre sapmakta ortak olan \u201czalimlerin cezas\u0131\u201d azab\u0131n \u015fiddeti ve kuvveti farkl\u0131 olsa bile \u201cbudur.\u201d\n\u0130\u015fte \u015feytan\u0131n b\u00fct\u00fcn dostlar\u0131na kar\u015f\u0131 tavr\u0131 budur. O, onlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r ve kendileri i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek \u015feylere do\u011fru aldatarak onlar\u0131 \u00e7eker. Nih\u00e2yet tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp de hel\u00e2kin sebepleri onlar\u0131 \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatt\u0131\u011f\u0131nda onlar\u0131 terk edip gider. \nOna itaat edenler ne kadar k\u0131nansalar azd\u0131r! \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, ondan sak\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f, ona kar\u015f\u0131 uyarm\u0131\u015f, onun ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ve niha\u00ee \u00e2k\u0131betini haber vermi\u015ftir. Ona itaat etmeye kalk\u0131\u015fan kimse, bilerek Allah\u2019a isyan ediyor demektir. Bu konuda onun hi\u00e7bir mazereti olamaz."},{"id":6214,"sura":59,"from_aya":18,"to_aya":21,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"18- Ey iman edenler! Allah\u2019tan korkup sak\u0131n\u0131n. Herkes yar\u0131n i\u00e7in ne haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na baks\u0131n. Allah\u2019tan korkup sak\u0131n\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.\n19- Allah\u2019\u0131 unutan, bu sebeple Allah\u2019\u0131n da kendilerini kendilerine unutturdu\u011fu kimseler gibi olmay\u0131n. \u0130\u015fte onlar f\u00e2s\u0131klar\u0131n ta kendileridir.\n20- Cehennemliklerle cennetlikler bir olmaz. Cennetlikler, kurtulu\u015fa erenlerin ta kendileridir.\n21- E\u011fer Biz bu Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 bir da\u011fa indirseydik sen onun Allah korkusundan ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011ferek yar\u0131l\u0131p par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcn. \u0130\u015fte bu misalleri Biz insanlar d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler diye veriyoruz."},{"id":6215,"sura":59,"from_aya":18,"to_aya":18,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"18. Y\u00fcce Allah, m\u00fc\u2019min kullar\u0131na iman\u0131n gere\u011fi olan hususlar\u0131 emretmektedir ki bunlar da gizli ve a\u00e7\u0131k b\u00fct\u00fcn hallerde takv\u00e2ya sar\u0131lmak, Allah\u2019\u0131n kendilerine vermi\u015f oldu\u011fu emirlere ba\u011fl\u0131 kalmak, O\u2019nun koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlara ri\u00e2yet etmek, neyin faydalar\u0131na, neyin zararlar\u0131na oldu\u011funa dikkat etmek ve k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde kendilerine fayda sa\u011flayacak yahut zarar verecek amellerini g\u00f6zden ge\u00e7irmeleridir.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e2hireti s\u00fcrekli g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde bulunduracak, kalplerini ona do\u011fru y\u00f6neltecek, oradaki kalma yerlerine gereken \u00f6nemi verecek olurlarsa, oraya ula\u015ft\u0131racak g\u00fczel amellerinin \u00e7ok olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu amelleri onlar\u0131 iptal edecek, bozacak ve bu yolda kendilerini ilerlemekten al\u0131koyacak hususlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131p temizlemek i\u00e7in olanca gayretlerini harcarlar.\nAyn\u0131 \u015fekilde Allah\u2019\u0131n yap\u0131p ettiklerinden haberdar oldu\u011funu, hi\u00e7bir amellerinin O\u2019na gizli kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7bir \u015feyin O\u2019nun yan\u0131nda kaybolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve O\u2019nun hi\u00e7bir \u015feyi ihmal etmedi\u011fini bildikleri takdirde de \u00e7ok\u00e7a \u00e7al\u0131\u015f\u0131p gayret ederler.\nBu \u00e2yet-i kerime, kulun nefsini hesaba \u00e7ekmesinin temel dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Buna g\u00f6re kul, daima kendisini g\u00f6zden ge\u00e7irmelidir. E\u011fer bir hata tespit ederse onu terk etmek, samimi bir \u015fekilde tevbe etmek, o hataya g\u00f6t\u00fcren sebeplerden y\u00fcz \u00e7evirmek suretiyle onu telafi etmelidir. E\u011fer Allah\u2019\u0131n emirlerinden herhangi birini yerine getirmede kusurlu oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcrse onu tamamlamak ve en g\u00fczel \u015fekilde yapmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn gayretini ortaya koymal\u0131 ve Rabbinden yard\u0131m dilemelidir. Yine kul, Allah\u2019\u0131n kendisine olan l\u00fctuf ve ihsanlar\u0131 ile kendisinin kusurlar\u0131 aras\u0131nda da bir mukayese yapmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak Rabbinden haya etmesini gerektirir."},{"id":6216,"sura":59,"from_aya":19,"to_aya":19,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"19. En b\u00fcy\u00fck mahrumiyet ise kulun bu il\u00e2hi emirden\/nefis muhasebesinden gaflete d\u00fc\u015fmesi ve Allah\u2019\u0131 unutan, O\u2019nu anmaktan ve haklar\u0131n\u0131 yerine getirmekten gafil olan, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kendi nefislerinin istek ve arzular\u0131n\u0131 yerine getirmeye \u00e7al\u0131\u015fan, bir fayda elde edemeyen ve kayda de\u011fer hi\u00e7bir \u015feye sahip olamayan, aksine Allah'\u0131n kendi nefislerinin faydas\u0131na olan \u015feyleri kendilerine unutturdu\u011fu, kendilerine yarar sa\u011flayacak \u015feylerden onlar\u0131 gafil k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimselere benzemesidir. Zira bu kimseler a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7an g\u00fcnahkar kimseler olurlar. D\u00fcnya ve \u00e2hirette zarar ederler. \u00d6yle b\u00fcy\u00fck bir aldan\u0131\u015fa d\u00fc\u015ferler ki onu telafi etmeye de d\u00fczeltmeye de imk\u00e2n bulamazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar, Rabblerine itaatin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan ve O\u2019nun masiyetlerine d\u00fc\u015fen f\u00e2s\u0131k kimselerdirler. "},{"id":6217,"sura":59,"from_aya":20,"to_aya":20,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"20. \u015eimdi Allah\u2019tan korkup takvaya \u00f6nem veren, yar\u0131n i\u00e7in ne haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131na bakan, bundan dolay\u0131 da Allah\u2019\u0131n kendilerine nimet ihsan etti\u011fi peygamberlerle, s\u0131dd\u00eeklarla, \u015fehidlerle ve salihlerle birlikte nimet dolu cennetlere ve esenlikli bir ya\u015fama hak kazanan kimseler ile Allah\u2019\u0131 anmaktan gaflete d\u00fc\u015fen, O\u2019nun haklar\u0131n\u0131 unutan b\u00f6ylelikle de d\u00fcnyada bedbaht olup \u00e2hirette de azab\u0131 hak eden kimseler hi\u00e7 bir olurlar m\u0131? Elbette olmazlar. Zira ilk grup ger\u00e7ek kurtulu\u015fa erenlerdir, sonrakiler ise h\u00fcsrana u\u011frayanlar\u0131n ta kendileridirler."},{"id":6218,"sura":59,"from_aya":21,"to_aya":21,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"21. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kullar\u0131na bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yaparak Kitab-\u0131 Aziz\u2019inde birtak\u0131m emir ve yasaklar koymu\u015f olmas\u0131, onlar\u0131n kendilerini davet ve te\u015fvik etti\u011fi bu hususlara tez elden ko\u015fmalar\u0131n\u0131 gerektirir. \u0130sterse kalplerinin kat\u0131l\u0131\u011f\u0131, yal\u00e7\u0131n da\u011flar\u0131 and\u0131rs\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu Kur\u2019\u00e2n, bir da\u011f\u0131n \u00fczerine indirilmi\u015f olsayd\u0131 o da\u011f\u0131n Allah korkusundan dolay\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011ferek par\u00e7alan\u0131p da\u011f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in kalpler \u00fczerinde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi vard\u0131r. Zira onun \u00f6\u011f\u00fctleri, kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z olarak en b\u00fcy\u00fck \u00f6\u011f\u00fctlerdir. Onun emir ve yasaklar\u0131 da pek \u00e7ok hikmet ve maslahatlar\u0131 ihtiva eder. Ayr\u0131ca hem nefisler hem de bedenler i\u00e7in pek kolayd\u0131rlar. Zorluk ve me\u015fakkat i\u00e7ermedi\u011fi gibi aralar\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki, tutars\u0131zl\u0131k, tekell\u00fcf ve zorlanmay\u0131 gerektirecek hususlar da yoktur. Bu emir ve yasaklar, b\u00fct\u00fcn zaman ve mek\u00e2nlara elveri\u015flidir ve herkese uygundur.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah \u015funu haber vermektedir: O, insanlara misaller verir. Kullara kitab\u0131nda hel\u00e2l\u0131 ve haram\u0131 a\u00e7\u0131klar. Bunu da \u00e2yetleri \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcnler, tefekk\u00fcr etsinler diye yapar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar \u00fczerinde tefekk\u00fcr etmek, kulun \u00f6n\u00fcnde ilmin hazinelerini a\u00e7ar. Ona hay\u0131r ve \u015ferrin yollar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir, \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2ki de\u011ferleri i\u015flemeye ve g\u00fczel huylara sahip olmaya onu te\u015fvik eder. K\u00f6t\u00fc huylardan da uzak tutar. O bak\u0131mdan kula Kur\u2019\u00e2n \u00fczerinde gere\u011fi gibi tefekk\u00fcr etmekten, anlamlar\u0131 \u00fczerinde iyiden iyiye d\u00fc\u015f\u00fcnmekten daha faydal\u0131 olacak bir \u015fey yoktur."},{"id":6219,"sura":59,"from_aya":22,"to_aya":24,"type":"\u0627\u0644\u0645\u0642\u0637\u0639","text":"22- O, kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) il\u00e2h olmayan Allah't\u0131r. Gayb\u0131\/g\u00f6r\u00fcnmeyeni de g\u00f6r\u00fcneni de bilendir. O, Rahm\u00e2n\u2019d\u0131r, Rah\u00eem\u2019dir.\n23- O, kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir (hak) il\u00e2h olmayan Allah't\u0131r. Meliktir, Kudd\u00fbst\u00fcr, Sel\u00e2md\u0131r, M\u00fc\u2019mindir, M\u00fcheymindir, Azizdir, Cebbard\u0131r, M\u00fctekebbirdir. Allah, onlar\u0131n ortak ko\u015fmalar\u0131ndan\/ko\u015ftuklar\u0131ndan m\u00fcnezzehtir.\n24- O, H\u00e2l\u0131k, B\u00e2ri ve Musavvir olan Allah\u2019t\u0131r. En g\u00fczel isimler yaln\u0131z O\u2019nundur. G\u00f6klerde ve yerde olanlar hep O\u2019nu tesbih eder. O Az\u00eezdir, Hak\u00eemdir."},{"id":6220,"sura":59,"from_aya":22,"to_aya":22,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"22. Bu \u00e2yet-i kerimeler, Allah\u2019\u0131n g\u00fczel isimlerinden ve \u00fcst\u00fcn s\u0131fatlar\u0131ndan \u015f\u00e2nlar\u0131 b\u00fcy\u00fck, delil olma \u00f6zellikleri harikulade olan pek \u00e7o\u011funu i\u00e7ermektedir.\nY\u00fcce Allah, bize kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir hak il\u00e2h bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yegane ma\u2019bud ve g\u00f6n\u00fclden sevilmesi gereken zat\u0131n kendisi oldu\u011funu haber vermektedir. Bunun sebebi, O\u2019nun kem\u00e2linin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ihsan\u0131n\u0131n kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve her \u015feyi kendisinin \u00e7ekip \u00e7evirmesidir. \nO\u2019nun d\u0131\u015f\u0131ndaki her bir il\u00e2h bat\u0131ld\u0131r, sahtedir. Zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar dahi ibadete lay\u0131k de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc muhta\u00e7t\u0131r, \u00e2cizdir, eksiktir. Ne kendisine, ne de ba\u015fkas\u0131na en ufak bir fayda sa\u011flayamaz.\nDaha sonra Y\u00fcce Allah, zat\u0131n\u0131 insanlar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6remedi\u011fi her \u015feyi ku\u015fatan ve her \u015feyi kapsayan b\u00fcy\u00fck bir bilgiye sahip olmakla nitelendirmektedir. Sonra da her \u015feyi ku\u015fatan ve her bir canl\u0131ya ula\u015fan rahmetinin genelli\u011fini dile getirmektedir."},{"id":6221,"sura":59,"from_aya":23,"to_aya":23,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"23. Sonra Y\u00fcce Allah, yine ul\u00fbhiyetinin her \u015feyi kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yegane il\u00e2h\u0131n kendisi oldu\u011funu tekrarlamakta, Melik oldu\u011funu, yani b\u00fct\u00fcn her \u015feye mutlak olarak kendisinin m\u00e2lik ve egemen oldu\u011funu bildirmektedir. Ulvi ve s\u00fcfli \u00e2leme, onlarda bulunan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klara sadece O sahiptir. Hepsi Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fcd\u00fcrler, O\u2019na muhta\u00e7t\u0131rlar, O\u2019nun taraf\u0131ndan idare olunmaktad\u0131rlar. \n\u201cKudd\u00fbst\u00fcr, Sel\u00e2md\u0131r.\u201d Yani her t\u00fcrl\u00fc kusurdan ve eksiklikten uzak, tazim olunan, \u015fan\u0131 y\u00fcceltilen, takd\u00ees edilendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cKudd\u00fbs\u201d, her t\u00fcrl\u00fc eksiklikten m\u00fcnezzeh oldu\u011funa, s\u0131fat ve celalinde ta\u2019zime lay\u0131k oldu\u011funa delildir.\n\"M\u00fc\u2019mindir.\u201d Ras\u00fbllerini ve peygamberlerini getirdikleri apa\u00e7\u0131k \u00e2yetlerle, kesin belgelerle, a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik delillerle do\u011frulayand\u0131r, tasdik edendir.\n[M\u00fcheymindir; b\u00fct\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 amelleri g\u00f6ren ve g\u00f6zetendir.]\n\u201cAz\u00eezdir.\u201d Kimse O\u2019nu yenik d\u00fc\u015f\u00fcremez, kimse O\u2019na kar\u015f\u0131 koyamaz. Aksine her \u015feyi emrinin alt\u0131na alan O\u2019dur. Her \u015fey O\u2019na boyun e\u011fmi\u015ftir. \n\u201cCebb\u00e2rd\u0131r.\u201d B\u00fct\u00fcn kullar\u0131 emri alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn mahlukat, O\u2019na boyun e\u011fip itaat etmi\u015ftir. K\u0131r\u0131k kalplilerin kalbini onaran, kalbini zengin k\u0131lan O\u2019dur.\n\"M\u00fctekebbirdir.\u201d B\u00fcy\u00fckl\u00fck ve azamet yaln\u0131z O\u2019nundur. Her t\u00fcrl\u00fc kusurdan, zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131ktan m\u00fcnezzehtir.\n\"Allah, onlar\u0131n ortak ko\u015fmalar\u0131ndan\/ko\u015ftuklar\u0131ndan m\u00fcnezzehtir.\u201d Bu ise Allah\u2019a ortak ko\u015fan, O\u2019na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan herkesin Allah\u2019\u0131 nitelendirdi\u011fi her t\u00fcrl\u00fc s\u0131fattan genel olarak O\u2019nun tenzih edilmesini ifade eder."},{"id":6222,"sura":59,"from_aya":24,"to_aya":24,"type":"\u062a\u0641\u0633\u064a\u0631 \u0622\u064a\u0629","text":"24. \u201cO, H\u00e2l\u0131k\u201d her \u015feyi yaratan \u201cB\u00e2ri\u201d, b\u00fct\u00fcn varl\u0131klr\u0131 yoktan var eden \u201cMusavvir\u201d suret ve \u015fekli olan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klara suret veren \u201cAllah\u2019t\u0131r\u201d \nB\u00fct\u00fcn bu isimler, yaratma, idare ve takdir etmekle alakal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar, yaln\u0131z Y\u00fcce Allah\u2019a aittir ve bunlarda hi\u00e7bir kimse O\u2019na ortak de\u011fildir.\n\"En g\u00fczel isimler yaln\u0131z O\u2019nundur.\u201d Kendisinden ba\u015fka hi\u00e7bir kimsenin bilemedi\u011fi ve sayamad\u0131\u011f\u0131 kadar \u00e7ok isimleri vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu isimlerin hepsi de en g\u00fczel isimlerdir, yani kem\u00e2l s\u0131fatlara hatta s\u0131fatlar\u0131n en m\u00fckemmellerine ve en y\u00fccelerine delildirler. Bunlar\u0131n hi\u00e7birisinde hi\u00e7bir bak\u0131mdan eksiklik yoktur.\nBunlar\u0131n bir g\u00fczelli\u011fi de \u015fudur: Y\u00fcce Allah, bu isimleri sever, bunlar\u0131 sevenleri de sever. O, kullar\u0131n\u0131n bu isimlerle kendisine dua etmelerini ve bunlar\u0131 anarak kendisinden dilekte bulunmalar\u0131n\u0131 da sever. Kem\u00e2linin, g\u00fczel isimlerin ve y\u00fcce s\u0131fatlar\u0131n yaln\u0131z kendisine ait olmas\u0131n\u0131n bir tecellisi de \u015fudur: G\u00f6klerde ve yerde bulunanlar\u0131n hepsi s\u00fcrekli olarak O\u2019na muhta\u00e7t\u0131rlar. Hamd ile O\u2019nu tesbih ederler. \u0130htiya\u00e7lar\u0131n\u0131 O\u2019ndan isterler. O da l\u00fctuf ve keremi ile rahmet ve hikmetinin gerektirdiklerini onlara verir.\n\"O Az\u00eezdir, Hak\u00eemdir.\u201d Ne isterse o olur, hikmet ve maslahat\u0131 olmayan hi\u00e7bir \u015fey de yaratmaz."},{"id":6223,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u062e\u0627\u062a\u0645\u0629 \u0627\u0644\u0633\u0648\u0631\u0629","text":"Ha\u015fr S\u00fbresi\u2019nin tefsiri burada sona ermektedir. Hamd, yaln\u0131z Allah\u2019ad\u0131r."},{"id":6224,"sura":59,"from_aya":0,"to_aya":0,"type":"\u0646\u062c\u0648\u0645","text":"***"}]}